โปลิโอโรคติดต่ออันตราย: คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ 18 พ.ย. เห็นชอบกำหนดโปลิโอ พร้อมแนวทางคุมพิษสุนัขบ้า ปี 2569 ตาย 13 ราย
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที ผู้เข้าชม 1
สรุปประเด็นสำคัญ
- คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 เห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของ โรคโปลิโอ เป็น โรคติดต่ออันตราย ตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558
- กระทรวงสาธารณสุขระบุว่าไทยปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว และ เมียนมา
- ที่ประชุมเห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า หลังพบแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นในช่วง 6 ปี โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต 13 ราย และมอบ 5 หน่วยงานเร่งดำเนินการ
- ที่ประชุมยังเห็นชอบตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่งที่ สนามบินตราด และ สนามบินนครศรีธรรมราช
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือมติของคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 ซึ่งประชุมเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี โดยที่ประชุมเห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตรายตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 พร้อมเห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า และตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่ง ตามข่าวของสำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย: ที่ประชุมเห็นชอบอะไรบ้าง
ข่าวเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ระบุว่า นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มอบหมายให้ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานการประชุม โดยมี นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ที่ประชุมเห็นชอบ 3 เรื่อง
| ลำดับ | มติของที่ประชุม |
|---|---|
| 1 | แนวทางปฏิบัติเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า |
| 2 | กำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตราย |
| 3 | ร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม |

ทำไมโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ทั้งที่ไทยปลอดโปลิโอ
นพ.สมฤกษ์กล่าวว่า แม้ประเทศไทยจะปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาวและเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงมีมติเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรคโปลิโอเป็นโรคติดต่ออันตราย
อาการสำคัญของโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ที่ที่ประชุมกำหนดคือ อาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตของกล้ามเนื้อแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวร รายที่รุนแรงอาจมีภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลวและเสียชีวิตได้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ โดยผู้ป่วยต้องมีผลตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการพบเชื้อไวรัสโปลิโอสายพันธุ์ก่อโรคตามธรรมชาติหรือสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์
แนวทางคุมโรคพิษสุนัขบ้า และ 5 หน่วยงาน ในมติเดียวกับโปลิโอโรคติดต่ออันตราย
ที่ประชุมเห็นชอบแนวทางปฏิบัติเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งเป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน เพราะมีแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นในช่วง 6 ปี โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต 13 ราย ปัญหาที่พบคือถูกสัตว์กัดหรือข่วนและไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ และไม่มีประวัติฉีดวัคซีน จึงต้องยกระดับการเฝ้าระวังผู้ถูกสัตว์กัดหรือข่วนแบบบูรณาการ
ข่าวระบุว่ามอบ 5 หน่วยงานเร่งขับเคลื่อนทันที ได้แก่
- กระทรวงสาธารณสุข ให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและโรงพยาบาลจัดช่องทางอำนวยความสะดวกให้ผู้สัมผัสสัตว์เสี่ยงได้รับการวินิจฉัย การรักษา และรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าเข็มแรกอย่างรวดเร็ว
- กรมปศุสัตว์ เพิ่มความเข้มข้นเฝ้าระวังควบคุมโรคในสัตว์
- กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เพิ่มความครอบคลุมการสำรวจประชากรสัตว์ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ และจัดการปัญหาสัตว์จรหรือไม่มีเจ้าของ
- กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เฝ้าระวังโรค เน้นรอยต่อระหว่างป่ากับชุมชน
- กรมประชาสัมพันธ์ สื่อสารความเสี่ยง สร้างความรู้ความเข้าใจในการป้องกันโรค
นอกเหนือจากโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ที่ประชุมให้คณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัดและกรุงเทพมหานครเร่งรัดดำเนินการตามแนวทางเพื่อไม่ให้มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า

ด่านควบคุมโรคระหว่างประเทศเพิ่ม 2 แห่ง หลังมติโปลิโอโรคติดต่ออันตราย
ที่ประชุมเห็นชอบร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม 2 แห่ง ได้แก่ สนามบินตราด และสนามบินนครศรีธรรมราช เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน การขนส่ง และการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ยังเห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เรื่อง การเพิ่มเติมผู้แทนจากหน่วยงานของรัฐในคณะทำงานประจำช่องทางเข้าออกด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ได้แก่ พรมแดนสะพานมิตรภาพ 3 (นครพนม) พรมแดนท่าเทียบเรือเทศบาลเมืองนครพนม และพรมแดนท่าลี่ จังหวัดเลย
สถานการณ์โรคติดต่อสำคัญ ณ วันที่ประชุมเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตราย 18 พ.ย. 2569
นพ.มณเฑียร อธิบดีกรมควบคุมโรค แจ้งที่ประชุมถึงสถานการณ์โรคติดต่อสำคัญของปี 2569 ตามตัวเลขที่ข่าวระบุ
| โรค | ผู้ป่วยสะสม | เสียชีวิตสะสม |
|---|---|---|
| ไข้หวัดใหญ่ | 613,292 ราย | 134 ราย |
| โรคติดเชื้อไวรัส RSV | 32,007 ราย | 7 ราย |
| ฝีดาษวานร | 512 ราย | 3 ราย |
| ไข้เลือดออก | 34,875 ราย | 47 ราย |

