# ตรวจสุขภาพผู้หญิงตามช่วงวัย 18 ถึง 60 ปีขึ้นไป ตรวจอะไร ทุกกี่ปี และใช้สิทธิฟรีที่ไหน

> คู่มือตรวจสุขภาพผู้หญิงตามช่วงวัย 18 ถึง 60 ปีขึ้นไป ตามแนวทางกรมการแพทย์ 2565 เต้านม ปากมดลูก ภาวะซีด การตั้งครรภ์ พร้อมสิทธิตรวจฟรีของ สปสช. และประกันสังคม

- ประเภท: คู่มือ · หมวด: Health
- เผยแพร่: 2026-10-09T08:26:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T08:26:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/health/womens-health-checkup-by-age-thailand/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- แนวทาง**ตรวจสุขภาพ**ของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ให้ตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากรทุก **3 ปี** ที่อายุ 30–39 ปี และทุกปีที่อายุ 40–60 ปี
- การคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเริ่มที่อายุ **30 ปี** ด้วย HPV test ทุก 5 ปี หรือ Pap smear ทุก 3 ปี และ สปสช. ให้ตรวจ HPV DNA ฟรีทุกสิทธิที่อายุ 30–59 ปี โดยเก็บตัวอย่างด้วยตนเองได้
- กรมอนามัยรายงานว่าหญิงไทยอายุ 15–49 ปีมีภาวะโลหิตจาง **ร้อยละ 45.8** ในปี 2568 (2025) และหญิงอายุ 13–45 ปีรับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกได้ฟรีตามสิทธิ สปสช.
- IARC ประมาณการใน GLOBOCAN 2024 ว่าผู้หญิงไทยป่วยมะเร็งรายใหม่ **89,603 ราย** โดยมะเร็งเต้านมมากที่สุด 21,061 ราย
- สปสช. ตรวจแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ฟรีให้หญิงอายุ **40 ปีขึ้นไป** ที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม ส่วนประกันสังคมจ่ายค่าฝากครรภ์ตามจริงไม่เกิน 1,500 บาท 5 ครั้ง

การตรวจสุขภาพที่จำเป็นสำหรับผู้หญิงไทยตามแนวทางของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ใช้รายการพื้นฐานเดียวกับผู้ชาย คือวัดความดันโลหิต น้ำหนัก และรอบเอวปีละครั้งตั้งแต่อายุ 19 ปี แล้วเพิ่มรายการเฉพาะผู้หญิง ได้แก่ ตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากรทุก 3 ปีที่อายุ 30–39 ปีและทุกปีที่อายุ 40–60 ปี และคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV test ทุก 5 ปีที่อายุ 30–65 ปี รายการหลักตรวจได้ฟรีด้วยสิทธิ สปสช. หรือประกันสังคม

คู่มือนี้ใช้โครงเดียวกับ[คู่มือตรวจสุขภาพผู้ชายตามช่วงวัย](/health/mens-health-checkup-by-age-thailand/) แบ่งรายการตามช่วงอายุ 18–29, 30–39, 40–49, 50–59 และ 60 ปีขึ้นไป เทียบแนวทางกรมการแพทย์กับบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) สิทธิตรวจสุขภาพ 14 รายการของสำนักงานประกันสังคม และคำแนะนำของคณะทำงานบริการป้องกันโรคของสหรัฐฯ (USPSTF) พร้อมสิทธิช่วงตั้งครรภ์ ข้อมูลมาจากเอกสารและหน้าเว็บของหน่วยงานที่เปิดตรวจเมื่อ 9 ตุลาคม 2026 เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล

## ตรวจสุขภาพผู้หญิงต่างจากผู้ชายตรงไหน

เกณฑ์ของผู้หญิงต่างจากผู้ชายในหลายจุด กรมการแพทย์ใช้เกณฑ์รอบเอวผู้หญิงไม่เกิน 80 เซนติเมตร (ผู้ชาย 90 เซนติเมตร) และในเกณฑ์ภาวะเมแทบอลิกซินโดรมที่แนวทางอ้าง ระดับ HDL ที่ถือว่าต่ำของผู้หญิงคือน้อยกว่า 50 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร (ผู้ชาย 40) ผู้หญิงยังมีรายการเฉพาะคือการตรวจเต้านมและการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก

ภาวะโลหิตจางเป็นอีกเรื่องที่ผู้หญิงควรใส่ใจ กรมอนามัยรายงานเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 (ค.ศ. 2026) ว่าหญิงไทยอายุ 15–49 ปีมีภาวะโลหิตจางร้อยละ 45.8 ในปี 2568 (ค.ศ. 2025) สูงกว่าเกณฑ์ขององค์การอนามัยโลก 2 เท่า และแนวทางกรมการแพทย์ระบุว่าคนไทยราวร้อยละ 30 มียีนธาลัสซีเมียชนิดใดชนิดหนึ่ง

เอกสารข้อมูลประเทศไทยจาก GLOBOCAN 2024 ของทบวงการวิจัยโรคมะเร็งนานาชาติ (IARC) ฉบับกันยายน 2026 ประมาณการว่าผู้หญิงไทยป่วยมะเร็งรายใหม่ 89,603 รายในปี 2024 มะเร็งเต้านมมากที่สุด 21,061 ราย (23.5%) ตามด้วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง 9,601 ราย (10.7%) มะเร็งปอด 8,672 ราย (9.7%) มะเร็งตับ 8,300 ราย (9.3%) และมะเร็งปากมดลูก 7,469 ราย (8.3%) สามในห้าโรคนี้ คือเต้านม ลำไส้ใหญ่ และปากมดลูก มีการตรวจคัดกรองอยู่ในสิทธิประโยชน์ของไทยแล้ว

![มะเร็งเต้านมคือมะเร็งที่ผู้หญิงไทยป่วยมากที่สุดตามประมาณการ GLOBOCAN 2024 ตามด้วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ ปอด ตับ และปากมดลูก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/womens-health-checkup-by-age-thailand/thai-women-top-cancers-globocan-2024.webp?v=b4090c93) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: IARC GLOBOCAN 2024))_

## ทุกปีควรตรวจสุขภาพอะไร ไม่ว่าอายุเท่าไร

ตารางที่ 2.1 ของแนวทางกรมการแพทย์กำหนดการตรวจสุขภาพประจำปีสำหรับวัยทำงานอายุ 19–60 ปี โดยเน้นการซักประวัติและตรวจร่างกายมากกว่าการเจาะเลือด

- **ซักประวัติ** สุขภาพทั่วไป อาชีพ การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา และใช้สารเสพติดใน 3 เดือนที่ผ่านมา การสัมผัสผู้ป่วยวัณโรค พฤติกรรมทางเพศ การป้องกันและการคุมกำเนิด มะเร็งในครอบครัว และวัคซีนที่ได้รับใน 1 ปีที่ผ่านมา
- **การตรวจเต้านมด้วยตนเอง** เป็นคำถามเฉพาะผู้หญิง แนวทางแนะนำให้ตรวจเองทุกเดือนอย่างถูกวิธี และ สปสช. มีบริการให้ความรู้การตรวจเต้านมด้วยตนเอง
- **วัดความดันโลหิตและคลำชีพจร** อย่างน้อยปีละครั้ง
- **ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง คำนวณดัชนีมวลกาย และวัดรอบเอว**
- **ตรวจร่างกายตามระบบ** **ตรวจช่องปากและฟัน** และ**คัดกรองภาวะซึมเศร้า**ด้วยแบบคัดกรอง 2 คำถาม (2Q)

![ตารางการซักประวัติและตรวจร่างกายประจำปีสำหรับวัยทำงานอายุ 19–60 ปีของกรมการแพทย์ มีคำถามการตรวจเต้านมด้วยตนเองเฉพาะผู้หญิง และการตรวจเต้านมโดยบุคลากรตามช่วงอายุ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/womens-health-checkup-by-age-thailand/dms-table-history-exam-working-age.webp?v=002d0e55) _(ภาพ: กรมการแพทย์ (ภาพหน้าจอ))_

## อายุ 18–29 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

วัยนี้ยังไม่ต้องเจาะเลือดทุกปี ตารางนี้รวมรายการตรวจสุขภาพเฉพาะช่วงอายุ นอกเหนือจากการตรวจประจำปีในหัวข้อก่อนหน้า

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) | 1 ครั้งในช่วงอายุ 19–60 ปี | สปสช.: หญิงอายุ 13–24 ปีคัดกรองภาวะโลหิตจาง / ประกันสังคม: อายุ 15–34 ปี ตรวจ 1 ครั้ง |
| ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก | ไม่ได้กำหนดในตาราง | สปสช.: หญิงอายุ 13–45 ปี รับฟรี |
| ไขมันในเลือด (Total cholesterol, HDL) | ทุก 5 ปี ตั้งแต่อายุ 20 ปี | ประกันสังคม: อายุ 20–34 ปี ทุก 5 ปี |
| มะเร็งปากมดลูก | เริ่มที่อายุ 30 ปี | สปสช.: HPV DNA สำหรับอายุ 15–29 ปีที่มีความเสี่ยงสูง ตามดุลยพินิจแพทย์ |
| ทดสอบการตั้งครรภ์ | ซักประวัติการคุมกำเนิดทุกปี | สปสช.: ตรวจปัสสาวะไม่เกิน 4 ครั้งต่อปี ทุกสิทธิ |

USPSTF ของสหรัฐฯ เริ่มคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเร็วกว่าไทย คือตรวจเซลล์ปากมดลูกทุก 3 ปีตั้งแต่อายุ 21 ปี ([คำแนะนำปี 2018](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/cervical-cancer-screening)) ส่วนกลุ่มเสี่ยงของ สปสช. ได้แก่ ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย มีคู่นอนหลายคน หรือไม่ได้ป้องกัน

## อายุ 30–39 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

อายุ 30 ปีเริ่มรายการเฉพาะผู้หญิงทั้งสองรายการ และอายุ 35 ปีเริ่มรายการเกี่ยวกับเบาหวานและหัวใจ

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากร (CBE) | ทุก 3 ปี | ประกันสังคม: อายุ 30–39 ปี ทุก 2 ปี |
| HPV test | ทุก 5 ปี (อายุ 30–65 ปี) | สปสช.: อายุ 30–59 ปี ทุก 5 ปี / ประกันสังคม: อายุ 30 ปีขึ้นไป ทุก 5 ปี |
| Pap smear หรือ VIA | Pap ทุก 3 ปี หรือ VIA ทุก 5 ปี (ถึง 55 ปี) | ประกันสังคม: Pap ทุก 3 ปี, VIA อายุ 30–55 ปี ทุก 5 ปี |
| น้ำตาลในเลือด (FPG) | ทุก 3 ปี ตั้งแต่อายุ 35 ปี | ประกันสังคม: อายุ 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ไวรัสตับอักเสบบี (HBsAg) | ครั้งเดียว เฉพาะผู้ที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 | สปสช.: คนละ 1 ครั้งตลอดชีวิต |

การคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเลือกวิธีใดวิธีหนึ่งตามที่แพทย์แนะนำ สปสช. ให้ขอรับชุดเก็บสิ่งส่งตรวจด้วยตนเอง (HPV self-sampling) ได้ที่หน่วยบริการ ร้านยา และคลินิกที่ร่วมโครงการ ผู้ที่เกิดก่อน พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) คือผู้ที่อายุราว 34 ปีขึ้นไปในปี 2026

## อายุ 40–49 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

วัยนี้ตรวจเต้านมถี่ขึ้นเป็นทุกปี และเริ่มตรวจตาและช่องปาก

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากร (CBE) | ทุกปี อายุ 40–60 ปี | ประกันสังคม: อายุ 40 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| แมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ | ไม่อยู่ในตารางของแนวทาง | สปสช.: อายุ 40 ปีขึ้นไปที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม |
| ตรวจตาโดยทีมจักษุแพทย์ | ทุก 2 ปี อายุ 40–60 ปี | ประกันสังคม: อายุ 40–54 ปี ทุก 2 ปี |
| คัดกรองรอยโรคเสี่ยงมะเร็งช่องปาก | ปีละครั้ง ตั้งแต่อายุ 40 ปี | สปสช.: ตรวจคัดกรองมะเร็งช่องปาก |

USPSTF แนะนำให้ผู้หญิงอายุ 40–74 ปีตรวจแมมโมแกรมทุก 2 ปี ([คำแนะนำปี 2024](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/breast-cancer-screening)) ส่วนสิทธิ สปสช. ให้แมมโมแกรมกับกลุ่มเสี่ยง [สปสช. ยังมีสิทธิตรวจยีน BRCA1/BRCA2](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/er-2) สำหรับผู้ป่วยมะเร็งเต้านมสิทธิบัตรทองที่มีความเสี่ยงสูง และญาติสายตรงเมื่อพบยีนกลายพันธุ์

![อินโฟกราฟิกสิทธิประโยชน์โรคมะเร็งของ สปสช. แสดงบริการที่ขยายตามปี เช่น คัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจหา DNA ปี 2563 ตรวจยีน BRCA ปี 2565 และตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ปี 2567](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/womens-health-checkup-by-age-thailand/nhso-cancer-benefits-infographic.webp?v=88231094) _(ภาพ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.))_

## อายุ 50–59 ปี ควรตรวจสุขภาพอะไร

อายุ 50 ปีเริ่มคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ซึ่ง GLOBOCAN 2024 จัดเป็นมะเร็งอันดับ 2 ของผู้หญิงไทย และเป็นช่วงที่ผู้หญิงหลายคนเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน

| รายการ | ความถี่ตามกรมการแพทย์ | สิทธิตรวจสุขภาพฟรี |
| --- | --- | --- |
| ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ (แนะนำ FIT) | ปีละครั้ง ตั้งแต่อายุ 50 ปี | สปสช.: อายุ 50–70 ปี ทุก 2 ปี / ประกันสังคม: อายุ 50 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| มะเร็งปากมดลูก | ตั้งแต่ 55 ปี ใช้ Pap smear แทน VIA | สปสช.: HPV DNA ถึงอายุ 59 ปี |
| ตรวจตา | ทุก 2 ปีตามเดิม | ประกันสังคม: อายุ 55 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ความเสี่ยงกระดูกพรุน | ประเมินด้วย OSTA หรือ Thai FRAX ตั้งแต่อายุ 60 ปี | ไม่มีในรายการสิทธิตรวจสุขภาพ |

USPSTF แนะนำให้ตรวจคัดกรองกระดูกพรุนในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่อายุน้อยกว่า 65 ปีแต่มีปัจจัยเสี่ยงอย่างน้อย 1 ข้อ ([คำแนะนำปี 2025](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/osteoporosis-screening)) ขณะที่แนวทางไทยเริ่มจากแบบประเมินความเสี่ยงในชุดตรวจผู้สูงอายุ

## อายุ 60 ปีขึ้นไป ควรตรวจสุขภาพอะไร

ตั้งแต่อายุ 60 ปี แนวทางกรมการแพทย์เปลี่ยนเป็นชุดตรวจสุขภาพผู้สูงอายุ ซึ่งเน้นการประเมินความสามารถในการใช้ชีวิตควบคู่กับการตรวจเลือด

- **ทุกปี** ตรวจเม็ดเลือด (CBC) น้ำตาลในเลือด ค่าการทำงานของไต (creatinine) ปัสสาวะ และตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ
- **ไขมันในเลือด** ทุก 5 ปีในช่วงอายุ 60–75 ปี หลัง 75 ปีไม่จำเป็นต้องตรวจถ้าไม่มีโรคหัวใจและหลอดเลือด
- **เต้านม** ตรวจโดยบุคลากรตามความเสี่ยง
- **ปากมดลูก** หยุด Pap smear หลังอายุ 65 ปีได้ ถ้าผลปกติ 3 ครั้งติดต่อกัน
- **ตาและหู** ตรวจโดยทีมจักษุแพทย์ทุก 2–4 ปีที่อายุ 60–64 ปี ทุก 1–2 ปีตั้งแต่ 65 ปี และตรวจการได้ยินด้วย finger rub test ทุกปี
- **แบบประเมิน** ความเสี่ยงกระดูกพรุน (OSTA หรือ Thai FRAX) ภาวะโภชนาการ สมรรถภาพสมอง ภาวะซึมเศร้า การทรงตัว และกิจวัตรประจำวัน

USPSTF แนะนำให้ผู้หญิงอายุ 65 ปีขึ้นไปทุกคนตรวจคัดกรองกระดูกพรุน สปสช. ให้ผู้สูงอายุได้รับการประเมินกิจวัตรประจำวัน คัดกรองเบาหวานและโรคซึมเศร้า และผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไปรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ฟรีในช่วงรณรงค์พฤษภาคมถึงสิงหาคมของทุกปี

![ตารางการตรวจทางห้องปฏิบัติการของกรมการแพทย์ เทียบวัยทำงานอายุ 18–60 ปีกับผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมการตรวจเต้านมโดยบุคลากร การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และการตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/womens-health-checkup-by-age-thailand/dms-table-lab-checkup-elderly.webp?v=692a3e7a) _(ภาพ: กรมการแพทย์ (ภาพหน้าจอ))_

## ตั้งครรภ์หรือวางแผนมีบุตร ตรวจสุขภาพอะไรได้ฟรี

สปสช. กำหนดบริการกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดไว้ในสิทธิสุขภาพดีป้องกันโรค ได้แก่

- ทดสอบการตั้งครรภ์ ตรวจครรภ์และประเมินความเสี่ยง และตรวจครรภ์ด้วยอัลตราซาวด์
- ตรวจเลือดคัดกรองภาวะซีด ซิฟิลิส เอชไอวี ไวรัสตับอักเสบบี ธาลัสซีเมีย และดาวน์ รวมทั้งคัดกรองธาลัสซีเมียในคู่ของหญิงตั้งครรภ์
- ยาบำรุงเสริมธาตุเหล็ก โฟลิก และไอโอดีน วัคซีนคอตีบ บาดทะยัก และไข้หวัดใหญ่ (อายุครรภ์ 4 เดือนขึ้นไป)
- ตรวจช่องปากและฟัน ประเมินสุขภาพจิต ตรวจหลังคลอดและคุมกำเนิด

ผู้ประกันตนเบิก[ค่าตรวจและรับฝากครรภ์](https://www.sso.go.th/wpr/main/service/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1_detail_detail_1_125_691/233_233)ได้ตามจริง 5 ครั้ง รวมไม่เกิน 1,500 บาท ตามหน้าสิทธิประโยชน์ของสำนักงานประกันสังคม ส่วน USPSTF แนะนำให้ผู้ที่วางแผนหรืออาจตั้งครรภ์ได้รับกรดโฟลิกเพื่อป้องกันความพิการของหลอดประสาทในทารก

## แนวทางไทย ประกันสังคม และ USPSTF ต่างกันตรงไหน

แนวทางของกรมการแพทย์คือคำแนะนำทางวิชาการ ส่วนสิทธิประกันสังคมคือรายการที่กองทุนจ่ายให้ ทั้งสองจึงไม่ตรงกันทุกข้อ ตารางนี้เทียบรายการที่ต่างกันชัดที่สุดกับ[รายการคำแนะนำระดับ A และ B ของ USPSTF](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation-topics/uspstf-a-and-b-recommendations)

| รายการ | กรมการแพทย์ 2565 | ประกันสังคม 14 รายการ | USPSTF |
| --- | --- | --- | --- |
| เต้านม | CBE 30–39 ปี ทุก 3 ปี, 40–60 ปี ทุกปี | CBE 30–39 ปี ทุก 2 ปี, 40 ปีขึ้นไป ทุกปี | แมมโมแกรม 40–74 ปี ทุก 2 ปี |
| ปากมดลูก | 30–65 ปี | 30 ปีขึ้นไป | 21–65 ปี |
| กระดูกพรุน | ประเมินความเสี่ยงตั้งแต่ 60 ปี | ไม่มี | 65 ปีขึ้นไป และวัยหมดประจำเดือนที่มีความเสี่ยง |
| เม็ดเลือด (CBC) | 1 ครั้งในวัยทำงาน, ปีละครั้งตั้งแต่ 60 ปี | 15–34 ปี 1 ครั้ง, 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | ไม่มีในรายการ A/B |
| น้ำตาลในเลือด | 35 ปีขึ้นไป ทุก 3 ปี | 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | 35–70 ปีที่น้ำหนักเกินหรืออ้วน |
| มะเร็งลำไส้ใหญ่ | 50 ปีขึ้นไป | 50 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง | 45–75 ปี |

ภาคผนวก ก ของแนวทางตรวจสุขภาพกรมการแพทย์ยังระบุรายการที่หลักฐานไม่สนับสนุนในการตรวจสุขภาพคนทั่วไป ได้แก่ เอกซเรย์ทรวงอกเพื่อคัดกรองมะเร็งปอด กรดยูริกในเลือด BUN และเอนไซม์ตับ (SGOT, SGPT, ALP) ทั้งที่รายการเหล่านี้มักอยู่ในแพ็กเกจตรวจสุขภาพทั่วไป

## ใช้สิทธิตรวจสุขภาพฟรีได้ที่ไหน

**สปสช. (คนไทยทุกสิทธิ)** บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคเป็นของคนไทยทุกคน ไม่จำกัดเฉพาะบัตรทอง เช็กสิทธิในแอปเป๋าตัง เมนูกระเป๋าสุขภาพ หรือเว็บไซต์ ppplatform.nhso.go.th และสายด่วน 1330 [คลินิกเทคนิคการแพทย์ที่ร่วมโครงการ](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/30-2)ให้บริการทดสอบการตั้งครรภ์ ตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระ HPV self-sampling และไวรัสตับอักเสบโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ส่วนยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก กรมอนามัยระบุว่ารับได้ที่โรงพยาบาลรัฐ รพ.สต. และร้านยาที่ร่วมโครงการ

**ประกันสังคม (มาตรา 33 และ 39)** ผู้ประกันตนอายุ 30 ปีขึ้นไป[ตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากรและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกฟรี](https://www.sso.go.th/wpr/download/download_by_pool_file/44161) เป็นส่วนหนึ่งของสิทธิตรวจสุขภาพ 14 รายการที่สถานพยาบาลรัฐและเอกชนที่ร่วมโครงการ แสดงบัตรประชาชนเข้ารับบริการได้ตลอดปี ตรวจรายชื่อได้ที่ sso.go.th และควรโทรถามสถานพยาบาลก่อนไป สอบถามสายด่วน 1506

## ผลต่อองค์กรและฝ่ายบุคคล

- **โครงการสาวไทยแก้มแดง** [กรมอนามัยรายงาน](https://anamai.moph.go.th/th/news-anamai/43561)ว่าในปี 2566 มีสถานประกอบการ 47 แห่งร่วมสนับสนุนโครงการป้องกันภาวะโลหิตจางในหญิงวัยเจริญพันธุ์ และในปี 2569 ศูนย์อนามัยเขตต่าง ๆ ลงพื้นที่เจาะเลือดและจ่ายยาให้กลุ่มเป้าหมายในสถานประกอบการและสถานศึกษา ฝ่ายบุคคลสอบถามศูนย์อนามัยในเขตของตนเรื่องการจัดบริการในที่ทำงานได้
- **จัดแพ็กเกจตามอายุ** ให้พนักงานหญิงอายุ 30 ปีขึ้นไปได้ตรวจเต้านมและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามรอบ และพนักงานอายุ 50 ปีขึ้นไปได้ตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ แทนรายการที่หลักฐานไม่สนับสนุน
- **ใช้สิทธิที่มีอยู่แล้ว** ลูกจ้างผู้ประกันตนมาตรา 33 ใช้สิทธิตรวจ 14 รายการและค่าฝากครรภ์ได้ และพนักงานหญิงขอรับชุดเก็บตัวอย่าง HPV ด้วยตนเองของ สปสช. ได้ที่ร้านยาหรือคลินิกที่ร่วมโครงการ

## เมื่อไรควรพบแพทย์

แนวทางกรมการแพทย์นิยามการตรวจสุขภาพว่าเป็นการตรวจผู้ที่ไม่มีอาการ ผู้ที่มีอาการผิดปกติ เช่น คลำพบก้อนที่เต้านม ควรพบแพทย์โดยตรง ไม่ต้องรอรอบตรวจประจำปี กรณีต่อไปนี้ควรพบแพทย์เพื่อประเมินต่อ

- **อาการที่อาจเป็นภาวะซีด** กรมอนามัยระบุว่าอาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย เวียนหัวบ่อย หรือหงุดหงิดง่าย ที่หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องปกติ อาจมาจากภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็ก
- **ผลตรวจ HPV พบเชื้อ** สปสช. ระบุว่าแสดงว่ามีความเสี่ยง ควรตรวจต่อตามที่หน่วยบริการนัด
- **ผลแมมโมแกรมผิดปกติ** USPSTF ระบุว่าต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม รวมถึงการตัดชิ้นเนื้อเมื่อมีข้อบ่งชี้ จึงจะได้ประโยชน์จากการคัดกรอง
- **ผลตรวจเข้าเกณฑ์ภาวะเมแทบอลิกซินโดรม** ตามเกณฑ์ที่แนวทางอ้าง คือมีอย่างน้อย 3 ใน 5 ข้อ ได้แก่ รอบเอวผู้หญิงเกิน 80 เซนติเมตร ไตรกลีเซอไรด์ตั้งแต่ 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร HDL ต่ำกว่า 50 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ความดันโลหิตตั้งแต่ 130/85 มิลลิเมตรปรอท และน้ำตาลขณะอดอาหารตั้งแต่ 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร
- **ผลตรวจเลือดแฝงในอุจจาระผิดปกติ** USPSTF ระบุว่าต้องตามด้วยการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (colonoscopy)

## สิ่งที่ควรทำ

1. **เช็กสิทธิก่อนจ่ายเงินเอง** ดูสิทธิสุขภาพดีป้องกันโรคในแอปเป๋าตัง และถ้าเป็นผู้ประกันตน ตรวจรายชื่อสถานพยาบาลที่ร่วมโครงการ 14 รายการ
2. **เริ่มรายการตรวจสุขภาพเฉพาะผู้หญิงที่อายุ 30 ปี** ตรวจเต้านมโดยบุคลากรและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามรอบ และตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือน
3. **ตรวจเม็ดเลือดอย่างน้อย 1 ครั้ง** โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการเหนื่อยง่าย และรับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกตามสิทธิถ้าอยู่ในกลุ่มอายุ
4. **บอกประวัติครอบครัวในวันตรวจสุขภาพ** โดยเฉพาะญาติสายตรงที่เป็นมะเร็งเต้านม เพราะเปิดสิทธิแมมโมแกรมและการตรวจยีน
5. **วางแผนก่อนตั้งครรภ์** ฝากครรภ์เร็วเพื่อใช้สิทธิตรวจครรภ์และคัดกรองธาลัสซีเมียร่วมกับคู่

ติดตามความรู้เรื่องการตรวจคัดกรองและโรคที่พบบ่อยในผู้หญิงได้ที่หมวด[สุขภาพผู้หญิง](/health/womens-health/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ผู้หญิงควรตรวจสุขภาพอะไรบ้างตามช่วงวัย?

แนวทางตรวจสุขภาพของกรมการแพทย์ ฉบับปรับปรุง 2565 ให้ผู้หญิงวัดความดันโลหิต น้ำหนัก และรอบเอวทุกปี ตรวจเม็ดเลือด (CBC) 1 ครั้งในวัยทำงาน ไขมันในเลือดทุก 5 ปีตั้งแต่ 20 ปี ตรวจเต้านมโดยบุคลากรทุก 3 ปีที่อายุ 30–39 ปีและทุกปีที่ 40–60 ปี คัดกรองมะเร็งปากมดลูกตั้งแต่ 30 ปี น้ำตาลทุก 3 ปีตั้งแต่ 35 ปี และตรวจเลือดแฝงในอุจจาระทุกปีตั้งแต่ 50 ปี

