# ITA 30 ปี: ผู้นำ APEC ที่ซูบิกเรียกร้อง 25 พ.ย. 1996 ให้ภาษีสินค้าไอทีเป็นศูนย์

> ITA 30 ปี นับจากผู้นำ APEC ที่ซูบิกเรียกร้อง 25 พ.ย. 1996 ให้ WTO สรุปข้อตกลงยกเลิกภาษีสินค้าไอที ซึ่งสำเร็จ 13 ธ.ค. 1996 วันนี้ครอบคลุม 84 สมาชิก WTO รวมไทย

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-21T01:08:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-21T01:08:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- ITA 30 ปี เริ่มนับจากวันที่ **25 พฤศจิกายน 1996** เมื่อผู้นำ APEC ที่ประชุมกันเป็นครั้งที่ **4** ที่ซูบิก ฟิลิปปินส์ เรียกร้องให้ที่ประชุมรัฐมนตรี WTO สรุปข้อตกลงเทคโนโลยีสารสนเทศที่ยกเลิกภาษีเกือบทั้งหมดภายในปี **2000**
- อีก **18 วัน** ต่อมา วันที่ **13 ธันวาคม 1996** ที่ประชุมรัฐมนตรี WTO ครั้งแรกที่สิงคโปร์ได้ข้อตกลง ITA โดยมีสมาชิกร่วมลงนามแรกเริ่ม **29** ราย
- ITA บังคับให้ภาคีลดและผูกพันอากรขาเข้าสินค้าในรายการไว้ที่ **0%** เช่น คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม เซมิคอนดักเตอร์ และซอฟต์แวร์ โดยใช้หลัก MFN ประเทศนอกข้อตกลงจึงได้ประโยชน์ด้วย
- ข้อตกลงขยายรายการปี 2015 เพิ่มสินค้าอีก **201** รายการ มูลค่าการค้ากว่า **1.3 ล้านล้านดอลลาร์** ต่อปี และ ณ **9 มิถุนายน 2026** ITA มีภาคี **56** ราย ครอบคลุมสมาชิก WTO **84** ราย รวมประเทศไทย
- WTO ระบุว่าช่วงปี 2011–2013 ไทยส่งออกสินค้าในรายการขยายเฉลี่ยปีละ **23.0 พันล้านดอลลาร์** และนำเข้า **26.7 พันล้านดอลลาร์**

ITA 30 ปี เริ่มนับจากวันที่ 25 พฤศจิกายน 1996 เมื่อ[ปฏิญญาผู้นำ APEC](https://www.apec.org/meeting-papers/leaders-declarations/1996/1996_aelm)ที่ซูบิก ฟิลิปปินส์ เรียกร้องให้ที่ประชุมรัฐมนตรี WTO สรุปข้อตกลงเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Agreement หรือ ITA) ที่ยกเลิกภาษีสินค้าไอทีเกือบทั้งหมดภายในปี 2000 อีก 18 วันต่อมา ข้อตกลงก็สำเร็จที่สิงคโปร์ และวันนี้ครอบคลุมสมาชิก WTO 84 ราย รวมประเทศไทย

## ITA 30 ปี: ผู้นำ APEC เขียนอะไรไว้ที่ซูบิก 25 พฤศจิกายน 1996

ปฏิญญาผู้นำ APEC ปี 1996 เป็นผลของการประชุมผู้นำประจำปีครั้งที่ 4 ต่อจากการประชุมที่ Blake Island ปี 1993 ที่โบกอร์ปี 1994 และที่โอซากาปี 1995 ประเด็นหลักของปฏิญญามีดังนี้

- ประกาศแผนปฏิบัติการมะนิลา (Manila Action Plan for APEC หรือ MAPA) ซึ่งรวมแผนของแต่ละเขตเศรษฐกิจตามวาระโอซากา เริ่มใช้ 1 มกราคม 1997 เพื่อเดินหน้าสู่เป้าหมายโบกอร์เรื่องการค้าและการลงทุนเสรีภายในปี 2010/2020
- ตกลงปรับพิกัดศุลกากรให้เป็นระบบเดียวกันภายในสิ้นปี 1996 และพิธีการศุลกากรภายในปี 1998
- ย้ำความสำคัญของระบบการค้าพหุภาคีภายใต้ WTO และเร่งให้การเจรจาด้านโทรคมนาคมกับบริการการเงินจบลง
- ย่อหน้าที่ 13 ระบุว่าผู้นำ APEC ตระหนักถึงความสำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศในศตวรรษที่ 21 จึงเรียกร้องให้ที่ประชุมรัฐมนตรี WTO สรุปข้อตกลงเทคโนโลยีสารสนเทศ "ที่จะยกเลิกภาษีเกือบทั้งหมดภายในปี 2000" โดยยอมรับว่าต้องยืดหยุ่นระหว่างการเจรจาที่เจนีวา

