# WHO ออกแนวทางโรคอ้วนในเด็กฉบับแรก ไม่แนะนำยาก่อน 10 ปี วัยรุ่นพิจารณายาได้อย่างมีเงื่อนไข

> WHO ออกแนวทางรักษาโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นฉบับแรกเมื่อ 7 ต.ค. 2026 ไม่แนะนำยาและการผ่าตัดในเด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี ส่วนวัยรุ่นพิจารณายาได้เมื่อปรับพฤติกรรมไม่ได้ผล

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Healthcare
- เผยแพร่: 2026-10-08T17:50:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-08T17:50:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/who-child-adolescent-obesity-guideline-glp-1/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- องค์การอนามัยโลก (WHO) เผยแพร่แนวทางการดูแล**โรคอ้วนในเด็ก**และวัยรุ่นระดับโลกฉบับแรกเมื่อ **7 ตุลาคม 2026** แยกเป็น 2 ฉบับ สำหรับเด็กอายุ 29 วันถึงต่ำกว่า 10 ปี และวัยรุ่นอายุ 10–19 ปี
- WHO ระบุว่าโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นอายุ 5–19 ปีมีจำนวน **170 ล้านคน** ในปี 2024 และความชุกเพิ่มขึ้นสี่เท่าจาก 2% ในปี 1990 เป็น 8%
- WHO **ไม่แนะนำยา การผ่าตัดลดน้ำหนัก และอุปกรณ์ลดน้ำหนัก** ในเด็กอายุ 0–9 ปี (คำแนะนำระดับเข้มแข็ง)
- วัยรุ่น 10–19 ปีที่มีภาวะแทรกซ้อนจากโรคอ้วนพิจารณายาได้ เมื่อเข้าโปรแกรมปรับพฤติกรรมที่มีผู้ดูแลอย่างน้อย **6 เดือน** แล้วไม่ได้ผล (คำแนะนำแบบมีเงื่อนไข หลักฐานคุณภาพต่ำ)
- ในไทย อย. อนุมัติทะเบียน Wegovy (semaglutide) เมื่อ **3 สิงหาคม 2023** โดยข้อบ่งใช้ครอบคลุมวัยรุ่นอายุ 12 ปีขึ้นไปที่มีโรคอ้วนและน้ำหนักตัวมากกว่า 60 กิโลกรัม

องค์การอนามัยโลก (WHO) เผยแพร่แนวทางการดูแลโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นระดับโลกฉบับแรกเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 โดยให้โปรแกรมอาหาร การออกกำลังกาย และการปรับพฤติกรรมเป็นการรักษาหลัก ไม่แนะนำยาและการผ่าตัดลดน้ำหนักในเด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี และให้วัยรุ่น 10–19 ปีบางกลุ่มพิจารณายาได้เมื่อวิธีอื่นไม่ได้ผล

แนวทางโรคอ้วนในเด็กชุดนี้มี 2 ฉบับ ฉบับแรกสำหรับเด็กอายุ 29 วันถึงต่ำกว่า 10 ปี ฉบับที่สองสำหรับวัยรุ่นอายุ 10–19 ปี ทั้งสองออกแบบให้ใช้ผ่านระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ และรวมกับคำแนะนำสำหรับผู้ใหญ่ที่ WHO ออกไว้ก่อนแล้ว เป็นแนวทางดูแลโรคอ้วนตลอดช่วงชีวิต

## ตัวเลขโรคอ้วนในเด็กทั่วโลกที่ WHO ใช้อ้างอิง

WHO ระบุว่าในปี 2024 มีเด็กและวัยรุ่นอายุ 5–19 ปีที่มีภาวะอ้วน 170 ล้านคน แบ่งเป็นเด็กอายุ 5–9 ปี 70 ล้านคน และวัยรุ่นอายุ 10–19 ปี 100 ล้านคน ความชุกของโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นกลุ่มนี้เพิ่มขึ้นสี่เท่าตั้งแต่ปี 1990 จาก 2% เป็น 8% องค์การนิยามโรคอ้วนว่าเป็นโรคเรื้อรังที่กลับเป็นซ้ำได้ และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อ เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 และโรคหัวใจและหลอดเลือด ตั้งแต่อายุยังน้อย

![ภาพสรุปตัวเลขโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นทั่วโลกปี 2024 จาก WHO](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/who-child-adolescent-obesity-guideline-glp-1/who-child-obesity-2024-key-numbers.webp?v=3a9ee307) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: World Health Organization))_

