# สารหนูเชียงราย 31 รายเกินค่าอ้างอิง ตรวจปัสสาวะ 549 คน สธ. เตรียมศูนย์บัญชาการส่วนหน้า

> สารหนูเชียงราย 31 ราย: สธ. แจง 19 พ.ย. 2569 คัดกรอง 6,269 คนใน 18 อำเภอ ตรวจปัสสาวะ 549 คน พบสารหนูอนินทรีย์เกินค่าอ้างอิง เตรียมเปิดศูนย์บัญชาการส่วนหน้า

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-11-19T16:01:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-19T16:01:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- กระทรวงสาธารณสุขแจงเมื่อ **19 พฤศจิกายน 2569** ว่าจังหวัดเชียงรายคัดกรองกลุ่มเสี่ยง **18 อำเภอ 65 ตำบล 338 หมู่บ้าน** รวม **6,269 คน** เก็บปัสสาวะ **549 คน** พบ**สารหนูเชียงราย 31 ราย**ที่มีสารหนูอนินทรีย์เกินค่าอ้างอิง
- นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ลงพื้นที่อำเภอแม่สายและเยี่ยมบ้านผู้ได้รับผลกระทบในอำเภอเชียงแสน พร้อม**เตรียมเปิดศูนย์บัญชาการส่วนหน้า**ตามที่รัฐมนตรีมอบหมาย
- ทั้งประเทศ กรมควบคุมโรคคัดกรองกลุ่มเสี่ยง**กว่า 10,700 ราย** พบเกินค่าอ้างอิง**ร้อยละ 7.4** และวางแผนติดตามสุขภาพระยะยาว **5 ปี**
- อำเภอแม่สายยกระดับเฝ้าระวังสารหนูและตะกั่วใน **5 ตำบล** ตรวจปัสสาวะมาแล้ว 3 รอบ สองรอบแรกผลปกติ รอบที่ 3 คัดกรอง **399 คน** อยู่ระหว่างรอผลห้องปฏิบัติการ

สารหนูเชียงราย 31 ราย มาจากการคัดกรองที่กระทรวงสาธารณสุขแจกแจงเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ว่าครอบคลุมกลุ่มเสี่ยง 6,269 คนใน 18 อำเภอของจังหวัดเชียงราย และเก็บปัสสาวะตรวจ 549 คน จนพบสารหนูอนินทรีย์เกินค่าอ้างอิง 31 ราย วันเดียวกันปลัดกระทรวงลงพื้นที่แม่สายและเตรียมเปิดศูนย์บัญชาการส่วนหน้า

นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เดินทางไปตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย พร้อมนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย อธิบดีกรมอนามัย รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ผู้ตรวจราชการเขตสุขภาพที่ 1 และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย ทีมลงพื้นที่อำเภอแม่สาย และเยี่ยมบ้านประชาชนที่ได้รับผลกระทบในอำเภอเชียงแสน

## สารหนูเชียงราย 31 ราย มาจากการตรวจแบบไหน

[ข่าวของกระทรวงสาธารณสุข](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350917) ระบุว่าสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายทำงานร่วมกับกรมควบคุมโรค กรมอนามัย องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย และหน่วยงานในพื้นที่ คัดกรองกลุ่มเสี่ยงเป็นวงกว้าง แล้วเลือกเก็บปัสสาวะตรวจหาสารหนูอนินทรีย์เฉพาะส่วนหนึ่ง

| ขั้นตอน | ตัวเลขของจังหวัดเชียงราย |
| --- | --- |
| พื้นที่คัดกรอง | 18 อำเภอ 65 ตำบล 338 หมู่บ้าน |
| ผู้ถูกคัดกรอง | 6,269 คน |
| เก็บตัวอย่างปัสสาวะ | 549 คน |
| สารหนูอนินทรีย์เกินค่าอ้างอิง (สารหนูเชียงราย 31 ราย) | 31 ราย |