![หน้าปฏิญญาผู้นำ APEC ปี 1996 บนเว็บไซต์ APEC ลงวันที่ 25 พฤศจิกายน 1996 ที่ซูบิก ฟิลิปปินส์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/apec-1996-leaders-declaration-page.webp?v=b8c853eb) _(ภาพ: apec.org (ภาพหน้าจอ))_

![ผู้นำ APEC ในการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจที่ Subic Bay Freeport Zone ฟิลิปปินส์ ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์บันทึกว่าเป็นครั้งแรกที่ฟิลิปปินส์เป็นเจ้าภาพ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/apec-1996-subic-leaders.webp?v=eafb4b1b) _(ภาพ: Department of Foreign Affairs, Republic of the Philippines / Wikimedia Commons, สาธารณสมบัติ)_

ปฏิญญายังระบุว่าการประชุมรัฐมนตรี WTO ครั้งแรกจัดในเขตเศรษฐกิจสมาชิก APEC (สิงคโปร์) และผู้นำตั้งใจให้การประชุมนั้นมีพลวัตและเป้าหมายที่จำเป็นต่อการเสริมความแข็งแรงของระบบการค้าพหุภาคี

## จากซูบิกถึงสิงคโปร์: จุดเริ่มต้นของ ITA 30 ปี สำเร็จใน 18 วัน

[หน้าอธิบายของ WTO](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/itaintro_e.htm)ระบุว่า ITA ฉบับแรกได้ข้อสรุปเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 1996 ผ่าน "ปฏิญญารัฐมนตรีว่าด้วยการค้าสินค้าเทคโนโลยีสารสนเทศ" ในการประชุมรัฐมนตรี WTO ครั้งแรกที่สิงคโปร์ เป็นข้อตกลงลดภาษีฉบับแรกและสำคัญที่สุดที่ WTO เจรจาได้หลังก่อตั้งในปี 1995 สาระของข้อตกลงมีดังนี้

- **สมาชิกแรกเริ่ม** 29 ราย และเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วช่วงต้นปี 1997
- **สินค้าที่ครอบคลุม** คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม เซมิคอนดักเตอร์ เครื่องผลิตและทดสอบเซมิคอนดักเตอร์ ซอฟต์แวร์ เครื่องมือวิทยาศาสตร์ และชิ้นส่วนกับอุปกรณ์เสริมส่วนใหญ่ของสินค้าเหล่านี้
- **พันธกรณี** ภาคีต้องยกเลิกและผูกพันอากรขาเข้าสินค้าในรายการไว้ที่ศูนย์
- **หลัก MFN** การลดภาษีอยู่ในตารางข้อผูกพันของภาคีและใช้กับทุกประเทศ สมาชิกที่ไม่ได้เข้าร่วม ITA จึงได้ประโยชน์จากการลดภาษีด้วย

![โถงนิทรรศการประดับสัญลักษณ์ WTO ในงานประชุมรัฐมนตรีครั้งแรกที่สิงคโปร์ ธันวาคม 1996](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/wto-singapore-ministerial-1996-a.webp?v=0697d1fb) _(ภาพ: World Trade Organization / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0)_

WTO ระบุว่าในปี 2013 สินค้าที่ ITA ยกเลิกภาษีมีมูลค่าการค้าราว 1.6 ล้านล้านดอลลาร์ เกือบสามเท่าของตอนลงนามปี 1996 และ[หน้าหลักของ ITA](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/inftec_e.htm)ระบุว่าการส่งออกสินค้า ITA ทั่วโลกเพิ่มขึ้นกว่าสี่เท่าตั้งแต่ปี 1996 จนถึง 2.5 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2021

## ITA 30 ปี ต่างจากข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) อย่างไร

ITA 30 ปีที่ผ่านมาไม่ได้ทำงานแบบ FTA ที่ให้สิทธิ์เฉพาะคู่สัญญา ตามคำอธิบายของ WTO ข้อตกลงนี้มีลักษณะสำคัญ 3 ข้อ

- ภาคีต้องผูกพันอากรของสินค้าในรายการไว้ที่ศูนย์ในตารางข้อผูกพันต่อ WTO จึงขึ้นภาษีกลับไม่ได้ตามกฎหมาย
- การลดภาษีใช้หลักชาติที่ได้รับความอนุเคราะห์ยิ่ง (MFN) คือให้กับสมาชิก WTO ทุกราย ประเทศที่ไม่ได้เข้าร่วมจึงส่งสินค้าเข้าตลาดภาคีได้โดยไม่เสียอากรเช่นกัน
- WTO ระบุว่าข้อตกลงขยายรายการช่วยให้นักลงทุนและผู้ค้าคาดการณ์ได้ดีขึ้น เพราะสินค้าบางรายการเดิมไม่มีเพดานภาษีผูกพัน หรือผูกพันไว้ที่อัตราสูง

ด้วยเหตุนี้ประโยชน์ของ ITA 30 ปีจึงกระจายไปทั้งตลาด ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ลงนาม

## ITA 30 ปี กับการขยายรายการสินค้าอีก 201 รายการ

สินค้าไอทีเปลี่ยนเร็วกว่ารายการปี 1996 มาก [เอกสารสรุปของ WTO](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/briefingnoteita_e.htm)เล่าขั้นตอนการขยายรายการไว้ดังนี้

- พฤษภาคม 2012 ในวาระครบ 15 ปีของ ITA สมาชิกยอมรับว่ามีสินค้าไอทีประเภทใหม่ที่อยู่นอกรายการเดิม
- มิถุนายน 2012 สมาชิก WTO 33 รายเริ่มกระบวนการไม่เป็นทางการเพื่อเจรจาขยายรายการ ต่อมาผู้ร่วมเจรจาเพิ่มเป็น 54 ราย
- 24 กรกฎาคม 2015 หลังเจรจา 17 รอบ ผู้ร่วมเจรจาเกือบทั้งหมดตกลงเพิ่มสินค้า 201 รายการ มูลค่าการค้ากว่า 1.3 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี หรือราว 7% ของการค้าโลก
- สินค้าใหม่มีทั้งเซมิคอนดักเตอร์รุ่นใหม่ เครื่องผลิตเซมิคอนดักเตอร์ เลนส์ออปติก อุปกรณ์นำทาง GPS และเครื่องมือแพทย์อย่าง MRI กับเครื่องอัลตราซาวด์
- ภาษีส่วนใหญ่ของสินค้า 201 รายการต้องหมดไปภายใน 3 ปี เริ่มลดตั้งแต่ปี 2016 และ WTO ระบุว่าสมาชิกกว่า 50 รายสรุปการขยายรายการได้ที่การประชุมรัฐมนตรีไนโรบีเดือนธันวาคม 2015

## ไทยในวาระ ITA 30 ปี: ภาคีที่ค้าสินค้าไอทีหลายหมื่นล้านดอลลาร์

[รายชื่อภาคี ITA ของ WTO](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/itapart_e.htm) ณ วันที่ 9 มิถุนายน 2026 ก่อนถึงวาระ ITA 30 ปี มีภาคี 56 ราย ครอบคลุมสมาชิก WTO 84 ราย (สหภาพยุโรปนับเป็นภาคีเดียวแทน 27 ประเทศสมาชิก) และมีประเทศไทยอยู่ในรายชื่อ ร่วมกับเพื่อนบ้านอาเซียนอย่างอินโดนีเซีย สปป.ลาว มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และเวียดนาม

![หน้ารายชื่อภาคี ITA ของ WTO ณ วันที่ 9 มิถุนายน 2026 ระบุภาคี 56 ราย ครอบคลุมสมาชิก 84 ราย](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/wto-ita-participants-list-2026.webp?v=40ce21a6) _(ภาพ: wto.org (ภาพหน้าจอ))_

