# ฝีดาษวานร Clade Ib เป็นสายพันธุ์หลักในไทย กรมควบคุมโรคชี้อาการอาจคล้ายทอนซิลอักเสบ

> ฝีดาษวานร Clade Ib เป็นสายพันธุ์หลักในไทยตั้งแต่กลางปี 2569 กรมควบคุมโรคแถลง 9 พ.ย. ว่าอาการอาจคล้ายทอนซิลอักเสบ อัตราเสียชีวิตต่ำกว่า 0.5% ยังไม่ระบาดวงกว้าง

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-11-10T09:15:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-10T09:15:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- กรมควบคุมโรคแถลงเมื่อ **9 พฤศจิกายน 2569** ว่า**ฝีดาษวานร Clade Ib** เริ่มตรวจพบเพิ่มขึ้นตั้งแต่**กลางปี 2569** และเป็นสายพันธุ์หลักในไทยขณะนี้ แทน **Clade IIb** ที่ระบาดทั่วโลกตั้งแต่ปี 2565
- กรมระบุว่า Clade Ib มีอัตราการเสียชีวิต**น้อยกว่าร้อยละ 0.5** ผู้ป่วยกระจายในจังหวัดใหญ่และจังหวัดท่องเที่ยว แต่ยังไม่พบสัญญาณระบาดเป็นวงกว้าง ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นชายอายุ **18–49 ปี**
- อาการอาจไม่ใช่ผื่นชัดเจนเสมอไป ผู้ป่วยบางรายมีไข้ เจ็บคอ หรืออาการคล้ายทอนซิลอักเสบ กรมควบคุมโรคจึงให้แพทย์ซักประวัติให้ครอบคลุม แต่ย้ำว่าสายพันธุ์ที่พบในไทยยังเป็นสายพันธุ์เดิม
- ข้อมูลกรมควบคุมโรค ณ **31 ตุลาคม 2569** ไทยมีผู้ป่วยฝีดาษวานรสะสมในปี 2569 **470 ราย** เสียชีวิต **3 ราย** ผู้มีความเสี่ยงหรืออาการสงสัยสอบถามได้ที่สายด่วน **1422**

กรมควบคุมโรคแถลงเมื่อ 9 พฤศจิกายน 2569 ว่าฝีดาษวานร Clade Ib เริ่มตรวจพบเพิ่มขึ้นตั้งแต่กลางปี 2569 และเป็นสายพันธุ์หลักในไทยขณะนี้ มีอัตราการเสียชีวิตน้อยกว่าร้อยละ 0.5 และยังไม่พบสัญญาณระบาดเป็นวงกว้าง ส่วนอาการที่ถูกแชร์ว่าเปลี่ยนไป เช่น คล้ายทอนซิลอักเสบ กรมระบุว่าอาการแสดงเปลี่ยนได้ตามตำแหน่งรอยโรค แต่สายพันธุ์ที่พบในไทยยังเป็นสายพันธุ์เดิม

## ฝีดาษวานร Clade Ib กลายเป็นสายพันธุ์หลักในไทยได้อย่างไร

กรมควบคุมโรคออกข้อมูลชุดนี้หลังมีโพสต์ของบุคลากรทางการแพทย์ในสื่อสังคมออนไลน์ เล่าถึงผู้ป่วยฝีดาษวานรที่อาการต่างจากเดิม เช่น ลักษณะคล้ายฝีที่ก้น หรืออาการคล้ายทอนซิลอักเสบ จนมีคำถามว่าเป็นสายพันธุ์ใหม่หรือไม่

![ข่าวของกรมควบคุมโรคลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ชี้แจงว่าอาการแสดงของฝีดาษวานรอาจเปลี่ยนแปลง แต่สายพันธุ์ที่พบในไทยยังเป็นสายพันธุ์เดิม](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/mpox-clade-ib-ddc-news-9-nov-screenshot.webp?v=ca3cb882) _(ภาพ: กรมควบคุมโรค (ภาพหน้าจอ))_

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุว่าจากการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาและผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ สายพันธุ์หลักที่ระบาดในไทยเดิมคือ Clade IIb ซึ่งเป็นสายพันธุ์เดียวกับที่ระบาดทั่วโลกมาตั้งแต่ปี 2565 แต่ช่วงกลางปี 2569 ตรวจพบฝีดาษวานร Clade Ib มากขึ้นจนกลายเป็นสายพันธุ์หลักในประเทศขณะนี้

| ประเด็น | ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค (9 พ.ย. 2569) |
| --- | --- |
| สายพันธุ์หลักเดิม | Clade IIb ระบาดทั่วโลกตั้งแต่ปี 2565 |
| สายพันธุ์หลักขณะนี้ | Clade Ib พบเพิ่มขึ้นตั้งแต่กลางปี 2569 |
| อัตราการเสียชีวิตของ Clade Ib | น้อยกว่าร้อยละ 0.5 |
| พื้นที่ที่พบผู้ป่วย | กระจายในจังหวัดใหญ่ จังหวัดท่องเที่ยว และพื้นที่ประชากรหนาแน่น พบประปรายตามพื้นที่ |
| การระบาด | ยังไม่พบสัญญาณการระบาดเป็นวงกว้างในกลุ่มประชากร |
| กลุ่มผู้ป่วยส่วนใหญ่ | เพศชาย อายุ 18–49 ปี |
| ปัจจัยเสี่ยง | พฤติกรรมเกี่ยวเนื่องกับเพศสัมพันธ์ ปาร์ตี้สังสรรค์ร่วมกับผู้ป่วย หรืออาศัยร่วมบ้าน |

กรมระบุว่าฝีดาษวานร Clade Ib แม้อัตราเสียชีวิตต่ำ แต่อาจทำให้อาการแสดงชัดเจน โดยเฉพาะผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือผู้มีโรคร่วมที่ไม่ได้รักษาหรือไม่ได้กินยาต่อเนื่อง ซึ่งอาจมีอาการรุนแรงขึ้นหรือเกิดภาวะแทรกซ้อน ตัวเลขผู้ป่วยรวมทุกสายพันธุ์ล่าสุดที่กรมเผยแพร่คือ 470 ราย เสียชีวิต 3 ราย ณ 31 ตุลาคม 2569 ดังที่เรารายงานไว้ใน[ข่าวฝีดาษวานร 2569 พบ 470 ราย](/health/mpox-thailand-470-cases-2026-ddc-symptoms/) ข่าว 9 พ.ย. ไม่ได้แยกยอดตามสายพันธุ์

![ตัวเลขสำคัญของฝีดาษวานร Clade Ib ในไทยตามข้อมูลกรมควบคุมโรค](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/mpox-clade-ib-key-facts.webp?v=895db1b9) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: กรมควบคุมโรค))_

## WHO บันทึกอะไรเรื่องฝีดาษวานร Clade Ib ในไทย

เอกสารข้อเท็จจริงของ WHO แบ่งไวรัสฝีดาษวานรเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ clade I (กลุ่มย่อย Ia และ Ib) และ clade II (กลุ่มย่อย IIa และ IIb) การระบาดทั่วโลกช่วงปี 2022–2023 เกิดจาก clade IIb ส่วน clade Ia และ Ib ระบาดเพิ่มในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกและประเทศอื่นในแอฟริกา และ WHO ระบุว่าตั้งแต่สิงหาคม 2024 พบ clade Ib นอกทวีปแอฟริกาแล้ว ฝีดาษวานร Clade Ib ที่เป็นข่าวในไทยจึงเป็นกลุ่มย่อยของ clade I

รายงานสถานการณ์ฝีดาษวานรหลายประเทศฉบับที่ 67 ของ WHO เผยแพร่เมื่อ 26 มิถุนายน 2026 ระบุว่ามีรายงานการแพร่เชื้อ clade Ib ในชุมชนนอกแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันออกใน 2 ประเทศ คือสเปนและไทย รวมถึงแต่ไม่จำกัดเฉพาะเครือข่ายทางเพศของชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและ/หรือของพนักงานบริการทางเพศ รายงานนั้นออกในเดือนมิถุนายน ก่อนที่กรมควบคุมโรคจะแถลงว่าฝีดาษวานร Clade Ib เป็นสายพันธุ์หลักในไทยขณะนี้

![ภาพจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องผ่านที่ปรับสีแล้ว แสดงอนุภาคไวรัส mpox (สีชมพู) ภายในเซลล์ที่ติดเชื้อซึ่งเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการของ NIAID](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/mpox-virus-niaid-infected-cell-pink.webp?v=8b1017ea) _(ภาพ: NIAID / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

## อาการที่แพทย์ต้องสังเกตเพิ่ม: คล้ายทอนซิลอักเสบได้

อธิบดีกรมควบคุมโรคอ้างข้อมูลของ WHO และการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาว่าฝีดาษวานรแสดงอาการได้หลากหลาย ขึ้นกับว่ารอยโรคอยู่ตรงไหน

- **ผื่น ตุ่ม หรือแผล** บนผิวหนังและเยื่อบุ เช่น อวัยวะเพศ ทวารหนัก ช่องปาก ใบหน้า แขน ขา และเยื่อบุอ่อน มักเจ็บบริเวณรอยโรค
- **อาการร่วม** เช่น ไข้ เจ็บคอ เจ็บบริเวณทวารหนัก หรือเยื่อบุอักเสบ
- **อาการที่อาจสับสนกับโรคอื่น** บางรายมีอาการคล้ายโรคติดเชื้อทางเดินหายใจหรือทอนซิลอักเสบ ทั้งที่ยังไม่เห็นผื่น ตุ่ม หรือแผลชัดเจน หรือเห็นเพียงเล็กน้อย

กรมจึงให้บุคลากรทางการแพทย์สังเกตและซักประวัติให้ครอบคลุมมากขึ้น ข้อมูลของ WHO ระบุว่าอาการมักเริ่มภายใน 1 สัปดาห์ แต่เริ่มได้ตั้งแต่ 1–21 วันหลังสัมผัสเชื้อ และมักเป็นอยู่ 2–4 สัปดาห์ การตรวจที่ WHO แนะนำคือ PCR จากตัวอย่างรอยโรค ถ้าไม่มีรอยโรคใช้ตัวอย่างป้ายจากคอหรือทวารหนัก และไม่แนะนำให้ตรวจจากเลือด

![ภาพจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องผ่านที่ปรับสีแล้ว แสดงอนุภาคไวรัส mpox (สีเขียว) ที่เพาะเลี้ยงและทำให้บริสุทธิ์ในห้องปฏิบัติการของ NIAID](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/mpox-virus-niaid-purified-particles-green.webp?v=8cff866f) _(ภาพ: NIAID / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

## ฝีดาษวานร Clade Ib ติดต่ออย่างไร

นายแพทย์นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค อธิบายว่าโรคนี้แพร่ผ่านการสัมผัสใกล้ชิด (Direct and Close Contact) กับผู้ติดเชื้อ

1. สัมผัสโดยตรงกับผื่น ตุ่มน้ำ ตุ่มหนอง หรือรอยโรคบนผิวหนัง
2. การสัมผัสแนบแน่นทางเพศสัมพันธ์
3. ใช้เครื่องใช้ที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่งของผู้ป่วย เช่น เสื้อผ้า หรือผ้าเช็ดตัว
4. ละอองฝอยจากการหายใจ (Respiratory droplets) ในกรณีที่อยู่ใกล้ชิดกันนานมาก

กรมควบคุมโรคย้ำว่าฝีดาษวานรไม่ได้ติดต่อกันง่ายจากการใช้ชีวิตประจำวันทั่วไป แต่เกิดจากการสัมผัสใกล้ชิดแนบแน่นกับผู้ป่วยหรือรอยโรค และขอให้ทุกภาคส่วนไม่ตีตราหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วย

![นายแพทย์นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ผู้อธิบายช่องทางการติดต่อของฝีดาษวานร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mpox-clade-ib-thailand-main-strain-2569/mpox-clade-ib-ddc-niti-hetanurak.webp?v=8fabbd99) _(ภาพ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข)_

## ผู้ป่วยฝีดาษวานร Clade Ib ต้องแยกตัวนานแค่ไหน

| สถานะ | สิ่งที่กรมควบคุมโรคแนะนำ |
| --- | --- |
| มีอาการสงสัย รอตรวจหรือรอผล | แยกตัวจากผู้อื่น งดสัมผัสใกล้ชิดและเพศสัมพันธ์ ปกคลุมรอยโรคให้มิดชิด ล้างมือด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์ 70% และสวมหน้ากากอนามัยที่กระชับใบหน้าตลอดเวลา |
| ยืนยันว่าป่วย | ไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาลทุกราย แพทย์พิจารณาจากอาการ ความเสี่ยง และความพร้อมในการแยกตัวที่บ้าน |
| แยกตัวที่บ้าน | งดเดินทาง แยกภาชนะและของใช้ส่วนตัว ทำความสะอาดเครื่องนุ่งห่มและของใช้ จนรอยโรคทั้งหมดหาย สะเก็ดหลุด มีผิวหนังใหม่ปกคลุม และรอยโรคที่เยื่อบุหายแล้ว |

WHO ระบุว่าวัคซีนฝีดาษวานรแนะนำสำหรับผู้มีความเสี่ยงสูง และฉีดหลังสัมผัสผู้ป่วยได้ โดยควรฉีดภายใน 4 วันหลังสัมผัส หรือไม่เกิน 14 วันถ้ายังไม่มีอาการ ส่วนยาต้านไวรัสบางตัวได้รับอนุญาตใช้ในภาวะฉุกเฉินในบางประเทศ แต่ WHO ระบุว่ายังไม่มียาต้านไวรัสที่พิสูจน์แล้วว่าได้ผล ข่าวของกรมควบคุมโรคครั้งนี้ไม่ได้กล่าวถึงวัคซีนในไทย ผู้ที่สนใจควรปรึกษาแพทย์

## เมื่อไรควรพบแพทย์

กรมควบคุมโรคขอให้ผู้มีความเสี่ยงหรืออาการสงสัยรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาทันที โดยเฉพาะในกรณีเหล่านี้

- มีผื่น ตุ่ม หรือแผลที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก ช่องปาก หรือผิวหนัง หลังมีเพศสัมพันธ์หรือสัมผัสใกล้ชิดกับผู้อื่น
- มีไข้ เจ็บคอ หรือเจ็บทวารหนัก ร่วมกับมีประวัติสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยหรือผู้มีความเสี่ยง แม้ยังไม่เห็นผื่น
- ผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีโรคประจำตัว ซึ่งกรมระบุว่าเสี่ยงอาการรุนแรงถ้าไม่ได้รักษาต่อเนื่อง WHO แนะนำให้ผู้ติดเชื้อ HIV ที่ป่วยเป็นฝีดาษวานรกินยาต้านไวรัส HIV ต่อไป

เมื่อไปพบแพทย์ควรเล่าประวัติการสัมผัสให้ครบ เพราะอาการบางแบบคล้ายโรคอื่น และฝีดาษวานร Clade Ib เป็นสายพันธุ์หลักในไทยขณะนี้ สอบถามข้อมูลได้ที่สถานพยาบาลใกล้บ้าน หรือสายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422

## ผลต่อองค์กรไทย

- **โรงพยาบาลและคลินิก** ผู้ป่วยที่มาด้วยเจ็บคอ อาการคล้ายทอนซิลอักเสบ หรือเจ็บทวารหนัก อาจเป็นฝีดาษวานรได้แม้ผื่นไม่ชัด กรมควบคุมโรคให้ซักประวัติให้ครอบคลุม และ WHO ระบุวิธีเก็บตัวอย่างจากคอหรือทวารหนักเมื่อไม่มีรอยโรค
- **นายจ้างและฝ่ายบุคคล** พนักงานที่ป่วยอาจต้องแยกตัวที่บ้านจนรอยโรคหายตามคำสั่งแพทย์ ควรวางแผนการลาและงานทดแทนล่วงหน้า และเก็บข้อมูลสุขภาพเป็นความลับ ตามที่กรมขอให้เคารพความเป็นส่วนตัวของผู้ป่วย
- **โรงแรมและธุรกิจในจังหวัดท่องเที่ยว** กรมระบุว่าพบผู้ป่วยฝีดาษวานร Clade Ib กระจายในจังหวัดท่องเที่ยว ส่วน WHO ระบุว่าติดจากเสื้อผ้าหรือผ้าปูที่ปนเปื้อนได้ ควรทบทวนขั้นตอนทำความสะอาดผ้าและอุปกรณ์ป้องกันของพนักงานแม่บ้าน
- **ทุกองค์กร** ใช้ข้อมูลฝีดาษวานร Clade Ib จากกรมควบคุมโรคในการสื่อสารภายใน ไม่ส่งต่อข่าวลือเรื่องสายพันธุ์ใหม่ และหลีกเลี่ยงถ้อยคำที่ตีตราผู้ป่วย

ติดตามข่าวสาธารณสุขอื่นได้ที่หมวด[สุขภาพ](/health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ฝีดาษวานร Clade Ib เป็นสายพันธุ์หลักในไทยตั้งแต่เมื่อไร?

กรมควบคุมโรคระบุเมื่อ 9 พฤศจิกายน 2569 ว่าก่อนหน้านี้สายพันธุ์หลักที่ระบาดในไทยคือ Clade IIb แต่ช่วงกลางปี 2569 เริ่มตรวจพบฝีดาษวานร Clade Ib เพิ่มขึ้นจนเป็นสายพันธุ์หลักในประเทศขณะนี้ และหน่วยงานสาธารณสุขยังเฝ้าระวังสายพันธุ์นี้ต่อเนื่อง

### ฝีดาษวานร Clade Ib อันตรายแค่ไหน?

กรมควบคุมโรคระบุว่าฝีดาษวานร Clade Ib มีอัตราการเสียชีวิตน้อยกว่าร้อยละ 0.5 แต่อาจทำให้มีอาการชัดเจน โดยเฉพาะผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือผู้มีโรคร่วมที่ไม่ได้รักษาหรือกินยาต่อเนื่อง ซึ่งอาจมีอาการรุนแรงขึ้นหรือมีภาวะแทรกซ้อน

### อาการฝีดาษวานรที่คล้ายทอนซิลอักเสบหมายถึงสายพันธุ์ใหม่หรือไม่?

กรมควบคุมโรคชี้แจงเมื่อ 9 พฤศจิกายน 2569 ว่าฝีดาษวานรแสดงอาการได้หลากหลายตามตำแหน่งของรอยโรค บางรายมีไข้ เจ็บคอ หรืออาการคล้ายทอนซิลอักเสบโดยแทบไม่เห็นผื่น แต่สายพันธุ์ที่พบในไทยยังเป็นสายพันธุ์เดิม โดยสายพันธุ์หลักขณะนี้คือฝีดาษวานร Clade Ib ซึ่งตรวจพบเพิ่มขึ้นตั้งแต่กลางปี 2569

### ฝีดาษวานร Clade Ib ติดต่อทางไหน?

ฝีดาษวานร Clade Ib ติดต่อผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ เช่น สัมผัสผื่น ตุ่มน้ำ ตุ่มหนองหรือรอยโรคโดยตรง การมีเพศสัมพันธ์ การใช้เสื้อผ้าหรือผ้าเช็ดตัวที่ปนเปื้อน หรือละอองฝอยเมื่ออยู่ใกล้กันนานมาก กรมควบคุมโรคย้ำว่าไม่ติดง่ายจากการใช้ชีวิตประจำวันทั่วไป

### สงสัยว่าติดฝีดาษวานรต้องทำอย่างไร?

กรมควบคุมโรคแนะนำให้รีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย ระหว่างรอตรวจหรือรอผลให้แยกตัว งดสัมผัสใกล้ชิดและเพศสัมพันธ์ ปิดรอยโรค ล้างมือบ่อย และสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา สอบถามได้ที่สถานพยาบาลใกล้บ้านหรือสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422


## แหล่งอ้างอิง

- [กรมควบคุมโรคเผยข้อมูลฝีดาษวานร (Mpox) อาการแสดงอาจเปลี่ยนแปลง แต่สายพันธุ์ที่พบในไทยยังเป็นสายพันธุ์เดิม](https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=61390&deptcode=brc) — กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
- [กรมควบคุมโรคแนะประชาชนสังเกตอาการโรคฝีดาษวานร หากพบผื่นหรือตุ่มผิดปกติ รีบพบแพทย์ ย้ำตรวจพบเร็ว รักษาได้](https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=61254&deptcode=brc) — กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
- [Mpox: Multi-country external situation report no. 67](https://cdn.who.int/media/docs/default-source/_sage-2026/multi-country-outbreak-of-mpox--external-situation-report_67.pdf) — World Health Organization (WHO)
- [Mpox (fact sheet)](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mpox) — World Health Organization (WHO)