วันเบาหวานโลก 2569 (14 พ.ย.) ธีม Early Action ของ IDF เน้นตรวจเร็วและลดเสี่ยง ผู้ใหญ่ทั่วโลก 1 ใน 9 เป็นเบาหวาน ไทยราว 6.4 ล้านคนตามข้อมูล IDF
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- สหพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) กำหนดธีม วันเบาหวานโลก 2569–2570 คือ Early action on diabetes โดยวันที่ 14 พฤศจิกายน เน้น การวินิจฉัยเร็วและการลดความเสี่ยง
- IDF ระบุว่าผู้ใหญ่ทั่วโลก 1 ใน 9 คน เป็นเบาหวาน มีผู้ใหญ่เสี่ยงสูงต่อเบาหวานชนิดที่ 2 อีก 635 ล้านคน และราว 252 ล้านคน เป็นเบาหวานโดยไม่รู้ตัว
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มากถึง ร้อยละ 50 มีภาวะแทรกซ้อนตั้งแต่ตอนได้รับการวินิจฉัย ตามข้อมูลที่ IDF เผยแพร่
- IDF Diabetes Atlas ประเมินว่าไทยมีผู้ใหญ่อายุ 20–79 ปีเป็นเบาหวาน 6.4 ล้านคนในปี 2024 เพิ่มจาก 4.0 ล้านคนในปี 2011 และกรมการแพทย์ รพ.ราชวิถี เตือนอาการที่ควรไปตรวจน้ำตาลในเลือด
วันเบาหวานโลก 2569 ตรงกับวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2569 สหพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) ตั้งธีมของปี 2026–27 ว่า Early action on diabetes เน้นตรวจให้เร็วและลดความเสี่ยง โดย IDF ระบุว่าผู้ใหญ่ทั่วโลก 1 ใน 9 คนเป็นเบาหวาน และข้อมูลของ IDF Diabetes Atlas ประเมินว่าไทยมีผู้ใหญ่เป็นเบาหวานราว 6.4 ล้านคนในปี 2024
วันเบาหวานโลก 2569 รณรงค์เรื่องอะไร
ในวันเบาหวานโลก 2569 IDF ระบุว่าเบาหวานเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพที่โตเร็วที่สุดของโลก และคาดว่าผู้อยู่กับเบาหวานจะถึง 853 ล้านคนในปี 2050 ธีม Early action on diabetes จึงชวนให้ตรวจพบเร็ว ให้การดูแลต่อเนื่อง และลดความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2 เพราะ IDF ชี้ว่าการลงมือเร็วช่วยรักษาชีวิต ทำให้สุขภาพดีขึ้น และลดต้นทุนระยะยาวของระบบสาธารณสุข
ตัวเลขที่ IDF เน้นในแคมเปญปีนี้มีดังนี้
| ตัวเลข | ที่ IDF ระบุ |
|---|---|
| ผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานทั่วโลก | 1 ใน 9 คน |
| ผู้ใหญ่ที่เสี่ยงสูงต่อเบาหวานชนิดที่ 2 | 635 ล้านคน |
| ผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานโดยไม่รู้ตัว | ราว 252 ล้านคน |
| ผู้ป่วยชนิดที่ 2 ที่มีภาวะแทรกซ้อนแล้วตอนวินิจฉัย | สูงสุดร้อยละ 50 |
| ประมาณการผู้เป็นเบาหวานปี 2050 | 853 ล้านคน |
IDF เผยผลสำรวจใหม่ที่ใช้เป็นข้อมูลรณรงค์วันเบาหวานโลก 2569ในผู้ใหญ่ที่เสี่ยงสูงต่อเบาหวานชนิดที่ 2 ใน 6 ประเทศ คือบราซิล อินเดีย เคนยา ซาอุดีอาระเบีย สเปน และสหรัฐฯ พบว่าหลายคนประเมินความเสี่ยงของตัวเองต่ำเกินไปและไม่แน่ใจว่าจะไปตรวจได้ที่ไหน ผลสำรวจนี้ไม่ได้รวมประเทศไทย
ไทยมีผู้ป่วยเบาหวานเท่าไรในวันเบาหวานโลก 2569
IDF Diabetes Atlas ประเมินจำนวนผู้ใหญ่อายุ 20–79 ปีที่เป็นเบาหวานในไทยไว้ดังนี้
| ปี | ผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานในไทย (ประมาณการ) |
|---|---|
| 2000 | 1.5 ล้านคน |