เอกสารสรุปการขยายรายการของ WTO มีข้อมูลฝั่งไทย 2 ส่วน

- ก่อนการขยายรายการ ไทยเก็บอากรขาเข้า 30% กับบัตรแม่เหล็กบางประเภท ซึ่ง WTO ยกเป็นตัวอย่างของสินค้าที่ภาษียังสูงในบางตลาด
- ตารางมูลค่าการค้าที่ข้อตกลงขยายครอบคลุมระบุว่า ช่วงปี 2011–2013 ไทยส่งออกสินค้าในรายการขยายเฉลี่ยปีละ 23.0 พันล้านดอลลาร์ และนำเข้า 26.7 พันล้านดอลลาร์

| ภาคีอาเซียน | ส่งออกเฉลี่ย 2011–13 (พันล้านดอลลาร์) | นำเข้าเฉลี่ย 2011–13 (พันล้านดอลลาร์) |
| --- | --- | --- |
| สิงคโปร์ | 120.9 | 85.0 |
| มาเลเซีย | 45.6 | 41.0 |
| ไทย | 23.0 | 26.7 |
| ฟิลิปปินส์ | 4.7 | 6.9 |

![กราฟเทียบการค้าสินค้าในรายการขยาย ITA ของภาคีอาเซียน 4 ราย ช่วงปี 2011–2013](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ita-30-years-apec-subic-1996-it-tariffs/ita-expansion-asean-trade-2011-2013.webp?v=022cdcbc) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: World Trade Organization))_

## ลำดับเหตุการณ์ ITA 30 ปี

| ปี/วันที่ | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 1993 | ผู้นำ APEC ประชุมครั้งแรกที่ Blake Island |
| 1994 | ผู้นำ APEC ตั้งเป้าหมายโบกอร์เรื่องการค้าและการลงทุนเสรี |
| 1995 | ผู้นำ APEC รับวาระปฏิบัติการโอซากา และ WTO ก่อตั้ง |
| 25 พ.ย. 1996 | ปฏิญญาผู้นำ APEC ที่ซูบิกเรียกร้องให้ WTO สรุป ITA |
| 13 ธ.ค. 1996 | ITA สำเร็จที่การประชุมรัฐมนตรี WTO ครั้งแรก สิงคโปร์ สมาชิกแรกเริ่ม 29 ราย |
| 1 ม.ค. 1997 | แผนปฏิบัติการมะนิลา (MAPA) ของ APEC เริ่มใช้ |
| พ.ค. 2012 | วาระครบ 15 ปี สมาชิกยอมรับว่ามีสินค้าไอทีใหม่ที่อยู่นอกรายการ |
| 24 ก.ค. 2015 | ผู้ร่วมเจรจาตกลงเพิ่มสินค้า 201 รายการ |
| ธ.ค. 2015 | สรุปการขยายรายการที่การประชุมรัฐมนตรีไนโรบี |
| 2021 | การส่งออกสินค้า ITA ทั่วโลกแตะ 2.5 ล้านล้านดอลลาร์ |
| 9 มิ.ย. 2026 | ภาคี 56 ราย ครอบคลุมสมาชิก WTO 84 ราย |
| 25 พ.ย. 2026 | ครบ ITA 30 ปี นับจากปฏิญญาซูบิก |

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

- **ภาษีศุลกากรศูนย์ที่ผูกพันไว้** ITA 30 ปีหลังปฏิญญาซูบิก สินค้าไอทีในรายการยังต้องเป็นอากรศูนย์ในตารางข้อผูกพันของภาคี ซึ่ง WTO ระบุว่าภาคีรวมกันคิดเป็นราว 97% ของการค้าสินค้าไอทีโลก
- **รายการต้องตามเทคโนโลยีให้ทัน** บทเรียนสำคัญของ ITA 30 ปีคือรายการสินค้าเก่าเร็ว ข้อตกลงขยายปี 2015 มีพันธกรณีให้จัดการอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษี และให้ทบทวนรายการสินค้าว่าต้องขยายอีกหรือไม่ เพื่อตามพัฒนาการทางเทคโนโลยี
- **APEC ยังเป็นเวทีการค้า** ปีนี้ผู้นำ APEC ประชุมกันที่เซินเจิ้น อ่านผลการประชุมได้ที่[ผู้นำเอเปค 2026 ออก Shenzhen Outlook 23 ข้อ](/world/apec-leaders-shenzhen-outlook-2026-23-points)

