# ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1: ทำไมไทยรำลึกทุก 11 พฤศจิกายน และสยามได้อะไรจากสงคราม

> ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 คือกองทหารสยามที่ไปร่วมรบในฝรั่งเศสปี 2461 ไทยรำลึกทุก 11 พฤศจิกายน ณ อนุสาวรีย์ทหารอาสาบริเวณสนามหลวง ซึ่งบรรจุอัฐิทหาร 19 นาย

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: History
- เผยแพร่: 2026-11-07T06:30:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-07T06:30:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/history/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1** ได้รับการรำลึกทุกวันที่ **11 พฤศจิกายน** ซึ่งเป็นวันที่ฝ่ายเยอรมนีและฝ่ายสัมพันธมิตรลงนามสงบศึกที่เมืองคองเปียน ฝรั่งเศส เมื่อ พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) ปีนี้ตรงกับวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน 2569
- สยามประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการี ในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ **21 กรกฎาคม พ.ศ. 2460** ย่างเข้าสู่วันที่ 22 กรกฎาคม ตามข้อมูลของกองทัพบก
- กองทหารอาสากว่าพันคน แบ่งเป็นกองทหารบกรถยนต์ กองบินทหารบก และหน่วยพยาบาล เดินทางถึงเมืองมาร์แชล ฝรั่งเศส วันที่ **30 กรกฎาคม พ.ศ. 2461**
- กองทหารบกรถยนต์ลำเลียงทหาร **3,600 นาย** และเสบียงกับยุทธภัณฑ์ราว **3 พันตัน** ไปแนวหน้า ทหารอาสาเสียชีวิตรวม **19 นาย**
- หลังสงคราม สยามเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การสันนิบาตชาติ และแก้สนธิสัญญากับสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และฝรั่งเศสได้ในปี ค.ศ. **1920–1925**

ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 คือกองทหารของสยามที่อาสาไปร่วมรบกับฝ่ายสัมพันธมิตรในฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) และได้รับการรำลึกทุกวันที่ 11 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นวันลงนามสงบศึก ปีนี้ตรงกับวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน 2569 พิธีประจำปีจัดที่อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 บริเวณสนามหลวง ซึ่งบรรจุอัฐิทหารอาสา 19 นาย

![อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 บริเวณสนามหลวง กรุงเทพมหานคร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-volunteer-monument-sanam-luang.webp?v=a5e50b64) _(ภาพ: Chainwit. (CC BY-SA 4.0) via Wikimedia Commons)_

## วันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 คือวันอะไร

[องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก](https://thaiveterans.mod.go.th/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2/) ระบุว่าวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ตรงกับวันที่ 11 พฤศจิกายน ของทุกปี เพราะเป็นวันที่ฝ่ายเยอรมันและฝ่ายสัมพันธมิตรได้ลงนามในสัญญาสงบศึกบนรถไฟ ณ เมืองคองเปียน ประเทศฝรั่งเศส องค์การฯ จัดงานเป็นประจำทุกปีเพื่อสดุดีและรำลึกถึงวีรกรรมของทหารอาสาไทยที่เดินทางไปร่วมรบในยุโรป

งานแต่ละปีมีสองส่วนหลัก ตามที่องค์การฯ บันทึกงานปี 2565 ไว้

- **พิธีบำเพ็ญกุศลทางศาสนาพุทธ** เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ดวงวิญญาณทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 โดยมีทายาทของทหารอาสาร่วมพิธี
- **พิธีวางพวงมาลา** ณ อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 บริเวณสนามหลวง มีผู้แทนส่วนราชการ สมาคม ผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารต่างประเทศประจำประเทศไทย และทายาทของทหารอาสาร่วมวางพวงมาลา

[กองทัพบก](https://rta.mi.th/44353/) รายงานว่าในปี 2568 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลเอก ไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปวางพวงมาลา เนื่องในวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลก ครั้งที่ 1 ประจำปี 2568 กองทัพบกบันทึกด้วยว่าสงครามครั้งนั้นยาวนานกว่า 4 ปี และคร่าชีวิตทหารและพลเรือนไปหลายสิบล้านคน

