# ตรวจสุขภาพผู้ชายตามช่วงวัย 18 ถึง 60 ปีขึ้นไป ตรวจอะไร ทุกกี่ปี และใช้สิทธิฟรีที่ไหน

> คู่มือตรวจสุขภาพผู้ชายตามช่วงวัย 18 ถึง 60 ปีขึ้นไป ตามแนวทางกรมการแพทย์ 2565 พร้อมสิทธิตรวจฟรีของ สปสช. และประกันสังคม 14 รายการ และรายการที่ไม่จำเป็นต้องตรวจ

- ประเภท: คู่มือ · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-10-09T08:18:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T08:18:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/mens-health-checkup-by-age-thailand/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- แนวทาง**ตรวจสุขภาพ**ที่จำเป็นและเหมาะสมของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ให้วัดความดันโลหิตอย่างน้อยปีละครั้ง ตรวจไขมันในเลือดทุก **5 ปี** ตั้งแต่อายุ 20 ปี และตรวจน้ำตาลในเลือดทุก **3 ปี** ตั้งแต่อายุ 35 ปี
- ผู้ชายอายุ **50 ปีขึ้นไป** ควรตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระ (FIT) เพื่อคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ สปสช. ให้ตรวจฟรีทุกสิทธิที่อายุ 50–70 ปี ทุก 2 ปี ส่วนประกันสังคมให้ตรวจปีละครั้ง
- IARC ประมาณการใน GLOBOCAN 2024 ว่าผู้ชายไทยป่วยมะเร็งรายใหม่ **87,348 ราย** ในปี 2024 โดยมะเร็งตับ ปอด และลำไส้ใหญ่เป็น 3 อันดับแรก
- กรมการแพทย์ระบุว่าการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากด้วย PSA หรือการตรวจทางทวารหนัก และการเอกซเรย์ทรวงอกเพื่อหามะเร็งปอด **ไม่ได้ประโยชน์**ในการตรวจสุขภาพคนทั่วไป
- ผู้ประกันตนมีสิทธิตรวจสุขภาพฟรี **14 รายการ** ตามอายุ ส่วนบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของ สปสช. ใช้ได้กับคนไทยทุกสิทธิการรักษา

การตรวจสุขภาพที่จำเป็นสำหรับผู้ชายไทยตามแนวทางของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ไม่ใช่การตรวจทุกอย่างทุกปี แต่เริ่มจากวัดความดันโลหิต น้ำหนัก และรอบเอวปีละครั้งตั้งแต่อายุ 19 ปี แล้วเพิ่มรายการตามอายุ เช่น ไขมันในเลือดทุก 5 ปีตั้งแต่ 20 ปี น้ำตาลในเลือดทุก 3 ปีตั้งแต่ 35 ปี และตรวจเลือดแฝงในอุจจาระปีละครั้งตั้งแต่ 50 ปี รายการหลักเหล่านี้ตรวจได้ฟรีด้วยสิทธิ สปสช. หรือประกันสังคม

คู่มือนี้แบ่งรายการตามช่วงอายุ 18–29, 30–39, 40–49, 50–59 และ 60 ปีขึ้นไป เทียบแนวทางกรมการแพทย์กับบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) สิทธิตรวจสุขภาพ 14 รายการของสำนักงานประกันสังคม และคำแนะนำของคณะทำงานบริการป้องกันโรคของสหรัฐฯ (USPSTF) โดยใช้โครงเดียวกับ[คู่มือตรวจสุขภาพผู้หญิงตามช่วงวัย](/health/womens-health-checkup-by-age-thailand/) ข้อมูลมาจากเอกสารและหน้าเว็บของหน่วยงานที่เปิดตรวจเมื่อ 9 ตุลาคม 2026 เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือมีอาการควรปรึกษาแพทย์

## ตรวจสุขภาพผู้ชายต่างจากผู้หญิงตรงไหน

รายการพื้นฐานของผู้ชายและผู้หญิงเกือบเหมือนกัน ที่ต่างคือเกณฑ์บางตัวและโรคที่ต้องเฝ้าระวัง กรมการแพทย์ใช้เกณฑ์รอบเอวของผู้ชายไม่เกิน 90 เซนติเมตร (ผู้หญิงไม่เกิน 80 เซนติเมตร) และให้ถามประวัติการเสียชีวิตเฉียบพลันโดยไม่ทราบสาเหตุของคนในครอบครัวก่อนอายุ 40 ปี เพราะโรคใหลตาย (sudden unexplained death syndrome) พบราว 38 ต่อ 100,000 คนในผู้ชายอายุ 20–49 ปีตามงานวิจัยที่แนวทางอ้างถึง ผู้ชายไม่มีรายการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและการตรวจเต้านมโดยบุคลากร ส่วนการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากแบบตรวจทุกคน แนวทางไทยไม่แนะนำ

ภาพรวมมะเร็งในผู้ชายไทยช่วยอธิบายว่าทำไมรายการเกี่ยวกับตับและลำไส้ใหญ่จึงสำคัญ เอกสารข้อมูลประเทศไทยจากฐานข้อมูล GLOBOCAN 2024 ของทบวงการวิจัยโรคมะเร็งนานาชาติ (IARC) ฉบับกันยายน 2026 ประมาณการว่าผู้ชายไทยป่วยมะเร็งรายใหม่ 87,348 รายในปี 2024 มะเร็งตับมากที่สุด 17,976 ราย (20.6%) ตามด้วยมะเร็งปอด 15,199 ราย (17.4%) มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง 11,269 ราย (12.9%) มะเร็งต่อมลูกหมาก 6,894 ราย (7.9%) และมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดนอนฮอดจ์กิน (NHL) 3,348 ราย (3.8%) ในจำนวนนี้ มะเร็งตับมีการตรวจหาปัจจัยเสี่ยงคือไวรัสตับอักเสบบีและซี และมะเร็งลำไส้ใหญ่มีการคัดกรองด้วยการตรวจอุจจาระ ซึ่งทั้งสองอยู่ในสิทธิประโยชน์ของไทยแล้ว

![มะเร็งตับ ปอด และลำไส้ใหญ่คือมะเร็งที่ผู้ชายไทยป่วยมากที่สุดตามประมาณการ GLOBOCAN 2024 สองในสามโรคนี้มีการตรวจคัดกรองในสิทธิประโยชน์ของไทย](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-health-checkup-by-age-thailand/thai-men-top-cancers-globocan-2024.webp?v=1a48f670) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: IARC GLOBOCAN 2024))_

## ทุกปีควรตรวจสุขภาพอะไร ไม่ว่าอายุเท่าไร

ตารางที่ 2.1 ของแนวทางกรมการแพทย์กำหนดการตรวจสุขภาพประจำปีสำหรับวัยทำงานอายุ 19–60 ปี โดยเน้นการซักประวัติและตรวจร่างกายมากกว่าการเจาะเลือด

- **ซักประวัติ** สุขภาพทั่วไป อาชีพ การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา และใช้สารเสพติดใน 3 เดือนที่ผ่านมา การสัมผัสผู้ป่วยวัณโรค พฤติกรรมทางเพศและการป้องกัน มะเร็งในครอบครัว และวัคซีนที่ได้รับใน 1 ปีที่ผ่านมา
- **วัดความดันโลหิตและคลำชีพจร** อย่างน้อยปีละครั้ง (หลักฐานระดับสูงสุด ก1)
- **ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง คำนวณดัชนีมวลกาย และวัดรอบเอว**
- **ตรวจร่างกายตามระบบ** และ**ตรวจช่องปากและฟัน**โดยทันตแพทย์หรือทันตาภิบาล
- **คัดกรองภาวะซึมเศร้า**ด้วยแบบคัดกรอง 2 คำถาม (2Q)

ผู้ที่สูบบุหรี่หรือดื่มสุรา แนวทางให้ประเมินต่อด้วยแบบทดสอบการติดนิโคติน (Fagerstrom) และแบบประเมินปัญหาจากแอลกอฮอล์ (AUDIT) เพื่อวางแผนเลิก สปสช. ระบุว่ามีสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ให้บริการทุกกลุ่มวัย

