# ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี: คพ. พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี

> ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี 5 จุดของ คพ. พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี แต่ตัวเมืองและบ้านสร้างต่ำกว่าขีดวัด ยังต้องตรวจตะกอนดินเพิ่ม

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Agriculture & Food
- เผยแพร่: 2026-11-02T17:51:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-02T17:51:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/agrifood/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เก็บน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี **5 จุด** เมื่อ **12 และ 16 ตุลาคม 2569** และแถลงผลเมื่อ **2 พฤศจิกายน 2569**
- อะลูมิเนียมสูงสุด **3.547 มก./ลิตร** ที่อำเภอกบินทร์บุรี ลดลงที่ศรีมหาโพธิ และต่ำกว่า **0.0005 มก./ลิตร** (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) ที่อำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้าง
- คพ. ระบุว่ายังไม่มีหลักฐานจากผลตรวจนี้ว่าอะลูมิเนียมแพร่ไปถึงพื้นที่ตอนล่างของแม่น้ำ แต่บางส่วนอาจตกตะกอนในดิน จึงจะตรวจ**ตะกอนดิน**เพิ่ม
- กระทรวงอุตสาหกรรมเปิดปฏิบัติการเมื่อ **1 พฤศจิกายน 2569** และเริ่มตรวจโรงงานกากอุตสาหกรรม **3,049 แห่ง** ตั้งแต่ **2 พฤศจิกายน** เริ่มจาก 5 จังหวัดเสี่ยง รวมปราจีนบุรี กว่า 1,500 แห่งภายในเดือนพฤศจิกายน

ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีที่กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) แถลงเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569 พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มิลลิกรัมต่อลิตรที่อำเภอกบินทร์บุรี จากตัวอย่างน้ำ 5 จุดที่เก็บเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม 2569 ส่วนอำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างมีค่าต่ำกว่า 0.0005 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัดของวิธีวิเคราะห์

## ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี 5 จุด: ค่าสูงต้นน้ำ ต่ำลงท้ายน้ำ

อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง ระบุว่า คพ. เก็บตัวอย่างน้ำตั้งแต่อำเภอกบินทร์บุรี ศรีมหาโพธิ เมืองปราจีนบุรี จนถึงบ้านสร้าง ผลที่ประกาศมีดังนี้

| อำเภอ | อะลูมิเนียมในน้ำ (มก./ลิตร) | ที่มา |
| --- | --- | --- |
| กบินทร์บุรี | 3.547 (สูงสุดของทั้ง 5 จุด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| ศรีมหาโพธิ | ลดลงจากกบินทร์บุรี (ประกาศไม่ระบุตัวเลข) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| เมืองปราจีนบุรี | ต่ำกว่า 0.0005 (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |
| บ้านสร้าง | ต่ำกว่า 0.0005 (ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด) | คพ. 2 พ.ย. 2569 |

ในผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ คำว่า "ต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัด" หมายถึงเครื่องมือวัดไม่พบสารในระดับที่วัดได้ ไม่ได้แปลว่าไม่มีสารเลย และผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้เป็นน้ำที่เก็บเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม ซึ่งผ่านมาประมาณสองสัปดาห์ก่อนวันแถลง

## ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีไหลไปทางไหน และทำไมต้องตรวจตะกอนดิน

คพ. อธิบายว่าแม่น้ำปราจีนบุรีไหลมาบรรจบแม่น้ำนครนายก รวมเป็นแม่น้ำบางปะกง ผ่านจังหวัดฉะเชิงเทราลงอ่าวไทย ทางอุทกวิทยาสารปนเปื้อนจึงเคลื่อนตามกระแสน้ำได้ แต่ผลตรวจที่เมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างยังไม่มีหลักฐานว่าอะลูมิเนียมในระดับที่วัดได้แพร่ไปถึงตอนล่างของแม่น้ำ

อย่างไรก็ตาม อะลูมิเนียมบางส่วนอาจจับกับสารแขวนลอยแล้วตกสะสมในตะกอนดิน หรือเปลี่ยนรูปตามเคมีของน้ำ การประเมินจึงต้องดูทั้งน้ำและตะกอน โดยเฉพาะจุดบรรจบกับแม่น้ำนครนายกและตอนล่างของแม่น้ำบางปะกงที่ได้รับอิทธิพลน้ำขึ้นน้ำลง คพ. ระบุว่าจะตรวจน้ำและตะกอนเพิ่มตลอดแนว พร้อมติดตามออกซิเจนละลายน้ำ ความเป็นกรด-ด่าง และสารมลพิษอื่นที่เกี่ยวกับผลต่อสัตว์น้ำ

![เจ้าหน้าที่ คพ. เก็บตัวอย่างน้ำริมแม่น้ำในจังหวัดปราจีนบุรี (ภาพจากประกาศ คพ. 2 พ.ย. 2569)](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-river-sampling.webp?v=291901ec) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

## ลำดับเหตุการณ์ตามประกาศของ คพ. 22 ต.ค. – 2 พ.ย.

ตามประกาศของ คพ. ที่เปิดอ่านได้ เรื่องนี้เดินมาตามลำดับดังนี้

1. **22 ตุลาคม 2569:** สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดปราจีนบุรีแจ้ง คพ. ว่าติดตั้งทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมัน 4 จุดในอำเภอศรีมหาโพธิและศรีมโหสถ และใช้น้ำหมักชีวภาพในทุ่งนารอบโรงงานแห่งหนึ่งเพื่อลดฟิล์มน้ำมัน (ประกาศ 27 ต.ค.)
2. **28 ตุลาคม 2569:** สคพ.7 สระบุรี ลงพื้นที่คลองในตำบลโคกปีบและคู้ลำพัน อำเภอศรีมโหสถ เก็บน้ำดิบที่ใช้ผลิตประปาหมู่บ้านที่ตรวจพบว่าประชาชนมีโลหะหนักในเลือดสูง หลังกรมควบคุมโรครายงานว่าผู้ที่ได้รับการคัดกรองส่วนใหญ่มีอาการทางผิวหนัง
3. **1 พฤศจิกายน 2569:** กระทรวงอุตสาหกรรมเปิดปฏิบัติการตรวจโรงงานกากอุตสาหกรรม เริ่มลงพื้นที่ 2 พฤศจิกายน
4. **2 พฤศจิกายน 2569:** คพ. แถลงผลตรวจน้ำแม่น้ำ 5 จุดตามข้างต้น

คพ. ระบุว่าจะสืบหาต้นตอและเส้นทางสารปนเปื้อนด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และจะประสานหน่วยงานที่มีอำนาจดำเนินการตามกฎหมายหากพบว่าเชื่อมโยงกับแหล่งกำเนิดมลพิษ ณ วันที่ประกาศ ยังไม่มีการสรุปต้นตอ

![ทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมันที่ติดตั้งขวางคลองข้างสะพานในจังหวัดปราจีนบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-oil-boom-1.webp?v=5508d883) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

## โรงงาน 3,049 แห่งที่กำลังถูกตรวจ

วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นประธานเปิดปฏิบัติการตรวจ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายกับโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 ซึ่งเป็นโรงงานประเภทที่เกี่ยวกับการจัดการกากอุตสาหกรรม ชุดปฏิบัติการ 50 ชุด กว่า 300 นาย จะตรวจโรงงานทั้ง 3,049 แห่ง เริ่มที่ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสมุทรปราการ รวมกว่า 1,500 แห่ง ให้เสร็จภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 ส่วนจังหวัดอื่นเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2569

## ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรียังไม่ตอบเรื่องปลา

ประกาศของ คพ. ที่ใช้เขียนข่าวนี้พูดถึงน้ำ ไม่ได้เปิดผลตรวจเนื้อปลาหรืออวัยวะภายในของปลา และไม่ได้สรุปสาเหตุที่ปลาตาย ผู้อ่านจึงไม่ควรใช้ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ตัดสินแทนว่าปลาจากพื้นที่ใดกินได้หรือไม่ได้ คำแนะนำการบริโภคต้องมาจากกรมประมง กระทรวงสาธารณสุข และประกาศของจังหวัดโดยตรง ส่วนผลกระทบต่อผู้เลี้ยงกุ้งและปลาและขั้นตอนขอรับความช่วยเหลือ ดูได้ที่ [น้ำท่วมฟาร์มกุ้ง 2569](/agrifood/thai-shrimp-farm-flood-damage-2026) และ [แบบ กษ 01 สำหรับเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม](/agrifood/farmer-flood-form-kor-sor-01-2569)

## สิ่งที่ผู้อ่านและผู้ประกอบการควรทำ

1. ติดตามประกาศรอบถัดไปของ คพ. เมื่อมีผลตรวจน้ำและตะกอนดินเพิ่ม เพราะผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีชุดนี้ยังไม่ครบภาพ
2. ผู้เลี้ยงปลาและกุ้งในลุ่มน้ำปราจีนบุรี–บางปะกง ควรสอบถามประมงอำเภอหรือประมงจังหวัดเรื่องการตรวจน้ำและตัวอย่างสัตว์น้ำของตน และเก็บบันทึกวันที่น้ำเปลี่ยนสีหรือปลาตายไว้ประกอบการขอความช่วยเหลือ
3. ผู้ที่มีอาการผิดปกติหลังสัมผัสน้ำควรไปสถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้าน
4. ผู้ประกอบการโรงงานในจังหวัดเสี่ยงควรเตรียมเอกสารการจัดการกากอุตสาหกรรมให้พร้อมรับการตรวจตลอดเดือนพฤศจิกายน 2569

## ภาพบันทึก

![ทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมันใกล้ป้ายสะพาน อบต.ไผ่ชะเลือด](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-oil-boom-2.webp?v=b75e9993) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

![ป้ายคลองบางพลวง และเจ้าหน้าที่ตรวจทุ่นดูดซับ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-klong-bangphluang.webp?v=c4b3f7b8) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

![ทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมันขวางผิวน้ำในคลอง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-oil-boom-3.webp?v=4cc6e272) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

![ทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมันริมสะพานในคลองที่ปราจีนบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-oil-boom-4.webp?v=c0d051ab) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

![เจ้าหน้าที่ตรวจจุดติดตั้งทุ่นดูดซับฟิล์มน้ำมันริมสะพาน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/prachinburi-river-water-test-result-aluminium-pcd/pcd-prachinburi-oil-boom-5.webp?v=f2c0d211) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

ติดตามข่าวเกษตรและอาหารได้ที่[หมวดเกษตรและอาหาร](/agrifood/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีล่าสุดของ คพ. เป็นอย่างไร?

ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี: คพ. เก็บตัวอย่าง 5 จุดเมื่อ 12 และ 16 ตุลาคม 2569 พบอะลูมิเนียมสูงสุด 3.547 มก./ลิตรที่กบินทร์บุรี ลดลงที่ศรีมหาโพธิ และต่ำกว่า 0.0005 มก./ลิตร ซึ่งต่ำกว่าขีดจำกัดการตรวจวัดที่อำเภอเมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้าง

### ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีบอกอะไรเรื่องปลาและสัตว์น้ำ?

ผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีในหน้าประกาศของ คพ. ไม่ได้ระบุผลตรวจเนื้อปลาหรือสรุปสาเหตุปลาตาย คพ. เพียงบอกว่าจะติดตามออกซิเจนละลายน้ำ ความเป็นกรด-ด่าง และสารมลพิษอื่นเพื่อประเมินผลต่อระบบนิเวศทางน้ำ ผลตรวจสัตว์น้ำต้องรอประกาศของหน่วยงานด้านประมงและสาธารณสุข

### อะลูมิเนียมในน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีจะไหลไปถึงฉะเชิงเทราหรือไม่?

ตามผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี ทางอุทกวิทยาสารปนเปื้อนไหลตามน้ำได้ เพราะแม่น้ำปราจีนบุรีบรรจบแม่น้ำนครนายกเป็นแม่น้ำบางปะกงผ่านฉะเชิงเทรา แต่ผลตรวจที่เมืองปราจีนบุรีและบ้านสร้างยังไม่พบอะลูมิเนียมเกินขีดวัด และ คพ. จะตรวจน้ำและตะกอนดินเพิ่ม

### ใครตรวจโรงงานในปราจีนบุรีและเมื่อไร?

ต่อเนื่องจากผลตรวจน้ำแม่น้ำปราจีนบุรี กระทรวงอุตสาหกรรมจัดชุดปฏิบัติการ 50 ชุด กว่า 300 นาย ตรวจโรงงานประเภทที่เกี่ยวกับกากอุตสาหกรรม 3,049 แห่งทั่วประเทศ เริ่ม 2 พฤศจิกายน 2569 โดย 5 จังหวัดเสี่ยงรวมปราจีนบุรีกว่า 1,500 แห่งต้องเสร็จภายในเดือนพฤศจิกายน


## แหล่งอ้างอิง

- [คพ. เฝ้าระวังคุณภาพน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีต่อเนื่อง ติดตามการไหลเชื่อมแม่น้ำนครนายก–บางปะกง สร้างความมั่นใจให้ประชาชน](https://www.pcd.go.th/pcd_news/42944/) — กรมควบคุมมลพิษ
- [“สุชาติ” ห่วงสุขภาพชาวปราจีนฯ สั่ง คพ. ลุยตรวจแหล่งน้ำถึงชุมชน เร่งสืบหาต้นตอสารปนเปื้อน](https://www.pcd.go.th/pcd_news/42875/) — กรมควบคุมมลพิษ
- [คพ. เร่งคุมฟิล์มน้ำมันปราจีนบุรี ติดตั้งทุ่นซับน้ำมัน 4 จุด พร้อมใช้น้ำหมักชีวภาพลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม](https://www.pcd.go.th/pcd_news/42855/) — กรมควบคุมมลพิษ
- [“สุชาติ” สั่ง คพ. ผนึกกำลังกระทรวงอุตสาหกรรม เดินหน้าตรวจเข้มโรงงาน 3,049 แห่ง](https://www.pcd.go.th/pcd_news/42959/) — กรมควบคุมมลพิษ