# สุขภาพจิตผู้ชายไทย: ซึมเศร้า สัญญาณเตือน และช่องทางขอความช่วยเหลือ รับวันสุขภาพจิตโลก 2026

> สุขภาพจิตผู้ชายไทยน่าห่วง กรมสุขภาพจิตพบปี 2567 ผู้ชายเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายสูงกว่าผู้หญิงราว 4.9 เท่า สรุปสัญญาณเตือน สิทธิรักษา และสายด่วนฟรี 1323

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-10-09T08:19:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T08:19:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/mens-mental-health-depression-suicide-thailand/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- วันสุขภาพจิตโลก **10 ตุลาคม 2026** ใช้หัวข้อ **Lived experiences heard: real voices, real change** ที่สหพันธ์สุขภาพจิตโลก (WFMH) กำหนด เน้นให้ผู้มีประสบการณ์ตรงกับปัญหาสุขภาพจิตร่วมออกแบบนโยบายและบริการ
- ข้อมูลกรมสุขภาพจิตปี **2567** อัตราการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายของผู้ชายไทยอยู่ที่ **13.30 ต่อประชากรแสนคน** เทียบกับผู้หญิง **2.74** และสูงกว่าผู้หญิง 4.4–4.9 เท่าทุกปีตั้งแต่ปี 2564
- WHO ประเมินว่าปี 2023 ผู้ใหญ่ทั่วโลกเป็นโรคซึมเศร้า **4.1%** ในผู้ชาย และ **6.2%** ในผู้หญิง แต่สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐฯ (NIMH) ระบุว่าผู้ชายได้รับการรักษาสุขภาพจิตน้อยกว่าผู้หญิง
- สปสช. รายงานว่าปี **2568** ผู้ป่วยจิตเวชสิทธิบัตรทองเข้ารับบริการ **1,833,038 คน** เพิ่มขึ้น 27.5% จากปี 2565 สิทธิครอบคลุมการคัดกรอง การรักษา Telepsychiatry จิตบำบัด และพฤติกรรมบำบัด
- ผู้ที่เครียด เศร้า หรือมีความคิดทำร้ายตนเอง ขอคำปรึกษาได้ที่ **สายด่วนสุขภาพจิต 1323** ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ส่วนเหตุเจ็บป่วยฉุกเฉินโทร **1669**

สุขภาพจิตผู้ชายเป็นเรื่องที่ตัวเลขของไทยชี้ชัด ข้อมูลของกรมสุขภาพจิตปี 2567 พบว่าผู้ชายไทยเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย 13.30 คนต่อประชากรแสนคน สูงกว่าผู้หญิงราว 4.9 เท่า ขณะที่ผู้ชายมีแนวโน้มเข้ารับการรักษาน้อยกว่า ทั้งที่ปัญหาสุขภาพจิตรักษาได้ และขอคำปรึกษาได้ฟรีที่สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง

วันสุขภาพจิตโลกตรงกับวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปี ปี 2026 ใช้หัวข้อ "Lived experiences heard: real voices, real change" ที่[สหพันธ์สุขภาพจิตโลก (World Federation for Mental Health: WFMH)](https://wmhdofficial.com/) เป็นผู้กำหนด [องค์การอนามัยโลก (WHO) อธิบาย](https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026)ว่าหัวข้อนี้เรียกร้องให้ผู้ที่มีประสบการณ์ตรงกับภาวะทางสุขภาพจิตได้มีส่วนร่วมอย่างมีความหมายในการออกแบบนโยบาย บริการ และการตัดสินใจที่กระทบชีวิตของพวกเขา เพราะความรู้จากประสบการณ์ตรงเป็นความเชี่ยวชาญที่การฝึกอบรมวิชาชีพหรืองานวิจัยให้ไม่ได้ สำหรับผู้ชาย ซึ่งงานวิจัยพบว่ามักขอความช่วยเหลือน้อยกว่า หัวข้อปีนี้จึงเป็นคำชวนให้เรื่องในใจถูกพูดออกมาและถูกรับฟัง

