# OpenAI เริ่มใส่ลายน้ำข้อความ ChatGPT และ Codex ใน EU ตามกฎ AI Act มาตรา 50

> OpenAI ประกาศ 5 ต.ค. 2026 ว่าจะใส่ลายน้ำที่มองไม่เห็นในข้อความจาก ChatGPT และ Codex ในสหภาพยุโรป เพื่อทำตาม AI Act และเปิดให้ลูกค้า API ทั่วโลกเลือกเปิดใช้เอง

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Policy & Law
- เผยแพร่: 2026-10-08T14:20:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-08T14:20:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/policy/openai-eu-ai-act-text-watermarking-chatgpt/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- OpenAI ประกาศเมื่อ **5 ตุลาคม 2026** ว่าภายในไม่กี่สัปดาห์จะใส่**ลายน้ำที่มองไม่เห็น**ในข้อความจาก ChatGPT และ Codex ของผู้ใช้ทุกแผนใน**สหภาพยุโรปเท่านั้น** เพื่อตอบข้อกำหนดของ EU AI Act
- ลูกค้า API ทั่วโลกเลือกเปิดลายน้ำข้อความได้กับโมเดลบางรุ่นตั้งแต่ 5 ตุลาคม 2026 แต่ค่าเริ่มต้นยัง**ปิด**ไว้ และเครื่องมือตรวจจะเปิดให้เฉพาะนักวิจัยและองค์กรผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับอนุมัติ
- ผลทดสอบของ OpenAI ระบุว่าที่อัตราผลบวกลวง 1% ตรวจพบลายน้ำในข้อความ 200 โทเคนราว **80%** และ 400 โทเคนราว **95%** แต่ถ้าแทนคำ 25% อัตราตรวจพบลดเหลือราว **17%**
- AI Act **มาตรา 50** กำหนดให้ผู้ให้บริการ AI ที่สร้างข้อความ ภาพ เสียง หรือวิดีโอ ทำเครื่องหมายที่เครื่องอ่านได้ หน้าที่นี้มีผลตั้งแต่ **2 สิงหาคม 2026** และฝ่าฝืนมีโทษปรับสูงสุด **15 ล้านยูโร หรือ 3%** ของรายได้ทั่วโลก

OpenAI ประกาศเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2026 ว่าภายในไม่กี่สัปดาห์จะใส่ลายน้ำที่มองไม่เห็นในข้อความที่ ChatGPT และ Codex สร้างให้ผู้ใช้ในสหภาพยุโรป เพื่อทำตามข้อกำหนดเรื่องการทำเครื่องหมายเนื้อหา AI ใน EU AI Act มาตรา 50 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026 ส่วนลูกค้า API ทั่วโลกเลือกเปิดลายน้ำเองได้ตั้งแต่วันประกาศ

## OpenAI จะใส่ลายน้ำข้อความที่ไหนและเมื่อไร

OpenAI เรียกแนวทางนี้ว่าเป็นการทยอยทำ (phased approach) และระบุว่าจะไม่ทำให้ลายน้ำข้อความเป็นค่าเริ่มต้นทั่วโลกในช่วงแรก

| บริการ | สิ่งที่เปลี่ยน | เริ่มเมื่อไร |
| --- | --- | --- |
| ChatGPT และ Codex | ใส่ลายน้ำในข้อความของผู้ใช้ทุกแผน เฉพาะใน EU | ภายในไม่กี่สัปดาห์หลัง 5 ต.ค. 2026 |
| API | ลูกค้าทั่วโลกเลือกเปิดลายน้ำได้กับโมเดลบางรุ่น ค่าเริ่มต้นยังปิด | 5 ต.ค. 2026 |
| บริการผ่านพาร์ตเนอร์คลาวด์ | ทำงานร่วมกับพาร์ตเนอร์ให้เปิดลายน้ำได้ | ภายในไม่กี่สัปดาห์ |
| เครื่องมือตรวจลายน้ำ | เปิดรับสมัครเฉพาะนักวิจัยและองค์กรผู้เชี่ยวชาญ พิจารณาเป็นรายกรณี | 5 ต.ค. 2026 |

