# Mariner 9 55 ปี: ยานลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์อื่น 14 พ.ย. 1971 กับภาพดาวอังคาร 7,329 ภาพ

> Mariner 9 55 ปี ครบ 14 พ.ย. 2026 นับจากวันที่ยานของ NASA เข้าวงโคจรดาวอังคารในปี 1971 เป็นยานลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น และส่งภาพกลับมา 7,329 ภาพ

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-05T06:58:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-05T06:58:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **Mariner 9 55 ปี** ครบในวันที่ **14 พฤศจิกายน 2026** NASA ระบุว่าเวลา 00:18 UT วันที่ 14 พฤศจิกายน 1971 ยานจุดเครื่องยนต์ **915.6 วินาที** และกลายเป็นวัตถุชิ้นแรกที่มนุษย์สร้างซึ่งเข้าสู่วงโคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น
- ยานไปถึงดาวอังคารก่อนยาน Mars 2 ของสหภาพโซเวียต ซึ่ง NASA ระบุว่าออกเดินทางก่อน **11 วัน**
- พายุฝุ่นที่เริ่มเมื่อ **22 กันยายน 1971** ปกคลุมดาวอังคารจนยานเห็นเพียงยอด Olympus Mons และภูเขาไฟ Tharsis 3 ลูก ภาพละเอียดเริ่มกลับมาตั้งแต่ **2 มกราคม 1972**
- ถึงวันติดต่อครั้งสุดท้าย **27 ตุลาคม 1972** ยานทำแผนที่ดาวอังคารได้ **85%** และส่งภาพกลับมา **7,329 ภาพ** รวมภาพดวงจันทร์ Phobos และ Deimos อย่างน้อย 80 ภาพ

Mariner 9 55 ปี ครบในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2026 [NASA ระบุ](https://science.nasa.gov/mission/mariner-9/)ว่าเวลา 00:18 UT วันที่ 14 พฤศจิกายน 1971 (07.18 น. ตามเวลาประเทศไทย) ยาน Mariner 9 จุดเครื่องยนต์หลัก 915.6 วินาที และกลายเป็นวัตถุชิ้นแรกที่มนุษย์สร้างซึ่งเข้าสู่วงโคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น ยานลำนี้ทำแผนที่ดาวอังคารได้ 85% และส่งภาพกลับมา 7,329 ภาพ

![ยาน Mariner 9 ของ NASA ภาพปี 1971](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-spacecraft-1971.webp?v=8ed99dd8) _(ภาพ: NASA/JPL-Caltech)_

## Mariner 9 55 ปี: ยานลำนี้คืออะไร

Mariner 9 คือยานโคจรรอบดาวอังคารของ NASA ที่ Jet Propulsion Laboratory (JPL) ออกแบบและบริหารภารกิจ [NASA เรียก](https://science.nasa.gov/mission/mariner-9/)ยานลำนี้ว่ายานลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น เพราะไปถึงก่อนยาน Mars 2 ของสหภาพโซเวียต ซึ่งออกเดินทางก่อน 11 วัน

เดิมภารกิจ Mariner Mars 71 วางแผนใช้ยาน 2 ลำทำงานเสริมกัน [NASA NSSDCA บันทึก](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A)ว่า Mariner 8 ล้มเหลวตอนปล่อยเมื่อ 9 พฤษภาคม 1971 และไม่ถึงวงโคจรโลก Mariner 9 จึงรับเป้าหมายของทั้งสองลำ คือทำแผนที่พื้นผิวดาวอังคาร 70% ซึ่งเป็นงานของ Mariner 8 และศึกษาการเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศและพื้นผิวตามเวลา ซึ่งเป็นงานของ Mariner 9 เอง

| รายการ | ข้อมูลตาม NASA |
| --- | --- |
| วันปล่อย | 30 พฤษภาคม 1971 เวลา 22:23:04 UT |
| ฐานปล่อย | Cape Canaveral ฟลอริดา Launch Complex 36B |
| จรวด | Atlas Centaur (AC-23) |
| มวลยาน | 997.9 กิโลกรัม (2,200 ปอนด์) |
| ความกว้างรวมแผงโซลาร์ | 6.89 เมตร |
| เครื่องมือวิทยาศาสตร์ | กล้องถ่ายภาพ, Ultraviolet Spectrometer, Infrared Spectrometer, Infrared Radiometer |

ตัวยานสร้างบนโครงแมกนีเซียมรูปแปดเหลี่ยม ลึก 45.7 เซนติเมตร และกว้าง 138.4 เซนติเมตรตามแนวทแยง เครื่องมือวิทยาศาสตร์ทุกชิ้นติดอยู่บนแท่นที่หมุนได้ใต้ตัวยาน [NASA NSSDCA ระบุ](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A)ว่าเครื่องยนต์หลักปรับทิศได้ ให้แรงขับ 1,340 นิวตัน และติดเครื่องซ้ำได้ถึง 5 ครั้ง ใช้เชื้อเพลิงโมโนเมทิลไฮดราซีนกับไนโตรเจนเตตรอกไซด์ ส่วนการรู้ท่าทางของยานใช้เซนเซอร์ดวงอาทิตย์ ตัวจับดาว Canopus ไจโรสโคป และมาตรวัดความเร่ง ระบบเหล่านี้ทำให้ยานหันกล้องและเสาอากาศได้ตรงเป้าตลอดการเดินทางหลายเดือน

![แผนภาพยาน Mariner ชุดปี 1971 แสดงแผงโซลาร์ 4 แผง เสาอากาศ และเครื่องมือวิทยาศาสตร์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-spacecraft-diagram.webp?v=e29bc697) _(ภาพ: NASA/JPL-Caltech)_

## คืนวันที่ 14 พฤศจิกายน 1971 จุดเริ่มของ Mariner 9 55 ปี

ยานใช้เวลาราว 5 เดือนครึ่งเดินทาง [NASA NSSDCA](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A) ระบุว่า Mariner 9 ถูกส่งขึ้นในเส้นทางตรงสู่ดาวอังคารระยะ 398 ล้านกิโลเมตร ยานแยกจากจรวดเวลา 22:36 UT หรือ 13 นาทีหลังปล่อย และกางแผงโซลาร์ทั้ง 4 แผงเวลา 22:40 UT

เวลา 00:18 UT วันที่ 14 พฤศจิกายน 1971 ยานจุดเครื่องยนต์หลัก 915.6 วินาทีเพื่อชะลอความเร็วและเข้าสู่วงโคจร วงโคจรแรกอยู่ที่ราว 1,398 × 17,916 กิโลเมตร เอียง 64.3 องศา การจุดเครื่องยนต์อีกครั้งในรอบที่ 4 ปรับวงโคจรเป็นราว 1,394 × 17,144 กิโลเมตร เอียง 64.34 องศา

![ยาน Mariner 9 ถ่ายภาพ Nix Olympica ระหว่างเข้าใกล้ดาวอังคาร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-nix-olympica-approach.webp?v=578c6975) _(ภาพ: NASA/JPL)_

## พายุฝุ่นทั่วดาว: อุปสรรคแรกในเรื่องราว Mariner 9 55 ปี

ดาวอังคารไม่ได้ต้อนรับยานด้วยภาพที่ชัด [NASA NSSDCA บันทึก](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A)ว่าพายุฝุ่นเริ่มเมื่อ 22 กันยายน 1971 ในเขต Noachis แล้วขยายเป็นพายุทั่วดาวครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งที่เคยสังเกตได้ เมื่อยานไปถึง ไม่มีรายละเอียดพื้นผิวให้เห็นนอกจากยอด Olympus Mons และภูเขาไฟ 3 ลูกในเขต Tharsis

พายุนี้ทำให้ช่วงแรกของ Mariner 9 55 ปี ไม่ได้เริ่มด้วยภาพสวย ทีมจึงปรับแผน การศึกษาพื้นที่ที่เปลี่ยนแปลงตามเวลาเปลี่ยนจาก 6 พื้นที่ทุก 5 วัน เป็นพื้นที่ที่เล็กลงทุก 17 วัน [NASA Science ระบุ](https://science.nasa.gov/mission/mariner-9/)ว่าภาพที่ถ่ายก่อนกลางเดือนมกราคม 1972 ไม่เห็นรายละเอียดมาก และเมื่อพายุสงบ ตั้งแต่ 2 มกราคม 1972 ยานเริ่มส่งภาพภูมิประเทศที่เต็มไปด้วยหลุมกลับมา

