# ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: คืน 16 พ.ย. 1896 ไฟฟ้ากระแสสลับจากน้ำตกเดินทางถึงเมืองบัฟฟาโล

> ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ครบ 16 พ.ย. 2026 นับจากคืนที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งไปเมืองบัฟฟาโลกว่า 20 ไมล์ ชัยชนะของระบบกระแสสลับที่โครงข่ายไฟฟ้าวันนี้ใช้

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-13T15:28:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-13T15:28:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี** ครบในวันที่ **16 พฤศจิกายน 2026** นับจากวันที่ Hagley Library บันทึกว่าไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เมื่อ **16 พฤศจิกายน 1896**
- ระยะทางตามบันทึกของ Hagley Library คือ **กว่า 20 ไมล์** ส่วนพิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla ในกรุงเบลเกรดระบุว่าราว **25 ไมล์**
- IEEE บันทึกว่าโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องวันที่ **26 สิงหาคม 1895** และเดินเครื่องเต็มกำลังด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้า **10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า** ในเดือนพฤษภาคม 1900
- IEEE เรียกโรงไฟฟ้านี้ว่าชัยชนะสำคัญของระบบไฟฟ้า **กระแสสลับ (AC)** เหนือ **กระแสตรง (DC)** เพราะส่งไฟแรงดันสูงไปไกลได้

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ครบในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 นับจากวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เมื่อ 16 พฤศจิกายน 1896 ตามบันทึกของ Hagley Library เหตุการณ์นี้พิสูจน์ว่าไฟฟ้ากระแสสลับส่งจากโรงไฟฟ้าใหญ่ไปใช้ในเมืองที่อยู่ไกลกว่า 20 ไมล์ได้จริง ซึ่งเป็นหลักของโครงข่ายไฟฟ้าทุกวันนี้

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: เกิดอะไรขึ้นในคืน 16 พฤศจิกายน 1896

หน้า "On this date" ของ [Hagley Library](https://www.hagley.org/research/news/hagley-vault/date-november-16-1896-niagara-falls-hydraulic-power-manufacturing-company) ในสหรัฐอเมริกา บันทึกว่าวันที่ 16 พฤศจิกายน 1896 เป็นวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำถูกส่งทางไกลเป็นครั้งแรกจากน้ำตกไนแอการาไปเมืองบัฟฟาโล ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 20 ไมล์ (ราว 32 กิโลเมตร)

[พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla](https://tesla-museum.org/en/qr-en/exhibit-020/) ในกรุงเบลเกรด ประเทศเซอร์เบีย เล่าเหตุการณ์เดียวกันว่าการส่งกระแสไฟฟ้าครั้งแรกจากโรงไฟฟ้าที่น้ำตกไนแอการาไปเมืองบัฟฟาโลมีระยะทางราว 25 ไมล์ (ราว 40 กิโลเมตร) และเรียกโรงไฟฟ้า Adams ว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำขนาดใหญ่แห่งแรกของโลกที่ใช้ระบบกระแสสลับหลายเฟส (polyphase) ของ Tesla

![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Westinghouse ขนาด 5,000 แรงม้า เรียงในโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ภาพจากเอกสารของบริษัท Westinghouse ปี 1904](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-adams-westinghouse-generators-1904.webp?v=005399e1) _(ภาพ: Westinghouse Electric & Manufacturing Company / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

ต้นฉบับเกี่ยวกับ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี เขียนบางจุดไม่ตรงกัน บทความนี้บันทึกไว้ทุกแบบตามแหล่งที่มา

| ประเด็น | Hagley Library | พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla | IEEE History Center |
| --- | --- | --- | --- |
| ระยะทางถึงบัฟฟาโล | กว่า 20 ไมล์ | ราว 25 ไมล์ | ไม่ได้ระบุ |
| บริษัทที่ส่งไฟ | Niagara Falls Hydraulic Power & Manufacturing Company | ไม่ได้ระบุชื่อบริษัท | ไม่ได้ระบุเรื่องบัฟฟาโล |
| วันเริ่มใช้งานเชิงพาณิชย์ | ไม่ได้ระบุ | 16 พฤศจิกายน 1896 | โรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่อง 26 สิงหาคม 1895 |