## อายุ 18–29 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

วัยนี้ยังไม่ต้องเจาะเลือดทุกปี ตารางนี้รวมรายการตรวจสุขภาพเฉพาะช่วงอายุ นอกเหนือจากการตรวจประจำปีในหัวข้อก่อนหน้า

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) | 1 ครั้งในช่วงอายุ 19–60 ปี | ประกันสังคม: อายุ 15–34 ปี ตรวจ 1 ครั้ง |
| ไขมันในเลือด (Total cholesterol, HDL) | ทุก 5 ปี ตั้งแต่อายุ 20 ปี | ประกันสังคม: อายุ 20–34 ปี ทุก 5 ปี |
| เอชไอวี | ซักประวัติพฤติกรรมทางเพศทุกปี | สปสช.: ตรวจเลือดคัดกรองเอชไอวีทุกกลุ่มวัย และมีชุดตรวจด้วยตนเอง |
| การได้ยิน (finger rub test) | ไม่ได้กำหนดในวัยนี้ | ประกันสังคม: อายุ 15 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |

สปสช. แบ่งกลุ่มวัยต่างจากกรมการแพทย์ คนอายุ 18–24 ปีอยู่ในกลุ่มเด็กโตและวัยรุ่น (6–24 ปี) ซึ่งได้ตรวจวัดความดันโลหิต ตรวจเลือดคัดกรองภาวะซีด และคัดกรองความเสี่ยงจากบุหรี่ สุรา และสารเสพติด ส่วนคนอายุ 25 ปีขึ้นไปอยู่ในกลุ่มผู้ใหญ่ (25–59 ปี) ซึ่งเพิ่มการตรวจเลือดคัดกรองเบาหวานและการคัดกรองปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

## อายุ 30–39 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

อายุ 35 ปีเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะทั้งกรมการแพทย์และประกันสังคมเริ่มรายการเกี่ยวกับเบาหวานและหัวใจที่อายุนี้

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| น้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร (FPG) | ทุก 3 ปี ตั้งแต่อายุ 35 ปี | ประกันสังคม: อายุ 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจ (Thai CV risk score) | อายุ 35–70 ปี | สปสช.: คัดกรองปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด |
| ไวรัสตับอักเสบบี (HBsAg) | ครั้งเดียว เฉพาะผู้ที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 | สปสช.: คนละ 1 ครั้งตลอดชีวิต ทุกสิทธิ |
| ไวรัสตับอักเสบซี (Anti-HCV) | เฉพาะกลุ่มเสี่ยง | สปสช.: กลุ่มเสี่ยง ปีละครั้ง |

ผู้ที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) คือผู้ที่อายุราว 34 ปีขึ้นไปในปี 2026 กลุ่มเสี่ยงไวรัสตับอักเสบซีตามแนวทางกรมการแพทย์ ได้แก่ ผู้ที่เคยใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น ผู้ที่เคยสักหรือเจาะผิวหนังในสถานที่ที่ไม่ใช่สถานพยาบาล ผู้ต้องขังหรือเคยต้องขัง และคู่ของผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซีเรื้อรัง ส่วนสิทธิตรวจฟรีของ สปสช. ครอบคลุมผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ใช้ยาเสพติดด้วยวิธีฉีด กลุ่มชายมีเพศสัมพันธ์กับชาย และบุคลากรทางการแพทย์

## อายุ 40–49 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

วัยนี้เพิ่มการตรวจตาและช่องปาก และยังตรวจน้ำตาลกับไขมันตามรอบเดิม

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ตรวจตาโดยทีมจักษุแพทย์ | ทุก 2 ปี อายุ 40–60 ปี | ประกันสังคม: อายุ 40–54 ปี ทุก 2 ปี (Snellen eye chart และวัดความดันลูกตา) |
| คัดกรองรอยโรคเสี่ยงมะเร็งช่องปาก | ปีละครั้ง ตั้งแต่อายุ 40 ปี | สปสช.: ตรวจคัดกรองมะเร็งช่องปาก |
| ไวรัสตับอักเสบซี (Anti-HCV) | กลุ่มเสี่ยง อายุ 40–60 ปี ตรวจ 1 ครั้ง | สปสช.: กลุ่มเสี่ยง ปีละครั้ง |
| น้ำตาลและไขมันในเลือด | ทุก 3 ปี และทุก 5 ปีตามเดิม | ประกันสังคม: อายุ 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |

USPSTF ของสหรัฐฯ ให้เริ่มคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ตั้งแต่อายุ 45 ปี ([คำแนะนำปี 2021](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/colorectal-cancer-screening)) เร็วกว่าแนวทางไทยที่เริ่ม 50 ปี ผู้ที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ควรปรึกษาแพทย์เรื่องอายุที่เหมาะสม

![ตารางการตรวจทางห้องปฏิบัติการสำหรับวัยทำงานอายุ 19–60 ปีของกรมการแพทย์ ระบุรายการ ภาวะที่คัดกรอง อายุ และความถี่ของการตรวจแต่ละรายการ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-health-checkup-by-age-thailand/dms-table-lab-checkup-working-age.webp?v=cf991fd0) _(ภาพ: กรมการแพทย์ (ภาพหน้าจอ))_

## อายุ 50–59 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

อายุ 50 ปีเริ่มการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ซึ่ง GLOBOCAN 2024 จัดเป็นมะเร็งอันดับ 3 ของผู้ชายไทย แนวทางกรมการแพทย์ให้เหตุผลว่าอุบัติการณ์ตามอายุในช่วง 50–54 ปีอยู่ที่ 58.4 ต่อ 100,000 คน เทียบกับ 31.4 ต่อ 100,000 คนในช่วง 45–49 ปี

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ (แนะนำ FIT) | ปีละครั้ง ตั้งแต่อายุ 50 ปี | สปสช.: อายุ 50–70 ปี ทุก 2 ปี ทุกสิทธิ / ประกันสังคม: อายุ 50 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ตรวจตา | ทุก 2 ปีตามเดิม | ประกันสังคม: อายุ 55 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| มะเร็งต่อมลูกหมาก (PSA) | ไม่แนะนำให้คัดกรองทั่วไป | ไม่มีในรายการสิทธิตรวจสุขภาพของทั้งสองระบบ |

เรื่องมะเร็งต่อมลูกหมาก USPSTF ให้ผู้ชายอายุ 55–69 ปีตัดสินใจเรื่องการตรวจ PSA เป็นรายบุคคลหลังคุยกับแพทย์ถึงประโยชน์และผลเสีย และไม่แนะนำในผู้ที่อายุ 70 ปีขึ้นไป ([คำแนะนำปี 2018](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/prostate-cancer-screening)) แนวทางไทยไม่แนะนำการคัดกรองแบบเหมารวม

## อายุ 60 ปีขึ้นไป ควรตรวจสุขภาพอะไร

ตั้งแต่อายุ 60 ปี แนวทางกรมการแพทย์เปลี่ยนเป็นชุดตรวจสุขภาพผู้สูงอายุ ซึ่งเน้นการประเมินความสามารถในการใช้ชีวิตควบคู่กับการตรวจเลือด

- **ทุกปี** ตรวจเม็ดเลือด (CBC) น้ำตาลในเลือด ค่าการทำงานของไต (creatinine) ปัสสาวะ และตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ
- **ไขมันในเลือด** ทุก 5 ปีในช่วงอายุ 60–75 ปี หลัง 75 ปีไม่จำเป็นต้องตรวจถ้าไม่มีโรคหัวใจและหลอดเลือด
- **ตา** ตรวจโดยทีมจักษุแพทย์ทุก 2–4 ปีที่อายุ 60–64 ปี และทุก 1–2 ปีตั้งแต่ 65 ปี พร้อมวัดสายตาด้วย Snellen eye chart และตรวจการได้ยินด้วย finger rub test ทุกปี
- **การทรงตัวและการหกล้ม** ด้วย Timed Up and Go Test (TUG)
- **แบบประเมิน** ภาวะโภชนาการ (MNA) ความเสี่ยงกระดูกพรุน (OSTA หรือ Thai FRAX) สมรรถภาพสมอง (Mini-Cog) ภาวะซึมเศร้า และกิจวัตรประจำวัน (Barthel ADL)