ไข้หวัดใหญ่มีอัตราป่วยสูงสุดในเด็กอายุ 5-9 ปี และอัตราป่วยตายสูงสุดในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้เสียชีวิตกว่า 83% มีโรคประจำตัวเรื้อรัง สายพันธุ์ที่พบมากที่สุดคือ A/H1N1 ส่วน RSV ผู้เสียชีวิต 7 รายเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี 2 ราย อายุ 1-4 ปี 4 ราย และผู้สูงอายุ 91 ปี 1 ราย ซึ่งมีโรคประจำตัว กรมควบคุมโรคขอให้ล้างมือ สวมหน้ากากอนามัยเมื่อป่วยหรือเข้าสถานที่แออัด และพาเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้มีโรคเรื้อรังไปรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่
ฝีดาษวานรพบผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชายและมีประวัติติดเชื้อ HIV ร่วมด้วย แนะนำให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยง ส่วนไข้เลือดออกระบาดสูงในภาคใต้ พบมากที่สุดในวัยเรียนและวัยทำงาน ขอให้ช่วยกันกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ป้องกันยุงกัด และหากสงสัยให้ไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจและรักษาโดยด่วน
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือโรคอะไร ตามองค์การอนามัยโลก
องค์การอนามัยโลกอธิบายว่าโปลิโอเป็นโรคติดเชื้อสูงที่เกิดจากไวรัส ไวรัสเข้าสู่ระบบประสาทและอาจทำให้เป็นอัมพาตทั้งตัวได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ติดต่อจากคนสู่คนผ่านทางอุจจาระสู่ปากเป็นหลัก หรือน้อยกว่านั้นผ่านน้ำหรืออาหารที่ปนเปื้อน โรคพบมากในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แต่ผู้ที่ไม่เคยรับวัคซีนในทุกวัยก็ติดได้ ไม่มียารักษาโรคโปลิโอ ทำได้เพียงป้องกันด้วยวัคซีน ซึ่งฉีดหลายครั้งแล้วคุ้มครองเด็กได้ตลอดชีวิต
ข้อมูลของ WHO เกี่ยวกับโปลิโอโรคติดต่ออันตราย เป็นภูมิหลังทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขของไทย ส่วนสถานะโรคในไทยให้ยึดตามข่าวของกระทรวงสาธารณสุขข้างต้น
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย ประชาชนควรทำอะไร
- เพราะโปลิโอโรคติดต่ออันตราย ให้ตรวจสมุดวัคซีนของเด็กว่าได้รับวัคซีนป้องกันโปลิโอครบตามกำหนดหรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจให้สอบถามสถานพยาบาลที่รับวัคซีน
- เมื่อโปลิโอโรคติดต่ออันตราย แล้ว เด็กหรือผู้ใหญ่ที่มีไข้ร่วมกับกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน ควรไปพบแพทย์ทันที
- ถูกสัตว์กัดหรือข่วน ให้รีบไปสถานพยาบาลเพื่อประเมินและรับวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าเข็มแรกโดยเร็ว ตามแนวทางที่ที่ประชุมให้จัดช่องทางอำนวยความสะดวก
- ข่าวที่เราอ่านไม่ได้ระบุว่าพบผู้ป่วยโปลิโอในไทยในปี 2569 มติโปลิโอโรคติดต่ออันตรายครั้งนี้เป็นการยกระดับสถานะโรคเพื่อเฝ้าระวัง
สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากมติโปลิโอโรคติดต่ออันตราย
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับจริงเรื่องโปลิโอโรคติดต่ออันตรายและด่านควบคุมโรคเพิ่ม 2 แห่ง ว่าจะลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อใด ซึ่งข่าวไม่ระบุ
- ผลการดำเนินงานของ 5 หน่วยงานตามแนวทางพิษสุนัขบ้า
- เราจะอัปเดตบทความนี้เมื่อกระทรวงสาธารณสุขหรือกรมควบคุมโรคเผยแพร่ประกาศหรือตัวเลขใหม่
ติดตามข่าวสุขภาพอื่นได้ที่หมวดสุขภาพ
คำถามที่พบบ่อย
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย หมายความว่าอย่างไร?
โปลิโอโรคติดต่ออันตราย คือการที่คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 เห็นชอบกำหนดชื่อและอาการสำคัญของโรคโปลิโอให้เป็นโรคติดต่ออันตรายตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ตามข่าวของสำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข
ทำไมโปลิโอโรคติดต่ออันตรายทั้งที่ไทยปลอดโปลิโอแล้ว?
กระทรวงสาธารณสุขระบุว่าไทยปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติมาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาวและเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรค
อาการของโรคโปลิโอตามที่ที่ประชุมกำหนดคืออะไร?
ที่ประชุมกำหนดอาการสำคัญว่าอาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวร รายที่รุนแรงอาจหายใจล้มเหลวและเสียชีวิตได้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ
ปี 2569 พิษสุนัขบ้าทำให้เสียชีวิตกี่ราย?
ตามข่าวของกระทรวงสาธารณสุขเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 ปี 2569 มีผู้เสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า 13 ราย ปัญหาที่พบคือถูกสัตว์กัดหรือข่วนและไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ และไม่มีประวัติฉีดวัคซีน
แหล่งอ้างอิง
- คกก.โรคติดต่อฯ เห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังควบคุม “โรคพิษสุนัขบ้า” พร้อมกำหนด “โปลิโอ” เป็นโรคติดต่ออันตราย — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- Poliomyelitis (polio) fact sheet — World Health Organization
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงสาธารณสุข56กรมควบคุมโรค39กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช2WHO41ราชกิจจานุเบกษา56
- ประเทศและสถานที่
- เมียนมา49กรุงเทพฯ430
- กฎหมายและมาตรฐาน
- พ.ร.บ.โรคติดต่อ3
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ
