# เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม 0.01 มก./ลิตร อย. คุมเข้มน้ำแข็ง กรมอนามัยแบ่ง 4 ระดับน้ำประปา

> เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและน้ำแข็งคือไม่เกิน 0.01 มก./ลิตร อย. ย้ำผู้ผลิตตรวจแหล่งน้ำดิบ 20 พ.ย. 2569 กรมอนามัยแบ่งน้ำประปา 4 ระดับเสี่ยง ต้มน้ำกำจัดสารหนูไม่ได้

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-11-21T00:56:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-21T01:26:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- อย. แจง **20 พ.ย. 2569** ว่า**เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม**บรรจุภาชนะปิดสนิทและน้ำแข็งคือไม่เกิน **0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร** ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข **ฉบับที่ 462 พ.ศ. 2568**
- อย. ให้ผู้ผลิตอาหาร น้ำดื่ม น้ำแข็ง เลี่ยงน้ำผิวดินจาก**แม่น้ำสาย แม่น้ำกก และแม่น้ำโขง**ในจังหวัดเสี่ยงสูง ตรวจน้ำก่อนและหลังกรอง**อย่างน้อยทุกสัปดาห์** และส่งตรวจแล็บ**อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง**
- กรมอนามัยแบ่งสารหนูในน้ำประปา **4 ระดับ**: ปลอดภัยไม่เกิน **0.010** มก./ลิตร เตือนภัยเกิน 0.010–0.099 อันตรายมาก **0.100–0.499** และวิกฤต **0.500** ขึ้นไป
- กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ลงพื้นที่เชียงราย **19–25 พ.ย. 2569** เก็บน้ำประปาหมู่บ้าน น้ำบรรจุขวด ผัก และปลา ตรวจด้วยเทคนิค **ICP-MS**

เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มบรรจุขวดและน้ำแข็งของไทยคือไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ย้ำเกณฑ์นี้เมื่อ 20 พฤศจิกายน 2569 พร้อมสั่งให้ผู้ผลิตอาหาร น้ำดื่ม และน้ำแข็งตรวจแหล่งน้ำดิบและระบบกรอง ขณะที่กรมอนามัยออกคู่มือแบ่งสารหนูในน้ำประปาเป็น 4 ระดับความเสี่ยง และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำและอาหารในเชียงราย

**อัปเดต 08:26 น. วันที่ 21 พ.ย.** เพิ่มบทบาทของ 4 กรมใน[ข่าวกรมอนามัย 20 พ.ย.](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350925) หลังปลัดกระทรวงสาธารณสุขประชุมเมื่อ 18 พ.ย. เรื่องเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและน้ำกินน้ำใช้ และการเปิดศูนย์บัญชาการเฝ้าระวังสารหนูในแม่น้ำโขงของ[จังหวัดหนองคาย](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350903)เมื่อ 19 พ.ย. ดูหัวข้อ "4 กรมหลักแบ่งงานเฝ้าระวังเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและน้ำกินน้ำใช้"

## เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและน้ำแข็งตามประกาศ สธ.

ภก.หญิงสุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา อธิบายว่าสารหนูและโลหะหนักบางชนิดละลายปนในน้ำได้ ส่วนใหญ่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ถ้าร่างกายได้รับมากหรือสะสมนาน อาจกระทบระบบประสาท ตับ ไต และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งบางชนิด เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและอาหารมาจากประกาศกระทรวงสาธารณสุขสองฉบับ

| ผลิตภัณฑ์ | ประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่ใช้ | เกณฑ์ที่ อย. ระบุ |
| --- | --- | --- |
| น้ำดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท และน้ำแข็ง | ฉบับที่ 462 พ.ศ. 2568 | สารหนูไม่เกิน 0.01 มก./ลิตร และควบคุมแคดเมียม ปรอทอินทรีย์ ตะกั่วตามเกณฑ์ |
| อาหารและวัตถุดิบ | ฉบับที่ 414 พ.ศ. 2563 เรื่องมาตรฐานอาหารที่มีสารปนเปื้อน | ตามค่าที่ประกาศกำหนดสำหรับอาหารแต่ละชนิด |

นอกจากเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม อย. ย้ำด้วยว่า**การต้มน้ำไม่สามารถกำจัดสารหนูหรือโลหะหนักได้** ข้อนี้สำคัญกับครัวเรือนและร้านอาหารที่เคยเชื่อว่าต้มแล้วปลอดภัย น้ำที่สารหนูเกินเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มจึงต้องแก้ที่แหล่งน้ำหรือระบบกรอง ไม่ใช่การต้ม