สปสช. ให้ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปได้รับการประเมินกิจวัตรประจำวัน วัดดัชนีมวลกายและความดันโลหิต ตรวจเลือดคัดกรองเบาหวาน คัดกรองโรคซึมเศร้า และวัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก ส่วนผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไปเป็น 1 ใน 7 กลุ่มเสี่ยงที่รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลฟรีในช่วงรณรงค์พฤษภาคมถึงสิงหาคมของทุกปี

## แนวทางไทย ประกันสังคม และ USPSTF ต่างกันตรงไหน

แนวทางของกรมการแพทย์คือคำแนะนำทางวิชาการ ส่วนสิทธิประกันสังคมคือรายการที่กองทุนจ่ายให้ ทั้งสองจึงไม่ตรงกันทุกข้อ ตารางนี้เทียบรายการที่ต่างกันชัดที่สุด

| รายการ | กรมการแพทย์ 2565 | ประกันสังคม 14 รายการ | USPSTF |
| --- | --- | --- | --- |
| น้ำตาลในเลือด | 35 ปีขึ้นไป ทุก 3 ปี | 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | 35–70 ปีที่น้ำหนักเกินหรืออ้วน |
| ไขมันในเลือด | 20 ปีขึ้นไป ทุก 5 ปี | 20–34 ปี ทุก 5 ปี, 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | ไม่มีในรายการ A/B |
| ไตและปัสสาวะ | ตั้งแต่ 60 ปี ปีละครั้ง | 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | ไม่มีในรายการ A/B |
| เอกซเรย์ทรวงอก | เฉพาะกลุ่มเสี่ยงวัณโรค | 15 ปีขึ้นไป ทุก 3 ปี | CT ปริมาณรังสีต่ำ อายุ 50–80 ปีที่สูบบุหรี่ 20 pack-year |
| ไวรัสตับอักเสบซี | เฉพาะกลุ่มเสี่ยง | ไม่มี | ผู้ใหญ่อายุ 18–79 ปี |
| มะเร็งลำไส้ใหญ่ | 50 ปีขึ้นไป | 50 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | 45–75 ปี |

USPSTF ยังแนะนำให้ผู้ชายอายุ 65–75 ปีที่เคยสูบบุหรี่ตรวจคัดกรองหลอดเลือดแดงใหญ่ในช่องท้องโป่งพอง ซึ่งไม่มีในแนวทางไทย การตรวจถี่กว่าไม่ได้แปลว่าดีกว่าเสมอไป ผู้ที่ได้ผลปกติต่อเนื่องสามารถถามแพทย์ว่ารายการใดเว้นช่วงได้

## รายการตรวจสุขภาพที่แนวทางไทยระบุว่าไม่จำเป็น

ภาคผนวก ก ของแนวทางกรมการแพทย์รวบรวม "รายการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่มีหลักฐานไม่สนับสนุนในการตรวจสุขภาพประชาชน" ไว้ 5 รายการ ซึ่งมักพบในแพ็กเกจตรวจสุขภาพทั่วไป

1. **เอกซเรย์ทรวงอกเพื่อคัดกรองมะเร็งปอด** งานทบทวนของ Cochrane พบว่าไม่ลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งปอดหลังติดตาม 13 ปี ทั้งในผู้ที่สูบและไม่สูบบุหรี่ (หลักฐานระดับ ก1)
2. **คัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการตรวจทางทวารหนักหรือ PSA** ซึ่งเป็นสารบ่งชี้มะเร็ง (tumor marker) ไม่ลดการเสียชีวิต ไม่ว่าจะเริ่มที่อายุ 45, 50 หรือ 55 ปี (ก1)
3. **กรดยูริกในเลือด** ผู้ที่ค่าสูงแต่ไม่มีอาการราว 2 ใน 3 ไม่เป็นโรคเกาต์หรือนิ่ว และการให้ยาโดยไม่จำเป็นมีความเสี่ยงแพ้ยารุนแรง
4. **BUN** การคัดกรองโรคไตใช้ค่า eGFR ที่คำนวณจาก creatinine ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ป่วยเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง
5. **เอนไซม์ตับ (SGOT, SGPT, ALP)** ยังไม่พบประโยชน์ในการคัดกรองคนปกติ