IEEE ยังบันทึกว่าสถานี Adams No. 1 เป็นของบริษัท Niagara Falls Power Company ซึ่งเริ่มจ่ายไฟให้โรงงานในเมืองไนแอการาฟอลส์ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 1895 ก่อนการส่งไฟไปบัฟฟาโลราว 15 เดือน

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: จากอุโมงค์น้ำถึงโรงไฟฟ้า

Hagley Library เล่าว่าการนำพลังน้ำของน้ำตกไนแอการามาใช้เริ่มขึ้นในปี 1890 ด้วยการขุด "อุโมงค์พลังงาน" (power tunnel) เพื่อนำน้ำไปยังโรงไฟฟ้ากลาง แล้วแจกจ่ายพลังงานออกไปในรูปไฟฟ้า

- **โรงไฟฟ้าหมายเลข 1** (Power Station No. 1) มีบริษัท Westinghouse Electric & Manufacturing Company เป็นผู้จัดหาอุปกรณ์ สร้างเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เครื่อง อยู่เหนือน้ำตกขึ้นไป 1.5 ไมล์ ตามบันทึกของ Hagley
- **โรงไฟฟ้าหมายเลข 2** เริ่มก่อสร้างในปี 1895
- **ขนาดเต็มที่** IEEE ระบุว่าโรงไฟฟ้า Adams เดินเครื่องได้เต็มกำลังในเดือนพฤษภาคม 1900 ด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า

ชุดเอกสาร Historic American Buildings Survey (HABS) ของสหรัฐฯ ยังเก็บแบบบ่อกังหันดั้งเดิมของโรงไฟฟ้าหมายเลข 1 ที่บริษัท Faesch & Piccard ออกแบบไว้ราวปี 1893 และภาพถ่ายอาคารโรงไฟฟ้าที่ช่างภาพของ HABS ถ่ายไว้ในปี 1965

![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: แบบบ่อกังหันดั้งเดิมของโรงไฟฟ้าหมายเลข 1 ออกแบบโดย Faesch & Piccard ราวปี 1893 จากชุดเอกสาร HABS](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-faesch-piccard-wheel-pit-design.webp?v=817f91e7) _(ภาพ: Jack Boucher / HABS / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ทำไม IEEE เรียกว่าชัยชนะของกระแสสลับ

ปลายศตวรรษที่ 19 มีระบบไฟฟ้า 2 แบบแข่งกัน คือกระแสตรง (DC) และกระแสสลับ (AC) [หน้าหลักหมุดของ IEEE](https://ethw.org/Milestones:Adams_Hydroelectric_Generating_Plant,_1895) ระบุว่าเมื่อโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องวันที่ 26 สิงหาคม 1895 ถือเป็นชัยชนะสำคัญของระบบกระแสสลับเหนือกระแสตรง ด้วยเหตุผล 2 ข้อ

1. **ส่งไกลได้** ไฟฟ้ากระแสสลับแรงดันสูงมีข้อได้เปรียบชัดเจนในการส่งไฟระยะไกล
2. **ขนาดที่ไม่เคยมีมาก่อน** ขนาดของโรงไฟฟ้ามีอิทธิพลต่ออนาคตของอุตสาหกรรมไฟฟ้าทั่วโลก

IEEE ยังเรียกสถานี Adams No. 1 ว่าเป็นโรงไฟฟ้าหลายเฟสขนาดใหญ่แห่งแรกที่ดำเนินการเชิงพาณิชย์ที่น้ำตกไนแอการา ปัจจุบันสถานีนี้ถูกรื้อไปแล้ว

![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: หม้อแปลงไฟฟ้าในอาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams ภาพจากเอกสารของบริษัท Westinghouse ปี 1904](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-adams-transformers-1904.webp?v=5b31b954) _(ภาพ: Westinghouse Electric & Manufacturing Company / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: จากเมืองเดียวสู่ทั้งภูมิภาค

เหตุการณ์ที่เป็นที่มาของวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี คือการส่งไฟจากโรงไฟฟ้าไปเมืองเดียว อีก 14 ปีต่อมา IEEE บันทึกขั้นต่อไปไว้ในหน้าหลักหมุดเดียวกัน คือวันที่ 18 พฤษภาคม 1910 สถานีหม้อแปลง Niagara Transformer Station ของ Hydro Electric Power Commission of Ontario ประเทศแคนาดา เริ่มรับไฟจากโรงไฟฟ้าหลายแห่งที่ฝั่งไนแอการาฟอลส์ รัฐออนแทรีโอ แล้วกระจายผ่านโครงข่ายสายส่งไปทั่วตอนใต้ของรัฐออนแทรีโอ

IEEE ระบุว่าเป็นครั้งแรกที่ไฟฟ้าถูกกระจายไปทั้งภูมิภาคผ่านโครงข่ายสายส่งแรงดันสูงระยะไกล ด้วยเหตุการณ์เหล่านี้ น้ำตกไนแอการาจึงได้ชื่อว่าเป็นแหล่งกำเนิดของอุตสาหกรรมสาธารณูปโภคไฟฟ้ายุคใหม่ ที่ผลิต ส่ง และจ่ายไฟจากโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ให้ผู้ใช้ในพื้นที่กว้าง แทนการผลิตไฟใช้เฉพาะจุดแบบเดิม

![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: อาคารโรงไฟฟ้า Edward D. Adams ริมแม่น้ำไนแอการา ถ่ายโดย Jack Boucher ปี 1965 ในชุดเอกสาร HABS](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-adams-plant-1965-habs.webp?v=40a85dbb) _(ภาพ: Jack Boucher / HABS / Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ))_

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: หลักฐานที่หอจดหมายเหตุเก็บไว้

หน้าบันทึกของ Hagley Library ที่เล่าเหตุการณ์ 16 พฤศจิกายน 1896 อ้างอิงอัลบั้มภาพถ่ายโรงผลิตไฟฟ้าของ Niagara Falls Power Company (หมายเลขทะเบียน 1990.265) ที่หอสมุดเก็บไว้ และบรรยายสิ่งที่อยู่ในอัลบั้มชุดนี้ ซึ่งช่วยให้เห็นภาพงานก่อสร้างระบบไฟฟ้าไนแอการาในยุคนั้น

- **เสาไม้ของสายส่ง** ภาพจำนวนมากบันทึกการตั้งเสาไม้สำหรับสายส่งไฟฟ้าระหว่างน้ำตกไนแอการากับเมืองบัฟฟาโล ซึ่งเป็นเส้นทางที่ไฟฟ้าเดินทางในคืน 16 พฤศจิกายน 1896
- **อาคารโรงไฟฟ้าและอาคารหม้อแปลง** อาคารหม้อแปลงออกแบบโดย Stanford White แห่งสำนักงานสถาปนิก McKim, Mead & White อัลบั้มมีทั้งภาพภายนอกและภายใน
- **เครื่องจักรภายใน** ภาพภายในแสดงเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ 3 เฟสแบบหมุนที่ General Electric ผลิต และหม้อแปลงระบายความร้อนด้วยลม (air blast transformer)
- **ภาพประกอบอื่น** มีภาพแก่งน้ำของแม่น้ำไนแอการา และรถรางระหว่างเมือง (interurban trolley) ของ Niagara Falls Power Company

รายละเอียดนี้สะท้อนว่าเรื่องราวของ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ไม่ได้มีแค่โรงไฟฟ้า แต่ต้องมีทั้งสายส่ง หม้อแปลง และผู้ใช้ไฟปลายทาง ซึ่งเป็นองค์ประกอบเดียวกับโครงข่ายไฟฟ้าทุกวันนี้ Hagley Library ยังบันทึกว่าโรงไฟฟ้าทั้งสองแห่งของบริษัทใช้งานมากว่า 60 ปีก่อนปิดตัวในปี 1961

## ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ลำดับเหตุการณ์

| ปี / วันที่ | เกิดอะไรขึ้น | แหล่งที่มา |
| --- | --- | --- |
| 1890 | เริ่มขุดอุโมงค์พลังงานเพื่อนำน้ำไปโรงไฟฟ้ากลาง | Hagley Library |
| 26 ส.ค. 1895 | โรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่อง สถานี Adams No. 1 จ่ายไฟให้โรงงานในเมืองไนแอการาฟอลส์ | IEEE |
| 1895 | เริ่มก่อสร้างโรงไฟฟ้าหมายเลข 2 | Hagley Library |
| 16 พ.ย. 1896 | ไฟฟ้าพลังน้ำถูกส่งทางไกลไปเมืองบัฟฟาโล | Hagley Library, พิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla |
| พ.ค. 1900 | โรงไฟฟ้า Adams เดินเครื่องเต็มกำลัง เครื่องกำเนิดไฟฟ้า 10 เครื่อง เครื่องละ 5,000 แรงม้า | IEEE |
| 18 พ.ค. 1910 | สถานีหม้อแปลงฝั่งออนแทรีโอเริ่มกระจายไฟไปทั้งภูมิภาคผ่านสายส่งแรงดันสูง | IEEE |
| 1961 | โรงไฟฟ้าทั้งสองแห่งปิดตัวหลังใช้งานกว่า 60 ปี | Hagley Library |
| มิ.ย. 1990 | IEEE ประกาศให้โรงไฟฟ้า Adams เป็นหลักหมุดทางวิศวกรรม (IEEE Milestone) ผ่าน IEEE Buffalo Section | IEEE |

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี สิ่งที่เหตุการณ์ปี 1896 ทิ้งไว้ยังอยู่ในระบบไฟฟ้าแทบทุกประเทศ

- **โครงข่ายไฟฟ้าแบบรวมศูนย์** IEEE สรุปว่าการผลิตไฟจากโรงไฟฟ้าใหญ่ แล้วส่งและจ่ายไปให้ผู้ใช้ในพื้นที่กว้าง เป็นรากฐานของอุตสาหกรรมไฟฟ้าแบบที่เรารู้จักวันนี้ ระบบไฟฟ้าของไทยที่มีโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ สายส่งแรงดันสูง และการไฟฟ้าผู้จ่ายไฟให้บ้านและโรงงาน ก็ทำงานตามแนวคิดเดียวกัน
- **ไฟฟ้ากระแสสลับเป็นมาตรฐาน** การแข่งขันระหว่างกระแสตรงกับกระแสสลับที่วาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ชวนย้อนนึกถึง จบลงด้วยการที่กระแสสลับกลายเป็นระบบหลักของการส่งไฟ
- **ไฟฟ้าพลังน้ำ** น้ำตกไนแอการาแสดงให้เห็นว่าแหล่งพลังงานที่อยู่ไกลเมืองก็นำมาใช้ได้ เมื่อมีสายส่งที่ดีพอ แนวคิดนี้ยังใช้กับโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ลม และแสงอาทิตย์ที่ตั้งอยู่ห่างจากเมืองในปัจจุบัน
- **อาคารที่ยังอยู่** แม้สถานี Adams No. 1 จะถูกรื้อแล้ว แต่ภาพถ่ายปี 2024 บน Wikimedia Commons ยังแสดงอาคารบางส่วนของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams ที่เมืองไนแอการาฟอลส์

อ่านเรื่องย้อนอดีตด้านเทคโนโลยีอื่น ๆ ได้ที่หมวด[ประวัติศาสตร์](/history/) เช่น [Intel 4004 55 ปี](/history/intel-4004-55-years-first-microprocessor-1971/)

## ภาพบันทึก

![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: อาคารหม้อแปลงของโรงไฟฟ้า Adams มองจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ ภาพปี 2009](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-adams-transformer-house-se-2009.webp?v=df0588fa) _(ภาพ: Lvklock / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_
![ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี: ด้านทิศใต้ของอาคารหม้อแปลงโรงไฟฟ้า Adams ภาพปี 2009](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/niagara-power-130-years-buffalo-1896-ac-transmission/niagara-adams-transformer-house-south-2009.webp?v=1f42f3bd) _(ภาพ: Lvklock / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## คำถามที่พบบ่อย

### ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี นับจากวันไหน?

ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี นับจากวันที่ 16 พฤศจิกายน 1896 ซึ่ง Hagley Library ในสหรัฐอเมริกาบันทึกว่าเป็นวันที่ไฟฟ้าพลังน้ำจากน้ำตกไนแอการาถูกส่งทางไกลไปถึงเมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก จึงครบ 130 ปีในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026

### ไฟฟ้าจากน้ำตกไนแอการาส่งไปบัฟฟาโลไกลแค่ไหน?

แหล่งข้อมูลระบุระยะทางไม่ตรงกัน Hagley Library เขียนว่าเมืองบัฟฟาโลอยู่ห่างออกไปกว่า 20 ไมล์ ส่วนพิพิธภัณฑ์ Nikola Tesla ในกรุงเบลเกรดระบุว่าราว 25 ไมล์ ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี บทความนี้จึงบันทึกไว้ทั้งสองตัวเลขตามต้นฉบับ

### ทำไมโรงไฟฟ้า Adams ที่ไนแอการาจึงสำคัญ?

IEEE ระบุว่าเมื่อโรงไฟฟ้า Adams เริ่มเดินเครื่องในปี 1895 ถือเป็นชัยชนะสำคัญของระบบกระแสสลับเหนือกระแสตรง เพราะไฟแรงดันสูงแบบกระแสสลับส่งไปไกลได้ และขนาดโรงไฟฟ้าที่ใหญ่อย่างไม่เคยมีมาก่อนมีอิทธิพลต่ออุตสาหกรรมไฟฟ้าทั่วโลก

### ในวาระ ไฟฟ้าไนแอการา 130 ปี ยังเหลืออะไรให้ดูที่ไนแอการาบ้าง?

IEEE ระบุว่าสถานีผลิตไฟฟ้า Adams No. 1 ถูกรื้อไปแล้ว แต่ยังมีอาคารบางส่วนของกลุ่มอาคารโรงไฟฟ้า Edward Dean Adams อยู่ที่เมืองไนแอการาฟอลส์ รัฐนิวยอร์ก ตามภาพถ่ายบน Wikimedia Commons ปี 2024 และ IEEE ประกาศให้โรงไฟฟ้า Adams เป็นหลักหมุดทางวิศวกรรม (IEEE Milestone) เมื่อเดือนมิถุนายน 1990


## แหล่งอ้างอิง

- [Date: November 16, 1896: Niagara Falls Hydraulic Power & Manufacturing Company](https://www.hagley.org/research/news/hagley-vault/date-november-16-1896-niagara-falls-hydraulic-power-manufacturing-company) — Hagley Museum and Library
- [Milestones:Adams Hydroelectric Generating Plant, 1895](https://ethw.org/Milestones:Adams_Hydroelectric_Generating_Plant,_1895) — IEEE History Center (ETHW)
- [020 – Adams Power Plant, Niagara Falls](https://tesla-museum.org/en/qr-en/exhibit-020/) — Nikola Tesla Museum