## คำแนะนำของ WHO เรื่องโรคอ้วนในเด็ก แยกตามช่วงอายุ

| ประเด็น | เด็ก 0–9 ปี | วัยรุ่น 10–19 ปี |
| --- | --- | --- |
| อาหาร กิจกรรมทางกาย และปรับพฤติกรรม | แนะนำ (เข้มแข็ง) | แนะนำ (เข้มแข็ง) |
| Digital health (มีผู้ปกครองดูแล) | แนะนำแบบมีเงื่อนไข | แนะนำแบบมีเงื่อนไข |
| ยารักษาโรคอ้วน | ไม่แนะนำ (เข้มแข็ง หลักฐานคุณภาพต่ำ) | พิจารณาได้แบบมีเงื่อนไข (หลักฐานคุณภาพต่ำ) |
| การผ่าตัดลดน้ำหนัก | ไม่แนะนำ (เข้มแข็ง) | พิจารณาได้แบบมีเงื่อนไขในผู้ที่อ้วนรุนแรง |
| อุปกรณ์ลดน้ำหนัก | ไม่แนะนำ (เข้มแข็ง) | ไม่มีคำแนะนำ เพราะหลักฐานไม่พอ |

เงื่อนไขของการใช้ยาในวัยรุ่นค่อนข้างแคบ ผู้ที่เข้าเกณฑ์ต้องมีโรคอ้วนร่วมกับภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 ภาวะดื้ออินซูลิน ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ หรือปัญหาสุขภาพจิต และต้องผ่านโปรแกรมปรับพฤติกรรม อาหาร และกิจกรรมทางกายที่มีโครงสร้างและมีผู้ดูแลอย่างน้อย 6 เดือนแล้วไม่ได้ผล ยาต้องสั่งใช้ในหน่วยบริการเฉพาะทางที่มีทีมสหสาขา ประเมินพัฒนาการทางร่างกายและจิตใจก่อน และติดตามผลระยะยาว

การผ่าตัดลดน้ำหนักในวัยรุ่นจำกัดไว้ที่ผู้ที่ค่าดัชนีมวลกายตามอายุสูงกว่าค่ามัธยฐานของ WHO เกิน 4 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หรือเกิน 3 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานร่วมกับภาวะแทรกซ้อน หลังผ่านโปรแกรมปรับพฤติกรรมแบบเดียวกันแล้วไม่ได้ผล และต้องทำในหน่วยบริการเฉพาะทางที่มีทีมสหสาขา (คำแนะนำระดับเข้มแข็ง)

> "รากฐานของการดูแลโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นไม่ใช่ยาหรือการผ่าตัด แต่คือการเข้าถึงการสนับสนุนที่ครบถ้วน" Dr Luz María De Regil ผู้อำนวยการฝ่ายโภชนาการและความปลอดภัยอาหารของ WHO กล่าวในแถลงการณ์

![แถลงข่าวของ WHO เมื่อ 7 ตุลาคม 2026 ที่ประกาศแนวทางดูแลโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นระดับโลกฉบับแรก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/who-child-adolescent-obesity-guideline-glp-1/who-guideline-obesity-children-cover.webp?v=199df239) _(ภาพ: World Health Organization (ภาพหน้าจอ))_

## ยา GLP-1 ในแนวทางของ WHO และสถานะในไทย

คำแนะนำเรื่องโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นใช้คำว่า "ยา" โดยรวม ไม่ได้ระบุยี่ห้อ แต่ในส่วนบริบท แนวทางฉบับวัยรุ่นระบุว่า U.S. FDA และ EMA อนุมัติ orlistat, semaglutide และ liraglutide สำหรับรักษาโรคอ้วนในวัยรุ่น โดย semaglutide และ liraglutide เป็นยากลุ่ม GLP-1 แนวทางยังอ้างงานศึกษาปี 2024 ที่พบว่าการจ่ายยากลุ่ม GLP-1 ให้วัยรุ่นและคนหนุ่มสาวอายุ 12–25 ปีผ่านร้านยาในสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นเกือบ 600% ระหว่างปี 2020–2023 และเตือนถึงความเสี่ยงเรื่องการลดพลังงานที่ไม่เหมาะสมและการใช้ผิดวัตถุประสงค์