![ภาคผนวก ก ของแนวทางการตรวจสุขภาพกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ระบุการเอกซเรย์ทรวงอก การคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก กรดยูริก BUN และเอนไซม์ตับว่าหลักฐานไม่สนับสนุนในการตรวจสุขภาพประชาชน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-health-checkup-by-age-thailand/dms-appendix-tests-not-recommended.webp?v=ae59e07d) _(ภาพ: กรมการแพทย์ (ภาพหน้าจอ))_

## ใช้สิทธิตรวจสุขภาพฟรีได้ที่ไหน

**สปสช. (คนไทยทุกสิทธิ)** บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคเป็นของคนไทยทุกคน ไม่จำกัดเฉพาะบัตรทอง เช็กสิทธิของตัวเองได้ในแอปเป๋าตัง เมนูกระเป๋าสุขภาพ หรือเว็บไซต์ ppplatform.nhso.go.th และสายด่วน 1330 การตรวจบางรายการไปที่คลินิกเทคนิคการแพทย์ชุมชนอบอุ่นได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ได้แก่ ตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระ ไวรัสตับอักเสบบีและซี และชุดตรวจเอชไอวีด้วยตนเอง ผู้ที่อายุ 15 ปีขึ้นไปที่มีประวัติเสี่ยง เช่น เคยกินปลาน้ำจืดสุก ๆ ดิบ ๆ ยัง[ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับด้วยปัสสาวะ](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/2026-08-28-02-48-47)ได้ฟรีปีงบประมาณละครั้ง ที่ร้านยา คลินิก หรือคลินิกเทคนิคการแพทย์ที่ร่วมโครงการ (อ่านเรื่องงบสร้างเสริมสุขภาพที่บอร์ด สปสช. เห็นชอบสำหรับ[ปีงบประมาณ 2570](/health/nhso-board-thai-medical-innovation-budget-2027/))

**ประกันสังคม (มาตรา 33 และ 39)** ผู้ประกันตนตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการตามอายุที่สถานพยาบาลรัฐและเอกชนที่ร่วมโครงการ ตรวจรายชื่อได้ที่ sso.go.th และควรโทรถามสถานพยาบาลก่อนไป [สิทธิกรณีเจ็บป่วยของสำนักงานประกันสังคม](https://www.sso.go.th/wpr/main/service/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1_detail_detail_1_125_690/605_605)กำหนดว่าต้องจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนรับบริการ สอบถามได้ที่สายด่วน 1506

![สิทธิตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการของผู้ประกันตน แสดงรายการตรวจ ช่วงอายุ และความถี่ ตั้งแต่การคัดกรองการได้ยินจนถึงการเอกซเรย์ทรวงอก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-health-checkup-by-age-thailand/sso-health-check-14-items.webp?v=4870e55c) _(ภาพ: สำนักงานประกันสังคม)_

## ผลต่อองค์กรและฝ่ายบุคคล

ฝ่ายบุคคลที่จัดตรวจสุขภาพประจำปีให้พนักงานใช้แนวทางนี้ทบทวนแพ็กเกจได้สามเรื่อง

- **ตัดรายการที่หลักฐานไม่สนับสนุน** เช่น เอกซเรย์ทรวงอกเพื่อหามะเร็งปอด PSA ในผู้ชายทุกคน กรดยูริก BUN และเอนไซม์ตับ แล้วนำงบไปใช้กับรายการตามอายุ
- **แยกการตรวจตามความเสี่ยงจากงาน** แนวทางกรมการแพทย์ให้การตรวจคัดกรองทางอาชีวอนามัยทำตามปัจจัยเสี่ยงของงานแต่ละประเภท ไม่ใช่ชุดเดียวกันทั้งบริษัท
- **ใช้สิทธิที่พนักงานมีอยู่แล้ว** ลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ใช้สิทธิตรวจ 14 รายการได้ และทุกคนใช้บริการป้องกันโรคของ สปสช. ได้ เช่น ตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระสำหรับพนักงานอายุ 50 ปีขึ้นไป