![ภาพประกอบข่าว อย. คุมเข้มสารหนูและโลหะหนักในอาหาร น้ำดื่ม และน้ำแข็ง เผยแพร่ 20 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/fda-arsenic-water-ice-measures-card.webp?v=6edc17db) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา)_

## มาตรการ 4 ข้อที่ อย. สั่งผู้ผลิตน้ำดื่ม น้ำแข็ง และอาหาร

เพื่อให้สินค้าอยู่ในเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและมาตรฐานอาหาร อย. ให้ผู้ผลิตทำตามนี้อย่างเคร่งครัด

1. **เลือกแหล่งน้ำดิบ**: ใช้น้ำประปาหรือน้ำที่ผ่านการกรองสารหนูและโลหะหนัก เลี่ยงน้ำผิวดินจากแม่น้ำสาย แม่น้ำกก และแม่น้ำโขงในจังหวัดเสี่ยงสูง ไม่ใช้น้ำบาดาลหรือน้ำผิวดินใกล้เหมืองแร่ เขตอุตสาหกรรมหนัก หรือพื้นที่ที่มีขยะพิษและกากอุตสาหกรรมผลิตอาหารโดยตรง
2. **ใช้ระบบกรองที่กำจัดสารหนูได้**: อย. ยกตัวอย่าง 4 แบบ คือ รีเวอร์สออสโมซิส (RO) ที่กำจัดสารหนูและโลหะหนักได้มากกว่า 95–99% ระบบแลกเปลี่ยนประจุด้วยเรซินชนิดแอนไอออน สารกรองดูดซับอย่างอะลูมินากัมมันต์หรือสารกรองเหล็ก และการเติมคลอรีนหรือโอโซนแล้วตกตะกอนกรองด้วยทราย ซึ่งไม่เหมาะกับแคดเมียม ปรอท และนิกเกิล
3. **ตรวจประสิทธิภาพของระบบกรองสม่ำเสมอ**: ใช้ชุดทดสอบอย่างง่ายตรวจน้ำก่อนและหลังกรองอย่างน้อยทุกสัปดาห์ และเปลี่ยนวัสดุกรองตามอายุการใช้งาน
4. **ส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการ**อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ก่อนสินค้าถึงมือผู้บริโภค

## เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มเทียบกับ 4 ระดับเสี่ยงน้ำประปาของกรมอนามัย

สำหรับน้ำประปาที่บ้าน กรมอนามัย (สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ) เผยแพร่คู่มือ "เช็กด่วน! น้ำประปาบ้านคุณปลอดภัยจากสารหนูหรือยัง?" เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569 และแนบไว้กับข่าววันที่ 20 พฤศจิกายน ระดับแรกตรงกับเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มที่ 0.010 มก./ลิตร

| ระดับ | สารหนูในน้ำ (มก./ลิตร) | สิ่งที่ห้าม | สิ่งที่ยังทำได้ |
| --- | --- | --- | --- |
| ปลอดภัย | ไม่เกิน 0.010 | ไม่มี | ใช้ได้ทุกกิจกรรม |
| เตือนภัย | เกิน 0.010–0.035 และ 0.036–0.099 | ห้ามดื่ม ห้ามทำอาหาร ห้ามล้างผักผลไม้ ห้ามให้สัตว์เลี้ยงดื่ม | อาบน้ำ ซักผ้า ล้างจาน (ระวังเด็กเล็กกลืนน้ำ) |
| อันตรายมาก | 0.100–0.499 | เพิ่มห้ามรดน้ำพืชผักและพืชสวนครัว | อาบน้ำ ซักผ้า ล้างจาน (ระวังเด็กเล็ก) |
| วิกฤต | ตั้งแต่ 0.500 ขึ้นไป | ห้ามใช้ทุกกิจกรรม ควรหยุดใช้น้ำทันทีและแจ้งหน่วยงาน | ไม่มี |

คู่มือระบุเพิ่มในระดับอันตรายมากว่า ผู้ใหญ่มีความเสี่ยงได้รับผลกระทบต่อสุขภาพถ้าพบค่าเกิน 0.130 มก./ลิตร และห้ามรดพืชผักเพราะสารหนูตกค้างในดิน สะสมในพืช แล้วเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของคนและสัตว์เลี้ยง