เครื่องมือตรวจภาพและเสียง เช่น openai.com/verify และ Content Provenance API ยังเปิดให้ใช้ทั่วไปเหมือนเดิม การจำกัดสิทธิ์ใช้เฉพาะกับการตรวจลายน้ำข้อความ OpenAI ระบุว่าการให้สิทธิ์ตัวตรวจเป็นรายกรณีสอดคล้องกับประมวลแนวปฏิบัติ (Code of Practice) ของสหภาพยุโรป และตัวตรวจจะบอกเพียงว่าพบลายน้ำของ OpenAI หรือไม่ โดยไม่ระบุตัวผู้ใช้หรือเปิดเผย Prompt

## ลายน้ำ textGrain ทำงานอย่างไรและแม่นแค่ไหน

เทคโนโลยีลายน้ำของ OpenAI ชื่อ textGrain ฝังสัญญาณทางสถิติที่มองไม่เห็นไว้ในการเลือกคำของโมเดล ตัวตรวจต้องใช้เพียงข้อความและกุญแจลับเพื่อหาสัญญาณนี้ รายงานทางเทคนิคที่ออกวันเดียวกันอธิบายวิธีสร้างและตรวจลายน้ำ และ OpenAI ระบุว่ามีแผนเปิดซอร์สเทคโนโลยีนี้ในอนาคต โดยอ้างว่าในการทดสอบของตน textGrain ทำได้เท่าหรือดีกว่าวิธีอื่นที่ทดสอบ รวมถึง SynthID สำหรับข้อความ

![กราฟของ OpenAI แสดงอัตราตรวจพบลายน้ำตามความยาวข้อความ 200 ถึง 400 โทเคน ข้อความด้านจิตวิทยาตรวจพบได้สูงกว่าข้อความด้านคณิตศาสตร์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/openai-eu-ai-act-text-watermarking-chatgpt/openai-textgrain-detection-by-length.webp?v=e84abd82) _(ภาพ: OpenAI (ภาพหน้าจอ))_

ข้อจำกัดที่ OpenAI เปิดเผยเองมีดังนี้

- **ข้อความสั้นตรวจยากกว่า** ที่อัตราผลบวกลวง 1% ตรวจพบลายน้ำในข้อความ 200 โทเคนราว 80% และ 400 โทเคนราว 95% สำหรับเนื้อหาอย่างจิตวิทยา แต่เนื้อหาที่เลือกคำได้น้อย เช่น คณิตศาสตร์ ตรวจพบได้ต่ำกว่ามาก
- **การแก้คำทำให้ลายน้ำจางลง** ในข้อความ 400 โทเคน การแทนคำด้วยคำพ้องความหมาย 10% ทำให้อัตราตรวจพบลดจากราว 92% เหลือ 66% และแทนคำ 25% เหลือ 17%
- **คุณภาพคำตอบแทบไม่เปลี่ยน** ในชุดทดสอบของโมเดล Astra เช่น GPQA Diamond ได้ 94.44% เมื่อไม่มีลายน้ำ และ 93.94% เมื่อมีลายน้ำ

![กราฟอัตราตรวจพบลายน้ำ textGrain ในข้อความ 400 โทเคน ลดจากราว 92% เหลือ 66% และ 17% เมื่อแทนคำ 10% และ 25%](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/openai-eu-ai-act-text-watermarking-chatgpt/openai-textgrain-editing-detection.webp?v=dc755737) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: OpenAI))_

## ลายน้ำบอกอะไรไม่ได้

OpenAI ระบุชัดว่าลายน้ำข้อความเป็นสัญญาณที่จำกัด ลายน้ำไม่ได้วัดว่ามนุษย์มีส่วนร่วมมากแค่ไหน ไม่ได้บอกว่าใครเป็นเจ้าของหรือผู้รับผิดชอบข้อความ ไม่ได้ระบุตัวผู้ใช้ และไม่ได้ยืนยันว่าข้อความถูกต้อง ในทางกลับกัน การตรวจไม่พบลายน้ำก็ไม่ได้พิสูจน์ว่ามนุษย์เขียน เพราะข้อความอาจสั้นเกินไป ถูกแก้ไขหรือแปล มาจากโมเดลที่ไม่รองรับ สร้างก่อนเริ่มใส่ลายน้ำ หรือมาจากเครื่องมือของบริษัทอื่น

## AI Act มาตรา 50 บังคับเรื่องลายน้ำอย่างไร

มาตรา 50(2) ของ EU AI Act กำหนดให้ผู้ให้บริการระบบ AI รวมถึงระบบ AI อเนกประสงค์ ที่สร้างเสียง ภาพ วิดีโอ หรือข้อความ ทำเครื่องหมายผลลัพธ์ในรูปแบบที่เครื่องอ่านได้และตรวจได้ว่าสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI เท่าที่ทำได้ทางเทคนิค ยกเว้นกรณีที่ AI ทำหน้าที่ช่วยแก้ไขทั่วไป หรือไม่ได้เปลี่ยนข้อมูลที่ป้อนหรือความหมายของข้อมูลนั้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนผู้นำไปใช้ (deployer) ที่เผยแพร่ข้อความจาก AI เพื่อแจ้งข่าวสารเรื่องสาธารณะต้องเปิดเผยว่าใช้ AI เว้นแต่มีคนตรวจและมีผู้รับผิดชอบด้านบรรณาธิการ

![หน้าเว็บของคณะกรรมาธิการยุโรปเรื่อง Code of Practice on Transparency of AI-generated Content ระบุว่าหน้าที่ตามมาตรา 50 มีผลตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/openai-eu-ai-act-text-watermarking-chatgpt/eu-code-of-practice-ai-generated-content.webp?v=2b95bab6) _(ภาพ: European Commission (ภาพหน้าจอ))_

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่าหน้าที่ตามมาตรา 50 มีผลตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026 และมีประมวลแนวปฏิบัติด้านความโปร่งใสของเนื้อหา AI ที่ลงนามโดยสมัครใจ แบ่งเป็นส่วนของผู้ให้บริการ (การทำเครื่องหมายและการตรวจ) และส่วนของผู้นำไปใช้ (การติดป้าย deepfake และข้อความ AI) จนถึงปลายเดือนกรกฎาคม 2026 มีบริษัทและองค์กรลงนามราว 190 ราย ผู้ที่ไม่ลงนามต้องพิสูจน์เองว่ามาตรการของตนเพียงพอ ส่วนมาตรา 99 กำหนดโทษปรับผู้ฝ่าฝืนหน้าที่ตามมาตรา 50 สูงสุด 15 ล้านยูโร หรือ 3% ของรายได้ทั่วโลก แล้วแต่จำนวนใดสูงกว่า

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

นี่เป็นตัวอย่างชัดเจนว่า AI Act เริ่มเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ที่คนใช้จริง OpenAI ใส่ลายน้ำข้อความเฉพาะใน EU ไม่ใช่ทั่วโลก และยอมรับเองว่าการทำลายน้ำและการตรวจข้อความยังเป็นเทคโนโลยีระยะแรกที่มีข้อจำกัดมาก ต่างจากภาพและเสียงที่ OpenAI ใช้ทั้ง C2PA Content Credentials และลายน้ำ SynthID อยู่แล้ว ซึ่ง Google เพิ่ง[เปิดเครื่องมือตรวจ SynthID ให้ทุกคนใช้](/ai/google-synthid-detector-open-to-everyone/) ข้อความถูกแก้ แปล หรือเขียนใหม่ได้ง่ายกว่ามาก ตัวเลขที่ OpenAI เปิดเผยจึงบอกว่าผลตรวจลายน้ำข้อความยังไม่ควรใช้ตัดสินเรื่องสำคัญ

## ผลต่อองค์กรไทย

- **องค์กรไทยที่ให้บริการ AI แก่ผู้ใช้ใน EU** อยู่ในขอบเขต AI Act แม้ไม่มีสำนักงานในยุโรป ตามมาตรา 2 ควรตรวจว่าระบบที่สร้างข้อความ ภาพ หรือเสียงมีการทำเครื่องหมายที่เครื่องอ่านได้แล้วหรือยัง และพิจารณาเปิดลายน้ำใน API ของ OpenAI
- **อย่าใช้ผลตรวจลายน้ำเป็นหลักฐานเดียว** ฝ่ายบุคคล สถานศึกษา และฝ่ายกฎหมายไม่ควรสรุปว่าใครใช้หรือไม่ใช้ AI จากผลตรวจ เพราะ OpenAI ยอมรับว่ามีทั้งผลบวกลวงและการตรวจไม่พบ
- **วางนโยบายเปิดเผยการใช้ AI** โดยเฉพาะสื่อและหน่วยงานที่เผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ กำหนดขั้นตอนให้คนตรวจและมีผู้รับผิดชอบด้านบรรณาธิการ ซึ่งเป็นเงื่อนไขยกเว้นใน AI Act
- **ทบทวนการใช้ข้อมูลส่วนบุคคลควบคู่** หากระบบ AI ประมวลผลข้อมูลลูกค้า ให้ดู[แนวทาง PDPA สำหรับการพัฒนาและใช้งาน AI ของ สคส.](/policy/pdpc-pdpa-ai-guidelines-version-1/) ประกอบ และใช้[วิธีตรวจภาพ วิดีโอ และเสียงจาก AI](/security/check-ai-generated-image-video-audio-guide/) กับสื่อประเภทอื่น

ดูข่าวกฎหมายและนโยบายดิจิทัลเพิ่มเติมได้ที่[หมวดนโยบาย](/policy/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ChatGPT ใส่ลายน้ำในข้อความแล้วหรือยัง?

OpenAI ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2026 ว่าจะเริ่มใส่ลายน้ำที่มองไม่เห็นในข้อความจาก ChatGPT และ Codex ภายในไม่กี่สัปดาห์ เฉพาะผู้ใช้ในสหภาพยุโรปทุกแผน ผู้ใช้นอก EU รวมถึงไทยยังไม่ได้รับลายน้ำเป็นค่าเริ่มต้น ส่วนลูกค้า API ทั่วโลกเลือกเปิดใช้เองได้กับโมเดลบางรุ่น

### ลายน้ำข้อความของ OpenAI ทำงานอย่างไร?

เทคโนโลยี textGrain ของ OpenAI ฝังสัญญาณทางสถิติที่มองไม่เห็นไว้ในการเลือกคำของโมเดล ตัวตรวจจะหาสัญญาณนี้เพื่อประเมินว่าข้อความมีลายน้ำของ OpenAI หรือไม่ ลายน้ำไม่ระบุตัวผู้ใช้ บัญชี หรือ Prompt และ OpenAI ระบุว่าไม่พบความต่างด้านคุณภาพที่มีนัยสำคัญในชุดทดสอบของโมเดล Astra

### AI Act มาตรา 50 บังคับอะไรเรื่องข้อความที่สร้างด้วย AI?

มาตรา 50 ของ EU AI Act กำหนดให้ผู้ให้บริการระบบ AI ที่สร้างเสียง ภาพ วิดีโอ หรือข้อความ ทำเครื่องหมายในรูปแบบที่เครื่องอ่านได้และตรวจได้ว่าสร้างด้วย AI ส่วนผู้นำไปใช้ที่เผยแพร่ข้อความ AI เพื่อแจ้งข่าวสารเรื่องสาธารณะต้องเปิดเผยว่าใช้ AI เว้นแต่มีคนตรวจและมีผู้รับผิดชอบด้านบรรณาธิการ หน้าที่นี้มีผลตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2026

### ถ้าตรวจไม่พบลายน้ำ แปลว่าคนเขียนเองหรือไม่?

ไม่ใช่ OpenAI ระบุว่าการไม่พบลายน้ำไม่ได้พิสูจน์ว่ามนุษย์เขียน เพราะข้อความอาจสั้นเกินไป ถูกแก้ไขหรือแปล มาจากโมเดลที่ไม่รองรับ สร้างก่อนเริ่มใส่ลายน้ำ หรือมาจากเครื่องมือของบริษัทอื่น และการพบลายน้ำก็ไม่ได้บอกว่าข้อความถูกต้องหรือใครเป็นเจ้าของ


## แหล่งอ้างอิง

- [Our approach to EU text provenance rules](https://openai.com/index/eu-text-provenance/) — OpenAI
- [textGrain: Entropy-Calibrated Watermarking for Language Model Text](https://cdn.openai.com/pdf/e9508624-d767-41b6-a26d-e34ca798ada6/textgrain-entropy-calibrated-watermarking-for-language-model-text.pdf) — OpenAI
- [Code of Practice on Transparency of AI-generated Content](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/code-practice-ai-generated-content) — European Commission
- [Regulation (EU) 2024/1689 (Artificial Intelligence Act)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202401689) — EUR-Lex, Publications Office of the European Union