# GOES-16 10 ปี: ดาวเทียมอุตุฯ NOAA ขึ้นสู่อวกาศ 19 พ.ย. 2016 มีเครื่องจับฟ้าผ่าตัวแรก

> GOES-16 10 ปี ครบ 19 พ.ย. 2026 นับจากจรวด Atlas V ส่งดาวเทียม GOES-R ของ NOAA ขึ้นจากแหลมคะแนเวอรัล สแกนเร็วขึ้น 5 เท่า มีเครื่องจับฟ้าผ่าตัวแรกบนวงโคจรค้างฟ้า

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-13T08:32:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-13T08:32:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- จรวด Atlas V ส่งดาวเทียม **GOES-R** ขึ้นจากฐานปล่อย 41 แหลมคะแนเวอรัล เวลา **18.42 น. EST วันที่ 19 พฤศจิกายน 2016** ตรงกับ **06.42 น. วันที่ 20 พฤศจิกายน** ตามเวลาประเทศไทย (คำนวณเอง) และได้ชื่อ **GOES-16** เมื่อเข้าสู่วงโคจร วันที่ 19 พ.ย. 2026 จึงครบ GOES-16 10 ปี
- กล้อง ABI บน GOES-16 มี **16 แถบความถี่** ให้ข้อมูลสเปกตรัมมากขึ้น **3 เท่า** ละเอียดขึ้น **4 เท่า** และเร็วขึ้น **5 เท่า** จากดาวเทียมรุ่น GOES-N ถ่ายภาพพายุได้ถี่ถึงทุก **30 วินาที**
- GOES-R Series มีเครื่องทำแผนที่ฟ้าผ่า (GLM) ซึ่ง NOAA ระบุว่าเป็น**เครื่องแรก**ที่ใช้งานจริงบนวงโคจรค้างฟ้า ตรวจได้ทั้งฟ้าผ่าในเมฆและฟ้าผ่าลงพื้น
- ปัจจุบัน **GOES-19** ทำหน้าที่ GOES East และ **GOES-18** ทำหน้าที่ GOES West ส่วน GOES-16 เป็นดาวเทียมสำรองหลักของทั้งสองตำแหน่ง ตามตารางสถานะของ NOAA ปี 2025 ที่โครงการ GOES ครบ **50 ปี**

GOES-16 10 ปี ครบวันที่ 19 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่จรวด Atlas V ส่งดาวเทียม GOES-R ของสำนักงานบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NOAA) ขึ้นจากแหลมคะแนเวอรัล เมื่อเวลา 18.42 น. EST ของวันที่ 19 พฤศจิกายน 2016 ตาม[คำบรรยายภาพของ NOAA](https://www.flickr.com/photos/noaasatellites/30993438252/) ดาวเทียมดวงนี้ได้ชื่อ GOES-16 เมื่อเข้าถึงวงโคจร และเป็นดวงแรกของดาวเทียมพยากรณ์อากาศรุ่น GOES-R Series

## GOES-16 10 ปี เริ่มจากคืน 19 พฤศจิกายน 2016

ก่อนจะมี GOES-16 10 ปี NOAA บันทึกขั้นตอนก่อนปล่อยไว้ในภาพชุดของตัวเอง

- **23 กันยายน 2016** จรวดขั้น Centaur ของ Atlas V มาถึงศูนย์ปฏิบัติการใกล้ฐานปล่อย 41 สถานีกองทัพอากาศแหลมคะแนเวอรัล รัฐฟลอริดา
- **10 ตุลาคม 2016** จรวด Atlas V ขั้นที่ 1 มาถึงอาคารประกอบแนวตั้งของฐานปล่อย 41
- **17 พฤศจิกายน 2016** NASA และ NOAA แถลงข่าวก่อนปล่อยที่ศูนย์อวกาศเคนเนดี
- **18 พฤศจิกายน 2016** จรวด Atlas V รุ่น 541 พร้อม GOES-R ถูกเคลื่อนไปที่แท่นปล่อย รุ่น 541 หมายถึงฝาครอบส่วนบรรทุกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 เมตร และจรวดเชื้อเพลิงแข็งเสริม 4 ลูก
- **19 พฤศจิกายน 2016 เวลา 18.42 น. EST** จรวดยกตัวขึ้นจากฐานปล่อย 41 ตรงกับ 06.42 น. วันที่ 20 พฤศจิกายน ตามเวลาประเทศไทย (คำนวณเอง)

![จรวด Atlas V และดาวเทียม GOES-R เคลื่อนไปที่ฐานปล่อย 41 แหลมคะแนเวอรัล 18 พฤศจิกายน 2016 ก่อนวันปล่อย GOES-16](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-rollout-pad-41-2016.webp?v=0de5cfd7) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## GOES-16 10 ปี มีอะไรใหม่: กล้อง ABI 16 แถบความถี่

[หน้าข้อมูลกล้อง ABI](https://www.goes-r.gov/spacesegment/abi.html) ของโครงการ GOES-R ระบุว่า กล้อง Advanced Baseline Imager ตรวจแสงที่ตามองเห็นและอินฟราเรดด้วย 16 แถบความถี่ แต่ละแถบเก็บข้อมูลต่างกัน เช่น แถบแสงที่ตามองเห็น 2 แถบใช้ติดตามฝุ่น หมอกควัน หมอก เมฆ หิมะ และเถ้าภูเขาไฟ แถบอินฟราเรดใกล้ 4 แถบติดตามพืชพรรณ ไอน้ำ น้ำแข็ง หิมะ เมฆ และไฟป่า ส่วนอีก 10 แถบเป็นอินฟราเรดที่ติดตามอุณหภูมิ เมฆ เถ้าภูเขาไฟ ไอน้ำ โอโซน และลม

กล้อง ABI สแกนได้หลายแบบในเวลาเดียวกัน ได้แก่ ภาพเต็มดวงโลกทุก 10 นาที ภาพแผ่นดินใหญ่สหรัฐฯ ทุก 5 นาที และภาพพื้นที่เล็ก 1–2 แห่งทุก 30–60 วินาที หน้าเดียวกันระบุว่าข้อมูลจาก ABI คิดเป็นมากกว่าร้อยละ 65 ของข้อมูลทั้งหมดของ GOES-R Series และนักพยากรณ์ใช้เป็นเครื่องมือหลักในการระบุพายุหมุนเขตร้อนที่กำลังก่อตัว ประเมินความแรง และติดตามอุณหภูมิยอดเมฆที่บอกความรุนแรงของฝนและน้ำท่วมฉับพลัน

| ด้าน | GOES-R Series (GOES-16 เป็นดวงแรก) เทียบกับรุ่น GOES-N |
| --- | --- |
| จำนวนแถบความถี่ของกล้อง | 16 แถบ ข้อมูลสเปกตรัมมากขึ้น 3 เท่า |
| ความละเอียดภาพ | ละเอียดขึ้น 4 เท่า |
| ความเร็วในการสแกนโลก | เร็วขึ้น 5 เท่า |
| ความถี่ภาพพายุ | ถี่ถึงทุก 30 วินาที |
| ฟ้าผ่า | มีเครื่อง GLM ทำแผนที่ฟ้าผ่าต่อเนื่องจากวงโคจรค้างฟ้าเป็นเครื่องแรก |

ที่มา: หน้า GOES-R Series Mission, ABI และ GLM ของโครงการ GOES-R (รุ่น GOES-N ปล่อยดวงสุดท้ายในปี 2010)

## เครื่องจับฟ้าผ่า GLM ในรอบ GOES-16 10 ปี

[หน้าข้อมูลเครื่อง GLM](https://www.goes-r.gov/spacesegment/glm.html) อธิบายว่า Geostationary Lightning Mapper เป็นเครื่องตรวจแสงอินฟราเรดใกล้ช่องเดียว และเป็นเครื่องแรกที่ทำแผนที่ฟ้าผ่าต่อเนื่องจากวงโคจรค้างฟ้า จับแสงวาบของฟ้าผ่าในเมฆ ระหว่างเมฆ และฟ้าผ่าลงพื้น เมื่อใช้ร่วมกับเรดาร์ ข้อมูลดาวเทียมอื่น และข้อมูลภาคพื้น ข้อมูลฟ้าผ่าทั้งหมดช่วยให้ออกคำเตือนพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรงและทอร์นาโดได้เร็วขึ้นและลดการเตือนผิด

- **เร็วกว่าเรดาร์** หน้าเดียวกันระบุว่าเรดาร์อัปเดตราวทุก 5 นาที ขณะที่ GLM อัปเดตทุก 20–60 วินาที และเห็นฟ้าผ่าที่เพิ่มขึ้นได้หลายนาทีก่อนเรดาร์จับสัญญาณพายุรุนแรง
- **ครอบคลุมทะเล** GLM มองพื้นที่กว้างได้ต่อเนื่อง รวมถึงเหนือมหาสมุทรและพื้นที่ที่เรดาร์ครอบคลุมไม่ถึง
- **ใช้ในสนามบิน** การแจ้งเตือนสำหรับเจ้าหน้าที่ภาคพื้นมักออกเมื่อฟ้าผ่าในรัศมี 5 ไมล์จากสนามบิน และหยุดงานเมื่อฟ้าผ่าในรัศมี 3 ไมล์ ข้อมูล GLM ช่วยแจ้งเตือนผู้ดูแลสนามบินและลดการเปลี่ยนเส้นทางบิน
- **ฟ้าผ่าไกลจากพายุได้** ฟ้าผ่าลงพื้นได้ไกลถึง 100 ไมล์จากพายุฝนฟ้าคะนอง และข้อมูล GLM เปิดให้ใช้ฟรีต่อสาธารณะ

![จรวด Atlas V พาดาวเทียม GOES-R ยกตัวขึ้นจากฐานปล่อย 41 เวลา 18.42 น. EST 19 พฤศจิกายน 2016 จุดเริ่มนับ GOES-16 10 ปี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-liftoff-2016-wide.webp?v=fb6523f4) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## ดาวเทียมค้างฟ้าแบบ GOES-16 ทำงานอย่างไรตลอด GOES-16 10 ปี

[หน้าภารกิจ GOES-R](https://www.goes-r.gov/mission/mission.html) ระบุว่าดาวเทียม GOES โคจรสูงจากเส้นศูนย์สูตร 22,236 ไมล์ (ราว 35,786 กิโลเมตร คำนวณเอง) ด้วยความเร็วเท่ากับการหมุนของโลก จึงอยู่เหนือพื้นที่เดิมและเฝ้าดูได้ต่อเนื่อง ดาวเทียม GOES East และ GOES West รวมกันมองเห็นพื้นที่มากกว่าครึ่งโลก ตั้งแต่ชายฝั่งตะวันตกของแอฟริกาถึงนิวซีแลนด์ และจากใกล้วงกลมอาร์กติกถึงวงกลมแอนตาร์กติก

- NASA เป็นผู้สร้างและปล่อยดาวเทียมให้ NOAA
- NOAA เป็นผู้ควบคุมดาวเทียมและส่งข้อมูลให้ผู้ใช้ทั่วโลก
- ดาวเทียมได้ชื่อเป็นตัวอักษรระหว่างพัฒนา (GOES-R) และได้หมายเลขเมื่อถึงวงโคจร (GOES-16)

ดาวเทียมชุด GOES-R ยังมีเครื่องมือเฝ้าดูสภาพอวกาศ (space weather) ที่ถ่ายภาพดวงอาทิตย์ ตรวจการปะทุบนดวงอาทิตย์ และวัดอนุภาคพลังงานสูงกับการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็ก เพื่อเตือนภัยที่อาจรบกวนระบบไฟฟ้า การสื่อสาร ระบบนำทาง และสร้างความเสียหายจากรังสีต่อดาวเทียมในวงโคจร

หน้าเดียวกันใช้ภาพพายุเฮอริเคน Iota ระดับ 5 ที่ GOES-16 ถ่ายในตำแหน่ง GOES East เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2020 เป็นตัวอย่างงานของดาวเทียมดวงนี้

## ลำดับเหตุการณ์ 50 ปี GOES ถึง GOES-16 10 ปี

| วันปล่อย | ดาวเทียม | สถานะตาม NOAA |
| --- | --- | --- |
| 16 ต.ค. 1975 | GOES-1 | ปลดประจำการปี 1985 |
| 3 พ.ค. 1986 | GOES-G | ขึ้นไม่ถึงวงโคจร |
| 13 เม.ย. 1994 | GOES-8 | ปลดประจำการปี 2004 |
| 4 มี.ค. 2010 | GOES-15 | โอนให้กองกำลังอวกาศสหรัฐฯ ปี 2023 |
| 19 พ.ย. 2016 | GOES-16 | สำรองหลักของ GOES East และ GOES West |
| 1 มี.ค. 2018 | GOES-17 | เก็บสำรองในวงโคจร |
| 1 มี.ค. 2022 | GOES-18 | ทำหน้าที่ GOES West |
| 25 มิ.ย. 2024 | GOES-19 | ทำหน้าที่ GOES East |
| ต้นทศวรรษ 2030 | GeoXO | ดาวเทียมรุ่นถัดไป อยู่ระหว่างพัฒนา |

ที่มา: ตาราง GOES Status Timeline ในหน้า Celebrating 50 Years of GOES ของ NOAA NESDIS ซึ่งยังระบุสถานะของดาวเทียมทุกดวงจนถึงวาระ GOES-16 10 ปี

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

ในวาระ GOES-16 10 ปี ดาวเทียมดวงนี้ยังอยู่ในวงโคจร [ตารางสถานะของ NOAA](https://www.nesdis.noaa.gov/our-satellites/currently-flying/goes-east-west/celebrating-50-years-of-goes) ระบุว่า GOES-16 เป็นดาวเทียมสำรองหลักของทั้งตำแหน่ง GOES East และ GOES West หลัง GOES-19 รับหน้าที่ GOES East ส่วน NOAA กำลังพัฒนาดาวเทียมรุ่นถัดไป GeoXO ที่มีกำหนดปล่อยต้นทศวรรษ 2030

สิ่งที่องค์กรไทยเรียนได้จาก GOES-16 10 ปี

- **มีระบบสำรองที่พร้อมรับงานจริง** NOAA เก็บดาวเทียมรุ่นก่อนไว้ในวงโคจรเป็นตัวสำรอง ไม่ปลดทิ้งทันทีที่มีรุ่นใหม่ ระบบสำคัญขององค์กรก็ควรมีตัวสำรองที่ทดสอบแล้วเช่นกัน
- **ข้อมูลเปิดมีมูลค่า** NOAA ส่งข้อมูลดาวเทียมให้ผู้ใช้ทั่วโลก ธุรกิจที่ขึ้นกับสภาพอากาศ เช่น เกษตร ขนส่ง พลังงาน และประกันภัย ใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมและฟ้าผ่าประกอบการตัดสินใจได้
- **วางแผนเปลี่ยนรุ่นก่อนของเดิมหมดอายุ** NOAA ระบุว่ากำลังพัฒนา GeoXO ให้พร้อมปล่อยต้นทศวรรษ 2030 ขณะที่ GOES รุ่นปัจจุบันเข้าใกล้ช่วงท้ายของอายุใช้งาน แผนเปลี่ยนระบบขององค์กรก็ควรเริ่มก่อนของเดิมจะหมดอายุเช่นกัน

อ่านประวัติศาสตร์อวกาศเรื่องอื่น เช่น[ภาพถ่ายโลกจากอวกาศภาพแรกปี 1946](/history/first-photo-of-earth-from-space-1946-80-years/) หรือดูทั้งหมดที่หมวด[ประวัติศาสตร์](/history/)

## ภาพบันทึก

![จรวด Atlas V รุ่น 541 พร้อมดาวเทียม GOES-R ถึงฐานปล่อย 41 วันที่ 18 พฤศจิกายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-arrives-pad-41.webp?v=1a136bef) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

![สื่อมวลชนร่วมงานแถลงข่าวก่อนปล่อยดาวเทียม GOES-R ที่ศูนย์อวกาศเคนเนดี 17 พฤศจิกายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-prelaunch-briefing.webp?v=77ea1646) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

![ทีม ULA ตรวจและทำความสะอาดฝาครอบส่วนบรรทุกของ GOES-R ที่อาคาร Astrotech เมืองไททัสวิลล์ ฟลอริดา กันยายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-fairing-inspection.webp?v=7302bf22) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

![จรวดขั้น Centaur ของ Atlas V สำหรับ GOES-R มาถึงศูนย์ปฏิบัติการใกล้ฐานปล่อย 41 กันยายน 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-centaur-transport.webp?v=4ad08142) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

![จรวด Atlas V ขั้นที่ 1 สำหรับ GOES-R ถูกขนย้ายและยกตั้งที่อาคารประกอบแนวตั้ง ฐานปล่อย 41 ตุลาคม 2016](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/goes-16-10-years-noaa-weather-satellite-2016/goes-r-atlas-v-lvos.webp?v=05acd756) _(ภาพ: NOAA Satellites / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## คำถามที่พบบ่อย

### GOES-16 10 ปี นับจากวันไหน?

GOES-16 10 ปี นับจากวันที่ 19 พฤศจิกายน 2016 เวลา 18.42 น. EST ตามเวลาสหรัฐฯ ซึ่ง NOAA ระบุว่าจรวด Atlas V ส่งดาวเทียม GOES-R ขึ้นจากฐานปล่อย 41 สถานีกองทัพอากาศแหลมคะแนเวอรัล รัฐฟลอริดา ตรงกับเช้าวันที่ 20 พฤศจิกายน 2016 เวลา 06.42 น. ตามเวลาประเทศไทย

### GOES-R กับ GOES-16 คือดาวเทียมดวงเดียวกันไหม?

ดวงเดียวกัน NOAA อธิบายว่าดาวเทียม GOES ได้ชื่อเป็นตัวอักษรระหว่างพัฒนาและก่อนปล่อย เมื่อเข้าถึงวงโคจรค้างฟ้าจึงได้หมายเลข GOES-R จึงกลายเป็น GOES-16 หลังปล่อยเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2016 และเป็นดวงแรกของดาวเทียมพยากรณ์อากาศรุ่นใหม่ GOES-R Series ซึ่งครบ GOES-16 10 ปี ในปี 2026

### GOES-16 ดีกว่าดาวเทียมรุ่นก่อนอย่างไร?

หน้าข้อมูลของโครงการ GOES-R ระบุว่ากล้อง ABI บน GOES-16 ใช้ 16 แถบความถี่ ให้ข้อมูลสเปกตรัมมากขึ้น 3 เท่า ละเอียดขึ้น 4 เท่า และเร็วขึ้น 5 เท่าจากรุ่น GOES-N ถ่ายภาพพายุได้ถี่ถึงทุก 30 วินาที และมีเครื่อง GLM ที่ทำแผนที่ฟ้าผ่าต่อเนื่องจากวงโคจรค้างฟ้าเป็นเครื่องแรก ความสามารถเหล่านี้คือจุดเด่นตลอด GOES-16 10 ปี

### ตอนครบ GOES-16 10 ปี ดาวเทียมดวงนี้ยังทำงานอยู่ไหม?

ยังอยู่ในวงโคจร ตารางสถานะของ NOAA ระบุว่า GOES-16 เป็นดาวเทียมสำรองหลักของตำแหน่ง GOES East และ GOES West โดยตำแหน่ง GOES East ปัจจุบันเป็นของ GOES-19 ที่ปล่อยเมื่อ 25 มิถุนายน 2024 ส่วน GOES West เป็นของ GOES-18


## แหล่งอ้างอิง

- [Celebrating 50 Years of GOES](https://www.nesdis.noaa.gov/our-satellites/currently-flying/goes-east-west/celebrating-50-years-of-goes) — NOAA NESDIS
- [GOES-R Series Mission](https://www.goes-r.gov/mission/mission.html) — NOAA / NASA GOES-R Program
- [Advanced Baseline Imager (ABI)](https://www.goes-r.gov/spacesegment/abi.html) — NOAA / NASA GOES-R Program
- [Geostationary Lightning Mapper (GLM)](https://www.goes-r.gov/spacesegment/glm.html) — NOAA / NASA GOES-R Program
- [GOES-R Liftoff](https://www.flickr.com/photos/noaasatellites/30993438252/) — NOAA Satellites