![คู่มือ 4 ระดับความเสี่ยงจากสารหนูในน้ำประปาของกรมอนามัย เผยแพร่ 16 พ.ย. 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-arsenic-tap-water-4-levels.webp?v=dba37756) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_
![ระดับปลอดภัย สารหนูไม่เกิน 0.010 มก./ลิตร ใช้ได้ทุกกิจกรรม](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-arsenic-level-safe.webp?v=2652c946) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_
![ระดับเตือนภัย ห้ามดื่มและห้ามทำอาหาร แต่อาบน้ำ ซักผ้า ล้างจานได้](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-arsenic-level-warning.webp?v=b05e6fac) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_
![ระดับอันตรายมาก 0.100–0.499 มก./ลิตร เพิ่มข้อห้ามรดน้ำพืชผัก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-arsenic-level-high-danger.webp?v=ee721e1e) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_
![ระดับวิกฤต ตั้งแต่ 0.500 มก./ลิตร ห้ามใช้ทุกกรณี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-arsenic-level-critical.webp?v=ff621a41) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_

## ผลตรวจน้ำประปาเชียงรายที่กรมอนามัยรายงานต่อกรรมาธิการ

วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 นพ.นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย ชี้แจงคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร เรื่องมลพิษทางน้ำข้ามแดน ข้อมูลที่กรมอนามัยเผยแพร่ภายหลังมีดังนี้

- ปี 2568 กรมอนามัยเก็บตัวอย่างน้ำประปาหมู่บ้าน 193 ตัวอย่าง ตรวจสารหนู แคดเมียม และตะกั่ว เทียบกับเกณฑ์มาตรฐานน้ำบริโภค
- เชียงรายรายงานผลตรวจสารหนูในระบบประปาหมู่บ้าน 38 ระบบ ทั้ง 38 ระบบไม่เกินเกณฑ์มาตรฐาน
- อำเภอแม่สายมีจุดเฝ้าระวัง 19 จุด เป็นน้ำประปาและน้ำบ่อตื้น 15 จุด โรงกรองน้ำชุมชนและตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ 4 จุด ทุกจุดไม่เกินเกณฑ์
- กรมอนามัยทำแผนเฝ้าระวังคุณภาพน้ำบริโภค 5 ปี (2570–2574) ครอบคลุมระบบประปาเป้าหมาย 285 ระบบ

![ภาพประกอบข่าวกรมอนามัยชี้แจงกรรมาธิการการสาธารณสุข เรื่องเฝ้าระวังสารพิษในแม่น้ำข้ามแดน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/doh-house-health-committee-card.webp?v=61f444b6) _(ภาพ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข)_

## กรมวิทย์ฯ ตรวจน้ำ ผัก ปลาเทียบเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและอาหารที่เชียงราย 19–25 พ.ย.

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ส่ง นพ.วัชรพงษ์ คำหล้า รองอธิบดี ลงพื้นที่เชียงรายระหว่าง 19–25 พฤศจิกายน 2569 ร่วมกับหน่วยงานสาธารณสุขและท้องถิ่นในเชียงรายและเชียงใหม่ เก็บตัวอย่างน้ำประปาหมู่บ้าน น้ำบรรจุขวด น้ำอุปโภคบริโภค ผัก และปลา ส่งตรวจที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 1/1 เชียงราย และสำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร

- ตรวจด้วยเทคนิค ICP-MS ที่วัดโลหะหนักในระดับต่ำได้ ยืนยันผลสารหนูทั้งหมด สารหนูอนินทรีย์ ตะกั่ว และแคดเมียม ภายใต้มาตรฐาน ISO/IEC 17025:2017
- สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุขตรวจสารหนูรวมในปัสสาวะของกลุ่มเสี่ยงในอำเภอเมืองและอำเภอเชียงแสน
- กรมกำลังพัฒนาวิธีทดสอบปัสสาวะเพื่อคัดกรองการได้รับสารหนูให้เร็วขึ้น ใช้คัดกรองเบื้องต้นก่อนตรวจยืนยัน

กรมวิทย์ฯ เตือนว่าการตรวจพบสารหนูในตัวอย่าง ไม่ว่าจะเทียบกับเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มหรือมาตรฐานอาหาร**ไม่ได้แปลว่าเกินมาตรฐานหรือเป็นอันตรายเสมอไป** และผลจากตัวอย่างเดียวใช้สรุปแทนน้ำหรืออาหารทั้งพื้นที่ไม่ได้ ต้องดูชนิดตัวอย่างและเกณฑ์ที่ใช้กับสิ่งนั้น

![เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เตรียมตัวอย่างผักสำหรับตรวจสารหนูและโลหะหนัก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/dmsc-lab-staff-preparing-samples.webp?v=0a8a55b0) _(ภาพ: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข)_

## 4 กรมหลักแบ่งงานเฝ้าระวังเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มและน้ำกินน้ำใช้

กรมอนามัยรายงานเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2569 ว่า นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประชุมเรื่องคุณภาพน้ำบริโภคกรณีสารหนูเมื่อ 18 พฤศจิกายน และมอบงานให้ 4 กรมหลัก ครอบคลุมพื้นที่ใกล้แม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน และกระบุรี

| กรม | งานที่ได้รับมอบหมาย |
| --- | --- |
| กรมการแพทย์ | ทำแนวทางคัดกรอง วินิจฉัย และรักษาผู้ที่ได้รับสัมผัสสารหนู |
| กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ | ตรวจและยืนยันประสิทธิภาพชุดทดสอบสารหนู (Test Kit) เฝ้าระวังพืชผัก ผลไม้ และน้ำบรรจุขวดปิดสนิทที่ต้องอยู่ในเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม |
| กรมอนามัย | เฝ้าระวังน้ำประปาหมู่บ้าน น้ำบ่อตื้น น้ำบาดาล และแหล่งน้ำกินน้ำใช้อื่นในพื้นที่เสี่ยง |
| กรมควบคุมโรค | ติดตามสุขภาพกลุ่มเสี่ยงต่อเนื่อง |

นพ.ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย ระบุว่าผลตรวจที่ผ่านมายังไม่พบสารหนู แคดเมียม และตะกั่วในน้ำประปาที่ประชาชนใช้เกินเกณฑ์มาตรฐาน แต่จะเพิ่มความถี่ในการตรวจและขยายไปทุกแหล่งน้ำที่ประชาชนนำมาบริโภคโดยตรง เพื่อเทียบกับเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มให้ทันก่อนเกิดผลต่อสุขภาพ

ด้านจังหวัดหนองคาย นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดร่วมแถลงกับผู้ว่าราชการจังหวัดเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2569 เรื่องการตรวจพบสารหนูในแม่น้ำโขง และเปิดศูนย์บัญชาการเฝ้าระวังและแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในพื้นที่แม่น้ำโขง ข่าวของจังหวัดไม่ได้ระบุค่าสารหนูที่ตรวจพบ และขอให้ประชาชนติดตามข้อมูลจากหน่วยงานราชการ

## ผู้บริโภคและผู้ประกอบการควรทำอะไรตามเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม

- **ผู้ผลิตน้ำดื่ม น้ำแข็ง โรงงานอาหาร**: ทบทวนแหล่งน้ำดิบ โดยเฉพาะในจังหวัดที่ติดแม่น้ำสาย กก และโขง เช็กว่าระบบกรองกำจัดสารหนูได้จริง และเก็บบันทึกผลตรวจรายสัปดาห์กับผลแล็บรายปีไว้
- **ครัวเรือนในพื้นที่เสี่ยง**: อย่าพึ่งการต้มน้ำ ถ้าไม่แน่ใจคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านหรือน้ำบ่อ ถามผลตรวจจากเทศบาล อบต. หรือสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และใช้ตาราง 4 ระดับของกรมอนามัยเทียบเมื่อได้ผลเป็นตัวเลข
- **ร้านอาหารและแผงขายน้ำแข็ง**: เลือกน้ำดื่มและน้ำแข็งที่มีเลขสารบบอาหารจาก อย.
- **ผู้มีอาการผิดปกติ**: ใครที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงและกังวลเรื่องการได้รับสารหนู ควรปรึกษาแพทย์หรือหน่วยบริการสาธารณสุขใกล้บ้าน ข่าวนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล

## สิ่งที่ต้องติดตามต่อ

- ผลตรวจตัวอย่างน้ำ ผัก และปลาที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เก็บระหว่าง 19–25 พ.ย. ว่าน้ำบรรจุขวดในพื้นที่อยู่ในเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มหรือไม่
- วิธีทดสอบปัสสาวะคัดกรองสารหนูที่กรมวิทย์ฯ กำลังพัฒนา
- การประชุมร่วมไทย–เมียนมาเรื่องมลพิษข้ามแดนวันที่ 25–26 พ.ย. ตามข่าว[มลพิษข้ามแดน ไทย-เมียนมา](/politics/transboundary-pollution-thailand-myanmar-jwg-25-26-november/)

