อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ครบ 25 พ.ย. 2026 นับจากเรแกนและอัยการสูงสุด Meese แถลงว่าเงินจากการขายอาวุธลับให้อิหร่านถูกโอนไปช่วยกบฏคอนทราในนิการากัว
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 7 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ครบวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026 นับจากเวลา 12.05 น. ตามเวลาวอชิงตันของวันที่ 25 พฤศจิกายน 1986 (00.05 น. วันที่ 26 พ.ย. ตามเวลาไทย) ที่ Ronald Reagan แถลงที่ห้องแถลงข่าวทำเนียบขาว แล้วให้อัยการสูงสุด Edwin Meese III ชี้แจงต่อ
- รายงานอัยการพิเศษ Lawrence E. Walsh ระบุว่าวันนั้น Meese ประกาศว่าเงินบางส่วนจากการขายอาวุธให้อิหร่านถูกโอนไปให้กบฏคอนทรา ซึ่งรัฐสภาห้ามให้ความช่วยเหลือทางทหารช่วง ตุลาคม 1984 ถึงตุลาคม 1986
- เงินที่ไหลผ่านบัญชีของเครือข่าย Enterprise ที่ Oliver North, Richard Secord และ Albert Hakim ตั้งขึ้น รวมกว่า 47 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
- คดีที่ตามมามีผู้ถูกตั้งข้อหา 14 คน ถูกตัดสินว่าผิด 11 คน แต่ 2 คนพ้นผิดในชั้นอุทธรณ์ และวันที่ 24 ธันวาคม 1992 ประธานาธิบดี George Bush อภัยโทษ 6 คน
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ครบวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026 นับจากเที่ยงวันที่ 25 พฤศจิกายน 1986 ที่ประธานาธิบดี Ronald Reagan และอัยการสูงสุด Edwin Meese III แถลงที่ทำเนียบขาวว่า เงินบางส่วนจากการขายอาวุธลับให้อิหร่านถูกโอนไปช่วยกบฏคอนทราในนิการากัว ในช่วงที่รัฐสภาสหรัฐฯ ห้ามให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่กลุ่มนี้
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี: เกิดอะไรขึ้นวันที่ 25 พฤศจิกายน 1986
จุดตั้งต้นของอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี คือคำแถลงที่หอสมุดประธานาธิบดี Reagan บันทึกว่า Reagan พูดกับผู้สื่อข่าวในห้องแถลงข่าวทำเนียบขาวเวลา 12.05 น. ตามเวลาวอชิงตัน (00.05 น. วันที่ 26 พฤศจิกายนตามเวลาไทย) ใจความมีดังนี้
- สั่งตรวจสอบ เมื่อวันศุกร์ก่อนหน้า Reagan ให้ Meese ตรวจสอบนโยบายต่ออิหร่าน และ Meese รายงานผลเบื้องต้นแก่เขากับ Donald T. Regan หัวหน้าเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาว เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน
- "ไม่ได้รับข้อมูลครบ" Reagan สรุปว่าตนไม่ได้รับข้อมูลครบถ้วนเกี่ยวกับกิจกรรมหนึ่งในนโยบายนี้ ซึ่ง "ทำให้เกิดคำถามร้ายแรงเรื่องความเหมาะสม"
- สองคนออกจากตำแหน่ง พลเรือโท John Poindexter ขอพ้นจากตำแหน่งผู้ช่วยประธานาธิบดีด้านความมั่นคงแห่งชาติ และพันโท Oliver North ถูกปลดจากหน้าที่ในสภาความมั่นคงแห่งชาติ (NSC)