![Olympus Mons โผล่พ้นพายุฝุ่นบนดาวอังคาร ภาพจากยาน Mariner 9](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-olympus-mons-dust-storm.webp?v=785af5d8) _(ภาพ: NASA/JPL)_
![ระบบหุบเขาบนดาวอังคารเริ่มปรากฏเมื่อพายุฝุ่นจางลง ภาพจากยาน Mariner 9](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-canyon-dust-storm.webp?v=c90eade6) _(ภาพ: NASA/JPL)_

## Mariner 9 55 ปี: ค้นพบอะไรบนดาวอังคาร

ภาพของ Mariner 9 เปลี่ยนความเข้าใจเรื่องดาวอังคาร [NASA ระบุ](https://science.nasa.gov/mission/mariner-9/)ว่าข้อมูลจำนวนมากที่ยานส่งกลับมาหักล้างความคิดว่าดาวอังคารไม่มีกิจกรรมทางธรณีวิทยา สิ่งที่ยานพบมีดังนี้

- **ภูเขาไฟ** ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 1972 ยานระบุภูเขาไฟได้ราว 20 ลูก ลูกหนึ่งต่อมาได้ชื่อว่า Olympus Mons ข้อมูลจากสเปกโตรมิเตอร์ของยานบอกว่าสูงราว 15–30 กิโลเมตร ฐานกว้าง 600 กิโลเมตร ใหญ่กว่าภูเขาไฟทุกลูกบนโลก
- **หุบเขา Valles Marineris** ระบบหุบเขาทางตะวันออกของเขต Tharsis ยาวกว่า 4,000 กิโลเมตร กว้าง 200 กิโลเมตร และลึกกว่า 7 กิโลเมตรในบางช่วง ได้ชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ Mariner 9
- **ร่องขนาน** ภาพแรกของระบบร่องขนานที่ยาวกว่า 1,700 กิโลเมตรใน Mare Sirenum
- **ดวงจันทร์ 2 ดวง** ภาพ Phobos และ Deimos อย่างน้อย 80 ภาพ

[JPL สรุป](https://www.jpl.nasa.gov/missions/mariner-9-mariner-i/)ว่าภาพสำคัญที่สุดในกว่า 7,000 ภาพ คือภาพละเอียดชุดแรกของภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ระบบหุบเขาที่ใหญ่กว่า Grand Canyon มาก และดวงจันทร์ทั้งสองดวงของดาวอังคาร ส่วนเรื่องน้ำ NASA บันทึกว่ามีการคาดเดาว่าอาจเคยมีน้ำบนพื้นผิวในอดีต แต่ข้อมูลของยานยังพิสูจน์ไม่ได้

![ร่องน้ำ Nirgal Vallis บนดาวอังคาร ภาพจากยาน Mariner 9](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-nirgal-vallis.webp?v=ed85db3d) _(ภาพ: NASA/JPL)_

## Mariner 9 55 ปี: ภารกิจจบลงอย่างไร

วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 1972 NASA ประกาศว่า Mariner 9 ทำเป้าหมายครบทุกข้อ แต่ยานยังส่งข้อมูลที่ใช้ได้ต่อไปจนถึงหน้าร้อน การติดต่อครั้งสุดท้ายคือเวลา 22:32 UT วันที่ 27 ตุลาคม 1972 เมื่อแก๊สไนโตรเจนที่ใช้ควบคุมท่าทางของยานหมด ถึงตอนนั้นยานทำแผนที่ดาวอังคารได้ 85% ที่ความละเอียด 1–2 กิโลเมตร และส่งภาพกลับมา 7,329 ภาพ หน้าภารกิจของ NASA ระบุด้วยว่ายานคาดว่าจะตกลงบนพื้นผิวดาวอังคารราวปี 2020

![ตัวเลขสำคัญของภารกิจ Mariner 9 จาก NASA](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-key-numbers.webp?v=04caa482) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: NASA (NASA Science และ NSSDCA)))_

## Mariner 9 55 ปี: คอมพิวเตอร์ 512 words เทียบกับวันนี้

สำหรับคนทำงานไอที ส่วนที่น่าสนใจของ Mariner 9 55 ปี คือระบบคอมพิวเตอร์บนยาน [NASA NSSDCA ระบุ](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A)รายละเอียดไว้ดังนี้

| ระบบ | ข้อมูลตาม NASA NSSDCA |
| --- | --- |
| หน่วยความจำของคอมพิวเตอร์กลางและตัวจัดลำดับคำสั่ง | 512 words |
| คำสั่งของระบบสั่งการ | คำสั่งตรง 86 คำสั่ง คำสั่งเชิงปริมาณ 4 คำสั่ง และคำสั่งควบคุม 5 คำสั่ง |
| ที่เก็บข้อมูล | เทปแม่เหล็กแบบม้วน 8 แทร็ก ยาว 168 เมตร จุได้ 180 ล้านบิต |
| ความเร็วบันทึก | 132 kbit/s |
| ความเร็วส่งข้อมูลกลับ | 16, 8, 4, 2 และ 1 kbit/s |
| เครื่องส่ง | S-band 10 W/20 W 2 ชุด |
| พลังงาน | เซลล์แสงอาทิตย์ 14,742 เซลล์ พื้นที่ 7.7 ตารางเมตร ได้ 800 W ที่โลก และ 500 W ที่ดาวอังคาร |
| แบตเตอรี่ | นิกเกิล-แคดเมียม 20 แอมแปร์-ชั่วโมง |

เทป 180 ล้านบิตเท่ากับราว 22.5 เมกะไบต์ (คำนวณจาก 8 บิตต่อไบต์) และส่งข้อมูลกลับโลกได้เพียง 1–16 kbit/s ภารกิจที่ส่งภาพดาวอังคารกลับมา 7,329 ภาพจึงทำได้ด้วยหน่วยความจำและแบนด์วิดท์ที่น้อยกว่าอุปกรณ์ทั่วไปวันนี้หลายเท่า

## ลำดับเหตุการณ์ Mariner 9 55 ปี

| วันที่ | เกิดอะไรขึ้น |
| --- | --- |
| 9 พฤษภาคม 1971 | Mariner 8 ปล่อยไม่สำเร็จ ไม่ถึงวงโคจรโลก |
| 30 พฤษภาคม 1971 | ปล่อย Mariner 9 จาก Cape Canaveral เวลา 22:23:04 UT |
| 22 กันยายน 1971 | พายุฝุ่นเริ่มในเขต Noachis ก่อนขยายทั่วดาว |
| 14 พฤศจิกายน 1971 | จุดเครื่องยนต์ 915.6 วินาที เข้าสู่วงโคจรรอบดาวอังคาร เป็นยานลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น |
| ปลายพฤศจิกายน 1971 | เริ่มภารกิจถ่ายภาพ แต่ภาพยังไม่ชัดเพราะพายุฝุ่น |
| 2 มกราคม 1972 | พายุสงบ ยานเริ่มส่งภาพละเอียดกลับมา |
| กุมภาพันธ์ 1972 | ระบุภูเขาไฟได้ราว 20 ลูก รวม Olympus Mons |
| 11 กุมภาพันธ์ 1972 | NASA ประกาศว่ายานทำเป้าหมายครบทุกข้อ |
| 27 ตุลาคม 1972 | ติดต่อครั้งสุดท้ายเวลา 22:32 UT ไนโตรเจนควบคุมท่าทางหมด |
| 14 พฤศจิกายน 2026 | ครบ 55 ปีที่ Mariner 9 เข้าสู่วงโคจรดาวอังคาร |

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

มรดกที่เห็นชัดที่สุดของ Mariner 9 55 ปี คือชื่อบนแผนที่ดาวอังคาร หุบเขา Valles Marineris ได้ชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ยานที่ค้นพบ และ [NASA ปล่อยภาพหุบเขานี้จากยาน Mars Odyssey](https://images.nasa.gov/details/PIA04003) ในวาระครบรอบ Mariner 9 เมื่อปี 2002 ส่วน NASA เองยกให้ Mariner 9 เป็นหนึ่งในภารกิจหุ่นยนต์ยุคแรกที่ยิ่งใหญ่และมีอิทธิพลที่สุดของยุคอวกาศ

แผนที่ 85% ของดาวอังคาร และภาพที่ JPL เรียกว่าภาพละเอียดชุดแรกของภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะและระบบหุบเขาขนาดยักษ์ ยังเป็นส่วนหนึ่งของประวัติการสำรวจดาวอังคารที่ NASA เล่าต่อในหน้าภารกิจจนถึงวันนี้ อ่านข่าวดาราศาสตร์และอวกาศเรื่องอื่นได้ที่[หมวดอวกาศ](/space/) และเรื่องประวัติศาสตร์อื่นได้ที่[หมวดประวัติศาสตร์](/history/)