![หัวข้อรณรงค์วันสุขภาพจิตโลก 2026 บนหน้าแคมเปญของ WHO](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-mental-health-depression-suicide-thailand/who-world-mental-health-day-2026-theme.webp?v=82c217a0) _(ภาพ: World Health Organization (ภาพหน้าจอ))_

## สุขภาพจิตผู้ชายไทยในตัวเลข

ศูนย์ป้องกันการฆ่าตัวตายระดับชาติของกรมสุขภาพจิตรวบรวม[อัตราการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายของไทย](https://suicide.dmh.go.th/report/suicide/stat_sex.asp?ndead=1) โดยนับตามสถานที่ตาย ตัวเลขทั้งประเทศปี 2567 อยู่ที่ 7.89 ต่อประชากรแสนคน และเมื่อแยกตามเพศ ผู้ชายสูงกว่าผู้หญิงหลายเท่าทุกปี

| ปี (พ.ศ.) | ผู้ชาย | ผู้หญิง | ทั้งประเทศ | ผู้ชายเทียบผู้หญิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2564 | 12.29 | 2.67 | 7.38 | 4.6 เท่า |
| 2565 | 13.22 | 2.97 | 7.97 | 4.5 เท่า |
| 2566 | 13.25 | 3.00 | 8.00 | 4.4 เท่า |
| 2567 | 13.30 | 2.74 | 7.89 | 4.9 เท่า |

ตัวเลขในตารางเป็นอัตราต่อประชากรแสนคน ไม่ใช่จำนวนคน คอลัมน์สุดท้าย THAI DATA คำนวณจากตัวเลขของกรมสุขภาพจิต อัตราของผู้ชายขยับจาก 12.29 ในปี 2564 เป็น 13.30 ในปี 2567 ขณะที่อัตราของผู้หญิงอยู่ในช่วง 2.67–3.00

ทุกตัวเลขในตารางคือชีวิตของคนที่มีครอบครัว เพื่อนร่วมงาน และคนรอบตัว WHO ย้ำใน[เอกสารข้อเท็จจริงเรื่องการฆ่าตัวตาย](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/suicide)ว่าการเสียชีวิตแบบนี้ป้องกันได้ด้วยมาตรการที่มีหลักฐานรองรับและหลายอย่างมีต้นทุนต่ำ

## ผู้หญิงเป็นซึมเศร้ามากกว่า แต่ทำไมตัวเลขของผู้ชายสูงกว่า

[WHO ประเมิน](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression)ว่าปี 2023 ผู้ใหญ่ทั่วโลกเป็นโรคซึมเศร้า 5.2% แยกเป็นผู้ชาย 4.1% และผู้หญิง 6.2% หรือพบในผู้หญิงมากกว่าราว 1.5 เท่า แต่อัตราการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายเป็นไปในทางตรงข้าม ค่าประมาณของ WHO ปี 2021 แบบปรับมาตรฐานอายุ ([Global Health Observatory](https://www.who.int/data/gho/data/indicators/indicator-details/GHO/age-standardized-suicide-rates-(per-100-000-population))) อยู่ที่ 12.3 ต่อประชากรแสนคนในผู้ชายทั่วโลก เทียบกับ 5.6 ในผู้หญิง

ค่าประมาณของ WHO สำหรับไทยปีเดียวกันอยู่ที่ 26.2 ในผู้ชายและ 4.8 ในผู้หญิง สูงกว่าตัวเลขของกรมสุขภาพจิตราวสองเท่า ตัวเลขสองชุดนี้คิดคนละวิธี ชุดของกรมสุขภาพจิตมาจากการตายที่บันทึกไว้ ส่วนชุดของ WHO เป็นค่าประมาณที่ปรับมาตรฐานอายุ และ WHO ระบุว่าการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายมักถูกรายงานต่ำกว่าจริงหรือจัดผิดประเภทมากกว่าสาเหตุการตายอื่น แต่ทั้งสองแหล่งชี้ทางเดียวกัน คือผู้ชายไทยมีอัตราสูงกว่าผู้หญิงหลายเท่า