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง [สารหนูเชียงราย 31 ราย](/health/arsenic-chiang-rai-31-people-urine-moph-2569/) และ [สารหนู นครพนม](/health/arsenic-nakhon-phanom-tha-kho-10-people-urine-2569/) ติดตามข่าวสาธารณสุขได้ที่[หมวดสุขภาพ](/health/)

## ภาพบันทึก

![ตัวอย่างเนื้อสัตว์และปลาบรรจุถุงติดบาร์โค้ด รอตรวจสารหนูและโลหะหนัก ภาพจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/dmsc-arsenic-fish-meat-samples.webp?v=6e33ee64) _(ภาพ: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข)_
![ตัวอย่างผักบรรจุถุงติดบาร์โค้ด รอตรวจในห้องปฏิบัติการ ภาพจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/dmsc-arsenic-vegetable-samples.webp?v=53d4915d) _(ภาพ: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข)_
![เจ้าหน้าที่ใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมเครื่องตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/arsenic-drinking-water-standard-thai-fda-ice-2569/dmsc-lab-instrument-arsenic-test.webp?v=630244fa) _(ภาพ: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข)_

## คำถามที่พบบ่อย

### เกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มของไทยคือเท่าไร?

อย. ระบุเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2569 ว่าเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทและน้ำแข็งคือไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 462) พ.ศ. 2568 ซึ่งควบคุมแคดเมียม ปรอทอินทรีย์ และตะกั่วด้วย ส่วนอาหารและวัตถุดิบใช้ประกาศฉบับที่ 414 พ.ศ. 2563

### ต้มน้ำแล้วกำจัดสารหนูได้ไหม?

ไม่ได้ อย. ระบุชัดว่าการต้มน้ำไม่สามารถกำจัดสารหนูหรือโลหะหนักได้ และสารหนูที่ละลายในน้ำมักไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส จึงดูด้วยตาเปล่าไม่ออก วิธีที่ อย. แนะนำผู้ผลิตให้ได้ตามเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่มคือใช้น้ำประปาหรือน้ำที่ผ่านระบบกรองที่กำจัดสารหนูได้ เช่น รีเวอร์สออสโมซิส

### น้ำประปามีสารหนูเกินเกณฑ์สารหนูในน้ำดื่ม ยังใช้อาบน้ำได้ไหม?

ตามคู่มือของกรมอนามัย ถ้าสารหนูเกิน 0.010 แต่ไม่ถึง 0.100 มก./ลิตร ห้ามดื่ม ห้ามทำอาหาร ห้ามล้างผักผลไม้ แต่ยังอาบน้ำ ซักผ้า และล้างจานได้ โดยต้องดูแลไม่ให้เด็กเล็กกลืนน้ำ ถ้าถึง 0.500 มก./ลิตรขึ้นไป ห้ามใช้ทุกกรณีและควรหยุดใช้น้ำทันที

### ผู้ผลิตน้ำดื่มและน้ำแข็งต้องทำอะไรตามประกาศของ อย.?

อย. ให้ผู้ผลิตเลือกน้ำดิบที่ปลอดภัย เลี่ยงน้ำผิวดินจากแม่น้ำสาย กก และโขงในจังหวัดเสี่ยงสูง ใช้ระบบกรองที่กำจัดสารหนูได้ ตรวจน้ำด้วยชุดทดสอบก่อนและหลังกรองอย่างน้อยทุกสัปดาห์ เปลี่ยนวัสดุกรองตามอายุ และส่งตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง


## แหล่งอ้างอิง

- [สธ. มอบ 4 กรมหลัก ผนึกกำลังเฝ้าระวังสารหนูปนเปื้อนในแหล่งน้ำ](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350925) — กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- [จังหวัดหนองคาย แถลงข่าวสถานการณ์กรณีตรวจพบสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำโขง](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350903) — สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองคาย
- [อย. คุมเข้มสารหนูและโลหะหนักในอาหาร-น้ำดื่ม น้ำแข็ง พร้อมยกระดับมาตรการสำหรับผู้ผลิต ป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350951) — สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข
- [กรมอนามัยเสนอกรรมาธิการสาธารณสุข ยกระดับเฝ้าระวังสารพิษในแม่น้ำข้ามแดน เร่งสร้างความปลอดภัยน้ำบริโภค](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350929) — กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- [กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ พร้อมตรวจเฝ้าระวัง “สารหนู–โลหะหนัก” ในน้ำและอาหาร](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350934) — กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