ในประเทศไทย ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ยาของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แสดงว่า Wegovy 2.4 มก. (semaglutide) ของบริษัท โนโว นอร์ดิสค์ฟาร์มา (ประเทศไทย) ได้รับอนุมัติทะเบียน 1C 15057/66 (NBC) เมื่อ 3 สิงหาคม 2023 ข้อบ่งใช้ครอบคลุมวัยรุ่นอายุ 12 ปีขึ้นไปที่มีโรคอ้วนและน้ำหนักตัวมากกว่า 60 กิโลกรัม และกำหนดให้หยุดยาเพื่อประเมินใหม่ถ้าดัชนีมวลกายไม่ลดลงอย่างน้อย 5% หลังใช้ขนาด 2.4 มก. หรือขนาดสูงสุดที่ทนได้ครบ 12 สัปดาห์ ส่วน Saxenda (liraglutide) มีทะเบียน 1C 15003/60 (NB) ซึ่งข้อบ่งใช้ครอบคลุมวัยรุ่นอายุ 12 ปีขึ้นไปเช่นกัน ฐานข้อมูลระบุว่าทะเบียนเดิมของ Saxenda ได้รับการ "ปลด SMP" (Safety Monitoring Program) เมื่อ 31 มกราคม 2023 และเปลี่ยนเป็นทะเบียนรหัส (NB) ทั้งสองยาจัดเป็นยาควบคุมพิเศษ

![ข้อมูลทะเบียน Wegovy 2.4 มก. ในฐานข้อมูล อย. ซึ่งข้อบ่งใช้ครอบคลุมวัยรุ่นอายุ 12 ปีขึ้นไป](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/who-child-adolescent-obesity-guideline-glp-1/thai-fda-wegovy-registration-adolescents.webp?v=398f7491) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (ภาพหน้าจอ))_

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

แนวทางของ WHO เป็นเอกสารที่กระทรวงสาธารณสุขและสมาคมวิชาชีพทั่วโลกใช้อ้างอิงเมื่อวางมาตรฐานบริการ แนวทางโรคอ้วนในเด็กฉบับนี้ออกมาในช่วงที่ยากลุ่ม GLP-1 เป็นตลาดที่เติบโตเร็ว แต่ WHO เลือกวางยาไว้หลังโปรแกรมปรับพฤติกรรม และจัดให้เป็นคำแนะนำแบบมีเงื่อนไขเพราะหลักฐานยังมาจากงานศึกษาระยะสั้นในประเทศรายได้สูงเป็นส่วนใหญ่

แนวทางยังพูดถึงต้นทุนตรง ๆ ว่าการเข้าถึงยาอาจติดที่ราคา การไม่อยู่ในความคุ้มครองของประกันรัฐหรือเอกชน และการขนส่งที่ต้องแช่เย็น และประเมินว่าการใช้ยามีแนวโน้มเพิ่มความเหลื่อมล้ำ เพราะคนที่เข้าถึงการรักษาต่อเนื่องได้มีไม่เท่ากัน ขณะเดียวกัน WHO ย้ำว่าการรักษาอย่างเดียวหยุดโรคอ้วนในเด็กไม่ได้ และเรียกร้องมาตรการด้านกฎระเบียบและการคลังที่ทำให้อาหารสุขภาพและการออกกำลังกายเข้าถึงง่ายและราคาไม่แพง

## ผลต่อองค์กรไทย

- **โรงพยาบาลและคลินิกเด็ก** ที่ให้บริการรักษาโรคอ้วนในเด็กควรออกแบบโปรแกรมปรับพฤติกรรมอย่างน้อย 6 เดือนที่มีผู้ดูแลและบันทึกผลได้ เพราะแนวทาง WHO ใช้โปรแกรมนี้เป็นเงื่อนไขก่อนพิจารณายา และกำหนดให้การสั่งยาอยู่ในทีมสหสาขา
- **บริษัทยาและผู้จัดจำหน่าย** ควรสื่อสารกับบุคลากรการแพทย์ให้สอดคล้องกับลำดับการรักษาใหม่ และข้อบ่งใช้ที่ อย. อนุมัติ เช่น เกณฑ์อายุ 12 ปีขึ้นไปและเงื่อนไขหยุดยาที่ 12 สัปดาห์ของ Wegovy
- **บริษัทประกันสุขภาพและฝ่ายสวัสดิการขององค์กร** ควรกำหนดเกณฑ์ความคุ้มครองยาลดน้ำหนักสำหรับบุตรของพนักงานให้ชัด โดยอิงข้อบ่งใช้ในทะเบียนและเงื่อนไขของ WHO
- **ผู้พัฒนา Digital health และ HealthTech** มีช่องทางจากคำแนะนำแบบมีเงื่อนไขของ WHO ที่ให้ใช้เครื่องมือดิจิทัลภายใต้การดูแลของผู้ปกครอง แต่ต้องออกแบบไม่ให้เพิ่มเวลาหน้าจอที่ไม่จำเป็น
- **ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม** ควรติดตามว่าไทยจะนำข้อเรียกร้องเรื่องมาตรการกฎระเบียบและการคลังของ WHO ไปใช้ต่ออย่างไร ติดตามข่าวธุรกิจการแพทย์เพิ่มเติมได้ที่[หมวดการแพทย์และสุขภาพ](/health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### WHO แนะนำอย่างไรเรื่องโรคอ้วนในเด็ก?