ไม่มีสาเหตุเดียวที่อธิบายช่องว่างนี้ WHO ระบุว่าปัจจัยมีหลายด้านทั้งสังคม วัฒนธรรม ชีวภาพ จิตใจ และสิ่งแวดล้อม ที่ชัดเจนคือโรคทางจิตเวชโดยเฉพาะโรคซึมเศร้าและการดื่มแอลกอฮอล์แบบมีปัญหา การเคยทำร้ายตนเองมาก่อน รวมถึงภาวะวิกฤตจากความเครียดในชีวิต เช่น ปัญหาการเงิน ความขัดแย้งในความสัมพันธ์ ความเจ็บปวดหรือโรคเรื้อรัง ความรุนแรง การสูญเสีย และความรู้สึกโดดเดี่ยว

## ทำไมผู้ชายขอความช่วยเหลือน้อยกว่า

[สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐฯ (NIMH)](https://www.nimh.nih.gov/health/topics/men-and-mental-health) ระบุว่าผู้ชายมีโอกาสได้รับการรักษาสุขภาพจิตในรอบปีที่ผ่านมาน้อยกว่าผู้หญิง และแม้ผู้ชายกับผู้หญิงจะป่วยด้วยโรคทางจิตเวชแบบเดียวกันได้เกือบทั้งหมด แต่อาการที่แสดงออกอาจต่างกัน

งานทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบของ [Seidler และคณะในวารสาร Clinical Psychology Review ปี 2016](https://doi.org/10.1016/j.cpr.2016.09.002) ซึ่งรวม 37 งานวิจัย พบว่าการยึดตามบรรทัดฐานความเป็นชายแบบดั้งเดิมส่งผลต่อผู้ชายที่มีภาวะซึมเศร้าใน 3 ทาง ได้แก่

- อาการที่เกิดขึ้นและวิธีแสดงอาการออกมา
- ทัศนคติ ความตั้งใจ และพฤติกรรมการขอความช่วยเหลือจริง
- วิธีจัดการอาการด้วยตัวเอง

ผู้วิจัยสรุปว่าการออกแบบบริการให้เข้ากับผู้ชายอาจเพิ่มการเข้ารับบริการและประสิทธิผลของการรักษา ขณะที่ WHO ระบุว่าการตีตราเรื่องโรคทางจิตเวชและการฆ่าตัวตายทำให้หลายคนที่กำลังทุกข์ไม่ขอความช่วยเหลือ และแม้ในประเทศรายได้สูง ผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้าได้รับการรักษาเพียงราวหนึ่งในสาม

## เสียงของผู้มีประสบการณ์ตรงในระบบบริการของไทย

หัวข้อวันสุขภาพจิตโลกปีนี้มีตัวอย่างจริงในไทยแล้ว [WHO ประจำประเทศไทยรายงานเมื่อ 20 เมษายน 2026](https://www.who.int/thailand/news/feature-stories/detail/transforming-mental-health-care-in-thailand-through-peer-support-by-people-with-lived-experience) ว่าในปี 2024 กรมสุขภาพจิตอนุมัติมาตรฐานบริการสุขภาพจิตแบบเพื่อนช่วยเพื่อนที่มุ่งการฟื้นคืนสู่สุขภาวะ (Service Standard for Peer Recovery-Oriented Mental Health Care) และ สปสช. นำไปใช้แล้ว ทำให้บริการเพื่อนช่วยเพื่อน (peer support) อยู่ในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าได้ ผู้ที่ผ่านการอบรมและประเมินสมรรถนะจะได้รับการรับรองเป็น Peer Support Worker และเบิกค่าบริการที่ได้รับอนุมัติได้

ในโครงการนำร่องที่ WHO ทำร่วมกับโรงพยาบาลศรีธัญญา กรมสุขภาพจิต และสถาบันราชสุดา มหาวิทยาลัยมหิดล มีผู้มีประสบการณ์ตรงเข้าอบรม 20 คน และได้รับการรับรองเต็ม 16 คน ตามมาตรฐานของกรมสุขภาพจิต แต่ละคนให้บริการได้สูงสุด 30 ครั้งต่อปี รวมเป็นบริการได้สูงสุด 480 ครั้งต่อปี

## สัญญาณเตือนที่ควรสังเกตในผู้ชาย

NIMH รวบรวมสัญญาณที่อาจบอกว่าผู้ชายคนหนึ่งกำลังมีปัญหาสุขภาพจิต ดังนี้

- โกรธ หงุดหงิด หรือก้าวร้าวง่ายขึ้น
- อารมณ์ ระดับพลังงาน หรือความอยากอาหารเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด
- นอนไม่หลับ หรือนอนมากเกินไป
- สมาธิแย่ลง กระสับกระส่าย หรือรู้สึกตึงเครียดตลอดเวลา
- กังวลหรือเครียดมากขึ้น
- ดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้สารเสพติดมากขึ้น
- เศร้าต่อเนื่อง สิ้นหวัง หรือรู้สึกเฉยชา ไม่มีความสุขกับอะไร
- ทำกิจกรรมที่มีความเสี่ยงสูง
- ปวดเมื่อย ปวดหัว หรือมีปัญหาระบบย่อยอาหารโดยหาสาเหตุไม่ได้
- คิดวนซ้ำ หรือมีพฤติกรรมย้ำทำ
- มีความคิดหรือพฤติกรรมที่กระทบงาน ครอบครัว หรือชีวิตสังคม
- มีความคิดเรื่องความตายหรือการทำร้ายตนเอง

สัญญาณเหล่านี้ไม่ใช่การวินิจฉัย แต่เป็นเหตุผลที่ควรคุยกับคนที่ไว้ใจหรือผู้เชี่ยวชาญ WHO อธิบายว่าช่วงที่มีภาวะซึมเศร้าต่างจากอารมณ์ขึ้นลงตามปกติ เพราะอาการเป็นแทบทั้งวัน เกือบทุกวัน ต่อเนื่องอย่างน้อย 2 สัปดาห์

![รายการอาการที่พบบ่อยในผู้ชายตามหน้า Men and Mental Health ของสถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐฯ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-mental-health-depression-suicide-thailand/nimh-men-mental-health-symptoms.webp?v=3980765d) _(ภาพ: National Institute of Mental Health (ภาพหน้าจอ))_

## เมื่อไรควรพบแพทย์

ควรไปพบแพทย์หรือบุคลากรสุขภาพจิตเมื่อ

- อาการเศร้า หงุดหงิด หรือหมดความสนใจเป็นแทบทั้งวัน เกือบทุกวัน นานตั้งแต่ 2 สัปดาห์ขึ้นไป หรือเริ่มกระทบการทำงานและครอบครัว
- ต้องพึ่งแอลกอฮอล์หรือสารเสพติดเพื่อรับมือกับความเครียด
- นอนไม่หลับ ปวดหัว หรือปวดท้องเรื้อรังที่ตรวจแล้วหาสาเหตุทางกายไม่พบ
- มีความคิดเรื่องความตายหรือการทำร้ายตนเอง ให้โทร 1323 ทันที และถ้าคิดว่าอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า ให้โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลใกล้บ้าน

ข่าวดีคือการรักษาได้ผล WHO ระบุว่าโรคซึมเศร้าทั้งระดับเล็กน้อย ปานกลาง และรุนแรงมีการรักษาที่ได้ผล การรักษาทางจิตใจ เช่น การบำบัดความคิดและพฤติกรรม (Cognitive Behavioural Therapy) เป็นการรักษาลำดับแรก ส่วนยาต้านซึมเศร้า เช่น ยากลุ่ม SSRI ใช้ร่วมได้ในระดับปานกลางถึงรุนแรง และไม่จำเป็นในระดับเล็กน้อย การเลือกวิธีรักษาเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์ผู้รักษา

ก่อนไปพบแพทย์ ผู้ชายที่ยังไม่แน่ใจสามารถประเมินตนเองเบื้องต้นได้ที่ [Mental Health Check In](https://checkin.dmh.go.th/) ของกรมสุขภาพจิต ผลประเมินช่วยตัดสินใจว่าควรคุยกับใคร แต่ไม่ใช่การวินิจฉัย

## ช่องทางขอความช่วยเหลือในประเทศไทย

| ช่องทาง | ใช้เมื่อ | ผู้ให้บริการ |
| --- | --- | --- |
| สายด่วนสุขภาพจิต 1323 | เครียด กังวล เศร้า สูญเสีย หรือมีความคิดทำร้ายตนเอง ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง เป็นความลับ | กรมสุขภาพจิต |
| [1323 All time](https://1323alltime.camri.go.th/) | จองวันเวลาให้นักจิตวิทยาโทรกลับ ฟรีทุกวันตามช่วงเวลาที่กำหนด | สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต |
| [Mental Health Check In](https://checkin.dmh.go.th/) | ประเมินสุขภาพใจด้วยตนเอง | กรมสุขภาพจิต |
| สายด่วน สปสช. 1330 | สอบถามสิทธิบัตรทองและหน่วยบริการ โทรฟรี 24 ชั่วโมง | สปสช. |
| [1669](https://www.niems.go.th/) | เจ็บป่วยฉุกเฉิน | สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ |

[หน้าเว็บกรมสุขภาพจิต](https://dmh.go.th/)อธิบายว่าสายด่วน 1323 เป็นบริการปรึกษาปัญหาสุขภาพจิตฟรีตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อบรรเทาความเครียด ความกังวล ความเศร้า และความสูญเสีย เน้นการรับฟังและให้คำปรึกษาที่เป็นความลับ จึงโทรปรึกษาเรื่องเครียดหรือเศร้าในชีวิตประจำวันได้ ไม่ต้องรอให้ถึงภาวะวิกฤต

![บริการตรวจสุขภาพใจและสายด่วนสุขภาพจิต 1323 บนหน้าเว็บกรมสุขภาพจิต](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-mental-health-depression-suicide-thailand/dmh-1323-mental-health-hotline-services.webp?v=9d42fd6a) _(ภาพ: กรมสุขภาพจิต (ภาพหน้าจอ))_

## บัตรทองดูแลสุขภาพจิตอะไรบ้าง

[สปสช. ระบุเมื่อ 23 สิงหาคม 2026](https://www.nhso.go.th/th/communicate-th/thnewsforperson/68-1-83) ว่าสิทธิบัตรทองครอบคลุมการคัดกรองความเครียดและภาวะซึมเศร้า การรักษาแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน การแพทย์ทางไกลด้านจิตเวช (Telepsychiatry) การดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้าน (Home ward) จิตบำบัด พฤติกรรมบำบัด และการบำบัดผู้ติดสารเสพติด

ตัวเลขปี 2568 ของ สปสช. แสดงว่าคนเข้าถึงบริการมากขึ้น

- ผู้ป่วยจิตเวชสิทธิบัตรทองเข้ารับบริการ 1,833,038 คน เพิ่มจาก 1,437,953 คนในปี 2565 หรือ 27.5%
- ในจำนวนนี้ กลุ่มความผิดปกติทางอารมณ์ เช่น โรคซึมเศร้าและโรคอารมณ์สองขั้ว มี 329,981 คน
- บริการจิตบำบัดเพิ่มจาก 724,879 ครั้งในปี 2565 เป็น 1,422,043 ครั้ง
- ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไปจากทุกสิทธิได้รับการคัดกรองหรือประเมินสุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้า 14,193,551 คน

![ตัวเลขบริการสุขภาพจิตของกองทุนบัตรทองปี 2568 จาก สปสช.](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mens-mental-health-depression-suicide-thailand/nhso-ucs-mental-health-2568.webp?v=0afb5561) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: สปสช.))_

สปสช. ย้ำว่าตัวเลขผู้รับบริการที่เพิ่มขึ้นไม่ได้แปลว่าคนไทยป่วยมากขึ้น เพราะเป็นข้อมูลการใช้บริการ ไม่ใช่การสำรวจความชุก ผู้มีสิทธิบัตรทองที่เริ่มเครียด ซึมเศร้า หรือวิตกกังวล เข้ารับการประเมินได้ที่หน่วยบริการตามสิทธิ ส่วนผู้ใช้สิทธิประกันสังคมหรือสวัสดิการข้าราชการควรสอบถามรายละเอียดกับหน่วยงานเจ้าของสิทธิ

## ผลต่อองค์กรและฝ่ายบุคคล

WHO ประเมินว่าปี 2023 ผู้ใหญ่วัยทำงาน 16% มีโรคทางจิตเวช และทั่วโลกสูญเสียวันทำงานราว 12,000 ล้านวันต่อปีจากโรคซึมเศร้าและโรควิตกกังวล คิดเป็นผลิตภาพที่หายไปราว 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ความเสี่ยงในที่ทำงานที่ WHO ระบุ เช่น งานล้นมือ ชั่วโมงทำงานยาวและไม่ยืดหยุ่น การควบคุมงานของตัวเองได้น้อย การกลั่นแกล้ง และความไม่มั่นคงในงาน WHO ยังระบุว่าการตกงาน ความไม่มั่นคงทางการเงิน และการเพิ่งถูกเลิกจ้าง เป็นปัจจัยเสี่ยงของการพยายามทำร้ายตนเอง

[แนวทางสุขภาพจิตในที่ทำงานของ WHO](https://www.who.int/publications/i/item/9789240053052) ที่ออกเมื่อ 28 กันยายน 2022 แนะนำให้องค์กร

- แก้ที่สภาพการทำงานก่อน เช่น ให้เวลาทำงานยืดหยุ่น และมีกรอบจัดการความรุนแรงและการคุกคาม
- อบรมหัวหน้างานให้สังเกตและรับมือเมื่อลูกน้องมีความทุกข์ใจ ฝึกการสื่อสารเปิดและการรับฟัง
- อบรมพนักงานเรื่องความรู้สุขภาพจิตเพื่อลดการตีตรา และมีกิจกรรมเสริมทักษะจัดการความเครียดรายบุคคล
- ปรับงานให้เหมาะกับผู้มีภาวะสุขภาพจิต เช่น เวลาทำงานยืดหยุ่น หรือให้ลาไปพบแพทย์ได้
- มีโปรแกรมกลับเข้าทำงานหลังลาป่วยที่ทำควบคู่กับการรักษา

WHO ระบุด้วยว่าการลงมือควรมีพนักงานและผู้มีประสบการณ์ตรงกับปัญหาสุขภาพจิตร่วมคิด ซึ่งตรงกับหัวข้อวันสุขภาพจิตโลกปีนี้

## สิ่งที่ควรทำ

1. **สังเกตตัวเองและคนรอบตัว** ตามสัญญาณเตือนข้างต้น โดยเฉพาะความหงุดหงิด การดื่มที่มากขึ้น และการนอนที่เปลี่ยนไป แล้วประเมินเบื้องต้นที่ Mental Health Check In
2. **พูดกับคนที่ไว้ใจ หรือโทร 1323** ข้อแนะนำการดูแลตนเองของ WHO รวมถึงการพูดคุยกับคนที่ไว้ใจ อยู่ใกล้ชิดเพื่อนและครอบครัว และลดหรือเลี่ยงแอลกอฮอล์ ซึ่งทำให้ภาวะซึมเศร้าแย่ลง
3. **ใช้สิทธิรักษาที่มีอยู่** ผู้มีสิทธิบัตรทองเข้ารับการประเมินที่หน่วยบริการตามสิทธิ และสอบถามได้ที่ 1330
4. **ฝ่ายบุคคลวางระบบ** อบรมหัวหน้างาน ปรับงานให้เหมาะกับผู้มีภาวะสุขภาพจิต และมีแผนกลับเข้าทำงานหลังลาป่วยตามแนวทางของ WHO พร้อมแจ้งให้พนักงานทุกคนรู้จักสายด่วน 1323
5. **ถ้ามีความคิดทำร้ายตนเอง ไม่ต้องรับมือคนเดียว** โทร 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง และถ้าอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลใกล้บ้าน

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล และเขียนตาม[แนวทางการรายงานเรื่องการฆ่าตัวตายสำหรับสื่อของ WHO ฉบับปี 2023](https://www.who.int/publications/i/item/9789240076846) อ่านเรื่องสุขภาพจิตผู้ชาย การตรวจสุขภาพ และโรคที่ผู้ชายควรรู้เพิ่มเติมได้ที่[หมวดสุขภาพผู้ชาย](/health/mens-health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### สุขภาพจิตผู้ชายไทยน่าห่วงแค่ไหน?

ตัวเลขของกรมสุขภาพจิตปี 2567 ชี้ว่าสุขภาพจิตผู้ชายไทยเป็นเรื่องเร่งด่วน อัตราการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายของผู้ชายอยู่ที่ 13.30 ต่อประชากรแสนคน เทียบกับผู้หญิง 2.74 หรือราว 4.9 เท่า และผู้ชายมีแนวโน้มเข้ารับการรักษาน้อยกว่า ทั้งที่ปัญหาสุขภาพจิตรักษาได้และขอคำปรึกษาได้ฟรีที่สายด่วน 1323

### สัญญาณเตือนปัญหาสุขภาพจิตในผู้ชายมีอะไรบ้าง?

สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐฯ (NIMH) ระบุสัญญาณที่พบในผู้ชาย เช่น โกรธ หงุดหงิด หรือก้าวร้าวง่าย อารมณ์ พลังงาน หรือความอยากอาหารเปลี่ยน นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป ดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้สารเสพติดมากขึ้น ทำกิจกรรมเสี่ยง ปวดหัวหรือปวดท้องโดยหาสาเหตุไม่ได้ และมีความคิดเรื่องความตาย

### ปรึกษาปัญหาสุขภาพจิตฟรีได้ที่ไหนในไทย?

โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิต ซึ่งให้คำปรึกษาฟรีตลอด 24 ชั่วโมงและเป็นความลับ หรือจองเวลาให้นักจิตวิทยาโทรกลับผ่านระบบ 1323 All time ประเมินสุขภาพใจด้วยตนเองที่ Mental Health Check In สอบถามสิทธิบัตรทองที่สายด่วน สปสช. 1330 และหากเป็นเหตุฉุกเฉินโทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลใกล้บ้านทันที

### บัตรทองครอบคลุมการรักษาโรคซึมเศร้าหรือไม่?

ครอบคลุม สปสช. ระบุว่าสิทธิบัตรทองครอบคลุมการคัดกรองความเครียดและภาวะซึมเศร้า การรักษาแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน การแพทย์ทางไกลด้านจิตเวช จิตบำบัด และพฤติกรรมบำบัด ปี 2568 ผู้ป่วยจิตเวชสิทธิบัตรทองเข้ารับบริการ 1,833,038 คน ผู้มีสิทธิเข้ารับการประเมินได้ที่หน่วยบริการตามสิทธิ

### องค์กรช่วยดูแลสุขภาพจิตพนักงานได้อย่างไร?

แนวทางสุขภาพจิตในที่ทำงานของ WHO ปี 2022 แนะนำให้แก้ที่สภาพการทำงานก่อน เช่น เวลาทำงานที่ยืดหยุ่นและกรอบจัดการการคุกคาม อบรมหัวหน้างานให้รับฟังและตอบสนองเป็น อบรมพนักงานเพื่อลดการตีตรา ปรับงานให้เหมาะกับผู้มีภาวะสุขภาพจิต และมีโปรแกรมกลับเข้าทำงานหลังลาป่วย


## แหล่งอ้างอิง

- [รายงานอัตราการฆ่าตัวตาย (รายต่อแสนประชากร) แยกตามเพศ ตั้งแต่ปี 2564 คิดตามสถานที่ตาย](https://suicide.dmh.go.th/report/suicide/stat_sex.asp?ndead=1) — ศูนย์ป้องกันการฆ่าตัวตายระดับชาติ กรมสุขภาพจิต
- [World Mental Health Day 2026](https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026) — World Health Organization
- [Depressive disorder (depression)](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression) — World Health Organization
- [Men and Mental Health](https://www.nimh.nih.gov/health/topics/men-and-mental-health) — National Institute of Mental Health
- [“กองทุนบัตรทอง” หนุนสิทธิประโยชน์ดูแลสุขภาพจิตต่อเนื่อง ปี 68 เข้าถึงบริการ 1.83 ล้านคน เชื่อมรักษา–ฟื้นฟูถึงชุมชน](https://www.nhso.go.th/th/communicate-th/thnewsforperson/68-1-83) — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
- [Mental health at work](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work) — World Health Organization