# ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เข้าสภา รับรองสัญญาอัตโนมัติ คุมผู้ให้บริการ 7 ประเภท

> สภาพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อ 28 ต.ค. 2569 ยกเลิกกฎหมายปี 2544 รับรองสัญญาอัตโนมัติและตราสารอิเล็กทรอนิกส์ มีผล 180 วันหลังประกาศ

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Policy & Law
- เผยแพร่: 2026-11-01T06:38:31.000Z · อัปเดต: 2026-11-01T06:38:31.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/policy/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- สภาผู้แทนราษฎรพิจารณา**ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์**เมื่อ **28 ตุลาคม 2569** มีทั้งร่างของคณะรัฐมนตรี ร่างของ สส.พรรคภูมิใจไทย และร่างของ สส.พรรคประชาชน แหล่งที่เราเปิดอ่านยังไม่ระบุผลการลงมติ
- ร่างของรัฐบาลให้ยกเลิกกฎหมายปี **2544** และเขียนใหม่ทั้งฉบับ รับรองสัญญาจากระบบอัตโนมัติ Smart Contract และตราสารเปลี่ยนมืออิเล็กทรอนิกส์ มีผลเมื่อพ้น **180 วัน**หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา
- ผู้ให้บริการ **7 ประเภท** รวมบริการยืนยันตัวตน ลายมือชื่อ ประทับเวลา และรับส่งหรือจัดเก็บข้อมูล จะถูกกำกับตามระดับความเสี่ยง และเตรียมกฎหมายลำดับรองไว้ **26 ฉบับ**
- ผู้อภิปรายในสภาท้วงว่าร่างมาตรา **29** ให้ผู้ใช้รับผลการกระทำของระบบอัตโนมัติ และกฎหมายยังไม่มีข้อกำหนด Liveness Detection สำหรับลายมือชื่อจากใบหน้าหรือเสียง

สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อ 28 ตุลาคม 2569 ร่างของคณะรัฐมนตรีให้ยกเลิกกฎหมายปี 2544 แล้วเขียนใหม่ทั้งฉบับ รับรองสัญญาจากระบบอัตโนมัติและตราสารอิเล็กทรอนิกส์ และกำกับผู้ให้บริการ 7 ประเภท หากประกาศใช้จะมีผลเมื่อพ้น 180 วัน แหล่งที่เราเปิดอ่านเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่ระบุผลการลงมติ

## ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ มี 3 ฉบับเข้าสภา

น.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม นำเสนอร่างของคณะรัฐมนตรีต่อสภา โดยให้เหตุผลว่ากฎหมายเดิมมีข้อจำกัดเรื่องความชัดเจนของวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ภาระการพิสูจน์ และการรองรับธุรกรรมแบบใหม่ จึงต้องเขียนใหม่ทั้งฉบับแทนการแก้บางมาตรา

ในวันเดียวกัน นายศุภชัย ใจสมุทร สส.พรรคภูมิใจไทย เสนอร่างของคณะตนเอง ซึ่งให้ยกเลิกกฎหมายปี 2544 และฉบับแก้ไขรวม 4 ฉบับ ขณะที่นายกันต์พงษ์ ประยูรศักดิ์ สส.พรรคประชาชน เสนอร่างที่จะแปลงเป็น "พ.ร.บ.ธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล" ให้แพลตฟอร์มต้องแจ้ง ต้องขออนุญาต และต้องมีตัวแทนในไทย

![อาคารรัฐสภาไทย สถานที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งพิจารณาร่างกฎหมายเมื่อ 28 ตุลาคม 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/sappaya-sapasathan-parliament.webp?v=e9f15859) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_

## สาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่องค์กรต้องรู้

เนื้อหาต่อไปนี้มาจากคำแถลงของรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีเมื่อ 29 กันยายน 2569 และคำนำเสนอของรัฐมนตรีเมื่อ 28 ตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นร่างของคณะรัฐมนตรี รายละเอียดยังเปลี่ยนได้

| เรื่อง | ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ กำหนดว่า |
| --- | --- |
| ลายมือชื่อและตราประทับ | รองรับลายมือชื่อและตราประทับอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อใช้วิธีที่เชื่อถือได้หรือตามที่ สพธอ. ประกาศ รวมถึงอากรแสตมป์อิเล็กทรอนิกส์ตามเกณฑ์กรมสรรพากร |
| สัญญาอัตโนมัติ | ผูกพันตามกฎหมาย เมื่อคู่สัญญาคาดหมายการทำงานได้ตามปกติ และมีข้อกำหนดรับรองกรณีระบบทำงานในลักษณะที่คาดหมายไม่ได้ |
| ตราสารเปลี่ยนมือ | รองรับใบตราสั่ง ตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็คแบบอิเล็กทรอนิกส์ |
| การส่งและการประกาศ | ส่งทางอิเล็กทรอนิกส์เทียบเท่าไปรษณีย์ลงทะเบียน ประกาศทางอิเล็กทรอนิกส์เทียบเท่าประกาศในหนังสือพิมพ์ |
| พยานหลักฐาน | ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และสิ่งพิมพ์ออกรับฟังได้ ผู้โต้แย้งความน่าเชื่อถือต้องพิสูจน์และออกค่าใช้จ่ายเอง |
| ขอบเขต | ธุรกรรมระหว่างเอกชน และระหว่างเอกชนกับรัฐ ไม่ห้ามการใช้เอกสารกระดาษ |
| บทเฉพาะกาล | ผู้ได้รับใบอนุญาตบริการยืนยันตัวตนทางดิจิทัลเดิมถือว่าได้รับการรับรอง พ.ร.ฎ.แพลตฟอร์มดิจิทัล พ.ศ. 2565 ใช้ต่อจนกว่าจะมีกฎหมายเฉพาะ |

![น.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย ยืนนำเสนอร่างกฎหมายที่โต๊ะคณะรัฐมนตรีในห้องประชุมสภา 28 ตุลาคม 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/bunthida-house-e-transactions-bill.webp?v=7d4c3e0e) _(ภาพ: พรรคภูมิใจไทย)_

## ผู้ให้บริการ 7 ประเภทถูกกำกับตามความเสี่ยง

ประเด็นในร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่กระทบธุรกิจบริการโดยตรงคือการกำกับแบบ Risk-based Approach ครอบคลุมบริการยืนยันตัวตน ลงลายมือชื่อ ประทับวันเวลา รับส่งหรือจัดเก็บข้อมูล จดทะเบียนหรือรับรองเว็บไซต์หรือโดเมนเนม ระบบตราสารเปลี่ยนมือ และบริการอื่นตามกฎกระทรวง ผู้ให้บริการต้องรับผิดต่อความเสียหายหากไม่ทำตามหน้าที่

การรับรองทำได้ 2 ทาง คือยื่นคำขอต่อ สพธอ. หรือให้ สพธอ. รับรองผู้ที่ใช้วิธีตามมาตรฐานสากล จากนั้น สพธอ. จะเผยแพร่รายชื่อให้ตรวจสอบ และหากเกิดเหตุกระทบความน่าเชื่อถือต้องประกาศให้ทราบโดยพลัน

รัฐบาลเตรียมกฎหมายลำดับรองของร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ไว้ 26 ฉบับ ได้แก่ พระราชกฤษฎีกา 2 ฉบับ กฎกระทรวง 3 ฉบับ และประกาศ 21 ฉบับ รายละเอียดในทางปฏิบัติจึงอยู่ที่เอกสารชุดนี้ไม่น้อยกว่าตัวพระราชบัญญัติ

![ผู้ให้บริการ 7 ประเภทที่ร่างกฎหมายกำกับตามระดับความเสี่ยง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/e-transactions-bill-seven-services.webp?v=2b7ac97a) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: THE STANDARD))_

![กฎหมายลำดับรอง 26 ฉบับที่รัฐบาลเตรียมไว้](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/e-transactions-bill-26-bylaws.webp?v=f9f4674b) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: THE STANDARD))_

## ข้อท้วงในสภา: AI Agent, Deepfake และค่า GP

ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ถูกอภิปรายใน 3 เรื่องที่องค์กรควรจับตา

- **ความรับผิดของ AI Agent** นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายว่าร่างมาตรา 29 ให้ถือว่าผู้ใช้เป็นผู้ส่งสิ่งที่ระบบอัตโนมัติส่งออก แม้มาตรา 41 จะมีทางปฏิเสธเมื่อเป็นเหตุที่คาดหมายไม่ได้ จึงเสนอให้แบ่งชั้นความเสี่ยงของธุรกรรม (Risk Tiers)
- **ลายมือชื่อจากใบหน้าหรือเสียง** นางการดีระบุว่ากฎหมายเปิดให้ใช้ข้อมูลชีวภาพเป็นลายมือชื่อ แต่ยังไม่มีข้อกำหนด Liveness Detection และภาระพิสูจน์ยังตกกับผู้บริโภคที่โต้แย้ง
- **ไม่มีโทษในตัวกฎหมาย** นางการดีตั้งข้อสังเกตว่าร่างใหม่เน้นส่งเสริมจึงไม่กำหนดบทลงโทษ อำนาจเอาผิดจึงอยู่ที่กฎหมายอื่น เช่น PDPA และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ พร้อมท้วงเรื่องการยกเลิกคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์

ด้านนายศุภชัยจะฝากให้กรรมาธิการศึกษาค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม โดยยกตัวเลขที่ผู้ประกอบการร้องเรียนว่ารวมแล้ว 30–35% ของยอดขาย และอาจขอแปรญัตติเพิ่มกลไกดูแลแพลตฟอร์ม ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับ[การลดค่า GP ชั่วคราว 6 เดือน](/business/shopee-tiktok-lazada-gp-fee-cut-2569-register/)

![นายศุภชัย ใจสมุทร สส.พรรคภูมิใจไทย อภิปรายร่างกฎหมายของคณะตนเองในสภา 28 ตุลาคม 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/supachai-house-e-transactions-bill.webp?v=19dba64c) _(ภาพ: พรรคภูมิใจไทย)_

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

กฎหมายปี 2544 เขียนขึ้นก่อนยุคที่ระบบตกลงธุรกรรมแทนคนได้ ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ จึงวางกติกาให้สัญญาที่ไม่มีคนกดปุ่ม และยึดแนวกฎหมายแม่แบบ UNCITRAL ของสหประชาชาติเพื่อลดความต่างของกฎหมายแต่ละประเทศ เรื่องนี้จึงโยงทั้งการค้าระหว่างประเทศและการใช้ AI ในงานจัดซื้อ การเงิน และบริการลูกค้า

## สิ่งที่องค์กรควรทำ

ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ยังไม่มีผลบังคับ แต่การเตรียมต่อไปนี้มีประโยชน์ไม่ว่าเนื้อหาสุดท้ายจะเป็นอย่างไร

1. **ทำรายการงานที่ระบบอัตโนมัติผูกพันบริษัท** เช่น บอตสั่งซื้อ AI Agent ตอบรับใบเสนอราคา หรือระบบอนุมัติอัตโนมัติ กำหนดวงเงินและจุดที่ต้องให้คนยืนยัน
2. **เก็บหลักฐานการทำงานของระบบ** บันทึกว่าใครตั้งค่า ระบบส่งอะไร เมื่อไร และถูกแก้ไขหรือไม่ เพราะข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่จะใช้ในข้อพิพาท
3. **ตรวจผู้ให้บริการลายมือชื่อ เอกสาร และยืนยันตัวตน** ถามว่าเข้าข่าย 7 ประเภทหรือไม่ และเตรียมรับเกณฑ์การรับรองของ สพธอ.
4. **ถ้าองค์กรให้บริการรับส่งหรือจัดเก็บข้อมูลแก่ผู้อื่น** ให้ประเมินว่าเข้าข่ายถูกกำกับหรือไม่ และติดตามประกาศ 21 ฉบับ
5. **หน่วยงานรัฐทบทวนแบบฟอร์มและขั้นตอนที่ยังบังคับกระดาษ** เพราะร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ครอบคลุมธุรกรรมระหว่างเอกชนกับรัฐ

## บริการของ THAI DATA CLOUD ที่เกี่ยวข้อง

ถ้าร่างนี้ผ่าน หน่วยงานรัฐที่ย้ายงานเอกสารและบริการประชาชนไปอยู่บนระบบอิเล็กทรอนิกส์จะต้องคิดเรื่องที่เก็บข้อมูลและหลักฐานของระบบมากขึ้น [Government Cloud](https://thaidata.cloud/government-cloud/) ของ THAI DATA CLOUD ได้มาตรฐาน ISO 27001 และ ISO 22301 รองรับนโยบาย Cloud First, PDPA และ พ.ร.บ.ไซเบอร์ฯ และจัดซื้อผ่านบัญชีบริการดิจิทัลได้ (THAI DATA CLOUD เป็นผู้ดำเนินงานเว็บไซต์นี้)

ติดตามกฎหมายและนโยบายดิจิทัลอื่นได้ที่[หมวดนโยบาย](/policy/)

## ภาพบันทึก

![หน้าเผยแพร่คำนำเสนอของรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลฯ บนเว็บไซต์พรรคภูมิใจไทย วันที่ 28 ตุลาคม 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thailand-e-transactions-bill-automated-contracts-2569/bhumjaithai-minister-statement-page.webp?v=4a77edaa) _(ภาพ: พรรคภูมิใจไทย (ภาพหน้าจอ))_

## คำถามที่พบบ่อย

### ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ มีผลบังคับใช้เมื่อไร?

ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ยังไม่เป็นกฎหมาย รัฐบาลระบุว่าหากผ่านกระบวนการนิติบัญญัติและประกาศในราชกิจจานุเบกษา จะมีผลเมื่อพ้น 180 วัน และได้เตรียมกฎหมายลำดับรองไว้ 26 ฉบับ ระหว่างนี้กฎหมายปี 2544 ยังใช้บังคับตามเดิม

### ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เปลี่ยนอะไรบ้าง?

ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ของรัฐบาลรับรองสัญญาจากระบบอัตโนมัติ Smart Contract ตราประทับอิเล็กทรอนิกส์ เช็คและตั๋วอิเล็กทรอนิกส์ ให้การส่งทางอิเล็กทรอนิกส์เทียบเท่าไปรษณีย์ลงทะเบียน และกำกับผู้ให้บริการ 7 ประเภทตามระดับความเสี่ยง

### AI Agent ทำสัญญาแทนบริษัทได้ไหมตามร่างกฎหมายใหม่?

ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์รองรับสัญญาที่ระบบอัตโนมัติดำเนินการเอง เมื่อคู่สัญญาคาดหมายการทำงานได้ตามปกติ นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.พรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายว่ามาตรา 29 ให้ถือว่าผู้ใช้เป็นผู้ส่งสิ่งที่ระบบส่งออก และเสนอให้แบ่งชั้นความเสี่ยงของธุรกรรม เนื้อหายังแก้ไขได้ในชั้นกรรมาธิการ

### ยังใช้เอกสารกระดาษได้ไหมถ้ากฎหมายใหม่ผ่าน?

ได้ ร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์มุ่งให้ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นช่องทางหลัก แต่รัฐบาลและผู้เสนอร่างยืนยันว่าไม่ได้ห้ามประชาชนหรือภาคธุรกิจทำธุรกรรมด้วยเอกสารตามปกติ ธุรกรรมบางประเภทที่กฎหมายเฉพาะกำหนดให้แสดงตนต่อเจ้าพนักงานยังต้องทำตามกฎหมายนั้น


## แหล่งอ้างอิง

- ["รมช.แนน บุณย์ธิดา" เสนอร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ยกระดับเศรษฐกิจดิจิทัล-สร้างความเชื่อมั่นสากล](https://bhumjaithai.com/news/125860) — พรรคภูมิใจไทย
- ["ภูมิใจไทย" ชงร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ ยกร่างกฎหมายดิจิทัลรอบ 2 ทศวรรษ](https://bhumjaithai.com/news/125869) — พรรคภูมิใจไทย
- [ครม. เสนอร่างกฎหมายธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ฉบับใหม่ ปรับกติกาให้ทันเทคโนโลยี รองรับสัญญาอัตโนมัติ-เช็คและตราสารอิเล็กทรอนิกส์](https://thestandard.co/new-e-transaction-law/) — THE STANDARD
- ["การดี" ชำแหละร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ชี้ 3 ช่องโหว่ใหญ่](https://www.thairath.co.th/news/politic/2968991) — ไทยรัฐออนไลน์
- ["สส.กันต์พงษ์" เสนอ "โมเดล 3 ค." ประกบร่าง พ.ร.บ.ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ คุมแพลตฟอร์มยักษ์](https://www.thairath.co.th/news/politic/2968998) — ไทยรัฐออนไลน์