# โปลิโอโรคติดต่ออันตราย: คกก.โรคติดต่อฯ เห็นชอบ 18 พ.ย. 2569 พร้อมแนวทางคุมพิษสุนัขบ้า

> โปลิโอโรคติดต่ออันตราย: คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ 18 พ.ย. เห็นชอบกำหนดโปลิโอ พร้อมแนวทางคุมพิษสุนัขบ้า ปี 2569 ตาย 13 ราย

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-11-18T12:51:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-18T12:51:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/polio-dangerous-communicable-disease-rabies-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ **18 พฤศจิกายน 2569** เห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของ **โรคโปลิโอ** เป็น **โรคติดต่ออันตราย** ตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558
- กระทรวงสาธารณสุขระบุว่าไทยปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี **2540** แต่ยังเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น **ลาว** และ **เมียนมา**
- ที่ประชุมเห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังโรค**พิษสุนัขบ้า** หลังพบแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นในช่วง 6 ปี โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต **13 ราย** และมอบ 5 หน่วยงานเร่งดำเนินการ
- ที่ประชุมยังเห็นชอบตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่งที่ **สนามบินตราด** และ **สนามบินนครศรีธรรมราช**

โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือมติของคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 ซึ่งประชุมเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี โดยที่ประชุมเห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตรายตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 พร้อมเห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า และตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่ง ตามข่าวของสำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

## โปลิโอโรคติดต่ออันตราย: ที่ประชุมเห็นชอบอะไรบ้าง

ข่าวเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ระบุว่า นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มอบหมายให้ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานการประชุม โดยมี นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ที่ประชุมเห็นชอบ 3 เรื่อง

| ลำดับ | มติของที่ประชุม |
| --- | --- |
| 1 | แนวทางปฏิบัติเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า |
| 2 | กำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตราย |
| 3 | ร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม |

![ผู้ร่วมประชุมที่โต๊ะหน้าห้องในการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/polio-dangerous-communicable-disease-rabies-2569/national-communicable-disease-committee-meeting-room.webp?v=ed95f8ac) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข)_

## ทำไมโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ทั้งที่ไทยปลอดโปลิโอ

นพ.สมฤกษ์กล่าวว่า แม้ประเทศไทยจะปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาวและเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงมีมติเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรคโปลิโอเป็นโรคติดต่ออันตราย

อาการสำคัญของโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ที่ที่ประชุมกำหนดคือ อาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตของกล้ามเนื้อแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวร รายที่รุนแรงอาจมีภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลวและเสียชีวิตได้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ โดยผู้ป่วยต้องมีผลตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการพบเชื้อไวรัสโปลิโอสายพันธุ์ก่อโรคตามธรรมชาติหรือสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์

## แนวทางคุมโรคพิษสุนัขบ้า และ 5 หน่วยงาน ในมติเดียวกับโปลิโอโรคติดต่ออันตราย

ที่ประชุมเห็นชอบแนวทางปฏิบัติเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งเป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน เพราะมีแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นในช่วง 6 ปี โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต 13 ราย ปัญหาที่พบคือถูกสัตว์กัดหรือข่วนและไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ และไม่มีประวัติฉีดวัคซีน จึงต้องยกระดับการเฝ้าระวังผู้ถูกสัตว์กัดหรือข่วนแบบบูรณาการ

ข่าวระบุว่ามอบ 5 หน่วยงานเร่งขับเคลื่อนทันที ได้แก่

- **กระทรวงสาธารณสุข** ให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและโรงพยาบาลจัดช่องทางอำนวยความสะดวกให้ผู้สัมผัสสัตว์เสี่ยงได้รับการวินิจฉัย การรักษา และรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าเข็มแรกอย่างรวดเร็ว
- **กรมปศุสัตว์** เพิ่มความเข้มข้นเฝ้าระวังควบคุมโรคในสัตว์
- **กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น** เพิ่มความครอบคลุมการสำรวจประชากรสัตว์ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ และจัดการปัญหาสัตว์จรหรือไม่มีเจ้าของ
- **กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช** เฝ้าระวังโรค เน้นรอยต่อระหว่างป่ากับชุมชน
- **กรมประชาสัมพันธ์** สื่อสารความเสี่ยง สร้างความรู้ความเข้าใจในการป้องกันโรค

นอกเหนือจากโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ที่ประชุมให้คณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัดและกรุงเทพมหานครเร่งรัดดำเนินการตามแนวทางเพื่อไม่ให้มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า

![ผู้เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/polio-dangerous-communicable-disease-rabies-2569/national-communicable-disease-committee-attendee-1.webp?v=8e17a242) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข)_

## ด่านควบคุมโรคระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่ง หลังมติโปลิโอโรคติดต่ออันตราย

ที่ประชุมเห็นชอบร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม 2 แห่ง ได้แก่ สนามบินตราด และสนามบินนครศรีธรรมราช เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน การขนส่ง และการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ

นอกจากนี้ยังเห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เรื่อง การเพิ่มเติมผู้แทนจากหน่วยงานของรัฐในคณะทำงานประจำช่องทางเข้าออกด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ได้แก่ พรมแดนสะพานมิตรภาพ 3 (นครพนม) พรมแดนท่าเทียบเรือเทศบาลเมืองนครพนม และพรมแดนท่าลี่ จังหวัดเลย

## สถานการณ์โรคติดต่อสำคัญ ณ วันที่ประชุมเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตราย 18 พ.ย. 2569

นพ.มณเฑียร อธิบดีกรมควบคุมโรค แจ้งที่ประชุมถึงสถานการณ์โรคติดต่อสำคัญของปี 2569 ตามตัวเลขที่ข่าวระบุ

| โรค | ผู้ป่วยสะสม | เสียชีวิตสะสม |
| --- | --- | --- |
| ไข้หวัดใหญ่ | 613,292 ราย | 134 ราย |
| โรคติดเชื้อไวรัส RSV | 32,007 ราย | 7 ราย |
| ฝีดาษวานร | 512 ราย | 3 ราย |
| ไข้เลือดออก | 34,875 ราย | 47 ราย |

![ผู้ร่วมประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ อีกมุมหนึ่งของห้อง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/polio-dangerous-communicable-disease-rabies-2569/national-communicable-disease-committee-attendee-2.webp?v=d980c578) _(ภาพ: สำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข)_

ไข้หวัดใหญ่มีอัตราป่วยสูงสุดในเด็กอายุ 5-9 ปี และอัตราป่วยตายสูงสุดในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้เสียชีวิตกว่า 83% มีโรคประจำตัวเรื้อรัง สายพันธุ์ที่พบมากที่สุดคือ A/H1N1 ส่วน RSV ผู้เสียชีวิต 7 รายเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี 2 ราย อายุ 1-4 ปี 4 ราย และผู้สูงอายุ 91 ปี 1 ราย ซึ่งมีโรคประจำตัว กรมควบคุมโรคขอให้ล้างมือ สวมหน้ากากอนามัยเมื่อป่วยหรือเข้าสถานที่แออัด และพาเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้มีโรคเรื้อรังไปรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่

ฝีดาษวานรพบผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชายและมีประวัติติดเชื้อ HIV ร่วมด้วย แนะนำให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยง ส่วนไข้เลือดออกระบาดสูงในภาคใต้ พบมากที่สุดในวัยเรียนและวัยทำงาน ขอให้ช่วยกันกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ป้องกันยุงกัด และหากสงสัยให้ไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจและรักษาโดยด่วน

## โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือโรคอะไร ตามองค์การอนามัยโลก

องค์การอนามัยโลกอธิบายว่าโปลิโอเป็นโรคติดเชื้อสูงที่เกิดจากไวรัส ไวรัสเข้าสู่ระบบประสาทและอาจทำให้เป็นอัมพาตทั้งตัวได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ติดต่อจากคนสู่คนผ่านทางอุจจาระสู่ปากเป็นหลัก หรือน้อยกว่านั้นผ่านน้ำหรืออาหารที่ปนเปื้อน โรคพบมากในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แต่ผู้ที่ไม่เคยรับวัคซีนในทุกวัยก็ติดได้ ไม่มียารักษาโรคโปลิโอ ทำได้เพียงป้องกันด้วยวัคซีน ซึ่งฉีดหลายครั้งแล้วคุ้มครองเด็กได้ตลอดชีวิต

ข้อมูลของ WHO เกี่ยวกับโปลิโอโรคติดต่ออันตราย เป็นภูมิหลังทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขของไทย ส่วนสถานะโรคในไทยให้ยึดตามข่าวของกระทรวงสาธารณสุขข้างต้น

## โปลิโอโรคติดต่ออันตราย ประชาชนควรทำอะไร

- เพราะโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ให้ตรวจสมุดวัคซีนของเด็กว่าได้รับวัคซีนป้องกันโปลิโอครบตามกำหนดหรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจให้สอบถามสถานพยาบาลที่รับวัคซีน
- เมื่อโปลิโอโรคติดต่ออันตราย แล้ว เด็กหรือผู้ใหญ่ที่มีไข้ร่วมกับกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน ควรไปพบแพทย์ทันที
- ถูกสัตว์กัดหรือข่วน ให้รีบไปสถานพยาบาลเพื่อประเมินและรับวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าเข็มแรกโดยเร็ว ตามแนวทางที่ที่ประชุมให้จัดช่องทางอำนวยความสะดวก
- ข่าวที่เราอ่านไม่ได้ระบุว่าพบผู้ป่วยโปลิโอในไทยในปี 2569 มติโปลิโอโรคติดต่ออันตรายครั้งนี้เป็นการยกระดับสถานะโรคเพื่อเฝ้าระวัง

## สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากมติโปลิโอโรคติดต่ออันตราย

- ประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับจริงเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตรายและด่านควบคุมโรคเพิ่ม 2 แห่ง ว่าจะลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อใด ซึ่งข่าวไม่ระบุ
- ผลการดำเนินงานของ 5 หน่วยงานตามแนวทางพิษสุนัขบ้า
- เราจะอัปเดตบทความนี้เมื่อกระทรวงสาธารณสุขหรือกรมควบคุมโรคเผยแพร่ประกาศหรือตัวเลขใหม่

ติดตามข่าวสุขภาพอื่นได้ที่หมวด[สุขภาพ](/health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### โปลิโอโรคติดต่ออันตราย หมายความว่าอย่างไร?

โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือการที่คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 เห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตรายตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ตามข่าวของสำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข

### ทำไมโปลิโอโรคติดต่ออันตรายทั้งที่ไทยปลอดโปลิโอแล้ว?

กระทรวงสาธารณสุขระบุว่าไทยปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติมาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาวและเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรค

### อาการของโรคโปลิโอตามที่ที่ประชุมกำหนดคืออะไร?

ที่ประชุมกำหนดอาการสำคัญว่าอาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวร รายที่รุนแรงอาจหายใจล้มเหลวและเสียชีวิตได้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ

### ปี 2569 พิษสุนัขบ้าทำให้เสียชีวิตกี่ราย?

ตามข่าวของกระทรวงสาธารณสุขเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 ปี 2569 มีผู้เสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า 13 ราย ปัญหาที่พบคือถูกสัตว์กัดหรือข่วนและไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ และไม่มีประวัติฉีดวัคซีน


## แหล่งอ้างอิง

- [คกก.โรคติดต่อฯ เห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังควบคุม “โรคพิษสุนัขบ้า” พร้อมกำหนด “โปลิโอ” เป็นโรคติดต่ออันตราย](https://pr.moph.go.th/online/index/news/350856) — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- [Poliomyelitis (polio) fact sheet](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/poliomyelitis) — World Health Organization
