# งาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย: ศาลปกครองสูงสุดแก้คำสั่งย้ายช้างป่าขอนแก่น ให้รายงานศาลทุก 30 วัน

> คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569 (11 พ.ย. 2569) ให้กรมอุทยานฯ ย้ายช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ตามหลักวิชาการและรายงานศาลทุก 30 วัน แทนกรอบให้เสร็จใน 30 วัน

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Crime & Justice
- เผยแพร่: 2026-11-14T02:14:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-14T02:14:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/justice/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- ศาลปกครองขอนแก่นอ่าน**คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569** เมื่อ **11 พฤศจิกายน 2569** ในคดีที่ผู้ฟ้องคดี **6 คน** ฟ้องกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เรื่องช้างป่าออกนอกเขตอนุรักษ์
- ศาลชั้นต้นเคยสั่งให้จับและย้ายช้างป่า **4 ตัว** ให้เสร็จภายใน **30 วัน** ศาลปกครองสูงสุด**แก้คำสั่ง**ให้ย้ายหรือผลักดันช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ตามหลักวิชาการ และรายงานศาลทุก **30 วัน**
- ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่ากรอบ 30 วันเคร่งครัดเกินไปและอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเจ้าหน้าที่ ประชาชน และช้างป่า การเลือกวิธีย้ายงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย จึงควรอยู่ในดุลพินิจของกรมอุทยานฯ
- ช้างตัวที่ 4 คือ**สีดอหูพับ** ล้มระหว่างการเคลื่อนย้าย กรมอุทยานฯ แถลงเมื่อ **12 กุมภาพันธ์ 2569** และสั่งระงับการย้ายช้างป่าทั่วประเทศชั่วคราวเมื่อ **2 มีนาคม 2569**

ศาลปกครองขอนแก่นอ่านคำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569 เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 แก้คำสั่งเดิมที่ให้จับและย้ายช้างป่าให้เสร็จใน 30 วัน เป็นให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เคลื่อนย้ายผลักดันช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ตามหลักวิชาการ คำนึงถึงความปลอดภัย และรายงานศาลทุก 30 วัน

คดีช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย เริ่มจากผู้ฟ้องคดี 6 คนฟ้องกรมอุทยานฯ ว่าละเลยหรือล่าช้าในการดูแลไม่ให้ช้างป่าออกนอกเขตอนุรักษ์มาทำอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินของคนในพื้นที่ใกล้เคียง ข่าวนี้เรียบเรียงจาก[ข่าวศาลปกครอง ครั้งที่ 32/2569](https://www.admincourt.go.th/public-relations/public-relations-case/9cb5d22f-6e9b-42d7-ae35-50b7903cb874) ของสำนักงานศาลปกครอง และคำแถลงของกรมอุทยานฯ เอง

## งาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย: ศาลปกครองสูงสุดสั่งอะไร

ข่าวศาลปกครองระบุว่ากรมอุทยานฯ ในฐานะผู้ถูกฟ้องคดีได้ยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลปกครองขอนแก่นที่กำหนดมาตรการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาตามคำขอของผู้ฟ้องคดี ศาลปกครองสูงสุดจึงแก้คำสั่งนั้นดังนี้

| ประเด็น | คำสั่งศาลปกครองขอนแก่น (ชั้นต้น) | คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569 |
| --- | --- | --- |
| ช้างป่าในคำสั่ง | 4 ตัว: งาจิ๋ว คุถัง หูพับ และสีดอน้อย | 3 ตัวที่เหลือ: งาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย |
| สิ่งที่ต้องทำ | จับและเคลื่อนย้ายไปไว้ในพื้นที่อื่นที่เหมาะสม | เคลื่อนย้ายผลักดันตามรูปแบบและขั้นตอนที่เหมาะสมและหลักวิชาการอย่างเคร่งครัด |
| กรอบเวลา | ให้เสร็จทั้งหมดภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่ง | ไม่กำหนดวันเสร็จ |
| การรายงานศาล | รายงานเมื่อจับและย้ายแต่ละตัวสำเร็จ | รายงานผลต่อศาลชั้นต้นทุก 30 วัน |
| เงื่อนไขเพิ่ม | — | คำนึงถึงความปลอดภัยของช้างป่า เจ้าหน้าที่ และประชาชน |
| มีผลถึงเมื่อไร | จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษา (ตามคำขอของผู้ฟ้องคดี) | จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น |

ผู้ที่ต้องปฏิบัติตามคำสั่งเรื่องงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย คืออธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ในนามของกรม

## เหตุผลของศาลในคดีช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย

ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยเป็นสองขั้น

1. **ศาลสั่งมาตรการชั่วคราวได้** ช้างเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง กรมอุทยานฯ จึงมีหน้าที่ตามกฎหมายต้องอนุรักษ์ คุ้มครอง ดูแล และบริหารจัดการให้คนรอบเขตอนุรักษ์อยู่ร่วมกับสัตว์ป่าได้โดยไม่ทำอันตรายต่อกัน การใช้มาตรการคุ้มครองชั่วคราวจึงไม่เป็นอุปสรรคแก่การบริหารงานของรัฐ ศาลอ้างมาตรา 66 แห่ง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ข้อ 75 และข้อ 77 ของระเบียบที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดฯ พ.ศ. 2543 และมาตรา 254 กับ 255 ของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
2. **แต่ศาลไม่จำต้องสั่งตามคำขอทุกข้อ** การจับและย้ายช้างป่ามีความซับซ้อน ช้างแต่ละตัวมีพฤติกรรมต่างกัน บางตัวก้าวร้าวดุร้าย บางตัวไม่ใช่ วิธีที่ใช้ ไม่ว่าการผลักดันออกจากพื้นที่ การเฝ้าระวังและติดตามพฤติกรรม การควบคุมพื้นที่ หรือการจับและเคลื่อนย้าย จึงควรอยู่ในดุลพินิจของกรมอุทยานฯ ซึ่งมีความรู้ บุคลากร และข้อมูลทางวิชาการโดยตรง

ศาลเห็นว่าการสั่งให้เสร็จภายใน 30 วันเป็นกรอบที่เคร่งครัดและไม่เพียงพอต่อการเตรียมการตามหลักวิชาการ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อชีวิตและความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ ประชาชน และช้างป่า และอาจทำให้การดำเนินการไม่บรรลุผล

## ทำไมช้างป่าเหลือ 3 ตัว: สีดอหูพับและการระงับการย้าย

กรมอุทยานฯ แถลงเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ว่าช้างป่ากลุ่มนี้สร้างความเดือดร้อนในจังหวัดขอนแก่นมาตั้งแต่ปี 2566 ทำร้ายราษฎรบาดเจ็บ 2 ราย และเสียชีวิต 2 ราย จนศาลปกครองขอนแก่นมีคำสั่งเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2568 ให้ย้ายช้างทั้ง 4 ตัวออกนอกพื้นที่ภายใน 30 วัน เจ้าหน้าที่เริ่มปฏิบัติการกับสีดอหูพับเป็นตัวแรก

![นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระหว่างแถลงข้อเท็จจริงกรณีสีดอหูพับ เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/dnp-director-general-atthapol-elephant-briefing.webp?v=3ef2e221) _(ภาพ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)_

ตามคำแถลง สัตวแพทย์ของกรมให้ยาซึม 4 เข็ม ระหว่างเคลื่อนย้ายช้างมีอาการตื่นตัวผิดปกติและทรุดลง แม้ให้ยาแก้ฤทธิ์และทำ CPR แต่ไม่สำเร็จ ผลชันสูตรเบื้องต้นพบภาวะทางเดินหายใจล้มเหลวจากการสำลักอาหารอุดตันหลอดลม อธิบดีกรมอุทยานฯ จึงสั่งระงับการย้ายงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ไว้ชั่วคราว เพื่อรายงานอุปสรรคหน้างานให้อัยการทราบ และเสนอข้อจำกัดด้านสวัสดิภาพสัตว์กับปัญหาการยอมรับของคนในพื้นที่ปลายทางต่อศาลปกครอง

ต่อมาวันที่ 2 มีนาคม 2569 กรมอุทยานฯ ประกาศระงับการเคลื่อนย้ายช้างป่าทั่วประเทศเป็นการชั่วคราว เพื่อรอผลการถอดบทเรียน ระหว่างนั้นให้เจ้าหน้าที่เฝ้าระวังและผลักดันช้างกลับเข้าป่าลึก

![ผู้บริหารกรมอุทยานฯ ตอบคำถามผู้สื่อข่าวหลังการแถลงเรื่องการเคลื่อนย้ายช้างป่าตามคำสั่งศาลปกครองขอนแก่น](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/dnp-officials-elephant-relocation-media.webp?v=2331f7a4) _(ภาพ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)_

## ฝ่ายผู้ถูกฟ้องคดีชี้แจงอย่างไร

จุดยืนของกรมอุทยานฯ ในชั้นศาลปรากฏผ่านการยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้น และคำแถลงเดือนกุมภาพันธ์กับมีนาคม 2569 ที่ยกเรื่องความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ สวัสดิภาพของช้าง และการยอมรับของคนในพื้นที่ปลายทาง ถึงเช้าวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 เว็บไซต์ข่าวของกรมอุทยานฯ ยังไม่มีคำชี้แจงต่อคำสั่งศาลปกครองสูงสุดเรื่องงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ฉบับนี้ ฝ่ายผู้ฟ้องคดีก็ยังไม่พบคำชี้แจงต่อสาธารณะ

## สถานะคดี

- **คดีหลัก** เรื่องช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ที่ผู้ฟ้องคดี 6 คนขอให้ศาลสั่งกรมอุทยานฯ ปฏิบัติหน้าที่ควบคุมช้างป่า ยังอยู่ในการพิจารณาของศาลปกครองขอนแก่น ยังไม่มีคำพิพากษา
- **มาตรการชั่วคราว** เรื่องงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย เป็นไปตามคำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569 ซึ่งเป็นศาลสูงสุดในระบบศาลปกครอง มีผลจนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น
- **ขั้นต่อไป** กรมอุทยานฯ ต้องรายงานผลการเคลื่อนย้ายผลักดันงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ต่อศาลปกครองขอนแก่นทุก 30 วัน ข่าวศาลปกครองไม่ได้ระบุวันนัดพิจารณาคดีหลัก

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

ปัญหาช้างป่าออกนอกเขตอนุรักษ์ไม่ได้มีแค่กรณีงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ที่ขอนแก่น กรมอุทยานฯ เองยังรายงานเหตุช้างป่าทำร้ายชาวบ้านในพื้นที่อื่นเมื่อต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 คำสั่งนี้วางแนวว่าเมื่อชาวบ้านฟ้องให้รัฐดูแลสัตว์ป่าคุ้มครอง ศาลปกครองสั่งมาตรการชั่วคราวได้ แต่วิธีจัดการสัตว์ป่าเป็นดุลพินิจทางวิชาการของหน่วยงาน และต้องรายงานศาลเป็นระยะ ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการกระทำหรือการละเลยของหน่วยงานรัฐยื่นฟ้องคดีปกครองได้ที่ศาลปกครองชั้นต้นในเขตพื้นที่ หรือผ่านระบบยื่นฟ้องคดีปกครองออนไลน์ของสำนักงานศาลปกครอง ติดตามข่าวคดีความอื่นได้ที่หมวด[คดีความ อาชญากรรม และการทุจริต](/justice/)

## ภาพบันทึก

![หน้าข่าวคดีเด่นของสำนักงานศาลปกครอง วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เรื่องคำสั่งศาลปกครองสูงสุดคดีเคลื่อนย้ายช้างป่า](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/admincourt-elephant-order-release-page.webp?v=e2ff6948) _(ภาพ: สำนักงานศาลปกครอง (ภาพหน้าจอ))_
![หน้า 1 ของข่าวศาลปกครอง ครั้งที่ 32/2569 สรุปคำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 1119/2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/admincourt-elephant-order-1119-2569-page-1.webp?v=4fd52d22) _(ภาพ: สำนักงานศาลปกครอง (ภาพหน้าจอ))_
![ภาพข่าวศาลปกครองของสำนักงานศาลปกครอง สรุปคำสั่งให้กรมอุทยานฯ เคลื่อนย้ายช้างป่าและรายงานศาลทุก 30 วัน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/admincourt-elephant-order-news-card.webp?v=d0523fe1) _(ภาพ: สำนักงานศาลปกครอง)_
![ผู้บริหารกรมอุทยานฯ ร่วมแถลงกรณีสีดอหูพับ 12 กุมภาพันธ์ 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/dnp-elephant-briefing-panel.webp?v=31e599d5) _(ภาพ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)_
![คณะทำงานกรมอุทยานฯ ร่วมชี้แจงการเคลื่อนย้ายช้างป่าตามคำสั่งศาลปกครองขอนแก่น 12 กุมภาพันธ์ 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/admin-court-elephants-nga-jiw-khu-thang-si-do-noi/dnp-elephant-briefing-team.webp?v=2eb4994c) _(ภาพ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)_

## คำถามที่พบบ่อย

### ศาลปกครองสูงสุดสั่งอะไรเรื่องช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย?

ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งที่ 1119/2569 อ่านเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 แก้คำสั่งศาลปกครองขอนแก่น ให้อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เคลื่อนย้ายผลักดันช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ตามรูปแบบและขั้นตอนที่เหมาะสมและหลักวิชาการอย่างเคร่งครัด คำนึงถึงความปลอดภัยของช้าง เจ้าหน้าที่ และประชาชน และรายงานผลต่อศาลชั้นต้นทุก 30 วัน

### คำสั่งเรื่องงาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย ต่างจากคำสั่งศาลชั้นต้นอย่างไร?

ศาลปกครองขอนแก่นเคยสั่งให้จับและเคลื่อนย้ายช้างป่าทั้ง 4 ตัวไปไว้ในพื้นที่อื่นที่เหมาะสมให้เสร็จภายใน 30 วันนับแต่ได้รับคำสั่ง คำสั่งใหม่ของศาลปกครองสูงสุดไม่กำหนดเส้นตายนั้น แต่ให้กรมอุทยานฯ เลือกวิธีตามหลักวิชาการ เช่น ผลักดัน เฝ้าระวัง ควบคุมพื้นที่ หรือจับและเคลื่อนย้าย แล้วรายงานศาลทุก 30 วัน

### คดีช้างป่างาจิ๋ว คุถัง สีดอน้อย จบแล้วหรือยัง?

ยังไม่จบ คำสั่งวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เป็นคำสั่งเรื่องมาตรการคุ้มครองชั่วคราวก่อนการพิพากษา มีผลจนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น ส่วนคดีหลักที่ผู้ฟ้องคดี 6 คนฟ้องว่ากรมอุทยานฯ ละเลยต่อหน้าที่ยังอยู่ในการพิจารณาของศาลปกครองขอนแก่น

### ทำไมช้างที่ต้องย้ายเหลือ 3 ตัว จากเดิม 4 ตัว?

ช้างตัวที่ 4 คือสีดอหูพับ ล้มระหว่างปฏิบัติการเคลื่อนย้ายตามคำสั่งศาลปกครองขอนแก่น กรมอุทยานฯ แถลงเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ว่าผลชันสูตรเบื้องต้นพบภาวะทางเดินหายใจล้มเหลวจากการสำลักอาหารอุดตันหลอดลม คำสั่งศาลปกครองสูงสุดจึงพูดถึงช้างที่เหลือ 3 ตัวเท่านั้น


## แหล่งอ้างอิง

- [ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งแก้คำสั่งของศาลปกครองชั้นต้นให้กรมอุทยานฯ เคลื่อนย้ายช้างป่าตามวิธีการที่เหมาะสม คำนึงถึงความปลอดภัย และรายงานศาลทุก 30 วัน](https://www.admincourt.go.th/public-relations/public-relations-case/9cb5d22f-6e9b-42d7-ae35-50b7903cb874) — สำนักงานศาลปกครอง
- [ข่าวศาลปกครอง ครั้งที่ 32/2569: คำสั่งศาลปกครองสูงสุด คดีเคลื่อนย้ายช้างป่า (PDF)](https://media-api.admincourt.go.th/v1/file/view/ec50189e-1780-47a2-a1d2-38f4ca068b12) — สำนักงานศาลปกครอง
- [กรมอุทยานฯ แถลงข้อเท็จจริงกรณีช้างป่า “สีดอหูพับ” ล้มระหว่างเคลื่อนย้าย](https://news.dnp.go.th/news/39425) — กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
- [“ข่าวจริง” กรมอุทยานฯ สั่งยุติการย้ายช้างป่าทั่วประเทศ](https://news.dnp.go.th/news/40633) — กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช