# โลหะหนักพืชผักเชียงราย: เกษตรฯ ตรวจ 185 ตัวอย่าง เกินมาตรฐาน 5 พบแคดเมียมในพริก-มะเขือยาว

> โลหะหนักพืชผักเชียงราย: เกษตรฯ ตรวจพืชริมแม่น้ำกก สาย รวก 185 ตัวอย่าง เกินมาตรฐาน 5 ส่วนใหญ่แคดเมียมในพริกและมะเขือยาว ปลาน้ำจืด 20 ตัวอย่างไม่เกินเกณฑ์

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Politics
- เผยแพร่: 2026-11-15T09:43:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-15T09:43:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/politics/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- ช่วง**ตุลาคม 2568–กันยายน 2569** หน่วยงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ตรวจพืชที่สัมผัสแหล่งน้ำแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก **185 ตัวอย่าง** พบเกินค่ามาตรฐาน **5 ตัวอย่าง**
- ตัวอย่างที่เกินส่วนใหญ่เป็น**แคดเมียมในพริกและมะเขือยาว** อำเภอ**เวียงชัย**และ**แม่จัน** และพบ**ตะกั่วในพริก** อำเภอเมืองเชียงราย
- เนื้อปลาน้ำจืด **20 ตัวอย่าง** พบโลหะหนักแต่ไม่เกินเกณฑ์ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 414) พ.ศ. 2563 ส่วนดิน **52 ตัวอย่าง** ที่เก็บเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ไม่เกินมาตรฐาน 10 เฝ้าระวัง 22 และมีความเสี่ยง 20 ตัวอย่าง
- หน่วยงานจะเก็บตัวอย่างดินอีกครั้งช่วง**ธันวาคม 2569–มกราคม 2570** ขณะที่รองนายกฯ **ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์** และ รมช.เกษตรฯ **ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช** ส่งมอบชุดตรวจโลหะหนักในน้ำ **MSense** ให้หน่วยงานในอำเภอแม่สาย

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เปิดผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายรอบปีงบประมาณ 2569 พืชที่สัมผัสแหล่งน้ำแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก 185 ตัวอย่าง เกินค่ามาตรฐาน 5 ตัวอย่าง ส่วนใหญ่เป็นแคดเมียมในพริกและมะเขือยาวที่อำเภอเวียงชัยและแม่จัน ส่วนเนื้อปลาน้ำจืด 20 ตัวอย่างพบโลหะหนักแต่ไม่เกินเกณฑ์ และดินราว 4 ใน 5 ของตัวอย่างอยู่ในระดับเฝ้าระวังหรือมีความเสี่ยง

[ทำเนียบรัฐบาลเผยแพร่ผลตรวจนี้](https://www.thaigov.go.th/th/news/171245)เมื่อเวลา 13.59 น. วันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 ในข่าวที่ น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายร่วมกับ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อติดตามแหล่งน้ำที่ขุ่นผิดปกติและการปนเปื้อนสารโลหะหนัก ที่สถานีวัดระดับน้ำกลางสะพานข้ามพรมแดนแม่สายแห่งที่ 1 และที่ว่าการอำเภอแม่สาย ข่าวไม่ได้ระบุวันที่ลงพื้นที่

![คณะของรองนายกรัฐมนตรียศชนัน วงศ์สวัสดิ์ และ รมช.เกษตรฯ ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช ระหว่างลงพื้นที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามโลหะหนักในแหล่งน้ำ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/piyarach-yodchanan-mae-sai-heavy-metal-visit-2569.webp?v=1a7a23ab) _(ภาพ: ทำเนียบรัฐบาล (thaigov.go.th))_

## ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงราย 185 ตัวอย่าง

ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงราย ปลา และดิน ในข่าวของรัฐบาลเรียงได้ดังนี้

| สิ่งที่ตรวจ | ช่วงเก็บตัวอย่าง | จำนวน | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| พืชที่สัมผัสแหล่งน้ำแม่น้ำกก สาย และรวก | ต.ค. 2568–ก.ย. 2569 | 185 ตัวอย่าง | เกินค่ามาตรฐาน 5 ตัวอย่าง ส่วนใหญ่แคดเมียมในพริกและมะเขือยาว (เวียงชัย แม่จัน) และตะกั่วในพริก (เมืองเชียงราย) |
| เนื้อปลาน้ำจืด | ไม่ระบุ | 20 ตัวอย่าง | พบโลหะหนัก แต่ไม่เกินเกณฑ์ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 414) พ.ศ. 2563 |
| ดิน | ก.พ. 2569 | 52 ตัวอย่าง | ไม่เกินมาตรฐาน 10 เฝ้าระวัง 22 มีความเสี่ยง 20 |

คิดเป็นสัดส่วนแล้ว ในผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงราย พืชที่เกินมาตรฐานมีราว 2.7% ของตัวอย่างทั้งหมด ส่วนดินที่อยู่ในระดับเฝ้าระวังหรือมีความเสี่ยงรวม 42 จาก 52 ตัวอย่าง หรือราว 81% ตัวเลขร้อยละทั้งสองนี้เราคำนวณเองจากจำนวนที่รัฐบาลให้ หน่วยงานจะเก็บตัวอย่างดินอีกครั้งช่วงธันวาคม 2569 ถึงมกราคม 2570

![สรุปผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายจากข่าวทำเนียบรัฐบาล: พืช 185 ตัวอย่าง เกินมาตรฐาน 5 ปลา 20 ตัวอย่างไม่เกินเกณฑ์ ดิน 52 ตัวอย่าง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/chiang-rai-heavy-metal-samples.webp?v=aa492764) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: ทำเนียบรัฐบาล (thaigov.go.th)))_

## ชุดตรวจ MSense กับการเฝ้าระวังโลหะหนักพืชผักเชียงราย

นอกจากรับฟังผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงราย คณะของรองนายกรัฐมนตรีชมการสาธิตชุดตรวจวัดโลหะหนักปนเปื้อนในน้ำ MSense ซึ่งรัฐบาลระบุว่าใช้คัดกรองและเฝ้าระวังโลหะหนักในพื้นที่เสี่ยง "ใช้งานง่ายและรู้ผลเร็ว" แล้วส่งมอบให้หน่วยงานในพื้นที่ใช้ต่อ คณะยังรับฟังผลตรวจคุณภาพน้ำและความก้าวหน้าของแผนนวัตกรรมน้ำสะอาดเพื่อคุณภาพชีวิต (A-QUALITY) ที่นำงานวิจัยมาจัดการคุณภาพน้ำ เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภคและผลผลิตเกษตรปลอดภัย

หลังผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายชุดนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่าจะทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่นเพื่อเฝ้าระวังโลหะหนักในแหล่งน้ำ ดิน และผลผลิตเกษตรต่อเนื่อง แล้วนำผลตรวจไปกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไข "เพื่อลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชน และสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยให้กับผู้บริโภค"

![สะพานข้ามแม่น้ำสายระหว่างอำเภอแม่สายกับเมืองท่าขี้เหล็ก ที่ตั้งของสถานีวัดระดับน้ำกลางสะพานข้ามพรมแดนแม่สายแห่งที่ 1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/mae-sai-tachileik-bridge-sai-river.webp?v=69fde62d) _(ภาพ: Slleong / Wikimedia Commons (CC0))_

## สิ่งที่ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายยังไม่ได้บอก

ข่าวผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายของรัฐบาลยังขาดข้อมูลอีกหลายเรื่อง

- **ค่าที่ตรวจพบ** ข่าวไม่ได้ให้ปริมาณแคดเมียมหรือตะกั่วในพืชแต่ละตัวอย่าง หรือบอกว่าใช้ค่ามาตรฐานใดเทียบ
- **สารหนู** ผลตรวจพืชที่รัฐบาลสรุปไม่ได้กล่าวถึงสารหนู ซึ่งเป็นสารที่กรมควบคุมมลพิษพบเกินเกณฑ์ในแม่น้ำสาย
- **ต้นทางของโลหะหนักในพืช** ข่าวไม่ได้ระบุว่าแคดเมียมและตะกั่วที่พบมาจากแหล่งใด
- **ผู้บริโภคควรทำอย่างไร** ข่าวไม่ได้ออกคำแนะนำให้งดซื้อหรืองดกินพืชผักจากพื้นที่ใด

## โลหะหนักพืชผักเชียงรายกับปัญหาแม่น้ำสาย

ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายออกมาในสัปดาห์เดียวกับที่รัฐบาลไทยเร่งเรื่องแหล่งน้ำชายแดนเชียงราย วันที่ 14 พฤศจิกายน นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย [ลงพื้นที่ส่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา](/politics/myanmar-mines-sai-river-jeset-14-november-2569/) ที่ทำเนียบรัฐบาลเรียกว่าเป็นต้นตอสารพิษในแม่น้ำสาย ส่วนวันที่ 15 พฤศจิกายน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี [กล่าวในประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49](/politics/asean-summit-49-manila-15-17-november-2569-anutin/) ว่าประเทศที่เกี่ยวข้องต้องร่วมกันแก้ปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน "ตั้งแต่ต้นทาง" ด้านสุขภาพ กรมควบคุมโรคติดตาม[สารหนูในปัสสาวะประชาชนกลุ่มเสี่ยงลุ่มแม่น้ำสาย](/health/arsenic-sai-river-pcd-ddc-urine-2026/)แยกอีกทางหนึ่ง

![เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำสายที่มีสีน้ำตาลขุ่น อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย พฤศจิกายน 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/pcd-officers-sampling-sai-river-2569.webp?v=0ce7aa27) _(ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ)_

ติดตามข่าวนโยบายและการเมืองอื่น ๆ ได้ที่[หมวดการเมือง](/politics/)

## ภาพบันทึก

![แม่น้ำสาย อำเภอแม่สายอยู่ฝั่งซ้าย เมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาอยู่ฝั่งขวา](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/mae-sai-river-tachileik-view.webp?v=6b2c0cf7) _(ภาพ: Xufanc / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_

![หน้าข่าวทำเนียบรัฐบาล 15 พฤศจิกายน 2569 รายงานผลตรวจโลหะหนักในพืช ปลา และดินของจังหวัดเชียงราย](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/chiang-rai-crops-heavy-metal-test-moac-2569/thaigov-171245-chiang-rai-heavy-metal-results.webp?v=7c9fde24) _(ภาพ: ทำเนียบรัฐบาล (ภาพหน้าจอ))_

## คำถามที่พบบ่อย

### ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายพบอะไรบ้าง?

ผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายที่ทำเนียบรัฐบาลรายงานเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่าช่วงตุลาคม 2568 ถึงกันยายน 2569 หน่วยงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ตรวจพืชที่สัมผัสแหล่งน้ำแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก 185 ตัวอย่าง พบเกินค่ามาตรฐาน 5 ตัวอย่าง ส่วนใหญ่เป็นแคดเมียมในพริกและมะเขือยาวในอำเภอเวียงชัยและแม่จัน และพบตะกั่วในพริกที่อำเภอเมืองเชียงราย

### ปลาน้ำจืดจากแม่น้ำในเชียงรายมีโลหะหนักเกินมาตรฐานไหม?

ในผลตรวจโลหะหนักพืชผักเชียงรายชุดเดียวกันที่ทำเนียบรัฐบาลเผยแพร่ เนื้อปลาน้ำจืด 20 ตัวอย่างพบสารโลหะหนัก แต่ค่ายังอยู่ในเกณฑ์ไม่เกินมาตรฐานประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 414) พ.ศ. 2563 ข่าวไม่ได้ระบุว่าเป็นปลาจากแม่น้ำสายใดหรือมีค่าเท่าไร

### ดินในเชียงรายที่ตรวจโลหะหนักเป็นอย่างไร และจะตรวจซ้ำเมื่อไร?

ข้อมูลโลหะหนักพืชผักเชียงรายชุดนี้รวมผลตรวจดิน 52 ตัวอย่างที่เก็บเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 พบว่า ไม่เกินมาตรฐาน 10 ตัวอย่าง อยู่ในระดับเฝ้าระวัง 22 ตัวอย่าง และมีความเสี่ยง 20 ตัวอย่าง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุว่าจะเก็บตัวอย่างอีกครั้งช่วงธันวาคม 2569 ถึงมกราคม 2570

### ชุดตรวจ MSense ที่ส่งมอบให้เชียงรายคืออะไร?

ทำเนียบรัฐบาลอธิบายว่า MSense เป็นชุดตรวจวัดโลหะหนักปนเปื้อนในน้ำ ใช้คัดกรองและเฝ้าระวังโลหะหนักในพื้นที่เสี่ยง ใช้งานง่ายและรู้ผลเร็ว รองนายกรัฐมนตรียศชนัน วงศ์สวัสดิ์ และคณะร่วมชมการสาธิตและส่งมอบชุดตรวจให้หน่วยงานในพื้นที่ ระหว่างติดตามปัญหาโลหะหนักพืชผักเชียงรายและแหล่งน้ำ


## แหล่งอ้างอิง

- [“ปิยะรัฐชย์” ร่วม “ยศชนัน” ลงพื้นที่เชียงราย ติดตามปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ เฝ้าระวังผลกระทบภาคเกษตร พร้อมดูแลความปลอดภัยผลผลิต ลดผลกระทบสุขภาพประชาชน](https://www.thaigov.go.th/th/news/171245) — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- [นายกฯ ประกาศวิสัยทัศน์ไทยบนเวทีอาเซียนครั้งที่ 49 เสนอ 3 แนวทางขับเคลื่อนอาเซียน](https://www.thaigov.go.th/th/news/171244) — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- ["เจเศรษฐ์" ซุ่มลงพื้นที่ชายแดน ส่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา ต้นตอสารพิษแม่น้ำสาย เตรียมเสนอนายกเจรจาจีนคุมสารพิษ](https://www.thaigov.go.th/th/news/171235) — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
