# ฟิเดล คาสโตร 10 ปี: อดีตผู้นำคิวบาเสียชีวิต 25 พ.ย. 2016 ตรงวันครบ 60 ปีเรือ Granma

> ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ครบ 25 พ.ย. 2026 อดีตผู้นำคิวบาเสียชีวิตที่ฮาวานาเวลา 22.29 น. วัย 90 ปี ตรงวันครบ 60 ปีที่เรือ Granma ออกจากเม็กซิโก โลกตอบรับต่างกันสุดขั้ว

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-21T00:53:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-21T00:53:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ครบวันที่ **25 พฤศจิกายน 2026** ชีวประวัติทางการระบุว่า Fidel Castro เสียชีวิตที่ฮาวานาเวลา **22.29 น.** ของวันที่ 25 พฤศจิกายน 2016 วัย **90 ปี** ร่างถูกเผาตามความประสงค์ และอัฐิถูกบรรจุที่สุสาน Santa Ifigenia เมื่อ **4 ธันวาคม 2016**
- วันเสียชีวิตตรงกับวันครบ **60 ปี** ที่เรือยอชต์ Granma ออกจากแม่น้ำ Tuxpan ในเม็กซิโกเมื่อรุ่งเช้า **25 พฤศจิกายน 1956** พร้อมนักรบ **82 คน** อายุเฉลี่ย 27 ปี วันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี จึงตรงกับวันครบ **70 ปี** ของการเดินทางครั้งนั้น
- เขาเป็นนายกรัฐมนตรีตั้งแต่ **13 กุมภาพันธ์ 1959** เป็นประธานคณะมนตรีแห่งรัฐและประธานคณะรัฐมนตรีตั้งแต่ปี **1976** และสละตำแหน่งทางการเมื่อ **31 กรกฎาคม 2006** ด้วยปัญหาสุขภาพ
- วันที่ **26 พฤศจิกายน 2016** ประธานาธิบดี Obama เขียนว่าประวัติศาสตร์จะบันทึกและตัดสินผลกระทบของเขา ส่วนว่าที่ประธานาธิบดี Trump เรียกเขาว่าเผด็จการที่โหดร้าย และประธานสมัชชาใหญ่ UN เรียกเขาว่าผู้นำคนสำคัญของศตวรรษที่ 20
- ปีที่ครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ยังเป็นปีครบ **100 ปี** ชาตกาล (เกิด 13 สิงหาคม 1926) สถานทูตคิวบาประจำประเทศไทยจัดพิธีรำลึกเมื่อ **13 สิงหาคม 2026**

ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ครบในวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026 [ชีวประวัติทางการ](https://www.fidelcastro.cu/es/biografia/fidel-castro-ruz-soldado-revolucionario)ของ Fidel Castro ระบุว่าอดีตผู้นำคิวบาเสียชีวิตที่กรุงฮาวานาเวลา 22.29 น. ของวันที่ 25 พฤศจิกายน 2016 ขณะอายุ 90 ปี ร่างถูกเผาตามความประสงค์ และอัฐิถูกบรรจุที่สุสาน Santa Ifigenia เมื่อ 4 ธันวาคม 2016 วันที่เขาจากไปตรงกับวันครบ 60 ปีที่เรือ Granma ออกจากเม็กซิโกพาเขากลับไปเริ่มการปฏิวัติพอดี

## ฟิเดล คาสโตร 10 ปี: เสียชีวิตเมื่อไร บันทึกทางการเขียนไว้อย่างไร

[หน้าลำดับเหตุการณ์ของ fidelcastro.cu](https://www.fidelcastro.cu/es/cronologia/25-de-noviembre-de-2016) เว็บไซต์ที่ศูนย์ Fidel Castro Ruz ในคิวบาดูแล ลงบันทึกวันที่ 25 พฤศจิกายน 2016 ไว้เพียงประโยคเดียวว่าเขาเสียชีวิตที่ฮาวานาเวลา 10:29 ของคืนนั้น (22.29 น.) ขณะอายุ 90 ปี และร่างถูกเผาตามความประสงค์ ชีวประวัติฉบับเต็มบนเว็บไซต์เดียวกันเพิ่มว่าอัฐิถูกบรรจุในพิธีที่สุสาน Santa Ifigenia เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2016

เวลาดังกล่าวตรงกับราว 10.29 น. ของวันที่ 26 พฤศจิกายน 2016 ตามเวลาประเทศไทย วันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ตามเวลาไทยจึงตรงกับเช้าวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤศจิกายน 2026 ส่วนแถลงการณ์จากผู้นำต่างประเทศที่ยกมาในบทความนี้ลงวันที่ 26 พฤศจิกายน 2016 ทั้งหมด

![หน้าลำดับเหตุการณ์วันที่ 25 พฤศจิกายน 2016 บนเว็บไซต์ fidelcastro.cu บันทึกเวลาเสียชีวิต 10:29 ของคืนนั้น วัย 90 ปี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/fidelcastro-cu-chronology-25-november-2016.webp?v=6b1a6ac3) _(ภาพ: fidelcastro.cu (ภาพหน้าจอ))_

## ทศวรรษสุดท้ายก่อนการจากไป

ก่อนหน้านั้นสิบปี ชีวประวัติทางการระบุว่าวันที่ 31 กรกฎาคม 2006 เขาสละตำแหน่งทางการด้วยปัญหาสุขภาพ หลังจากนั้นเขียนบทความและข้อคิดเห็นเรื่องโลกร่วมสมัยลงสื่อคิวบาจำนวนมาก และใช้เวลาช่วงท้ายกับโครงการด้านเกษตรและอาหาร ชีวประวัติฉบับเดียวกันยังระบุว่าเขาดำรงตำแหน่งประธานคณะมนตรีแห่งรัฐและประธานคณะรัฐมนตรีตั้งแต่ปี 1976 จนถึงปี 2008

## เรือ Granma 25 พฤศจิกายน 1956: วันเริ่มต้นที่ตรงกับวันจากไปและวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี

ชีวประวัติทางการเล่าว่าหลังพ้นจากการคุมตัวของตำรวจเม็กซิโก กลุ่มของ Castro เร่งเตรียมการ ซื้อเรือยอชต์ Granma และออกเดินทางจากแม่น้ำ Tuxpan ไปคิวบาเมื่อรุ่งเช้าวันที่ 25 พฤศจิกายน 1956 บนเรือมีนักรบ 82 คน อายุเฉลี่ย 27 ปี [หน้าลำดับเหตุการณ์ของวันนั้น](https://www.fidelcastro.cu/es/cronologia/25-de-noviembre-de-1956)ระบุชื่อผู้ร่วมเดินทาง ได้แก่ Raúl Castro, Camilo Cienfuegos, Ernesto Guevara และอีก 78 คน โดยตั้งใจกลับไปเริ่มการสู้รบด้วยอาวุธในเทือกเขา Sierra Maestra

![อาคาร Granma Memorial ในกรุงฮาวานา ผู้ถ่ายระบุว่าเป็นอาคารกระจกที่เก็บเรือยอชต์ Granma ซึ่งพากลุ่มของ Castro จากเม็กซิโกไปคิวบา](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/granma-memorial-havana-yacht.webp?v=b4933d94) _(ภาพ: Brian Snelson / Wikimedia Commons, CC BY 2.0)_

การเดินทางครั้งนั้นไม่ราบรื่น ชีวประวัติระบุลำดับเหตุการณ์ไว้ดังนี้

- เรือแล่น 7 วัน แล้วขึ้นฝั่งที่หาด Las Coloradas ชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด Oriente ในขณะนั้น เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 1956
- กองกำลังของรัฐบาล Fulgencio Batista พบจุดขึ้นฝั่ง และวันที่ 5 ธันวาคม ทหารเข้าโจมตีกลุ่มของเขาที่ Alegría de Pío ผู้ร่วมเดินทางถูกจับหลายคนและเสียชีวิตจำนวนมาก
- Castro กลับไปพบ Raúl ที่ Cinco Palmas รวบรวมกำลังที่เหลือ แล้วขึ้นไปตั้งฐานใน Sierra Maestra
- วันที่ 17 มกราคม 1957 กลุ่มของเขาโจมตีค่ายทหารที่ La Plata เป็นครั้งแรก ในสงครามที่ชีวประวัติระบุว่ากินเวลา 25 เดือน

ฟิเดล คาสโตร 10 ปี จึงตรงกับวันครบ 70 ปีของการออกเดินทางด้วยเรือ Granma ในปีเดียวกัน คือวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026

## จาก Moncada ถึงผู้นำคิวบาเกือบครึ่งศตวรรษ

ก่อนเรือ Granma ชีวประวัติทางการระบุว่า Castro เกิดเมื่อ 13 สิงหาคม 1926 ที่ Birán จบกฎหมายจากมหาวิทยาลัยฮาวานาในปี 1950 และหลังรัฐประหารของ Batista เมื่อ 10 มีนาคม 1952 เขานำกำลัง 160 คนบุกค่ายทหาร Moncada ที่ Santiago de Cuba วันที่ 26 กรกฎาคม 1953 การบุกล้มเหลว เขาถูกจับ ถูกคุมตัวโดยห้ามติดต่อผู้ใด 76 วัน และถูกตัดสินจำคุก 15 ปี คำแถลงแก้ต่างของตัวเองในศาลรู้จักกันในชื่อ "La historia me absolverá" (ประวัติศาสตร์จะตัดสินให้ข้าพเจ้าพ้นผิด)

## ลำดับเหตุการณ์จากปี 1926 ถึงวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี

ตารางนี้รวมวันสำคัญจากชีวประวัติทางการ แถลงการณ์ปี 2016 และสถานทูตคิวบาประจำประเทศไทย

| วันที่ | เหตุการณ์ตามบันทึก |
| --- | --- |
| 13 ส.ค. 1926 | เกิดที่ Birán จังหวัด Oriente ในขณะนั้น |
| 26 ก.ค. 1953 | นำกำลัง 160 คนบุกค่าย Moncada ล้มเหลว ถูกตัดสินจำคุก 15 ปี |
| 25 พ.ย. 1956 | เรือ Granma ออกจากแม่น้ำ Tuxpan เม็กซิโก พร้อมนักรบ 82 คน |
| 2 ธ.ค. 1956 | ขึ้นฝั่งที่หาด Las Coloradas หลังเดินเรือ 7 วัน |
| 1 ม.ค. 1959 | ฝ่ายปฏิวัติชนะ เข้าเมือง Santiago de Cuba วันเดียวกัน และถึงฮาวานา 8 ม.ค. |
| 13 ก.พ. 1959 | ได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี |
| 15 เม.ย. 1959 | เดินทางถึงอาคารผู้โดยสาร MATS กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. (วันที่ตามภาพของหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ) |
| 16 เม.ย. 1961 | ประกาศว่าการปฏิวัติคิวบาเป็นการปฏิวัติสังคมนิยม ช่วงเดียวกับการบุกที่ Playa Girón |
| ต.ค. 1965 | เป็นเลขาธิการคนที่หนึ่งของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์คิวบา |
| 1976–2008 | ประธานคณะมนตรีแห่งรัฐและประธานคณะรัฐมนตรี |
| 31 ก.ค. 2006 | สละตำแหน่งทางการด้วยปัญหาสุขภาพ |
| 25 พ.ย. 2016 | เสียชีวิตที่ฮาวานา เวลา 22.29 น. วัย 90 ปี |
| 4 ธ.ค. 2016 | บรรจุอัฐิที่สุสาน Santa Ifigenia |
| 13 ส.ค. 2026 | ครบ 100 ปีชาตกาล สถานทูตคิวบาประจำประเทศไทยจัดพิธีรำลึก |
| 25 พ.ย. 2026 | ครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี และครบ 70 ปีที่เรือ Granma ออกเดินทาง |

![Fidel Castro เดินทางถึงอาคารผู้โดยสาร MATS กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เดือนเมษายน 1959 ไม่กี่เดือนหลังขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/fidel-castro-washington-1959-mats-terminal.webp?v=8939d506) _(ภาพ: Warren K. Leffler, U.S. News & World Report / Library of Congress ผ่าน Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ)_

ความขัดแย้งครั้งใหญ่กับสหรัฐฯ ในเดือนตุลาคม 1962 อ่านรายละเอียดได้ใน[วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา 1962](/history/cuban-missile-crisis-1962) ชีวประวัติทางการเรียกเหตุการณ์นั้นว่า "Crisis de Octubre" (วิกฤตการณ์เดือนตุลาคม)

## โลกตอบรับการจากไปของฟิเดล คาสโตร ต่างกันสุดขั้ว

ย้อนไปสิบปีก่อนวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2016 ผู้นำและองค์กรระหว่างประเทศออกแถลงการณ์ที่สะท้อนมุมมองต่อ Castro คนละขั้ว

- **ประธานาธิบดี Barack Obama** ใน[แถลงการณ์ของทำเนียบขาว](https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/11/26/statement-president-passing-fidel-castro) ยื่นมือแห่งมิตรภาพให้ชาวคิวบา ส่งความเสียใจถึงครอบครัว และเขียนว่า "ประวัติศาสตร์จะบันทึกและตัดสินผลกระทบอันใหญ่หลวงของบุคคลผู้นี้" เขายอมรับว่าตลอดเกือบ 6 ทศวรรษ ความสัมพันธ์สหรัฐฯ–คิวบาเต็มไปด้วยความบาดหมาง และรัฐบาลของเขาพยายามทิ้งอดีตไว้ข้างหลัง
- **ว่าที่ประธานาธิบดี Donald Trump** ใน[แถลงการณ์วันเดียวกัน](https://www.presidency.ucsb.edu/documents/statement-the-president-elect-the-death-fidel-castro) เรียก Castro ว่า "เผด็จการที่โหดร้ายผู้กดขี่ประชาชนของตัวเองมาเกือบ 6 ทศวรรษ" และหวังว่าชาวคิวบาจะได้มีเสรีภาพ
- **Peter Thomson ประธานสมัชชาใหญ่สหประชาชาติสมัยที่ 71** ใน[แถลงการณ์ของสำนักงานประธานสมัชชาใหญ่](https://www.un.org/pga/71/?p=82015) แสดงความเสียใจต่อครอบครัว รวมถึงประธานาธิบดี Raúl Castro และเรียกเขาว่า "หนึ่งในผู้นำที่เป็นสัญลักษณ์ของศตวรรษที่ 20" ผู้เป็นแรงบันดาลใจโดยเฉพาะต่อประเทศกำลังพัฒนา

![แถลงการณ์ของประธานาธิบดี Obama เรื่องการเสียชีวิตของ Fidel Castro ลงวันที่ 26 พฤศจิกายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/obama-statement-fidel-castro-2016.webp?v=fc626728) _(ภาพ: obamawhitehouse.archives.gov (ภาพหน้าจอ))_
![แถลงการณ์ของประธานสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ Peter Thomson วันที่ 26 พฤศจิกายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/un-pga-statement-fidel-castro-2016.webp?v=50d6d6e4) _(ภาพ: un.org (ภาพหน้าจอ))_

แปดเดือนก่อน Castro เสียชีวิต Obama เดินทางไปฮาวานาและพบประธานาธิบดี Raúl Castro น้องชายของเขาซึ่งเป็นประธานาธิบดีในขณะนั้น ภาพของทำเนียบขาวบันทึกพิธีต้อนรับที่ทำเนียบแห่งการปฏิวัติเมื่อ 21 มีนาคม 2016

![พิธีต้อนรับประธานาธิบดี Obama ที่ทำเนียบแห่งการปฏิวัติ กรุงฮาวานา 21 มีนาคม 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/obama-raul-castro-havana-2016.webp?v=d47328f0) _(ภาพ: Pete Souza / The White House ผ่าน Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ)_

## ฟิเดล คาสโตร 10 ปี กับ 100 ปีชาตกาลที่สถานทูตคิวบาในไทย

ปีที่ครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ยังเป็นปีครบ 100 ปีชาตกาลของเขาด้วย วันที่ 13 สิงหาคม 2026 [สถานทูตคิวบาประจำประเทศไทยจัดพิธีรำลึก](https://misiones.cubaminrex.cu/en/articulo/speech-delivered-ambassador-pedro-pablo-san-jorge-ceremony-commemorating-100th-anniversary) และเอกอัครราชทูต Pedro Pablo San Jorge กล่าวว่าความร่วมมือของคิวบาด้านสาธารณสุข การศึกษา และการรับมือภัยพิบัติ เป็นรูปธรรมที่เห็นชัดที่สุดของแนวคิดเรื่องความเป็นปึกแผ่นระหว่างประเทศของ Castro

สุนทรพจน์ฉบับเดียวกันซึ่งกล่าวก่อนวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ราวสามเดือน สะท้อนจุดยืนของรัฐบาลคิวบาในปี 2026 ว่าคิวบายังเผชิญการปิดล้อมทางเศรษฐกิจ การค้า และการเงินที่ "ไม่เป็นธรรมและเข้มข้นขึ้น" รวมถึงนโยบายที่ฝ่ายคิวบาเรียกว่าเป็นปฏิปักษ์จากรัฐบาล Trump

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

เมื่อครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี มรดกของเขายังถูกเล่าจากสองฝั่งที่ต่างกันมาก

- **ฝั่งรัฐบาลคิวบา** ชีวประวัติทางการปิดท้ายว่าคนรุ่นต่อไปจะมีเขาเป็นแบบอย่างเช่นเดียวกับ José Martí วีรบุรุษแห่งชาติ หินอนุสรณ์ของเขาตั้งอยู่ในสุสาน Santa Ifigenia เมือง Santiago de Cuba ใกล้สุสานของ Martí
- **ฝั่งผู้วิจารณ์** แถลงการณ์ของ Trump ในปี 2016 เรียกเขาว่าเผด็จการ และกล่าวถึงการปฏิเสธสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ส่วนในปี 2026 สถานทูตคิวบาในไทยระบุว่ารัฐบาล Trump ใช้นโยบายที่ฝ่ายคิวบาเรียกว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อคิวบา
- **ความสัมพันธ์สหรัฐฯ–คิวบา** ที่ Obama เรียกว่าเต็มไปด้วยความบาดหมางเกือบ 6 ทศวรรษ ยังเป็นประเด็นอยู่ในปี 2026 ตามสุนทรพจน์ของเอกอัครราชทูตคิวบาที่กล่าวถึงการปิดล้อมทางเศรษฐกิจที่เข้มข้นขึ้น

![หินอนุสรณ์ของ Fidel Castro ด้านหน้า และสุสานของ José Martí ด้านหลัง ในสุสาน Santa Ifigenia](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/fidel-castro-10-years-death-2016-granma-1956/fidel-castro-jose-marti-tombs.webp?v=c21ecc28) _(ภาพ: Greg Rothschild / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)_

การประเมินบทบาทของ Castro จึงยังขึ้นกับว่าผู้ประเมินยืนอยู่ฝั่งใด ตรงกับประโยคในแถลงการณ์ของ Obama ที่ว่าประวัติศาสตร์จะเป็นผู้บันทึกและตัดสิน แม้ผ่านมาถึงวาระ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี แล้วก็ตาม เรื่องราวประวัติศาสตร์การเมืองโลกเรื่องอื่นอ่านต่อได้ที่[หมวดประวัติศาสตร์](/history/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ครบวันไหน?

ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ครบวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026 เพราะชีวประวัติทางการบนเว็บไซต์ fidelcastro.cu ระบุว่า Fidel Castro เสียชีวิตที่ฮาวานา คิวบา เวลา 22.29 น. ของวันที่ 25 พฤศจิกายน 2016 ขณะอายุ 90 ปี ตรงกับราว 10.29 น. วันที่ 26 พฤศจิกายนตามเวลาไทย

### ฟิเดล คาสโตร เสียชีวิตแล้วฝังไว้ที่ไหน?

ชีวประวัติทางการระบุว่าร่างของ Fidel Castro ถูกเผาตามความประสงค์ของเขา และอัฐิถูกบรรจุในพิธีที่สุสาน Santa Ifigenia ในเมือง Santiago de Cuba เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2016 หลุมของเขาเป็นหินก้อนใหญ่ที่มีแผ่นจารึกคำว่า FIDEL อยู่ใกล้สุสานของ José Martí

### เรือ Granma เกี่ยวข้องกับวันเสียชีวิตของฟิเดล คาสโตร อย่างไร?

เรือยอชต์ Granma ออกจากแม่น้ำ Tuxpan ในเม็กซิโกเมื่อรุ่งเช้า 25 พฤศจิกายน 1956 พาฟิเดล คาสโตร และนักรบรวม 82 คนกลับไปเริ่มการต่อสู้ในคิวบา วันที่เขาเสียชีวิตในปี 2016 จึงตรงกับวันครบรอบ 60 ปีของการออกเดินทางครั้งนั้นพอดี และวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ในปี 2026 ตรงกับวันครบ 70 ปี

### ผู้นำโลกตอบรับข่าวการเสียชีวิตของฟิเดล คาสโตร อย่างไร?

ย้อนไปสิบปีก่อนวันครบ ฟิเดล คาสโตร 10 ปี ในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2016 ประธานาธิบดี Barack Obama ส่งความเสียใจถึงครอบครัวและระบุว่าประวัติศาสตร์จะบันทึกและตัดสินผลกระทบของเขา ส่วนว่าที่ประธานาธิบดี Donald Trump เรียกเขาว่าเผด็จการที่โหดร้าย และ Peter Thomson ประธานสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ เรียกเขาว่าหนึ่งในผู้นำคนสำคัญของศตวรรษที่ 20


## แหล่งอ้างอิง

- [Fidel Castro Ruz: Soldado Revolucionario (Biografía)](https://www.fidelcastro.cu/es/biografia/fidel-castro-ruz-soldado-revolucionario) — Centro Fidel Castro Ruz (fidelcastro.cu)
- [Cronología: 25 de noviembre de 1956 และ 25 de noviembre de 2016](https://www.fidelcastro.cu/es/cronologia/25-de-noviembre-de-2016) — Centro Fidel Castro Ruz (fidelcastro.cu)
- [Statement by the President on the Passing of Fidel Castro (November 26, 2016)](https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/11/26/statement-president-passing-fidel-castro) — The White House (Obama administration archive)
- [Statement by the President-elect on the Death of Fidel Castro (November 26, 2016)](https://www.presidency.ucsb.edu/documents/statement-the-president-elect-the-death-fidel-castro) — The American Presidency Project, UC Santa Barbara
- [Statement on the passing away of Fidel Castro (26 November 2016)](https://www.un.org/pga/71/?p=82015) — President of the 71st session of the UN General Assembly
- [Speech Delivered by Ambassador Pedro Pablo San Jorge at the Ceremony Commemorating the 100th Anniversary of Fidel Castro’s Birth](https://misiones.cubaminrex.cu/en/articulo/speech-delivered-ambassador-pedro-pablo-san-jorge-ceremony-commemorating-100th-anniversary) — Embassy of Cuba in Thailand (MINREX)