สำหรับองค์กรไทยที่ซื้อเซิร์ฟเวอร์ อุปกรณ์เครือข่าย หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ITA 30 ปีคือเหตุผลเบื้องหลังที่สินค้าเหล่านี้จำนวนมากเข้าประเทศโดยไม่เสียอากรขาเข้า แต่ต้องตรวจพิกัดของสินค้าแต่ละรายการกับกรมศุลกากรก่อนสรุปต้นทุน เพราะสินค้าทุกชนิดไม่ได้อยู่ในรายการ เรื่องประวัติศาสตร์เศรษฐกิจและเทคโนโลยีเรื่องอื่นอ่านต่อได้ที่[หมวดประวัติศาสตร์](/history/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ITA 30 ปี คืออะไร?

ITA 30 ปี คือวาระครบ 30 ปีของข้อตกลงเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Agreement) ของ WTO ซึ่งผู้นำ APEC เรียกร้องไว้ที่ซูบิกเมื่อ 25 พฤศจิกายน 1996 และสรุปได้ที่การประชุมรัฐมนตรี WTO ครั้งแรกในสิงคโปร์เมื่อ 13 ธันวาคม 1996 ภาคีต้องยกเลิกและผูกพันอากรขาเข้าสินค้าไอทีในรายการไว้ที่ศูนย์

### ข้อตกลง ITA ครอบคลุมสินค้าอะไรบ้าง?

WTO ระบุว่า ITA ครอบคลุมสินค้าไฮเทคจำนวนมาก ได้แก่ คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม เซมิคอนดักเตอร์ เครื่องผลิตและทดสอบเซมิคอนดักเตอร์ ซอฟต์แวร์ เครื่องมือวิทยาศาสตร์ และชิ้นส่วนกับอุปกรณ์เสริมส่วนใหญ่ของสินค้าเหล่านี้ ส่วนรายการขยายปี 2015 เพิ่มอีก 201 รายการ เช่น เซมิคอนดักเตอร์รุ่นใหม่ เลนส์ออปติก อุปกรณ์ GPS และเครื่อง MRI ทำให้ในวาระ ITA 30 ปี รายการสินค้ากว้างกว่าปี 1996 มาก

### ไทยเป็นภาคีข้อตกลง ITA หรือไม่?

เป็น รายชื่อภาคี ITA ของ WTO ณ วันที่ 9 มิถุนายน 2026 มีประเทศไทยอยู่ด้วย ในวาระ ITA 30 ปี ข้อตกลงนี้มีภาคี 56 ราย ครอบคลุมสมาชิก WTO 84 ราย ไทยยังเป็นหนึ่งในสมาชิกที่ร่วมเจรจาขยายรายการสินค้าเมื่อปี 2015

### ผู้นำ APEC ที่ซูบิกปี 1996 ตกลงอะไรนอกจาก ITA?

ปฏิญญาผู้นำ APEC ปี 1996 ที่ซูบิกประกาศแผนปฏิบัติการมะนิลา (Manila Action Plan for APEC หรือ MAPA) ที่เริ่มใช้ 1 มกราคม 1997 เพื่อเดินหน้าสู่เป้าหมายโบกอร์เรื่องการค้าและการลงทุนเสรีภายในปี 2010/2020 และเรียกร้องให้เร่งเจรจา WTO ด้านโทรคมนาคมและบริการการเงินให้เสร็จ


## แหล่งอ้างอิง

- [1996 Leaders' Declaration (Subic, The Philippines, 25 November 1996)](https://www.apec.org/meeting-papers/leaders-declarations/1996/1996_aelm) — Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC)
- [Information Technology Agreement — an explanation](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/itaintro_e.htm) — World Trade Organization
- [Information Technology Agreement (ITA)](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/inftec_e.htm) — World Trade Organization
- [List of ITA participants (as of 9 June 2026)](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/itapart_e.htm) — World Trade Organization
- [Briefing note: Expansion of the Information Technology Agreement (ITA)](https://www.wto.org/english/tratop_e/inftec_e/briefingnoteita_e.htm) — World Trade Organization