แนวทางของ WHO ที่ออกเมื่อ 7 ตุลาคม 2026 ให้การดูแลโรคอ้วนในเด็กเริ่มจากโปรแกรมอาหาร การเคลื่อนไหวร่างกาย และการปรับพฤติกรรมที่มีโครงสร้างชัดเจนเป็นหลัก ส่วนเด็กอายุ 0–9 ปี WHO ไม่แนะนำการใช้ยา การผ่าตัดลดน้ำหนัก และอุปกรณ์ลดน้ำหนัก

### วัยรุ่นที่เป็นโรคอ้วนใช้ยาลดน้ำหนักได้หรือไม่ตามแนวทาง WHO?

แนวทางโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นของ WHO ให้พิจารณายาได้แบบมีเงื่อนไขสำหรับวัยรุ่นอายุ 10–19 ปีที่มีโรคอ้วนร่วมกับภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 หรือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ หลังเข้าโปรแกรมปรับพฤติกรรมที่มีผู้ดูแลอย่างน้อย 6 เดือนแล้วไม่ได้ผล และต้องสั่งใช้โดยทีมสหสาขาเฉพาะทาง การตัดสินใจรายบุคคลเป็นหน้าที่ของแพทย์ผู้รักษา

### ยา GLP-1 สำหรับวัยรุ่นได้รับอนุมัติในไทยหรือยัง?

ฐานข้อมูลของ อย. ระบุว่า Wegovy (semaglutide) ได้รับอนุมัติทะเบียนเมื่อ 3 สิงหาคม 2023 และ Saxenda (liraglutide) มีทะเบียนที่ยังมีผล ข้อบ่งใช้ของทั้งสองยาครอบคลุมวัยรุ่นอายุ 12 ปีขึ้นไปตามเงื่อนไขที่ระบุในทะเบียน ทั้งสองเป็นยาควบคุมพิเศษ ส่วนแนวทางโรคอ้วนในเด็กของ WHO ไม่ได้ระบุยี่ห้อยา

### ทำไมแนวทางโรคอ้วนในเด็กของ WHO จึงสำคัญต่อธุรกิจสุขภาพ?

แนวทางนี้กำหนดลำดับการรักษาโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นที่ระบบสุขภาพทั่วโลกจะใช้อ้างอิง โดยให้โปรแกรมปรับพฤติกรรมเป็นด่านแรกและจำกัดการใช้ยาไว้ที่วัยรุ่นบางกลุ่ม ซึ่งมีผลต่อการออกแบบบริการของโรงพยาบาล การตลาดของบริษัทยา และความคุ้มครองของประกันสุขภาพ


## แหล่งอ้างอิง

- [WHO issues first global guidelines on child and adolescent obesity](https://www.who.int/news/item/07-10-2026-who-issues-first-global-guidelines-on-child-and-adolescent-obesity) — World Health Organization
- [WHO guidelines on the integrated management of obesity in adolescents](https://www.who.int/publications/i/item/9789240123878) — World Health Organization
- [WHO guidelines on the integrated management of obesity in children](https://www.who.int/publications/i/item/9789240123397) — World Health Organization
- [แสดงรายละเอียดผลิตภัณฑ์ยา: WEGOVY 2.4 MG FLEXTOUCH ทะเบียน 1C 15057/66 (NBC)](https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C1072661505711C) — สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
- [แสดงรายละเอียดผลิตภัณฑ์ยา: SAXENDA ทะเบียน 1C 15003/60 (NB)](https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C10B2601500311C) — สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา