# ไวรัสชามอนดาคืออะไร ฝรั่งเศสพบคนติดเชื้อรายแรกของโลกที่ลียง ยังไม่พบความเสี่ยงต่อประชาชน

> ไวรัสชามอนดา เชื้อในโคที่ติดผ่านริ้นดูดเลือด ถูกพบในคนครั้งแรกที่ฝรั่งเศส ผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมากเสียชีวิตต้นตุลาคม 2026 ทางการยังไม่พบความเสี่ยงต่อประชาชน

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-10-22T13:05:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-22T13:05:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/shamonda-virus-first-human-case-france-lyon/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- กระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงเกษตรของ**ฝรั่งเศส**แถลงเมื่อ **22 ตุลาคม 2026** ว่าพบ**ไวรัสชามอนดา**ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรงซึ่งรักษาที่ Hospices civils de Lyon และเสียชีวิต**ต้นเดือนตุลาคม** นับเป็นการตรวจพบไวรัสนี้ในคนที่มีการบันทึกและรายงานเป็น**ครั้งแรกของโลก**
- ทางการฝรั่งเศสระบุว่า ตามความรู้ที่มีอยู่เกี่ยวกับไวรัสนี้ **ยังไม่พบความเสี่ยงด้านสุขภาพต่อประชาชนทั่วไป** และได้แจ้ง **WHO** กับ **ECDC** แล้ว
- สมมติฐานขณะนี้คือผู้ป่วยติดเชื้อจาก**ริ้นดูดเลือดสกุล Culicoides** กัดในภาคตะวันออกของฝรั่งเศส ซึ่งพบไวรัสหมุนเวียนในสัตว์ช่วงฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อน **2026** ส่วนภาวะแทรกซ้อนทางสมองของผู้ป่วยน่าจะเกิดจากไวรัสนี้
- ไวรัสชามอนดาถูกพบครั้งแรกในโคที่**ไนจีเรีย**เมื่อปี **1965** เป็นไวรัสสกุล Orthobunyavirus กลุ่มเดียวกับไวรัส Schmallenberg และเพิ่งพบในยุโรปครั้งแรกเมื่อฤดูร้อน **2026** ตาม **WOAH** ยังไม่มีวัคซีนจำหน่ายเชิงพาณิชย์

ไวรัสชามอนดา (Shamonda virus) เชื้อที่ปกติพบในโคและติดผ่านการกัดของริ้นดูดเลือด ถูกตรวจพบในคนเป็นครั้งแรกของโลกที่ฝรั่งเศส ตามแถลงการณ์ของกระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงเกษตรฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2026 ผู้ป่วยมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรงและเสียชีวิตต้นเดือนตุลาคม ทางการย้ำว่ายังไม่พบความเสี่ยงต่อประชาชนทั่วไป

แถลงการณ์ร่วมของสองกระทรวงออกจากปารีส และสำนักงานสาธารณสุขภูมิภาค Auvergne-Rhône-Alpes (ARS) นำขึ้นเว็บไซต์ในวันเดียวกัน ระบุว่าผู้ป่วยรายนี้เข้ารับการรักษาโรคร้ายแรงที่ Hospices civils de Lyon เครือโรงพยาบาลรัฐของเมืองลียง ทางการไม่เปิดเผยเพศ อายุ หรือโรคที่ผู้ป่วยเป็นอยู่ และการสอบสวนทางคลินิก ห้องปฏิบัติการ และระบาดวิทยายังดำเนินต่อ

## ไวรัสชามอนดา ผู้ป่วยรายแรกของโลกที่ลียง: ทางการฝรั่งเศสแถลงอะไร

ข้อเท็จจริงที่แถลงการณ์วันที่ 22 ตุลาคม 2026 ระบุไว้มีดังนี้

1. **ผู้ป่วย**: มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง (immunodépression sévère) รักษาโรคร้ายแรงอยู่ที่ Hospices civils de Lyon และเสียชีวิตต้นเดือนตุลาคม 2026
2. **ครั้งแรกของโลก**: ไวรัสชามอนดาเคยถูกมองว่าไม่ติดสู่คน กรณีนี้จึงเป็นการตรวจพบไวรัสในคนที่มีการบันทึกและรายงานเป็นครั้งแรก แม้ไวรัสจะหมุนเวียนในแอฟริกาและเอเชียมาหลายสิบปีโดยไม่เคยมีผู้ป่วยที่เป็นคน
3. **ทางที่น่าจะติดเชื้อ**: สมมติฐานขณะนี้คือผู้ป่วยถูกริ้นสกุล Culicoides กัดในภาคตะวันออกของฝรั่งเศส ซึ่งรายงานการหมุนเวียนของไวรัสในสัตว์ช่วงฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อน 2026
4. **อาการ**: จากการสอบสวนที่ทำไปแล้ว ภาวะแทรกซ้อนทางสมองที่พบก่อนผู้ป่วยเสียชีวิต "น่าจะเกี่ยวข้องอย่างมาก" กับการติดเชื้อไวรัสชามอนดา
5. **การแจ้งระหว่างประเทศ**: ฝรั่งเศสแจ้งองค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งยุโรป (ECDC) แล้ว
6. **การสอบสวน**: ใช้แนวทาง "สุขภาพหนึ่งเดียว" (One Health) ที่รวมผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม

แถลงการณ์ใช้คำว่าเป็น "กรณีพิเศษ" ที่เกิดกับผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมาก และย้ำสองครั้งว่าตามความรู้ที่มีอยู่เกี่ยวกับไวรัสนี้ ยังไม่พบความเสี่ยงด้านสุขภาพต่อประชาชนทั่วไป

![หน้าข่าวของสำนักงานสาธารณสุขภูมิภาค Auvergne-Rhône-Alpes วันที่ 22 ตุลาคม 2026 แจ้งการตรวจพบไวรัสชามอนดาในผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมากที่รักษาที่ Hospices civils de Lyon และระบุว่ายังไม่พบความเสี่ยงต่อประชาชนทั่วไป](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/shamonda-virus-first-human-case-france-lyon/thpeople-ars-shamonda-first-human-case.webp?v=19ce6d56) _(ภาพ: Agence régionale de santé Auvergne-Rhône-Alpes (ภาพหน้าจอ))_

## ไวรัสชามอนดาคืออะไร มาจากไหน

ตามแถลงการณ์ของฝรั่งเศสและบทความขององค์การสุขภาพสัตว์โลก (WOAH) ที่เผยแพร่วันเดียวกัน ไวรัสชามอนดาเป็นไวรัสสกุล Orthobunyavirus วงศ์ Peribunyaviridae อยู่ในกลุ่ม Simbu เดียวกับไวรัส Schmallenberg ที่เคยระบาดในปศุสัตว์ยุโรป ติดสู่สัตว์ผ่านการกัดของริ้นดูดเลือดสกุล Culicoides (ฝรั่งเศสเรียกว่า moucherons piqueurs) การระบาดจึงมักขึ้นลงตามฤดูที่ริ้นออกหากิน

| ช่วงเวลา | เกิดอะไรขึ้น | แหล่งข้อมูล |
| --- | --- | --- |
| ปี 1965 | แยกเชื้อได้ครั้งแรกจากโคในไนจีเรีย | WOAH, แถลงการณ์ฝรั่งเศส |
| ต้นทศวรรษ 2000 เป็นต้นมา | พบเป็นครั้งคราวในโคในแอฟริกาตะวันตก ตะวันออก และตอนใต้ รวมทั้งญี่ปุ่น | แถลงการณ์ฝรั่งเศส, WOAH |
| ฤดูร้อน 2026 | พบในยุโรปครั้งแรก รวมถึงฟาร์มโคในฝรั่งเศส และพบในสัตว์เคี้ยวเอื้องขนาดเล็กกับม้าเป็นครั้งคราว | แถลงการณ์ฝรั่งเศส |
| ต้นเดือนตุลาคม 2026 | ผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมากที่รักษาในลียงและติดเชื้อไวรัสชามอนดาเสียชีวิต | แถลงการณ์ฝรั่งเศส |
| 22 ตุลาคม 2026 | กระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงเกษตรฝรั่งเศสแถลง ส่วน WOAH เผยแพร่ข้อมูลไวรัสในสัตว์ | ARS, WOAH |

WOAH ระบุว่าการระบาดในยุโรปปี 2026 เกี่ยวข้องกับไวรัสสองสายพันธุ์ คือ SHAV-EU1 และ SHAV-EU2 สัตว์ที่พบบ่อยที่สุดคือโค และพบในม้า อัลปากา แกะ และแพะ อาการในสัตว์ได้แก่ ไข้ ท้องเสีย น้ำนมลดลง แท้ง ลูกพิการแต่กำเนิด และบางครั้งมีอาการทางระบบประสาทในม้า อาการเหล่านี้ไม่จำเพาะ จึงต้องยืนยันด้วยการตรวจทางห้องปฏิบัติการ

![ริ้นดูดเลือดเพศเมีย Culicoides imicola จากแอฟริกา ริ้นสกุลนี้เป็นพาหะของไวรัสในปศุสัตว์ รวมถึงไวรัสชามอนดาตามที่ทางการฝรั่งเศสและ WOAH ระบุ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/shamonda-virus-first-human-case-france-lyon/thpeople-culicoides-imicola-midge.webp?v=c9956817) _(ภาพ: Alan R Walker / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## ไวรัสชามอนดาติดต่ออย่างไร และมีวัคซีนหรือยัง

- **ทางหลักคือริ้นกัด**: ทั้งฝรั่งเศสและ WOAH ระบุว่าไวรัสติดสู่สัตว์ผ่านริ้น Culicoides และผู้ป่วยรายแรกก็น่าจะติดจากริ้นกัด
- **ในสัตว์ยังไม่พบการติดจากตัวสู่ตัว**: WOAH เขียนว่า "ยังไม่มีหลักฐานการติดต่อในแนวราบ" แต่มีรายงานการติดจากแม่สู่ลูกในท้อง
- **ความรู้เรื่องการติดสู่คนยังน้อย**: WOAH ระบุว่าที่ผ่านมาไวรัสนี้ไม่ถูกนับเป็นสาเหตุของโรคในคน และความรู้เรื่องการติดจากสัตว์สู่คนของสายพันธุ์ยุโรปยังมีจำกัด WOAH กำลังทำงานกับ WHO เพื่อประเมินและติดตามความเสี่ยงต่อคน
- **ยังไม่มีวัคซีน**: WOAH ระบุว่ายังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัสชามอนดาที่จำหน่ายเชิงพาณิชย์ และอ้างสถาบัน Friedrich-Loeffler-Institut ของเยอรมนีว่าภูมิคุ้มกันต่อไวรัส Schmallenberg ที่สัตว์มีอยู่ดูเหมือนป้องกันไวรัสชามอนดาได้น้อย
- **ไม่ใช่โรคที่ต้องแจ้ง WOAH**: การติดเชื้อไวรัสชามอนดายังไม่อยู่ในรายชื่อโรคของ WOAH แต่ WOAH ขอให้ประเทศสมาชิกรายงานโดยสมัครใจ

มาตรการที่ WOAH แนะนำสำหรับฟาร์มคือควบคุมริ้นในฤดูที่ออกหากิน เช่น ติดมุ้งตาข่ายละเอียด ทำประตูสองชั้น กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ ใช้สารไล่แมลงระหว่างขนส่งสัตว์ และขนส่งสัตว์ในช่วงที่ริ้นไม่ค่อยออกหากิน

![หน้าข่าวของ WOAH วันที่ 22 ตุลาคม 2026 อธิบายว่าไวรัสชามอนดาส่งผลต่อสัตว์อย่างไร หลังฝรั่งเศสรายงานผู้ติดเชื้อที่เป็นคนรายแรก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/shamonda-virus-first-human-case-france-lyon/thpeople-woah-shamonda-virus-animals.webp?v=69c7a7d6) _(ภาพ: World Organisation for Animal Health (ภาพหน้าจอ))_

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

ไวรัสชามอนดาเป็นตัวอย่างของโรคที่ข้ามจากสัตว์มาสู่คน ซึ่งหน่วยงานสาธารณสุขทั่วโลกเฝ้าระวังด้วยแนวทาง One Health เพราะการตรวจพบครั้งแรกมักมาจากความร่วมมือของสัตวแพทย์ แพทย์ และนักกีฏวิทยา ประเด็นที่ทางการฝรั่งเศสยังตอบไม่ได้และกำลังสอบสวนคือ ไวรัสเข้าสู่คนได้อย่างไร ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำมากของผู้ป่วยมีบทบาทแค่ไหน และสายพันธุ์ที่เพิ่งเข้ายุโรปต่างจากสายพันธุ์เดิมในแอฟริกาและเอเชียหรือไม่ WOAH เองระบุว่ายังประเมินผลระยะยาวของไวรัสนี้ในยุโรปไม่ได้

## คนไทยต้องกังวลเรื่องไวรัสชามอนดาไหม

- ทางการฝรั่งเศสซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูลระบุว่า **ยังไม่พบความเสี่ยงด้านสุขภาพต่อประชาชนทั่วไป** และมีผู้ป่วยที่เป็นคนเพียงรายเดียว
- ณ วันที่ 22 ตุลาคม 2569 (2026) หน้าข่าวของกรมควบคุมโรคยังไม่มีประกาศเรื่องไวรัสชามอนดา ข่าวโรคติดต่อทางเดินหายใจที่กรมประกาศล่าสุดคือไข้หวัดใหญ่และ RSV ที่กำลังเพิ่มขึ้นในไทย
- ข้อมูลที่เชื่อถือได้ควรมาจากกระทรวงสาธารณสุขของฝรั่งเศส WHO WOAH และกรมควบคุมโรค ซึ่งให้สอบถามเรื่องโรคติดต่อได้ที่สายด่วน 1422

## สิ่งที่ควรทำ

1. **ติดตามจากแหล่งทางการ** ไม่แชร์ข้อความที่อ้างว่าไวรัสชามอนดาระบาดในคนหรือในไทย เพราะแหล่งทางการยังไม่ได้ประกาศเช่นนั้น
2. **ผู้เลี้ยงโค แพะ แกะ และม้า** ติดตามประกาศของหน่วยงานด้านปศุสัตว์ และใช้มาตรการลดริ้นในคอกตามแนวทางที่ WOAH เผยแพร่
3. **องค์กรด้านสุขภาพและปศุสัตว์** ใช้กรณีนี้ทบทวนระบบแจ้งเตือนข้ามหน่วยงานแบบ One Health ระหว่างฝ่ายสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม

ข่าวโรคระบาดและนโยบายสาธารณสุขอื่น ๆ อ่านต่อได้ที่[หมวดสุขภาพและการแพทย์](/health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ไวรัสชามอนดาคืออะไร?

ไวรัสชามอนดา (Shamonda virus) เป็นไวรัสสกุล Orthobunyavirus ในกลุ่ม Simbu เดียวกับไวรัส Schmallenberg ติดสู่สัตว์ผ่านการกัดของริ้นดูดเลือดสกุล Culicoides พบครั้งแรกในโคที่ไนจีเรียเมื่อปี 1965 โคเป็นสัตว์ที่ติดเชื้อหลัก และพบในแกะ แพะ ม้า และอัลปากาได้ด้วย

### ไวรัสชามอนดาติดจากคนสู่คนได้ไหม?

ทางการฝรั่งเศสไม่ได้รายงานการติดไวรัสชามอนดาจากคนสู่คน สมมติฐานของผู้ป่วยรายแรกคือถูกริ้น Culicoides กัด ส่วน WOAH ระบุว่าในสัตว์ยังไม่มีหลักฐานการติดต่อในแนวราบ (จากตัวหนึ่งสู่อีกตัว) แต่มีรายงานการติดจากแม่สู่ลูก

### ผู้ติดเชื้อไวรัสชามอนดารายแรกเป็นใคร เสียชีวิตเมื่อไร?

แถลงการณ์วันที่ 22 ตุลาคม 2026 ระบุเพียงว่าเป็นผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง รักษาโรคร้ายแรงอยู่ที่ Hospices civils de Lyon และเสียชีวิตต้นเดือนตุลาคม 2026 โดยภาวะแทรกซ้อนทางสมองก่อนเสียชีวิตน่าจะเกี่ยวกับไวรัสชามอนดา ทางการไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัวของผู้ป่วย

### ไวรัสชามอนดาเสี่ยงระบาดในคนหรือในไทยไหม?

ทางการฝรั่งเศสระบุว่าตามความรู้ที่มีอยู่ยังไม่พบความเสี่ยงด้านสุขภาพต่อประชาชนทั่วไป และเรียกกรณีนี้ว่าเป็นกรณีพิเศษในผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำมาก ส่วนในไทย ณ 22 ตุลาคม 2569 ยังไม่พบประกาศของกรมควบคุมโรคเรื่องไวรัสชามอนดา สอบถามข้อมูลโรคติดต่อได้ที่สายด่วน 1422


## แหล่งอ้างอิง

- [Virus Shamonda : une première détection chez l'être humain (communiqué de presse, 22 octobre 2026)](https://www.auvergne-rhone-alpes.ars.sante.fr/media/168939/download?inline) — Ministère chargé de la Santé และ Ministère de l'Agriculture (ฝรั่งเศส)
- [Virus Shamonda : première détection chez l'être humain](https://www.auvergne-rhone-alpes.ars.sante.fr/virus-shamonda-premiere-detection-chez-letre-humain) — Agence régionale de santé Auvergne-Rhône-Alpes
- [Shamonda virus: what do we know about its effects on animals?](https://www.woah.org/en/shamonda-virus-what-do-we-know-about-its-effects-on-animals/) — World Organisation for Animal Health (WOAH)
- [กรมควบคุมโรค เตือนโรคไข้หวัดใหญ่ และโรคติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวี (RSV) ยังมีแนวโน้มพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้น](https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=61008&deptcode=brc) — กรมควบคุมโรค