ฟิลิปปินส์ทำ MOU ซื้อข้าวสหรัฐฯ สูงสุด 2 แสนตันต่อปี คู่แข่งใหม่ของข้าวไทยในตลาดอันดับ 4
USA Rice ลงนาม MOU กับเอกชนข้าวฟิลิปปินส์ ซื้อข้าวสหรัฐฯ 1 แสนตันต่อปีตั้งแต่ 2027 และ 2 แสนตันในปี 2028 ขณะที่ฟิลิปปินส์เป็นตลาดข้าวอันดับ 4 ของไทยในปี 2026
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- USA Rice และ Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (PRISM) ลงนาม MOU ที่กรุงมะนิลา ซึ่ง USA Rice เผยแพร่เมื่อ 7 ตุลาคม 2026 ระหว่างงาน International World Rice Conference 2026
- สมาชิก PRISM จะซื้อข้าวสหรัฐฯ 100,000 ตันต่อปีตั้งแต่ปี 2027 และเพิ่มเป็น 200,000 ตันต่อปีในปี 2028 ผ่านการประมูลแบบเปิดและการซื้อตรงจากบริษัทสมาชิก USA Rice
- ไทยส่งออกข้าวไปฟิลิปปินส์ช่วงมกราคม–กรกฎาคม 2026 รวม 391,435 ตัน มูลค่า 5,185 ล้านบาท เพิ่มจาก 161,039 ตันในช่วงเดียวกันของปี 2025 ตามสถิติสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย
- ฟิลิปปินส์เป็นตลาดข้าวไทยอันดับ 4 ใน 7 เดือนแรกของปี 2026 รองจากแอฟริกาใต้ สหรัฐฯ และมาเลเซีย ขณะที่การส่งออกข้าวไทยทั้งหมดลดลงเหลือ 3,897,965 ตัน
USA Rice สมาคมอุตสาหกรรมข้าวของสหรัฐฯ ประกาศเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 ว่าได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับกลุ่มเอกชนข้าวฟิลิปปินส์ ให้สมาชิกกลุ่มซื้อข้าวสหรัฐฯ 100,000 ตันต่อปีตั้งแต่ปี 2027 และเพิ่มเป็น 200,000 ตันต่อปีในปี 2028 ฟิลิปปินส์เป็นตลาดข้าวอันดับ 4 ของไทยใน 7 เดือนแรกของปี 2026
คู่สัญญาฝั่งฟิลิปปินส์คือ Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (PRISM) การลงนามจัดขึ้นที่กรุงมะนิลาระหว่างงาน International World Rice Conference (IWRC) 2026 ซึ่ง The Rice Trader เป็นเจ้าภาพ USA Rice ระบุว่าเป้าหมายคือพาข้าวสหรัฐฯ กลับเข้าสู่ฟิลิปปินส์ ซึ่งสมาคมเรียกว่าประเทศผู้นำเข้าข้าวอันดับหนึ่งของโลก
รายละเอียด MOU ข้าวสหรัฐฯ กับฟิลิปปินส์
- ปริมาณ สมาชิก PRISM จะซื้อข้าวสหรัฐฯ แบบบรรจุกระสอบหรือแบบเทกอง 100,000 ตันต่อปีตั้งแต่ปี 2027 และ 200,000 ตันต่อปีในปี 2028
- วิธีซื้อ ผ่านการประมูลแบบเปิด (open tender) และการซื้อตรงจากบริษัทสมาชิกของ USA Rice
- สถานะ เป็นบันทึกความเข้าใจระหว่างภาคอุตสาหกรรมสองประเทศ ไม่ใช่ข้อตกลงระหว่างรัฐบาล และ USA Rice เองใช้คำว่าข้อตกลงนี้ "อาจ" พาข้าวสหรัฐฯ กลับเข้าตลาดได้
Peter Bachmann ประธานและซีอีโอของ USA Rice กล่าวว่าข้อตกลงนี้ชวนให้ผู้ซื้อฟิลิปปินส์พิจารณาแหล่งข้าวคุณภาพสูงที่เชื่อถือได้อีกแหล่งในการบริหารสต็อก และอาจเปิดตลาดสำคัญให้ชาวนาและโรงสีสหรัฐฯ "ในช่วงที่เราต้องการตลาดอย่างยิ่ง" ส่วน Rowena Del Rosario-Sadicon ผู้ร่วมก่อตั้ง PRISM ระบุว่ากลุ่มยินดีทำงานร่วมกับอุตสาหกรรมข้าวสหรัฐฯ เพื่อช่วยให้การค้าระหว่างสองประเทศสะดวกขึ้น
ทำไมฟิลิปปินส์จึงหันมาซื้อข้าวสหรัฐฯ
USA Rice ระบุว่าสหรัฐฯ เคยเป็นผู้ส่งข้าวรายสำคัญให้ฟิลิปปินส์ช่วงปี 1999–2007 โดยขายผ่านองค์การอาหารแห่งชาติ (National Food Authority) เป็นหลัก และเคยส่งข้าวเพื่อความมั่นคงทางอาหารเป็นช่วง ๆ ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ถึง 1980 สิ่งที่เปลี่ยนไปคือกฎหมาย Rice Tariffication Law ปี 2019 ของฟิลิปปินส์ ซึ่งสมาคมมองว่าทำให้ข้าวสหรัฐฯ แข่งขันเชิงพาณิชย์ได้มากขึ้น ประกอบกับฟิลิปปินส์กำลังกระจายแหล่งนำเข้าเพื่อบริหารสต็อกข้าวสำรองเชิงยุทธศาสตร์
จังหวะของข้อตกลงตรงกับช่วงที่ราคาข้าวโลกขยับขึ้น FAO รายงานเมื่อ 2 ตุลาคม 2026 ว่าดัชนีราคาข้าวทุกชนิดของ FAO เดือนกันยายนสูงขึ้น 1.4% จากเดือนก่อน เพราะราคาข้าว Indica ปรับขึ้นจากความกังวลเรื่องสภาพอากาศและอุปทานที่ตึงตัวตามฤดูกาล ผู้นำเข้าที่ต้องรักษาสต็อกจึงมีเหตุผลที่จะเพิ่มแหล่งซื้อ
ฟิลิปปินส์สำคัญต่อข้าวไทยแค่ไหน
สถิติของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุว่าช่วงมกราคมถึงกรกฎาคม 2026 ไทยส่งข้าวไปฟิลิปปินส์ 391,435 ตัน มูลค่า 5,185 ล้านบาท เพิ่มขึ้นราว 2.4 เท่าจาก 161,039 ตัน (2,322 ล้านบาท) ในช่วงเดียวกันของปี 2025 เฉพาะเดือนกรกฎาคม 2026 ส่งไป 95,496 ตัน เทียบกับ 20,432 ตันในเดือนกรกฎาคม 2025 ฟิลิปปินส์จึงขึ้นมาเป็นตลาดอันดับ 4 ของข้าวไทย ขณะที่การส่งออกข้าวไทยทั้งหมดในช่วงเดียวกันลดลงราว 15% เหลือ 3,897,965 ตัน มูลค่า 72,050 ล้านบาท
| ตลาด | ม.ค.–ก.ค. 2025 (ตัน) | ม.ค.–ก.ค. 2026 (ตัน) | มูลค่า ม.ค.–ก.ค. 2026 (ล้านบาท) |
|---|---|---|---|
| 1. แอฟริกาใต้ | 499,702 | 582,430 | 7,388 |
| 2. สหรัฐฯ | 491,986 | 417,647 | 14,737 |
| 3. มาเลเซีย | 108,270 | 394,747 | 4,810 |
| 4. ฟิลิปปินส์ | 161,039 | 391,435 | 5,185 |
| รวมทุกตลาด | 4,590,291 | 3,897,965 | 72,050 |
ปริมาณตาม MOU ปีละ 200,000 ตันในปี 2028 เทียบได้ราวครึ่งหนึ่งของปริมาณที่ไทยส่งไปฟิลิปปินส์ใน 7 เดือนแรกของปี 2026 อีกด้านหนึ่ง สหรัฐฯ เองก็เป็นตลาดข้าวไทยอันดับ 2 ด้วยปริมาณ 417,647 ตัน มูลค่า 14,737 ล้านบาท หรือราวสองเท่าของมูลค่าที่ส่งไปแอฟริกาใต้ซึ่งเป็นอันดับ 1 ด้านปริมาณ คำนวณแล้วข้าวที่ส่งไปสหรัฐฯ มีมูลค่าเฉลี่ยราว 35,300 บาทต่อตัน เทียบกับราว 13,200 บาทต่อตันของตลาดฟิลิปปินส์ สะท้อนว่าข้าวไทยที่ส่งไปสองตลาดนี้อยู่คนละระดับราคา
ผลต่อผู้ส่งออกข้าวและธุรกิจไทย