กระทรวงระบุว่ากลุ่มสารหนูเชียงราย 31 รายได้รับการติดตามตรวจสุขภาพและสอบสวนหาสาเหตุเพิ่มเติมอย่างใกล้ชิดแล้ว ข่าวของกระทรวงวันที่ 18 พฤศจิกายนระบุว่าทั้ง 31 รายสอบสวนโรคแล้วและอยู่ระหว่างรอผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ ทั้งสองข่าวไม่ได้บอกว่า 31 รายอยู่อำเภอใด และไม่ได้ระบุว่ามีอาการป่วยหรือไม่ ค่าที่เกินค่าอ้างอิงในปัสสาวะบอกว่าร่างกายได้รับสารหนู แต่ไม่ได้แปลว่าป่วยเป็นโรคจากสารหนูเสมอไป แพทย์ต้องประเมินร่วมกับการตรวจร่างกายและประวัติการสัมผัส

![ผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุขพูดในที่ประชุมติดตามสถานการณ์สารปนเปื้อนที่โรงพยาบาลแม่สาย 19 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/moph-executive-mae-sai-meeting.webp?v=19a45e00) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข)_

## หลังพบสารหนูเชียงราย 31 ราย: ศูนย์บัญชาการส่วนหน้าและงานของแต่ละกรม

ปลัดกระทรวงกล่าวว่ารัฐมนตรีห่วงสุขภาพของประชาชนจากสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก จึงให้ลงพื้นที่ดูสถานการณ์จริงและเตรียมเปิดศูนย์บัญชาการส่วนหน้า ซึ่งข่าววันที่ 19 พฤศจิกายนยังไม่ระบุวันเปิดและที่ตั้ง หน่วยงานในสังกัดได้รับมอบงานดังนี้

- **กรมอนามัย** เฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้าน แนะนำการใช้น้ำอย่างปลอดภัย และสนับสนุนการปรับปรุงระบบผลิตน้ำ
- **กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์** ตรวจวิเคราะห์สารปนเปื้อนในน้ำ ผัก และปลา เพื่อประเมินความปลอดภัยและใช้ผลประกอบการแก้ปัญหา
- **กรมควบคุมโรค** เฝ้าระวังผลต่อสุขภาพ ประเมินการสัมผัสสารหนู สอบสวนผู้ที่ผลตรวจผิดปกติ และติดตามกลุ่มเสี่ยง
- **โรงพยาบาลและหน่วยบริการในพื้นที่** จัดทีมแพทย์ประเมินสุขภาพ วินิจฉัย รักษาตามข้อบ่งชี้ และติดตามผู้ที่อาจได้รับผลกระทบ

ปลัดกระทรวงย้ำให้บุคลากรในพื้นที่ติดตามอาการเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่ผลตรวจสุขภาพผิดปกติหรือมีความเสี่ยง เพื่อให้ได้รับการดูแลทันเวลาและสร้างความมั่นใจให้ประชาชน

![ผู้บริหารในชุดสีขาวร่วมประชุมที่โรงพยาบาลแม่สาย จ.เชียงราย 19 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/chiang-rai-official-mae-sai-meeting.webp?v=2e604139) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข)_

## สารหนูเชียงราย 31 ราย เทียบกับตัวเลขทั้งประเทศ

กระทรวงสาธารณสุขระบุว่ากรมควบคุมโรคคัดกรองกลุ่มเสี่ยงทั่วประเทศแล้วกว่า 10,700 ราย พบเกินค่าอ้างอิงร้อยละ 7.4 และวางแผนติดตามสุขภาพระยะยาวต่อเนื่อง 5 ปี ตัวเลขที่กระทรวงเผยเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายนคือคัดกรอง 10,711 ราย ตรวจปัสสาวะ 1,269 ราย พบเกินค่าอ้างอิง 94 ราย ร้อยละ 7.4 จึงเป็นสัดส่วนของผู้ที่ตรวจปัสสาวะ ไม่ใช่ของผู้ถูกคัดกรองทั้งหมด

[ข่าวของกระทรวงวันที่ 18 พฤศจิกายน](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350828) แยก 94 รายไว้ดังนี้

| กลุ่ม | จำนวน | สถานะตามข่าว 18 พ.ย. |
| --- | --- | --- |
| แม่ฮ่องสอน | 17 ราย | สอบสวนแล้ว ยังเกินค่าอ้างอิง 2 ราย ทั้ง 17 รายยังไม่พบอาการผิดปกติ |
| เชียงราย | 31 ราย | สอบสวนแล้ว รอผลห้องปฏิบัติการ |
| 5 จังหวัดอื่น | 46 ราย | อยู่ระหว่างสอบสวนโรค |

กลุ่มสารหนูเชียงราย 31 รายจึงเป็นส่วนหนึ่งของ 94 รายทั้งประเทศ และคิดเป็นราวร้อยละ 5.6 ของผู้ตรวจปัสสาวะ 549 คนในจังหวัดตามที่เราคำนวณเอง อีกกรณีที่เพิ่งมีรายงานคือ[สารหนู นครพนม ที่พบชาวท่าค้อ 10 ราย](/health/arsenic-nakhon-phanom-tha-kho-10-people-urine-2569/)

## สถานการณ์ที่อำเภอแม่สาย นอกเหนือจากสารหนูเชียงราย 31 ราย

นอกจากกลุ่มสารหนูเชียงราย 31 ราย อำเภอแม่สายยังยกระดับการเฝ้าระวังสารหนูและสารตะกั่ว ครอบคลุม 5 ตำบล คือ แม่สาย เวียงพางคำ เกาะช้าง ศรีเมืองชุม และโป่งผา และตรวจปัสสาวะประชาชนมาแล้ว 3 รอบ

| รอบ | การคัดกรองและผลตรวจ |
| --- | --- |
| รอบที่ 1 ปี 2568 | คัดกรอง 560 คน ตรวจปัสสาวะ 52 คน ผลปกติ |
| รอบที่ 2 ปี 2569 | ติดตามซ้ำ 25 คน ผลปกติ |
| รอบที่ 3 | คัดกรอง 399 คน อยู่ระหว่างรอผลห้องปฏิบัติการ |

การเฝ้าระวังผู้ป่วยในชุมชนยังไม่พบผลกระทบด้านสุขภาพ ด้านน้ำใช้ การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายติดตามคุณภาพน้ำและคัดกรองน้ำบาดาล บ่อน้ำตื้น และน้ำประปาหมู่บ้าน รายงานผลทุกวัน ส่วนเทศบาลตำบลแม่สายเฝ้าระวังน้ำอุปโภคในครัวเรือน ผลตรวจน้ำแม่น้ำสายรอบก่อนหน้าดูได้ใน[ข่าวสารหนูแม่น้ำสาย](/health/arsenic-sai-river-pcd-ddc-urine-2026/)

![ทีมกระทรวงสาธารณสุขรับฟังปัญหาจากประชาชนช่วงค่ำ ระหว่างลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย 19 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/moph-team-chiang-saen-home-visit.webp?v=565b174c) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข)_

## ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงควรทำอะไรหลังข่าวสารหนูเชียงราย 31 ราย

- **ติดตามนัดตรวจของสาธารณสุข** หลังข่าวสารหนูเชียงราย 31 ราย ผู้ที่ถูกเรียกตรวจปัสสาวะหรือติดตามผล ควรไปตามนัดของโรงพยาบาลหรือ รพ.สต. ในพื้นที่
- **เลือกน้ำและอาหารจากแหล่งที่ตรวจแล้ว** กระทรวงสาธารณสุขแนะนำเมื่อ 18 พฤศจิกายนให้ใช้น้ำอุปโภคบริโภคจากแหล่งที่ผ่านการตรวจคุณภาพ หลีกเลี่ยงน้ำจากแหล่งที่สงสัยว่าปนเปื้อน และเลือกอาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ส่วน กปภ.สาขาแม่สายรายงานคุณภาพน้ำทุกวัน
- **ไปพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ** หรือกังวลว่าสัมผัสสาร โดยแจ้งประวัติการใช้น้ำและอาหารจากแหล่งน้ำในพื้นที่ให้แพทย์ทราบ
- ข่าวนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล ส่วนการเจรจากับเมียนมาเรื่องต้นทางของสารปนเปื้อนอยู่ใน[ข่าวมลพิษข้ามแดน ไทย-เมียนมา](/politics/transboundary-pollution-thailand-myanmar-jwg-25-26-november/)

![เจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุขร่วมรับฟังปัญหาของประชาชนระหว่างลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย 19 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/moph-officials-chiang-saen-listening.webp?v=9369c6f8) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข)_

## สิ่งที่ต้องติดตามต่อ

- ผลตรวจปัสสาวะรอบที่ 3 ของอำเภอแม่สาย 399 คน ที่ยังรอผลห้องปฏิบัติการ และผลสอบสวนสาเหตุของกลุ่มสารหนูเชียงราย 31 ราย
- วันเปิดและที่ตั้งของศูนย์บัญชาการส่วนหน้า
- ผลตรวจสารปนเปื้อนในน้ำ ผัก และปลาของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
- ข่าวสุขภาพอื่น ๆ อ่านต่อได้ที่หมวด[สุขภาพ](/health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### สารหนูเชียงราย 31 ราย มาจากการตรวจคนกี่คน?

สารหนูเชียงราย 31 ราย มาจากข้อมูลที่กระทรวงสาธารณสุขระบุเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2569 ว่าสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายร่วมกับกรมควบคุมโรค กรมอนามัย และ อบจ.เชียงราย คัดกรองกลุ่มเสี่ยง 6,269 คนใน 18 อำเภอ เก็บตัวอย่างปัสสาวะ 549 คน และพบสารหนูอนินทรีย์เกินค่าอ้างอิง ซึ่งกำลังติดตามตรวจสุขภาพและสอบสวนหาสาเหตุ

### ผู้ที่มีสารหนูเกินค่าอ้างอิงในเชียงรายมีอาการป่วยหรือไม่?

ข่าวของกระทรวงสาธารณสุขไม่ได้ระบุอาการของกลุ่มสารหนูเชียงราย 31 ราย บอกว่าสอบสวนโรคแล้ว รอผลห้องปฏิบัติการ และติดตามตรวจสุขภาพอย่างใกล้ชิด ส่วนที่อำเภอแม่สาย การเฝ้าระวังผู้ป่วยในชุมชนยังไม่พบผลกระทบด้านสุขภาพ และผลตรวจปัสสาวะสองรอบแรกเป็นปกติ

### ศูนย์บัญชาการส่วนหน้ากรณีสารหนูเชียงรายคืออะไร?

หลังพบสารหนูเชียงราย 31 ราย ศูนย์นี้คือศูนย์ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมอบหมายให้ปลัดกระทรวงเตรียมความพร้อมเปิดในพื้นที่ เพื่อให้หน่วยงานในสังกัดทำงานร่วมกันทั้งการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำ ตรวจสารปนเปื้อน เฝ้าระวังผลต่อสุขภาพ และดูแลประชาชนต่อเนื่อง ข่าววันที่ 19 พฤศจิกายนยังไม่ระบุวันเปิดและที่ตั้ง

### ร้อยละ 7.4 ของผู้มีสารหนูเกินค่าอ้างอิงทั้งประเทศ นับจากอะไร?

ข่าวของกระทรวงสาธารณสุขวันที่ 19 พฤศจิกายนระบุว่าคัดกรองกลุ่มเสี่ยงทั่วประเทศกว่า 10,700 ราย พบเกินค่าอ้างอิงร้อยละ 7.4 ตัวเลขของกระทรวงวันที่ 18 พฤศจิกายนคือตรวจปัสสาวะ 1,269 ราย พบเกิน 94 ราย ซึ่งคิดได้ร้อยละ 7.4 ของผู้ที่ตรวจปัสสาวะ ไม่ใช่ของผู้ถูกคัดกรองทั้งหมด


## แหล่งอ้างอิง

- [“รมว.พัฒนา” ส่ง “ปลัดสมฤกษ์” ลงพื้นที่เชียงราย ติดตามสารปนเปื้อนในแม่น้ำกก–สาย–รวก ย้ำดูแลสุขภาพประชาชนที่ได้รับผลกระทบอย่างต่อเนื่อง](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350917) — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- [คกก.ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพฯ เห็นชอบร่างประกาศเพิ่ม 3 โรคจากโลหะหนัก หนุนการป้องกันควบคุมโรค ครอบคลุมความเสี่ยงจากสารอันตราย เดินหน้าคุ้มครองสุขภาพแรงงาน/ประชาชน](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350828) — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