| 2011 | 4.0 ล้านคน |
| 2024 | 6.4 ล้านคน |
| 2050 (คาดการณ์) | 6.6 ล้านคน |
IDF ระบุว่าไทยมีผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานมากเป็นอันดับ 4 ในภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก ตัวเลขนี้เป็นการประเมินด้วยแบบจำลองจากงานวิจัยที่ IDF อ้างอิง ซึ่งตีพิมพ์ใน PLoS One ปี 2020 ไม่ใช่จำนวนผู้ที่ขึ้นทะเบียนรักษาในระบบสุขภาพ
อาการเตือนและภาวะแทรกซ้อนที่กรมการแพทย์ย้ำในวันเบาหวานโลก 2569
ก่อนวันเบาหวานโลก 2569 ในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 โรงพยาบาลราชวิถี กรมการแพทย์ เผยแพร่ข้อมูลผ่านสำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข อธิบายว่าเบาหวานคือภาวะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เพราะร่างกายผลิตอินซูลินไม่พอหรือดื้ออินซูลิน และแบ่งเป็น 4 ชนิด คือ
- ชนิดที่ 1 ร่างกายขาดอินซูลิน พบบ่อยในเด็กและวัยรุ่น แต่เกิดได้ทุกอายุ ต้องรักษาด้วยอินซูลิน
- ชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้ออินซูลิน พบมากที่สุด พบบ่อยในผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ แต่พบในเด็กและวัยรุ่นเพิ่มขึ้น
- เบาหวานขณะตั้งครรภ์ มักดีขึ้นหลังคลอด แต่ยังเสี่ยงเป็นเบาหวานในอนาคต
- เบาหวานชนิดอื่น เกิดจากโรคหรือความผิดปกติอื่น เช่น โรคตับอ่อน ความผิดปกติของฮอร์โมน หรือการใช้ยาสเตียรอยด์
อาการเตือนที่กรมการแพทย์ระบุคือ ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย หิวบ่อย น้ำหนักลด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย คันตามผิวหนัง ตาพร่ามัว ชาปลายมือปลายเท้า หรือหย่อนสมรรถภาพทางเพศ และเตือนว่าเบาหวานบางรายไม่มีอาการในระยะแรก
ส่วนปัจจัยเสี่ยงสำคัญตามกรมการแพทย์คือ การรับประทานอาหารไม่เหมาะสม ขาดการออกกำลังกาย น้ำหนักเกิน และพันธุกรรม ถ้าควบคุมไม่ได้ อาจกระทบไต ดวงตา หัวใจ และหลอดเลือด
WHO บอกอะไรเรื่องการตรวจพบเร็วในวันเบาหวานโลก 2569
ข้อมูลของ WHO ระบุว่าอาการของเบาหวานชนิดที่ 2 อาจไม่รุนแรงและใช้เวลาหลายปีกว่าจะสังเกตเห็น จึงอาจวินิจฉัยหลังเกิดภาวะแทรกซ้อนแล้ว วิธีตรวจพบเร็วที่ดีที่สุดคือไปตรวจสุขภาพและตรวจเลือดกับสถานพยาบาลสม่ำเสมอ WHO ยังระบุว่า
- ผู้ที่เป็นเบาหวานทั่วโลกเพิ่มจาก 200 ล้านคนในปี 1990 เป็น 830 ล้านคนในปี 2022
- ในปี 2022 ผู้ใหญ่อายุ 30 ปีขึ้นไปที่เป็นเบาหวานร้อยละ 59 ไม่ได้รับยารักษาเบาหวาน
- ในปี 2023 เบาหวานเป็นสาเหตุโดยตรงของการเสียชีวิตราว 2.0 ล้านราย
- อาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกายสม่ำเสมอ น้ำหนักตัวปกติ และการไม่สูบบุหรี่ ช่วยป้องกันหรือชะลอเบาหวานชนิดที่ 2 ได้
เมื่อไรควรพบแพทย์
ข้อมูลในข่าววันเบาหวานโลก 2569 นี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล ผู้ที่มีอาการเตือนตามรายการข้างต้น มีญาติสายตรงเป็นเบาหวาน น้ำหนักเกิน หรือไม่เคยตรวจน้ำตาลในเลือดมานาน ควรปรึกษาแพทย์หรือสถานพยาบาลใกล้บ้านเพื่อตรวจน้ำตาลในเลือด อาการที่กรมการแพทย์จัดเป็นภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน เช่น น้ำตาลในเลือดต่ำหรือสูงรุนแรง และภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน เป็นภาวะอันตรายที่ต้องได้รับการรักษาเร่งด่วน