![พิธีวางพวงมาลาเนื่องในวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ประจำปี 2565 บริเวณสนามหลวง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-volunteer-day-2565-wreath.webp?v=6b942e22) _(ภาพ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก)_

## ทำไมสยามเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1

[ศูนย์ฝึกทางยุทธวิธีกองทัพบก](https://attc.rta.mi.th/web/th/public-relations/%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-1) เล่าว่าเมื่อสงครามเกิดขึ้นในยุโรปใน พ.ศ. 2457 (ค.ศ. 1914) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง พร้อมกับทรงประกาศและดำรงความเป็นกลางโดยเคร่งครัดมาตลอด

ถึง พ.ศ. 2460 (ค.ศ. 1917) ได้โปรดเกล้าฯ ให้จัดประชุมเสนาบดีสภาเป็นการลับเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2460 เพื่อหารืออนาคตของสยาม เหตุผลตามที่กองทัพบกสรุปไว้คือ ถ้าสยามยังเป็นกลางต่อไปก็มีแต่เสมอตัวกับขาดทุน แต่ถ้าเข้าร่วมฝ่ายสัมพันธมิตรและเป็นฝ่ายชนะ สยามจะใช้โอกาสนั้นเจรจาแก้สนธิสัญญาที่เสียเปรียบ ทั้งเรื่องสิทธิสภาพนอกอาณาเขตและพิกัดภาษีศุลกากร

การเจรจากับฝ่ายสัมพันธมิตรไม่ได้ราบรื่น ฝรั่งเศสและรัสเซียยินดีต้อนรับ แต่อังกฤษคัดค้านจนถึงวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2460 และเสนอให้ทหารไทยไปขนสัมภาระผ่านทะเลทรายเมโสโปเตเมีย กองทัพบกบันทึกว่า รัชกาลที่ 6 ทรงเห็นว่าข้อเสนอของอังกฤษนี้เป็นการหมิ่นเกียรติยศทหารไทย จึงทรงหันไปเจรจากับฝรั่งเศสแทน ฝรั่งเศสซึ่งขาดแคลนกองยานยนต์ นักบิน และพยาบาลสนาม จึงขอให้สยามช่วยใน 3 เรื่องนี้

ในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2460 ย่างเข้าสู่วันอาทิตย์ที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2460 ได้มีพระบรมราชโองการประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการี ข้อมูลขององค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกระบุเวลาเดียวกันว่า วันที่ 21 กรกฎาคม 2460 เวลา 24.00 น.

## ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ไปทำอะไรในฝรั่งเศส

กระทรวงกลาโหมออกประกาศรับสมัครและคัดเลือกชายฉกรรจ์จำนวนกว่าพันคน จัดเป็นหน่วยตามที่ฝรั่งเศสต้องการ

| หน่วย | ภารกิจตามข้อมูลของกองทัพบก |
| --- | --- |
| กองทหารบกรถยนต์ | ฝึกน้อยกว่า ได้เข้าร่วมในสมรภูมิเต็มตัว ลำเลียงทหาร 3,600 นาย และเสบียงอาหารกับยุทธภัณฑ์ราว 3 พันตันไปแนวหน้าท่ามกลางหิมะ |
| กองบินทหารบก | ต้องใช้เวลาฝึกนาน สงครามยุติก่อนจึงไม่ได้เข้าสู่สนามรบ |
| หมวดพยาบาล (องค์การฯ เรียกว่ากองพยาบาล) | ไปพร้อมกองทหารอาสาเพื่อช่วยด้านการพยาบาล |

กองทหารอาสาเดินทางถึงเมืองท่ามาร์แชล ประเทศฝรั่งเศส ในวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 กองทัพบกระบุว่านี่คือหน่วยทหารไทยหน่วยแรกในประวัติศาสตร์ที่ยาตราทัพไกลถึงทวีปยุโรป องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกก็บันทึกว่าเป็นครั้งแรกที่ทหารไทยเดินทางไปร่วมรบในต่างแดน

หลังสงครามยุติ รัฐบาลฝรั่งเศสมอบเหรียญกล้าหาญครัวซ์ เดอ แกรร์ (Croix de Guerre) ประดับที่ยอดธงไชยเฉลิมพลเป็นเกียรติแก่กองทหารบกรถยนต์และกองทัพไทย ส่วนกองทหารอาสาของไทยได้รับเกียรติเข้าร่วมพิธีสวนสนามฉลองชัยชนะที่ประเทศฝรั่งเศส เบลเยียม และอังกฤษ ความสำเร็จนี้แลกด้วยชีวิตทหารกล้า 19 นาย

![ธงชัยเฉลิมพลประจำกองทหารไทยที่เข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-siamese-colours-national-museum.webp?v=1df7998c) _(ภาพ: Xiengyod (CC BY-SA 4.0) via Wikimedia Commons)_

## ลำดับเหตุการณ์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1

| วันที่ | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| พ.ศ. 2457 (ค.ศ. 1914) | สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในยุโรป สยามประกาศความเป็นกลาง |
| 28 พฤษภาคม 2460 | ประชุมเสนาบดีสภาเป็นการลับเรื่องอนาคตของสยาม |
| 28 มิถุนายน 2460 | อังกฤษตอบรับการเข้าสงครามของสยาม |
| เที่ยงคืน 21 กรกฎาคม 2460 | ประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการี |
| 30 กรกฎาคม 2461 | กองทหารอาสาถึงเมืองท่ามาร์แชล ฝรั่งเศส |
| 11 พฤศจิกายน 2461 | ลงนามสงบศึกที่เมืองคองเปียน ฝรั่งเศส |
| หลังสงคราม | ทหารอาสาร่วมพิธีสวนสนามฉลองชัยชนะในฝรั่งเศส เบลเยียม และอังกฤษ |
| ค.ศ. 1919 | สยามเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การสันนิบาตชาติ |
| ค.ศ. 1920, 1924, 1925 | ทำสนธิสัญญาใหม่กับสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และฝรั่งเศส ตามลำดับ |
| 11 พฤศจิกายน ทุกปี | วันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 |

ปีขององค์การสันนิบาตชาติและสนธิสัญญาฉบับใหม่ กองทัพบกระบุเป็น ค.ศ. จึงคงไว้ตามต้นฉบับ

## การต้อนรับเมื่อทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 กลับบ้าน

องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกบันทึกว่า เมื่อเหล่าทหารอาสาเดินทางกลับสู่มาตุภูมิ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเสด็จฯ ไปต้อนรับด้วยพระองค์เอง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ผูกเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดีพระราชทานแก่ธงชัยเฉลิมพลและพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์แก่ทหารอาสา นอกจากนี้ยังทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์ทหารอาสาเพื่อบรรจุอัฐิทหารอาสา 19 นาย ที่เสียชีวิตระหว่างเข้าร่วมรบ

![ภาพเก่าปี 2462 พิธีผูกเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดีแก่ธงชัยเฉลิมพลของกองทหารอาสา](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-1919-order-of-rama-colours.webp?v=587e5710) _(ภาพ: ภาพสาธารณสมบัติ via Wikimedia Commons)_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

กองทัพบกสรุปผลของการส่งทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ไว้หลายด้าน ซึ่งยังเห็นได้ถึงทุกวันนี้

- **สนธิสัญญาที่เสียเปรียบ** สนธิสัญญาทั้งหลายที่สยามทำไว้กับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการีสิ้นสุดลงทันที และสยามใช้โอกาสนี้เจรจายกเลิกสนธิสัญญาที่ไม่เป็นธรรมกับชาติอื่น จนสำเร็จสมบูรณ์ในตอนต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
- **ที่ยืนในเวทีโลก** สยามเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การสันนิบาตชาติ
- **วิชาการทหาร** องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกระบุว่ากองทัพนำประสบการณ์จากสงครามมาปรับปรุงวิชาการทหารให้ก้าวหน้าขึ้น
- **อนุสาวรีย์และพิธีประจำปี** อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 บริเวณสนามหลวง ยังเป็นที่จัดพิธีวางพวงมาลาทุกวันที่ 11 พฤศจิกายน โดยมีทายาทของทหารอาสาร่วมงาน

ผู้ที่ต้องการร่วมรำลึกในปี 2569 ควรติดตามกำหนดการจากองค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกก่อนเดินทาง ประวัติของรัชกาลที่ 6 อ่านได้ที่ [พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว](/royal/rama-6-vajiravudh/) และเรื่องอื่นในหมวด[ประวัติศาสตร์](/history/)

## ภาพบันทึก

![แถวทหารในพิธีวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ประจำปี 2565](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-volunteer-day-2565-guard.webp?v=9f81282d) _(ภาพ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก)_
![การวางพวงมาลาในพิธีวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ประจำปี 2565](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-volunteer-day-2565-laying.webp?v=b584b897) _(ภาพ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก)_
![ผู้แทนหน่วยงานวางพวงมาลาในพิธีปี 2565](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/siamese-volunteers-world-war-1-remembrance-day-11-november/wwi-volunteer-day-2565-agencies.webp?v=72808f05) _(ภาพ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก)_

## คำถามที่พบบ่อย

### วันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ตรงกับวันไหน?

วันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ตรงกับวันที่ 11 พฤศจิกายนของทุกปี องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกระบุว่าเป็นวันที่ฝ่ายเยอรมันและฝ่ายสัมพันธมิตรลงนามในสัญญาสงบศึกบนรถไฟ ณ เมืองคองเปียน ประเทศฝรั่งเศส เมื่อ พ.ศ. 2461 ปี 2569 ตรงกับวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน

### ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 มีกี่คน ไปทำอะไร?

กองทัพบกระบุว่ากระทรวงกลาโหมรับสมัครและคัดเลือกชายฉกรรจ์จำนวนกว่าพันคน จัดเป็นกองทหารบกรถยนต์ กองบินทหารบก และหมวดพยาบาล ไปร่วมรบในฝรั่งเศส กองบินฝึกไม่ทันสงครามยุติ ส่วนกองทหารบกรถยนต์ลำเลียงทหาร 3,600 นาย และเสบียงกับยุทธภัณฑ์ราว 3 พันตันไปแนวหน้า

### อนุสาวรีย์ทหารอาสาอยู่ที่ไหน บรรจุอะไร?

อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 อยู่บริเวณสนามหลวง กรุงเทพมหานคร องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกระบุว่า พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์ทหารอาสาเพื่อบรรจุอัฐิทหารอาสา 19 นาย ที่เสียชีวิตระหว่างเข้าร่วมรบ

### สยามได้อะไรจากการส่งทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1?

กองทัพบกระบุว่าสนธิสัญญาที่สยามทำไว้กับเยอรมนีและออสเตรีย–ฮังการีสิ้นสุดลงทันที สยามใช้โอกาสเจรจายกเลิกสนธิสัญญาที่ไม่เป็นธรรมกับชาติอื่น เป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การสันนิบาตชาติ และทำสนธิสัญญาใหม่กับสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1920 อังกฤษปี 1924 และฝรั่งเศสปี 1925


## แหล่งอ้างอิง

- [สงครามโลกครั้งที่ 1 (พ.ศ.2457-2461)](https://thaiveterans.mod.go.th/6%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1/%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-1/) — องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก กระทรวงกลาโหม
- [เนื่องในวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ประจำปี 2565](https://thaiveterans.mod.go.th/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2/) — องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก กระทรวงกลาโหม
- [สยามกับสงครามโลกครั้งที่ 1](https://attc.rta.mi.th/web/th/public-relations/%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-1) — ศูนย์ฝึกทางยุทธวิธีกองทัพบก กองทัพบก
- [พลเอก ไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี ปฏิบัติภารกิจ ในวันนี้ ดังนี้ (12 พฤศจิกายน 2568)](https://rta.mi.th/44353/) — กองทัพบก