### ผู้หญิงตรวจสุขภาพฟรีได้ที่ไหน?

คนไทยทุกสิทธิใช้บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของ สปสช. ได้ เช็กสิทธิในแอปเป๋าตัง เมนูกระเป๋าสุขภาพ หรือโทร 1330 เช่น ชุดเก็บตัวอย่าง HPV ด้วยตนเองที่ร้านยาหรือคลินิกที่ร่วมโครงการ และยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 อายุ 30 ปีขึ้นไปตรวจเต้านมและมะเร็งปากมดลูกฟรีตามสิทธิตรวจสุขภาพ 14 รายการที่สถานพยาบาลร่วมโครงการ สอบถามสายด่วน 1506

### ผู้หญิงควรเริ่มตรวจแมมโมแกรมเมื่ออายุเท่าไร?

ตารางของแนวทางตรวจสุขภาพกรมการแพทย์ 2565 ใช้การตรวจเต้านมโดยแพทย์หรือบุคลากรเป็นรายการคัดกรองทั่วไป ส่วน สปสช. ให้ตรวจแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ฟรีแก่หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไปที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม ขณะที่ USPSTF ของสหรัฐฯ แนะนำแมมโมแกรมทุก 2 ปีในผู้หญิงอายุ 40–74 ปี ผู้ที่มีก้อนหรืออาการผิดปกติควรพบแพทย์ทันที

### ตรวจมะเร็งปากมดลูกต้องตรวจบ่อยแค่ไหน?

แนวทางตรวจสุขภาพของกรมการแพทย์ให้ผู้หญิงอายุ 30–65 ปีเลือกวิธีใดวิธีหนึ่ง คือ HPV test ทุก 5 ปี Pap smear ทุก 3 ปี หรือ VIA ทุก 5 ปีถึงอายุ 55 ปี สิทธิ สปสช. ให้ตรวจ HPV DNA ฟรี 1 ครั้งทุก 5 ปีที่อายุ 30–59 ปี และหญิงอายุ 15–29 ปีที่มีความเสี่ยงสูงตามดุลยพินิจแพทย์

### ภาวะโลหิตจางในผู้หญิงไทยพบบ่อยแค่ไหน และตรวจได้อย่างไร?

กรมอนามัยรายงานว่าหญิงไทยอายุ 15–49 ปีมีภาวะโลหิตจางร้อยละ 45.8 ในปี 2568 (ค.ศ. 2025) สูงกว่าเกณฑ์ขององค์การอนามัยโลก 2 เท่า หญิงอายุ 13–24 ปีตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางได้ฟรี และแนวทางตรวจสุขภาพของกรมการแพทย์ให้ผู้ใหญ่ตรวจเม็ดเลือด (CBC) อย่างน้อย 1 ครั้งในวัยทำงาน


## แหล่งอ้างอิง

- [แนวทางการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสมสำหรับประชาชน ฉบับปรับปรุง 2565](https://cpg.dms.go.th/ebooks/%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A1-%E0%B8%89%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87-2565) — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
- [สิทธิสุขภาพดีป้องกันโรค](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/2024-08-22-03-31-53) — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
- [สิทธิประโยชน์ "ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก" ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ](https://www.nhso.go.th/th/population-th/2024-08-20-15-19-43/2026-03-06-08-38-22) — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
- [กรมอนามัย ชวนสาวไทยบอกรักตัวเองรับวาเลนไทน์ ชู "สาวแก้มแดง" สุขภาพดี รับสิทธิ ตรวจเลือด-รับยาฟรีทั่วไทย](https://anamai.moph.go.th/th/news-anamai/44787) — กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- [Health Check ชวนผู้ประกันตนใช้สิทธิ ตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการ](https://www.sso.go.th/wpr/download/download_by_pool_file/44268) — สำนักงานประกันสังคม
- [GLOBOCAN 2024: Thailand fact sheet](https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/764-thailand-fact-sheet.pdf) — International Agency for Research on Cancer (IARC)