- ตั้งคณะกรรมการทบทวนพิเศษ เพื่อทบทวนบทบาทของเจ้าหน้าที่ NSC
เมื่อถูกถามว่าจะมีใครถูกให้ออกอีก Reagan ตอบว่า "ไม่มีใครถูกให้ออก พวกเขาเลือกที่จะไปเอง" แล้วส่งให้ Meese ชี้แจงต่อ

รายงานอัยการพิเศษ Lawrence E. Walsh เล่าเบื้องหลังว่า ทีมตรวจสอบพบสำเนาบันทึกของ North เมื่อเดือนเมษายน 1986 ที่อธิบายการโอนเงิน North ยอมรับว่ามีการโอนเงินจริง แต่อ้างว่าเป็นความคิดของฝ่ายอิสราเอล Meese รายงานเรื่องนี้เป็นการส่วนตัวต่อ Reagan รองประธานาธิบดี George Bush และ Regan ในวันที่ 24 พฤศจิกายน แล้วแจ้งคณะรัฐมนตรีกับผู้นำรัฐสภาในเช้าวันที่ 25 ก่อนแถลงทางโทรทัศน์ตอนเที่ยง

กรณีอิหร่าน-คอนทรา คืออะไร
ย้อนไปก่อนวันที่นับเป็นอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี รายงานของ Walsh อธิบายว่าเรื่องนี้คือปฏิบัติการลับ 2 เรื่องของรัฐบาล Reagan ที่เจ้าหน้าที่ NSC ประสาน
- ฝั่งอิหร่าน ความพยายามช่วงปี 1985–1986 ที่จะให้ชาวอเมริกันซึ่งถูกจับเป็นตัวประกันในตะวันออกกลางได้รับการปล่อยตัว ด้วยการขายอาวุธสหรัฐฯ ให้อิหร่าน แม้มีมาตรการห้ามขายอาวุธอยู่
- ฝั่งคอนทรา การช่วยกิจกรรมทางทหารของกบฏคอนทราในนิการากัวอย่างลับ ๆ ขณะที่ Boland Amendment ของรัฐสภาห้ามความช่วยเหลือแบบนี้ระหว่างเดือนตุลาคม 1984 ถึงตุลาคม 1986
สองเรื่องผูกกันเมื่อเงินจากการขายอาวุธถูกโอนไปให้คอนทรา Walsh เขียนว่าการโอนเงินอาจหวือหวาที่สุด แต่ปฏิบัติการแต่ละเรื่องก็ขัดต่อนโยบายและกฎหมายของสหรัฐฯ อยู่แล้ว เงินผ่านเครือข่ายบริษัทและบัญชีธนาคารสวิสที่รายงานเรียกว่า "Enterprise" ซึ่ง Richard Secord และ Albert Hakim จัดให้ North ใช้ รวมกว่า 47 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี: อาวุธที่ส่งไปอิหร่านในปี 1985
รอบแรกของเรื่องที่ครบอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี เป็นการที่อิสราเอลส่งขีปนาวุธที่ผลิตในสหรัฐฯ ให้อิหร่าน แล้วขอให้สหรัฐฯ ส่งของมาทดแทน รายงาน Walsh บันทึกไว้ดังนี้
| วันที่ | การส่งอาวุธ | ผล |
|---|---|---|
| 20 ส.ค. 1985 | ขีปนาวุธต่อสู้รถถัง TOW 96 ลูกถึงอิหร่าน | ไม่มีตัวประกันได้รับการปล่อยตัว |
| 14 ก.ย. 1985 | เครื่องบินที่อิสราเอลเช่าเหมาลำนำ TOW 408 ลูกไปถึงอิหร่าน | วันรุ่งขึ้นบาทหลวง Benjamin Weir ได้รับการปล่อยตัวในเบรุต |
| พ.ย. 1985 | แผนส่งขีปนาวุธต่อสู้อากาศยาน HAWK 80 ลูก | ส่งถึงจริงเพียง 18 ลูก |
ในคำปราศรัยวันที่ 13 พฤศจิกายน 1986 Reagan ยอมรับว่ามี "การริเริ่มทางการทูตแบบลับกับอิหร่าน" มา 18 เดือน และอนุญาตให้ส่ง "อาวุธเชิงป้องกันและอะไหล่จำนวนเล็กน้อย" แต่ยืนยันว่า "เราไม่ได้ ขอย้ำ ไม่ได้แลกอาวุธหรือสิ่งใดกับตัวประกัน และจะไม่ทำ"
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี: ความลับแตกได้อย่างไร
ความลับที่นำมาสู่อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี รั่วจากสองเหตุการณ์ วันที่ 5 ตุลาคม 1986 ทหารนิการากัวยิงเครื่องบินขนส่งที่บรรทุกอาวุธให้คอนทราตก ลูกเรือชาวอเมริกันที่รอดคนเดียว Eugene Hasenfus บอกว่าตนทำงานให้ CIA อีกเดือนต่อมา วันที่ 3 พฤศจิกายน หนังสือพิมพ์ Al-Shiraa ของเลบานอนรายงานว่าสหรัฐฯ ขายอาวุธให้อิหร่านอย่างลับ ๆ
ลำดับเหตุการณ์ในรายงาน Walsh บันทึกว่า Reagan ปฏิเสธเรื่องการขายอาวุธในวันที่ 6 พฤศจิกายน ยอมรับในวันที่ 13 ว่าขายจริงแต่ไม่ใช่เพื่อแลกตัวประกัน และในงานแถลงข่าววันที่ 19 ยังปฏิเสธว่าสหรัฐฯ ไม่ได้มีส่วนในการส่งอาวุธช่วงก่อนเดือนมกราคม 1986 จนถึงวันที่ 25 พฤศจิกายน

ลำดับเหตุการณ์อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี
| วันที่ | เหตุการณ์ | แหล่ง |
|---|---|---|
| 5 ต.ค. 1986 | นิการากัวยิงเครื่องบินส่งเสบียงคอนทราตก | รายงาน Walsh |
| 3 พ.ย. 1986 | Al-Shiraa รายงานการขายอาวุธให้อิหร่าน | รายงาน Walsh |
| 13 พ.ย. 1986 | Reagan ปราศรัยยอมรับการส่งอาวุธ ปฏิเสธการแลกตัวประกัน | หอสมุด Reagan |
| 25 พ.ย. 1986 | Reagan และ Meese แถลงเรื่องการโอนเงินให้คอนทรา | หอสมุด Reagan, รายงาน Walsh |
| 1 ธ.ค. 1986 | ตั้งคณะกรรมการ Tower | รายงาน Walsh |
| 19 ธ.ค. 1986 | ศาลแต่งตั้ง Walsh เป็นอัยการพิเศษ | รายงาน Walsh |
| 26 ก.พ. 1987 | คณะกรรมการ Tower ส่งรายงาน | รายงาน Walsh |
| 4 มี.ค. 1987 | Reagan ยอมรับว่าข้อเท็จจริงขัดกับที่เคยพูด | หอสมุด Reagan |
| 18 พ.ย. 1987 | รัฐสภาออกรายงาน | รายงาน Walsh |
| 4 พ.ค. 1989 | คณะลูกขุนตัดสินว่า North ผิด 3 ข้อหา | รายงาน Walsh |
| 7 เม.ย. 1990 | Poindexter ถูกตัดสินว่าผิด 5 ข้อหา | รายงาน Walsh |
| 24 ธ.ค. 1992 | Bush อภัยโทษ 6 คน รวม Caspar Weinberger | รายงาน Walsh |
| 4 ส.ค. 1993 | Walsh ส่งรายงานฉบับสุดท้าย | รายงาน Walsh |
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี: คณะกรรมการ Tower และคำยอมรับของ Reagan
หลังวันที่นับเป็นอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี Reagan แถลงวันที่ 2 ธันวาคม 1986 ว่า Meese เห็นว่าควรมีอัยการพิเศษสอบสวนต่อ และตั้ง Frank Carlucci เป็นที่ปรึกษาความมั่นคงคนใหม่ คณะกรรมการทบทวนพิเศษ หรือคณะกรรมการ Tower มีอดีตวุฒิสมาชิก John Tower อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ Edmund Muskie และอดีตที่ปรึกษาความมั่นคง Brent Scowcroft ส่งรายงานวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 1987


วันที่ 4 มีนาคม 1987 Reagan กล่าวว่า "ไม่กี่เดือนก่อน ผมบอกประชาชนอเมริกันว่าผมไม่ได้แลกอาวุธกับตัวประกัน ใจและเจตนาที่ดีที่สุดของผมยังบอกว่านั่นเป็นความจริง แต่ข้อเท็จจริงและหลักฐานบอกผมว่าไม่ใช่" เขาอ้างรายงาน Tower ว่าสิ่งที่เริ่มเป็นการเปิดทางเชิงยุทธศาสตร์กับอิหร่าน กลายเป็นการแลกอาวุธกับตัวประกันในทางปฏิบัติ และกล่าวว่าเขาไม่รู้เรื่องการโอนเงินให้คอนทรา

คดีอิหร่าน-คอนทรา 40 ปีก่อน: 14 คนถูกตั้งข้อหา 11 คนถูกตัดสินว่าผิด
ผลคดีในวาระอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ตามสรุปคดีในรายงาน Walsh
| ผลคดี | จำนวน |
|---|---|
| ผู้ถูกตั้งข้อหาอาญา | 14 คน |
| ถูกตัดสินว่าผิด | 11 คน |
| คำตัดสินถูกกลับในชั้นอุทธรณ์ | 2 คน |
| ได้รับอภัยโทษก่อนขึ้นศาล | 2 คน |
| คดีถูกยกเพราะรัฐบาลไม่เปิดข้อมูลลับที่ต้องใช้ | 1 คน |
North ถูกตัดสินว่าผิดในเดือนพฤษภาคม 1989 ฐานแก้ไขและทำลายเอกสาร รับของกำนัลโดยมิชอบ (illegal gratuity) และช่วยขัดขวางการทำงานของรัฐสภา ศาลอุทธรณ์กลับคำตัดสินในเดือนกรกฎาคม 1990 และคดีถูกยกในเดือนกันยายน 1991 เพราะพยานได้รับอิทธิพลจากคำให้การของ North ต่อรัฐสภาภายใต้ความคุ้มกันที่ถ่ายทอดทางโทรทัศน์ ส่วนคำตัดสินของ Poindexter ถูกกลับในเดือนพฤศจิกายน 1991 ด้วยเหตุผลเดียวกัน
มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน
ข้อสรุปของ Walsh ที่ยังถูกอ้างในวาระอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี คือเจ้าหน้าที่ระดับสูงละเมิดกฎหมายและคำสั่งฝ่ายบริหาร นโยบายเบื้องหลังผ่านการพิจารณาในระดับสูงสุดของรัฐบาล และหลังความลับแตก เจ้าหน้าที่หลายคนจงใจหลอกรัฐสภาและประชาชน บทเรียนที่เหลือมี 3 เรื่อง
- การกำกับปฏิบัติการลับ ทีมเล็กใน NSC ทำงานนอกกลไกตรวจสอบปกติ และ Walsh ชี้ว่าการทำงานนอกระบบบัญชีเปิดช่องให้เกิดความผิดเรื่องเงิน ส่วน Reagan ประกาศไว้ตั้งแต่เดือนมีนาคม 1987 ว่ารับแบบการทำงานของ NSC ตามรายงาน Tower ทั้งหมด
- คำให้การภายใต้ความคุ้มกัน ความคุ้มกันที่รัฐสภาให้กลายเป็นเหตุให้คดีของ North และ Poindexter ล้ม ซึ่ง Walsh เตือนรัฐสภาไว้ตั้งแต่รายงานระหว่างกาลฉบับแรกในเดือนเมษายน 1987
- ความสัมพันธ์สหรัฐฯ–อิหร่าน ยังเป็นข่าวใหญ่ในปี 2026 เช่น สหรัฐฯ โจมตีเกาะเกชม์ของอิหร่าน
อ่านเรื่องย้อนหลังในยุคเดียวกับอิหร่าน-คอนทรา 40 ปีก่อน เช่น Black Monday 19 ตุลาคม 1987 และบทความทั้งหมดที่หมวดประวัติศาสตร์
คำถามที่พบบ่อย
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ครบวันไหน?
อิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ครบวันที่ 25 พฤศจิกายน 2026 เพราะในวันที่ 25 พฤศจิกายน 1986 ทำเนียบขาวเปิดเผยว่าเงินจากการขายอาวุธลับให้อิหร่านถูกโอนไปช่วยกบฏคอนทราในนิการากัว ประธานาธิบดี Ronald Reagan แถลงเวลา 12.05 น. ตามเวลาวอชิงตัน แล้วให้อัยการสูงสุด Edwin Meese III ชี้แจงต่อ
กรณีอิหร่าน-คอนทรา คืออะไร?
รายงานอัยการพิเศษ Walsh อธิบายว่าเป็นปฏิบัติการลับ 2 เรื่องของรัฐบาล Reagan ที่เจ้าหน้าที่สภาความมั่นคงแห่งชาติประสาน คือการขายอาวุธให้อิหร่านปี 1985–1986 เพื่อแลกตัวประกันชาวอเมริกันในตะวันออกกลาง และการช่วยกบฏคอนทราในนิการากัวขณะที่รัฐสภาห้ามไว้ ทั้งสองเรื่องมาบรรจบกันเมื่อเงินจากการขายอาวุธถูกโอนไปให้คอนทรา ซึ่งเปิดเผยเมื่อ 25 พฤศจิกายน 1986 จึงครบอิหร่าน-คอนทรา 40 ปี ในปี 2026
เรแกนรู้เรื่องการโอนเงินให้คอนทราหรือไม่?
ในคำปราศรัยวันที่ 4 มีนาคม 1987 Reagan กล่าวว่าเขาไม่รู้เรื่องการโอนเงินให้คอนทรา ส่วนรายงานของอัยการพิเศษ Walsh ปี 1993 สรุปว่าปฏิบัติการขายอาวุธให้อิหร่านเกิดขึ้นโดยที่ Reagan รองประธานาธิบดี Bush และรัฐมนตรีหลายคนรับรู้ และการอ้างว่าไม่รู้เรื่องการโอนเงินไม่ได้ทำให้พ้นความรับผิดชอบต่อปฏิบัติการทั้งสอง
คดีอิหร่าน-คอนทรา มีใครถูกลงโทษบ้าง?
รายงานของ Walsh ระบุว่าคดีที่ตามมาหลังเหตุการณ์อิหร่าน-คอนทรา 40 ปีก่อน มีผู้ถูกตั้งข้อหา 14 คน ถูกตัดสินว่าผิด 11 คน แต่คำตัดสินของ Oliver North และ John Poindexter ถูกกลับในชั้นอุทธรณ์เพราะคำให้การที่ได้รับความคุ้มกันต่อรัฐสภา และวันที่ 24 ธันวาคม 1992 ประธานาธิบดี George Bush อภัยโทษ 6 คน รวมอดีตรัฐมนตรีกลาโหม Caspar Weinberger
แหล่งอ้างอิง
- Remarks Announcing the Review of the National Security Council's Role in the Iran Arms and Contra Aid Controversy (November 25, 1986) — Ronald Reagan Presidential Library & Museum (NARA)
- Address to the Nation on the Iran Arms and Contra Aid Controversy - November 13, 1986 — Ronald Reagan Presidential Library & Museum (NARA)
- Address to the Nation on the Investigation of the Iran Arms and Contra Aid Controversy (December 2, 1986) — Ronald Reagan Presidential Library & Museum (NARA)
- Address to the Nation on the Iran Arms and Contra Aid Controversy (March 4, 1987) — Ronald Reagan Presidential Library & Museum (NARA)
- Final Report of the Independent Counsel for Iran/Contra Matters: Executive Summary — Lawrence E. Walsh, Independent Counsel (สำเนาที่ Federation of American Scientists)
- Final Report of the Independent Counsel for Iran/Contra Matters: Chronology of Key Public Events — Lawrence E. Walsh, Independent Counsel (สำเนาที่ Federation of American Scientists)
- Final Report of the Independent Counsel for Iran/Contra Matters: Part I, The Underlying Facts — Lawrence E. Walsh, Independent Counsel (สำเนาที่ Federation of American Scientists)
- Final Report of the Independent Counsel for Iran/Contra Matters: Summary of Prosecutions — Lawrence E. Walsh, Independent Counsel (สำเนาที่ Federation of American Scientists)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- รัฐสภา101สภาความมั่นคงแห่งชาติ19
- ประเทศและสถานที่
- อิหร่าน67ตะวันออกกลาง148สหรัฐอเมริกา848
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ
