# Apollo 12 ฟ้าผ่า 2 ครั้งหลังขึ้นบิน 14 พ.ย. 1969 ก่อนลงจอดห่างยาน Surveyor 3 ราว 535 ฟุต

> Apollo 12 ฟ้าผ่า 2 ครั้งในนาทีแรกหลังขึ้นบิน 14 พ.ย. 1969 วิศวกร John Aaron แก้ด้วยสวิตช์ SCE ตัวเดียว ก่อนยานลงจอดแม่นยำข้างยาน Surveyor 3 บนดวงจันทร์

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-08T04:49:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-08T04:49:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **Apollo 12 ฟ้าผ่า** เกิดหลังขึ้นบินจากฐาน 39A เมื่อ **14 พฤศจิกายน 1969** เวลา 11:22 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ ศูนย์ควบคุมขาดการรับข้อมูลที่วินาทีที่ **36** และ **52**
- ฟ้าผ่าครั้งแรกเกิดที่ความสูงราว **6,600 ฟุต** ทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเซลล์เชื้อเพลิงทั้ง **3 ชุด** หลุดออฟไลน์
- วิศวกร John W. Aaron แนะให้ย้ายสวิตช์ Signal Conditioning Equipment (SCE) จาก Normal ไป Auxiliary และ Alan L. Bean เป็นผู้กดสวิตช์ ระบบกลับมาทำงาน
- วันที่ **19 พฤศจิกายน 1969** ยาน Intrepid ลงจอดในทะเลแห่งพายุ (Ocean of Storms) ห่างยาน Surveyor 3 ราว **535 ฟุต** และลูกเรือกลับถึงโลกวันที่ **24 พฤศจิกายน 1969**

Apollo 12 ฟ้าผ่า 2 ครั้งภายในนาทีแรกหลังขึ้นบินจากฐานปล่อย 39A รัฐฟลอริดา เมื่อ 14 พฤศจิกายน 1969 ระบบไฟฟ้าของยานหลุดออฟไลน์เกือบทั้งหมด แต่สวิตช์ตัวเดียวที่วิศวกรหนุ่มในศูนย์ควบคุมแนะนำทำให้ภารกิจเดินต่อ และอีก 5 วันต่อมา ยานลงจอดบนดวงจันทร์ได้แม่นยำจนเดินไปถึงยานสำรวจที่ลงจอดไว้ก่อนหน้า 31 เดือน

## Apollo 12 ฟ้าผ่า: เกิดอะไรขึ้นในนาทีแรก

[บทความย้อนหลังของ NASA](https://www.nasa.gov/history/55-years-ago-apollo-12-makes-a-pinpoint-landing-on-the-moon/) ระบุว่าจรวด Saturn V ส่ง Apollo 12 ขึ้นสู่ท้องฟ้าที่มืดครึ้มและมีฝนตก เวลา 11:22 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ (ราว 23:22 น. ตามเวลาไทย) การบินเป็นปกติใน 36 วินาทีแรก Charles Conrad Jr. ผู้บังคับการยังพูดว่าเป็นการขึ้นบินที่สวยงาม

จากนั้นเมื่อยานอยู่ที่ความสูงราว 6,600 ฟุตและกำลังบินผ่านเมฆ ผู้สังเกตการณ์บนพื้นเห็นฟ้าผ่าลงที่ฐานปล่อย ลูกเรือในยานเห็นแสงวาบ ตามด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมากหลุดออฟไลน์ รวมถึงเซลล์เชื้อเพลิงที่ผลิตไฟฟ้าทั้ง 3 ชุด เหตุการณ์ครั้งที่สองที่วินาทีที่ 52 ทำให้ระบบนำทางของยานหลุดออฟไลน์ด้วย

[หน้าสรุปภารกิจของ NASA](https://www.nasa.gov/missions/apollo/apollo-12-the-pinpoint-mission/) ระบุตรงกันว่าผู้ควบคุมการปล่อยขาดการรับข้อมูลจากยานที่วินาทีที่ 36 และอีกครั้งที่วินาทีที่ 52 เมื่อจรวด Saturn V ถูกฟ้าผ่า แต่ท่อนแรกของจรวดยังคงจุดเครื่องยนต์ต่อไป

![ฟ้าผ่าลงที่ฐานปล่อย 39A ไม่นานหลัง Apollo 12 ขึ้นบิน วันที่ 14 พฤศจิกายน 1969](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-launch-lightning-pad-39a.webp?v=0920fe23) _(ภาพ: NASA)_

## Apollo 12 ฟ้าผ่า กับสวิตช์ SCE ตัวเดียวที่ช่วยภารกิจ

ในศูนย์ควบคุมภารกิจที่ฮิวสตัน วิศวกรหนุ่มชื่อ John W. Aaron เฝ้าดูระบบของยานตลอดทั้งสองเหตุการณ์ NASA เล่าว่าเขาวิเคราะห์ถูกว่าอุปกรณ์ Signal Conditioning Equipment (SCE) ถูกรบกวนจนหลุดออฟไลน์ วิธีแก้ที่ง่ายมากคือย้ายสวิตช์ที่แทบไม่มีใครใช้จากตำแหน่ง Normal ไป Auxiliary

Alan L. Bean นักบินยานลงดวงจันทร์ จำตำแหน่งสวิตช์บนแผงของตัวเองได้ กดตามคำแนะนำ และระบบของยานกลับมาทำงาน NASA สรุปว่าการตัดสินใจที่รวดเร็วของ Aaron ช่วยการขึ้นบินที่ถูกฟ้าผ่าถึง 2 ครั้งไว้ได้ เมื่อ Conrad เข้าใจสาเหตุแล้ว เขาวิทยุกลับมาว่าคงต้องทดสอบยานในทุกสภาพอากาศให้มากกว่านี้

หลังเข้าสู่วงโคจรโลกได้หนึ่งรอบครึ่ง NASA ระบุว่ามีการตรวจวงจรไฟฟ้าและไม่พบปัญหาสำคัญ จากนั้นยานจึงมุ่งหน้าสู่ดวงจันทร์ และหลังต่อยานกับยานลงดวงจันทร์ Intrepid แล้ว Conrad และ Bean เข้าไปตรวจว่ายาน Intrepid ได้รับผลจากฟ้าผ่าหรือไม่ และไม่พบความเสียหาย

![Apollo 12 ขึ้นจากฐานปล่อยในวันที่ฝนตก 14 พฤศจิกายน 1969 ก่อนเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า ไม่ถึงนาที](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-liftoff-nov-14-1969.webp?v=a3283d12) _(ภาพ: NASA)_

## หลัง Apollo 12 ฟ้าผ่า: ลงจอดแม่นยำข้างยาน Surveyor 3

เป้าหมายหลักข้อหนึ่งของ Apollo 12 คือพัฒนาเทคนิคการลงจอดที่แม่นยำ หน้าสรุปภารกิจของ NASA ระบุว่ายานต้องลงใกล้ยาน Surveyor 3 ที่ลงจอดบนดวงจันทร์ไว้ตั้งแต่ 20 เมษายน 1967 และลูกเรือต้องตัดชิ้นส่วนของยานลำนั้นกลับมาด้วย

วันที่ 19 พฤศจิกายน 1969 ระหว่างลดระดับ ศูนย์ควบคุมพบว่าข้อมูลวงโคจรไม่ตรงกัน จึงส่งตัวเลขแก้ไขให้ลูกเรือทางเสียง เพื่อปรับโปรแกรมนำทางให้ระยะสั้นลง 4,190 ฟุต Conrad ควบคุมยานแบบกึ่งอัตโนมัติใน 500 ฟุตสุดท้าย และยาน Intrepid ลงจอดในทะเลแห่งพายุ (Ocean of Storms) ราว 950 ไมล์ทางตะวันตกของจุดลงจอดของ Apollo 11

| ตัวเลข | หน้าสรุปภารกิจ (The Pinpoint Mission) | บทความครบ 55 ปี |
| --- | --- | --- |
| ระยะห่างจาก Surveyor 3 | ราว 535 ฟุต | 538 ฟุต |
| การเดินบนดวงจันทร์ครั้งที่ 1 | Conrad 3 ชั่วโมง 39 นาที, Bean 2 ชั่วโมง 58 นาที | 3 ชั่วโมง 56 นาที |
| การเดินบนดวงจันทร์ครั้งที่ 2 | 3 ชั่วโมง 48 นาที | 3 ชั่วโมง 49 นาที |
| เวลาบนดวงจันทร์ทั้งหมด | 31.6 ชั่วโมง | ไม่ระบุ |

ตัวเลขของ NASA สองหน้าต่างกันเล็กน้อย บทความ Apollo 12 ฟ้าผ่า นี้จึงบันทึกไว้ทั้งสองแบบตามต้นฉบับ

![Charles Conrad Jr. ข้างยาน Surveyor 3 โดยมียาน Intrepid อยู่ไกลออกไปด้านหลัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-conrad-surveyor-3.webp?v=7c0c985e) _(ภาพ: NASA)_

## Apollo 12 ฟ้าผ่า แล้วบนดวงจันทร์ทำอะไรได้บ้าง

ในการเดินครั้งแรก ลูกเรือติดตั้งชุดเครื่องมือวิทยาศาสตร์ Apollo Lunar Surface Experiments Package (ALSEP) ซึ่งตั้งใจให้เก็บข้อมูลแผ่นดินไหว วิทยาศาสตร์ และวิศวกรรมบนดวงจันทร์ไปอีกนาน และกางชุดเก็บอนุภาคลมสุริยะของสวิตเซอร์แลนด์ ระหว่างตั้งกล้องโทรทัศน์สี Bean เผลอหันกล้องไปทางดวงอาทิตย์จนกล้องเสีย การถ่ายทอดสดจากดวงจันทร์จึงจบลง

ในการเดินครั้งที่สอง ทั้งสองเดินสำรวจรอบหลุมอุกกาบาตหลายแห่งเป็นระยะราว 5,200 ฟุต เก็บหินและดิน 70 ปอนด์ และเข้าไปในหลุม Surveyor เพื่อตัดชิ้นส่วนของยาน Surveyor 3 ได้แก่ กล้องโทรทัศน์หนัก 17 ปอนด์ ช้อนตัก สายเคเบิล ท่ออะลูมิเนียม และกระจก เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาผลของการอยู่บนดวงจันทร์ 31 เดือน ชุดเก็บลมสุริยะครั้งนี้เก็บตัวอย่างได้นานเกือบ 19 ชั่วโมง เทียบกับ 77 นาทีของ Apollo 11

![Alan L. Bean ข้างยาน Surveyor 3 บนดวงจันทร์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-bean-surveyor-3.webp?v=f9d86171) _(ภาพ: NASA)_

## ใครอยู่บนยานในวัน Apollo 12 ฟ้าผ่า

[หน้าภารกิจ Apollo 12 ของ NASA](https://www.nasa.gov/mission/apollo-12/) แนะนำลูกเรือทั้ง 3 คน ซึ่งตราประจำภารกิจเป็นรูปเรือใบคลิปเปอร์ เพราะลูกเรือทั้งหมดมาจากกองทัพเรือสหรัฐฯ

| ลูกเรือ | ตำแหน่ง | ประวัติตามหน้าภารกิจของ NASA |
| --- | --- | --- |
| Charles Conrad Jr. | ผู้บังคับการ | ได้รับเลือกเป็นนักบินอวกาศเมื่อกันยายน 1962 บิน Gemini V และเป็นผู้บังคับการ Gemini XI ภายหลังเป็นผู้บังคับการ Skylab II สถานีอวกาศแห่งแรกของสหรัฐฯ |
| Richard F. Gordon Jr. | นักบินยานบังคับการ | นักบินอวกาศรุ่นที่ 3 ที่ NASA ประกาศเมื่อตุลาคม 1963 บินอวกาศ 2 ครั้ง รวม 315 ชั่วโมง 53 นาที |
| Alan L. Bean | นักบินยานลงดวงจันทร์ | นักบินอวกาศรุ่นที่ 3 อยู่ในอวกาศรวม 1,671 ชั่วโมง 45 นาที ในจำนวนนี้ 10 ชั่วโมง 26 นาทีอยู่นอกยาน |

ระหว่างที่ Conrad และ Bean ลงไปบนดวงจันทร์ Gordon โคจรอยู่ในยาน Yankee Clipper ที่ความสูงราว 69 ไมล์ หน้าสรุปภารกิจของ NASA ระบุว่าเขามองเห็นทั้งยาน Intrepid และยาน Surveyor 3 ผ่านกล้องเล็งกำลังขยาย 28 เท่า

## เรื่องที่ไม่เป็นตามแผนอีก 2 เรื่อง

นอกจากเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า หน้าสรุปภารกิจของ NASA ยังบันทึกเรื่องที่ไม่เป็นตามแผนอีก 2 เรื่อง เรื่องแรกคือจรวดท่อนที่สาม S-IVB ซึ่งควรเข้าสู่วงโคจรรอบดวงอาทิตย์ แต่เพราะคำสั่งวิถีที่ผิดพลาด จึงไปอยู่ในวงโคจรรูปรีรอบโลกขนาด 101,350 คูณ 535,522 ไมล์ แทน

เรื่องที่สองคือท่อนขึ้นจากดวงจันทร์ของยาน Intrepid ซึ่งถูกปล่อยให้ตกกระแทกดวงจันทร์เพื่อให้เครื่องวัดแผ่นดินไหวของ ALSEP วัดแรงสั่นสะเทือนที่รู้ค่าแน่นอน ตามแผนควรตกห่างจาก ALSEP ราว 6 ไมล์ แต่ตกห่างไปราว 40 ไมล์

## ลำดับเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า ถึงวันกลับโลก

| วันที่ (ค.ศ. 1969) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 14 พ.ย. | ขึ้นบินเวลา 11:22 น. (EST) ฟ้าผ่าที่วินาทีที่ 36 และ 52 |
| 15 พ.ย. | ถ่ายทอดโทรทัศน์ครั้งที่สองระหว่างทาง แสดงภายในยาน Yankee Clipper |
| 17 พ.ย. | เข้าสู่วงโคจรดวงจันทร์ |
| 19 พ.ย. | ยาน Intrepid ลงจอดในทะเลแห่งพายุ เริ่มเดินบนดวงจันทร์ครั้งแรก |
| 20 พ.ย. | เดินบนดวงจันทร์ครั้งที่สอง ตัดชิ้นส่วน Surveyor 3 แล้วออกจากผิวดวงจันทร์ |
| 24 พ.ย. | ยาน Yankee Clipper ลงทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก |

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

ในวาระครบรอบเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า ในสัปดาห์นี้ บทเรียนจากเอกสารของ NASA ยังใช้ได้กับงานวิศวกรรมและงานระบบทุกวันนี้

- **คนที่รู้ระบบลึกพอในเวลาวิกฤต** การแก้ปัญหาไม่ได้มาจากอุปกรณ์ใหม่ แต่จากวิศวกรที่จำได้ว่าสวิตช์ที่แทบไม่มีใครใช้ทำหน้าที่อะไร และนักบินที่จำตำแหน่งสวิตช์บนแผงได้
- **ตรวจหลังเหตุก่อนไปต่อ** ลูกเรือตรวจระบบไฟฟ้าในวงโคจรโลก และเข้าไปดูยาน Intrepid ก่อนไปดวงจันทร์
- **ความแม่นยำเปิดทางให้ภารกิจต่อไป** การลงจอดข้าง Surveyor 3 แสดงว่ากำหนดจุดลงจอดได้จริง และ NASA ระบุว่าลูกเรือยังถ่ายภาพจุดที่อาจเป็นเป้าหมายของภารกิจต่อไปด้วย
- **ชิ้นส่วนเก่าเป็นข้อมูลใหม่** กล้องและชิ้นส่วนของ Surveyor 3 ที่นำกลับมา ช่วยให้วิศวกรศึกษาผลของสภาพแวดล้อมบนดวงจันทร์ต่อวัสดุและอุปกรณ์

ภาพทุกภาพในบทความเป็นภาพของ NASA อ่านประวัติศาสตร์อวกาศเรื่องอื่นในสัปดาห์นี้ได้ที่ [STS-2 45 ปี](/history/sts-2-45-years-columbia-second-flight-1981/) [Mariner 9 55 ปี](/history/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/) และหมวด[ประวัติศาสตร์](/history/)

## ภาพบันทึก

ภาพบันทึกจาก NASA ตั้งแต่ก่อนเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า จนถึงวันลงทะเล

![ลูกเรือ Apollo 12 จากซ้าย Charles Conrad Jr., Richard F. Gordon Jr. และ Alan L. Bean ภาพเดือนกันยายน 1969](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-crew-photo.webp?v=c06d368d) _(ภาพ: NASA)_
![ลูกเรือ Apollo 12 รับประทานอาหารเช้าก่อนขึ้นบิน 14 พฤศจิกายน 1969](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-prelaunch-breakfast.webp?v=6c70b859) _(ภาพ: NASA)_
![ยาน Intrepid มองจากยาน Yankee Clipper หลังแยกตัวในวงโคจรดวงจันทร์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-intrepid-from-yankee-clipper.webp?v=1e3cda06) _(ภาพ: NASA)_
![Conrad บนบันไดยาน Intrepid ระหว่างการเดินบนดวงจันทร์ครั้งแรก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-conrad-ladder.webp?v=5b26c48e) _(ภาพ: NASA)_
![ชุดเครื่องมือ ALSEP ที่ลูกเรือ Apollo 12 ติดตั้งบนดวงจันทร์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-alsep-conrad.webp?v=8c95c916) _(ภาพ: NASA)_
![จุดลงจอดของ Apollo 12 ถ่ายจากยาน Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) ในภายหลัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-landing-site-lro.webp?v=f227f215) _(ภาพ: NASA)_
![สุริยุปราคาเต็มดวงที่ลูกเรือเห็นขณะผ่านเงาของโลกก่อนกลับเข้าชั้นบรรยากาศ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-solar-eclipse.webp?v=9e7fa421) _(ภาพ: NASA)_
![ยาน Yankee Clipper ลงทะเลด้วยร่มชูชีพ 3 ร่ม วันที่ 24 พฤศจิกายน 1969](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/apollo-12-lightning-strike-1969-surveyor-3-landing/apollo-12-splashdown.webp?v=6520015e) _(ภาพ: NASA)_

## คำถามที่พบบ่อย

### Apollo 12 ฟ้าผ่า เกิดขึ้นเมื่อไร?

Apollo 12 ฟ้าผ่า เกิดหลังยานขึ้นบินจากฐานปล่อย 39A เมื่อ 14 พฤศจิกายน 1969 เวลา 11:22 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ หรือราว 23:22 น. ตามเวลาไทย NASA ระบุว่าศูนย์ควบคุมขาดการรับข้อมูลจากยานที่วินาทีที่ 36 และอีกครั้งที่วินาทีที่ 52 เมื่อจรวด Saturn V ถูกฟ้าผ่า

### Apollo 12 ฟ้าผ่าแล้วรอดมาได้อย่างไร?

NASA เล่าว่า John W. Aaron วิศวกรในศูนย์ควบคุมภารกิจที่ฮิวสตัน วิเคราะห์ว่าอุปกรณ์ Signal Conditioning Equipment (SCE) หลุดออฟไลน์ วิธีแก้คือย้ายสวิตช์ที่แทบไม่มีใครใช้จาก Normal ไป Auxiliary ซึ่ง Alan L. Bean จำตำแหน่งสวิตช์บนแผงได้และกดตาม ระบบของยานจึงกลับมาทำงาน

### Apollo 12 ลงจอดบนดวงจันทร์ที่ไหน?

5 วันหลังเหตุการณ์ Apollo 12 ฟ้าผ่า ยาน Intrepid ลงจอดในทะเลแห่งพายุ (Ocean of Storms) วันที่ 19 พฤศจิกายน 1969 NASA ระบุระยะห่างจากยาน Surveyor 3 ที่ลงจอดไว้ตั้งแต่เดือนเมษายน 1967 ว่าราว 535 ฟุต ในบทความหนึ่ง และ 538 ฟุต ในอีกบทความหนึ่ง

### หลัง Apollo 12 ฟ้าผ่า ลูกเรือทำอะไรบนดวงจันทร์บ้าง?

Charles Conrad Jr. และ Alan L. Bean ออกเดินบนดวงจันทร์ 2 ครั้ง ติดตั้งชุดเครื่องมือวิทยาศาสตร์ ALSEP เก็บตัวอย่างหินและดิน และตัดกล้องโทรทัศน์ ช้อนตัก และชิ้นส่วนอื่นของยาน Surveyor 3 กลับมาให้วิศวกรศึกษาผลของการอยู่บนดวงจันทร์ 31 เดือน


## แหล่งอ้างอิง

- [Apollo 12](https://www.nasa.gov/mission/apollo-12/) — NASA
- [55 Years Ago: Apollo 12 Makes a Pinpoint Landing on the Moon](https://www.nasa.gov/history/55-years-ago-apollo-12-makes-a-pinpoint-landing-on-the-moon/) — NASA
- [Apollo 12: The Pinpoint Mission](https://www.nasa.gov/missions/apollo/apollo-12-the-pinpoint-mission/) — NASA