## เมื่อไรควรพบแพทย์

แนวทางกรมการแพทย์นิยามการตรวจสุขภาพว่าเป็นการตรวจผู้ที่ไม่มีอาการ ผู้ที่มีอาการผิดปกติหรือมีโรคเรื้อรังอยู่แล้วจึงควรพบแพทย์โดยตรง ไม่ต้องรอรอบตรวจประจำปี กรณีต่อไปนี้ควรพบแพทย์เพื่อประเมินต่อ

- **ผลตรวจเข้าเกณฑ์ภาวะเมแทบอลิกซินโดรม** ตามเกณฑ์ที่แนวทางอ้าง คือมีอย่างน้อย 3 ใน 5 ข้อ ได้แก่ รอบเอวผู้ชายเกิน 90 เซนติเมตร ไตรกลีเซอไรด์ตั้งแต่ 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร HDL ต่ำกว่า 40 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ความดันโลหิตตั้งแต่ 130/85 มิลลิเมตรปรอท และน้ำตาลขณะอดอาหารตั้งแต่ 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
- **ผลตรวจเลือดแฝงในอุจจาระผิดปกติ** USPSTF ระบุว่าต้องตามด้วยการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (colonoscopy) จึงจะได้ประโยชน์จากการคัดกรอง
- **มีคนในครอบครัวเสียชีวิตเฉียบพลันโดยไม่ทราบสาเหตุก่อนอายุ 40 ปี** แนวทางแนะนำให้พบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคใหลตายเพิ่มเติม
- **ตอบ "ใช่" ในแบบคัดกรองซึมเศร้า 2 คำถาม** แนวทางให้ประเมินต่อด้วยแบบประเมิน 9 คำถาม

## สิ่งที่ควรทำ

1. **เช็กสิทธิก่อนจ่ายเงินเอง** ดูสิทธิสุขภาพดีป้องกันโรคในแอปเป๋าตัง และถ้าเป็นผู้ประกันตน ตรวจรายชื่อสถานพยาบาลที่ร่วมโครงการ 14 รายการ
2. **เตรียมข้อมูลไปวันตรวจสุขภาพ** ปีเกิด (ก่อนหรือหลัง พ.ศ. 2535) ประวัติมะเร็งและการเสียชีวิตเฉียบพลันในครอบครัว การสูบบุหรี่ และผลตรวจครั้งก่อน
3. **เลือกรายการตามอายุ ไม่ใช่ตรวจทุกอย่าง** ถามแพทย์ก่อนตรวจ PSA หรือเอกซเรย์ทรวงอกว่าจำเป็นสำหรับตัวเองหรือไม่
4. **ถึงอายุ 50 ปีให้เริ่มตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ** และไปส่องกล้องต่อเมื่อผลผิดปกติ
5. **ตรวจสุขภาพซ้ำตามรอบ** ความดันโลหิตปีละครั้ง น้ำตาลทุก 3 ปี ไขมันทุก 5 ปี และเพิ่มความถี่เมื่อแพทย์แนะนำ

ติดตามความรู้เรื่องการตรวจคัดกรองและโรคที่พบบ่อยในผู้ชายได้ที่หมวด[สุขภาพผู้ชาย](/health/mens-health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ผู้ชายควรตรวจสุขภาพอะไรบ้างตามช่วงวัย?

แนวทางตรวจสุขภาพของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ให้ผู้ชายทุกวัยวัดความดันโลหิต น้ำหนัก และรอบเอวปีละครั้ง ตรวจเม็ดเลือด (CBC) 1 ครั้งในวัยทำงาน ตรวจไขมันในเลือดทุก 5 ปีตั้งแต่ 20 ปี ตรวจน้ำตาลทุก 3 ปีตั้งแต่ 35 ปี ตรวจตาทุก 2 ปีตั้งแต่ 40 ปี ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระปีละครั้งตั้งแต่ 50 ปี และตั้งแต่ 60 ปีเพิ่มการตรวจไต ปัสสาวะ การได้ยิน การทรงตัว และความจำทุกปี

### ตรวจสุขภาพฟรีได้ที่ไหน ใช้สิทธิอะไรได้บ้าง?

คนไทยทุกสิทธิใช้บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของ สปสช. ได้ เช็กสิทธิในแอปเป๋าตัง เมนูกระเป๋าสุขภาพ หรือโทร 1330 บางรายการตรวจได้ที่คลินิกเทคนิคการแพทย์ร่วมโครงการโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ผู้ประกันตนประกันสังคมตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการตามอายุที่สถานพยาบาลร่วมโครงการ สอบถามได้ที่สายด่วน 1506

### ผู้ชายควรตรวจ PSA หามะเร็งต่อมลูกหมากทุกปีหรือไม่?

แนวทางของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 จัดการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการตรวจ PSA หรือการตรวจทางทวารหนักไว้ในรายการที่หลักฐานไม่สนับสนุน เพราะไม่ลดอัตราการเสียชีวิต ส่วน USPSTF ของสหรัฐฯ ให้ผู้ชายอายุ 55–69 ปีตัดสินใจรายบุคคลหลังคุยกับแพทย์ และไม่แนะนำในผู้ที่อายุ 70 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีอาการทางปัสสาวะควรพบแพทย์

### ควรเอกซเรย์ปอดในการตรวจสุขภาพประจำปีหรือไม่?

กรมการแพทย์ระบุว่าการเอกซเรย์ทรวงอกเพื่อคัดกรองมะเร็งปอดในการตรวจสุขภาพทั่วไปไม่ได้ประโยชน์ เพราะงานทบทวนของ Cochrane ไม่พบว่าลดการเสียชีวิตจากมะเร็งปอด แนวทางให้เอกซเรย์เฉพาะกลุ่มเสี่ยงวัณโรค เช่น ผู้สัมผัสผู้ป่วยวัณโรค อย่างไรก็ตาม สิทธิประกันสังคมยังเปิดให้ผู้ประกันตนอายุ 15 ปีขึ้นไปเอกซเรย์ทรวงอกได้ทุก 3 ปี

### ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ (FIT) ควรเริ่มอายุเท่าไร?

แนวทางของกรมการแพทย์ให้เริ่มตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ โดยแนะนำวิธี FIT ตั้งแต่อายุ 50 ปี ปีละครั้ง สปสช. ให้ตรวจฟรีที่อายุ 50–70 ปี ทุก 2 ปี ประกันสังคมให้ผู้ประกันตนอายุ 50 ปีขึ้นไปตรวจปีละครั้ง ส่วน USPSTF ของสหรัฐฯ แนะนำให้เริ่มตั้งแต่อายุ 45 ปี ผลที่ผิดปกติต้องตรวจต่อด้วยการส่องกล้องลำไส้ใหญ่


## แหล่งอ้างอิง

- [แนวทางการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสมสำหรับประชาชน ฉบับปรับปรุง 2565](https://cpg.dms.go.th/ebooks/%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A1-%E0%B8%89%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87-2565) — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
- [สิทธิสุขภาพดีป้องกันโรค](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/2024-08-22-03-31-53) — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
- [คลินิกเทคนิคการแพทย์ (Lab Anywhere)](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/30-2) — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
- [Health Check ชวนผู้ประกันตนใช้สิทธิ ตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการ](https://www.sso.go.th/wpr/download/download_by_pool_file/44268) — สำนักงานประกันสังคม
- [GLOBOCAN 2024: Thailand fact sheet](https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/764-thailand-fact-sheet.pdf) — International Agency for Research on Cancer (IARC)
- [USPSTF A and B Recommendations](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation-topics/uspstf-a-and-b-recommendations) — U.S. Preventive Services Task Force