สิ่งที่ควรทำ
- ถือโอกาสวันเบาหวานโลก 2569 ตรวจน้ำตาลในเลือดกับสถานพยาบาลถ้ามีอาการเตือนหรือปัจจัยเสี่ยง แม้ยังไม่มีอาการก็ควรถามแพทย์ว่าควรตรวจเมื่อไร
- ทำแบบประเมินความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2 ของ IDF ที่เว็บไซต์ worlddiabetesday.org (เป็นแบบประเมินเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย)
- ปรับอาหาร ออกกำลังกาย และรักษาน้ำหนักตัว ตามที่ WHO และกรมการแพทย์แนะนำ
- ผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว กินยาและไปตรวจตามแพทย์นัด และตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อนต่อเนื่อง
ติดตามข่าวสุขภาพอื่นได้ที่หมวดสุขภาพ
คำถามที่พบบ่อย
วันเบาหวานโลก 2569 ตรงกับวันไหน ธีมคืออะไร?
วันเบาหวานโลก 2569 ตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 สหพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) ระบุว่าธีมของปี 2026–27 คือ Early action on diabetes หรือการลงมือทำเร็วเรื่องเบาหวาน โดยแคมเปญวันที่ 14 พฤศจิกายนเน้นการวินิจฉัยเร็วและลดความเสี่ยง
ไทยมีผู้ป่วยเบาหวานกี่คนตามข้อมูล IDF?
IDF Diabetes Atlas ประเมินว่าไทยมีผู้ใหญ่อายุ 20–79 ปีเป็นเบาหวานราว 6.4 ล้านคนในปี 2024 เพิ่มจาก 4.0 ล้านคนในปี 2011 และคาดว่าจะเป็น 6.6 ล้านคนในปี 2050 ตัวเลขนี้เป็นการประเมินจากแบบจำลอง ไม่ใช่จำนวนผู้ป่วยที่ขึ้นทะเบียนรักษา
อาการเตือนที่ควรไปตรวจน้ำตาลในเลือดมีอะไรบ้าง?
กรมการแพทย์ รพ.ราชวิถี ระบุอาการเตือน เช่น ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย หิวบ่อย น้ำหนักลด อ่อนเพลีย แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย ตาพร่ามัว ชาปลายมือปลายเท้า และเตือนว่าเบาหวานบางรายไม่มีอาการในระยะแรก จึงควรตรวจเมื่อมีอาการหรือมีปัจจัยเสี่ยง
เบาหวานตรวจพบเร็วสำคัญอย่างไร?
องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าอาการของเบาหวานชนิดที่ 2 อาจไม่ชัดและใช้เวลาหลายปีกว่าจะสังเกตเห็น จึงอาจวินิจฉัยหลังเกิดภาวะแทรกซ้อนแล้ว วิธีตรวจพบเร็วที่สุดคือตรวจสุขภาพและตรวจเลือดกับสถานพยาบาลสม่ำเสมอ
แหล่งอ้างอิง
- World Diabetes Day: Early action on diabetes — International Diabetes Federation (IDF)
- Thailand diabetes statistics and insights — IDF Diabetes Atlas
- 14 พฤศจิกายน วันเบาหวานโลก รพ.ราชวิถี กรมการแพทย์ ชู “รู้เร็ว คุมได้” ลดเสี่ยงโรคแทรกซ้อน เพิ่มคุณภาพชีวิต — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- Diabetes fact sheet — องค์การอนามัยโลก (WHO)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- WHO37กระทรวงสาธารณสุข48
- ประเทศและสถานที่
- บราซิล70อินเดีย160เคนยา18ซาอุดีอาระเบีย45สหรัฐอเมริกา810
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