![Valles Marineris ช่วง Melas Chasma ภาพจากยาน Mars Odyssey ที่ NASA ปล่อยในวาระครบรอบ Mariner 9 ปี 2002](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-anniversary-valles-marineris-odyssey.webp?v=4a4cad7a) _(ภาพ: NASA/JPL/Arizona State University)_

## ภาพบันทึก

![ขั้วใต้ของดาวอังคาร ภาพจากยาน Mariner 9 ระหว่างเข้าใกล้ดาว](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-south-pole-approach.webp?v=795e4aae) _(ภาพ: NASA/JPL)_
![ภูเขาไฟรูปโล่บนดาวอังคาร ภาพจากยาน Mariner 9](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/mariner-9-55-years-first-mars-orbiter-1971/mariner-9-shield-volcano.webp?v=23175692) _(ภาพ: NASA/JPL)_

## คำถามที่พบบ่อย

### Mariner 9 55 ปี นับจากวันไหน?

Mariner 9 55 ปี นับจากวันที่ 14 พฤศจิกายน 1971 ซึ่ง NASA ระบุว่าเวลา 00:18 UT ยาน Mariner 9 จุดเครื่องยนต์ 915.6 วินาทีเพื่อเข้าสู่วงโคจรรอบดาวอังคาร จึงครบ 55 ปีในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2026 เวลานั้นตรงกับ 07.18 น. ตามเวลาประเทศไทย

### Mariner 9 สำคัญอย่างไร?

ในวาระ Mariner 9 55 ปี NASA ระบุว่า Mariner 9 เป็นยานลำแรกที่โคจรรอบดาวเคราะห์ดวงอื่น ทำแผนที่พื้นผิวดาวอังคารได้ 85% และส่งภาพกลับมา 7,329 ภาพ ภาพเหล่านี้เผยให้เห็น Olympus Mons, Valles Marineris และดวงจันทร์ Phobos กับ Deimos และทำให้ความเชื่อว่าดาวอังคารไม่มีกิจกรรมทางธรณีวิทยาต้องเปลี่ยนไป

### ทำไม Mariner 9 ถ่ายภาพดาวอังคารไม่ชัดในช่วงแรก?

NASA NSSDCA ระบุว่าพายุฝุ่นเริ่มเมื่อ 22 กันยายน 1971 ในเขต Noachis แล้วขยายเป็นพายุทั่วดาวครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งที่เคยสังเกตได้ เมื่อ Mariner 9 ไปถึง ยานเห็นเพียงยอด Olympus Mons และภูเขาไฟ Tharsis 3 ลูก ภาพละเอียดเริ่มกลับมาตั้งแต่ 2 มกราคม 1972 ซึ่งเป็นช่วงสำคัญของเรื่อง Mariner 9 55 ปี

### Valles Marineris ตั้งชื่อตาม Mariner 9 ใช่ไหม?

ใช่ NASA ระบุว่า Valles Marineris ระบบหุบเขาลึกทางตะวันออกของเขต Tharsis ที่ยาวกว่า 4,000 กิโลเมตร กว้าง 200 กิโลเมตร และลึกกว่า 7 กิโลเมตรในบางช่วง ได้ชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ Mariner 9 ซึ่งเป็นยานที่ค้นพบ ในวาระ Mariner 9 55 ปี ชื่อนี้จึงเป็นมรดกที่เห็นชัดที่สุดของภารกิจ

### คอมพิวเตอร์บนยาน Mariner 9 มีหน่วยความจำเท่าไร?

NASA NSSDCA ระบุว่าคอมพิวเตอร์กลางและตัวจัดลำดับคำสั่งของ Mariner 9 มีหน่วยความจำบนยาน 512 words ส่วนข้อมูลภาพเก็บบนเทปแม่เหล็กแบบม้วน 8 แทร็ก ยาว 168 เมตร จุได้ 180 ล้านบิต ตัวเลขนี้เป็นเรื่องที่คนไอทีมักหยิบมาเล่าในวาระ Mariner 9 55 ปี


## แหล่งอ้างอิง

- [Mariner 9](https://science.nasa.gov/mission/mariner-9/) — NASA Science
- [Mariner 9 (NSSDCA/COSPAR ID: 1971-051A)](https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1971-051A) — NASA Space Science Data Coordinated Archive
- [Mariner 9 (Mariner I)](https://www.jpl.nasa.gov/missions/mariner-9-mariner-i/) — NASA Jet Propulsion Laboratory