ZTNA คืออะไร

ZTNA คือโซลูชันความปลอดภัยที่ให้ผู้ใช้เข้าถึงแอปพลิเคชัน ข้อมูล และบริการขององค์กรจากระยะไกล โดยยึดนโยบายควบคุมการเข้าถึงที่กำหนดไว้อย่างเข้มงวดตามหลัก Zero Trust และให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็นเท่านั้น ย่อมาจาก Zero Trust Network Access

ZTNA ทำงานอย่างไร

แนวทางร่วมของ CISA และหน่วยงานพันธมิตรที่เผยแพร่เดือนมิถุนายน 2024 อธิบายว่าหัวใจของ ZTNA คือตัวกลางควบคุมการเข้าถึง (access broker) ซึ่งตรวจสอบตัวตนของผู้ใช้ ความจำเป็นในการเข้าถึง และกฎของนโยบายก่อนอนุญาต ตัวกลางนี้ยังตรวจสถานะความปลอดภัยของอุปกรณ์ ตำแหน่งที่ตั้ง และบังคับใช้ MFA ได้ ผู้ใช้ต้องยืนยันตัวตนซ้ำเป็นระยะระหว่างเซสชัน และหากต้องการเข้าแอปพลิเคชันอื่นเพิ่ม กระบวนการยืนยันตัวตนจะเริ่มใหม่ทั้งหมด

NIST SP 800-215 อธิบายโครงสร้างไว้สามส่วน คือ ฝั่งผู้ใช้ (client หรือเบราว์เซอร์) ตัวควบคุมที่ตัดสินใจตามนโยบาย (Policy Decision Point) และเกตเวย์ที่บังคับใช้นโยบาย (Policy Enforcement Point) โดยมีเทคนิคเครือข่ายสองแบบรองรับ คือ microsegmentation และ Software-Defined Perimeter (SDP)

ตัวอย่างการใช้งาน

• พนักงานทำงานจากบ้าน เข้าได้เฉพาะระบบที่เกี่ยวกับหน้าที่ เช่น ERP และอีเมล โดยไม่เห็นเซิร์ฟเวอร์อื่นในเครือข่าย
• ผู้รับเหมาและคู่ค้า ได้สิทธิ์เข้าเฉพาะแอปพลิเคชันที่ตกลงกันไว้ ไม่ต้องเปิดเครือข่ายภายในให้ทั้งวง
• อุปกรณ์ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ เช่น ไม่ได้อัปเดตแพตช์ ถูกปฏิเสธหรือจำกัดสิทธิ์ตามนโยบาย
• องค์กรที่ย้ายระบบขึ้นคลาวด์ ใช้ ZTNA เป็นส่วนหนึ่งของ SSE หรือ SASE ร่วมกับ Secure Web Gateway, CASB และไฟร์วอลล์บนคลาวด์

ZTNA ต่างจาก VPN อย่างไร

VPN สร้างอุโมงค์เข้ารหัสให้ผู้ใช้เข้ามาอยู่ในเครือข่ายองค์กร เมื่อเชื่อมต่อแล้วมักเข้าถึงทรัพยากรได้กว้าง หากบัญชีหรืออุปกรณ์ถูกยึด ผู้โจมตีจึงเคลื่อนที่ต่อได้ง่าย เอกสารของ CISA ปี 2024 ระบุว่าพบช่องโหว่ที่ถูกใช้โจมตีจริงซึ่งเกี่ยวข้องกับ VPN มากกว่า 22 รายการ ส่วน ZTNA อนุญาตเป็นรายแอปพลิเคชันตามตัวตนและบริบทของแต่ละคำขอ จึงจำกัดเครื่องมือที่ผู้โจมตีใช้ได้เมื่อเจาะอุปกรณ์ระยะไกลสำเร็จ