- ฟิลิปปินส์กำลังกระจายแหล่งซื้อ ผู้ส่งออกข้าวไทยที่พึ่งตลาดนี้ควรติดตามประกาศประมูลของผู้ซื้อในกลุ่ม PRISM ตั้งแต่ปี 2027 เพราะข้าวสหรัฐฯ จะเข้ามาแข่งในช่องทางเดียวกัน
- แข่งด้วยความเร็วและความสม่ำเสมอ ข้าวไทยได้เปรียบเรื่องระยะทางขนส่งเมื่อเทียบกับสหรัฐฯ ผู้ส่งออกควรใช้จุดแข็งนี้กับสัญญาส่งมอบที่แน่นอนและการบรรจุตามที่ผู้นำเข้าต้องการ
- อย่าพึ่งตลาดเดียว การส่งออกข้าวไทยรวมลดลงราว 15% ใน 7 เดือนแรก แม้ฟิลิปปินส์และมาเลเซียจะเพิ่มขึ้นมาก ผู้ส่งออกควรกระจายความเสี่ยงไปยังตลาดที่กำลังโต เช่น แอฟริกาใต้และตลาดในแอฟริกาที่อยู่ในสิบอันดับแรก
- ติดตามราคาข้าวโลก ดัชนีราคาข้าว FAO ที่ขึ้น 1.4% ในเดือนกันยายนช่วยหนุนราคาส่งออก แต่ผู้ซื้อที่มีทางเลือกมากขึ้นอาจต่อรองราคาแข็งขึ้น ควรทบทวนนโยบายราคาและสต็อกให้ทัน ดูข่าวธุรกิจเกษตรและอาหารเพิ่มเติมได้ที่หมวดเกษตรและอาหาร และข่าวการค้าที่หมวดเศรษฐกิจ
คำถามที่พบบ่อย
ฟิลิปปินส์จะซื้อข้าวสหรัฐฯ เท่าไรตาม MOU?
MOU ระหว่าง USA Rice กับกลุ่ม PRISM ของภาคเอกชนข้าวฟิลิปปินส์กำหนดให้สมาชิก PRISM ซื้อข้าวสหรัฐฯ แบบบรรจุกระสอบหรือแบบเทกอง 100,000 ตันต่อปีตั้งแต่ปี 2027 และเพิ่มเป็น 200,000 ตันต่อปีในปี 2028
MOU ข้าวสหรัฐฯ กับฟิลิปปินส์เป็นข้อตกลงระหว่างรัฐบาลหรือไม่?
ไม่ใช่ เป็นบันทึกความเข้าใจระหว่างสมาคมอุตสาหกรรมข้าวสหรัฐฯ (USA Rice) กับกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในอุตสาหกรรมข้าวฟิลิปปินส์ (PRISM) การซื้อจริงจะทำผ่านการประมูลแบบเปิดและการเจรจากับบริษัทสมาชิกของ USA Rice
ไทยส่งออกข้าวไปฟิลิปปินส์เท่าไรในปี 2026?
สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยรายงานว่าช่วงมกราคมถึงกรกฎาคม 2026 ไทยส่งข้าวไปฟิลิปปินส์ 391,435 ตัน มูลค่า 5,185 ล้านบาท เพิ่มจาก 161,039 ตันในช่วงเดียวกันของปี 2025 ทำให้ฟิลิปปินส์เป็นตลาดอันดับ 4 ของข้าวไทย
ราคาข้าวโลกเดือนกันยายน 2026 เป็นอย่างไร?
FAO รายงานเมื่อ 2 ตุลาคม 2026 ว่าดัชนีราคาข้าวทุกชนิด (FAO All Rice Price Index) เดือนกันยายนสูงขึ้น 1.4% จากเดือนก่อน เพราะราคาข้าวกลุ่ม Indica ขยับขึ้นจากความกังวลเรื่องสภาพอากาศและอุปทานที่ตึงตัวตามฤดูกาล
แหล่งอ้างอิง
- USA Rice, Philippine Rice Industry Sign MOU — USA Rice Federation
- ปริมาณการส่งออกข้าวของไทย รายประเทศ (Rice Exports by Destination) มกราคม–กรกฎาคม 2026 — สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย
- FAO Food Price Index edges up in September on higher sugar, cereal and vegetable oil prices — Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- ประเทศและสถานที่
- ฟิลิปปินส์16สหรัฐอเมริกา121มาเลเซีย23
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