# พระที่นั่งอนันตสมาคม: ประวัติ สถาปัตยกรรมหินอ่อน ภาพเขียนบนโดม และบทบาทใน พระราชพิธี

> พระที่นั่งอนันตสมาคม ใน พระราชวังดุสิต วางศิลาฤกษ์ 11 พ.ย. 2451 สร้างด้วยหินอ่อนจากอิตาลี เฉลิมพระราชมณเฑียร ม.ค. 2459 เพดานโดมมีภาพเขียนรัชกาลที่ 1 ถึง 6

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Royal
- เผยแพร่: 2026-10-08T18:38:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-08T18:38:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/royal/ananta-samakhom-throne-hall/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **11 พฤศจิกายน 2451** พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ก่อรากพระที่นั่งอนันตสมาคม ซึ่งเป็นวันเดียวกันงานพิธีรัชมังคลาภิเษกสมโภชสิริราชสมบัติครบ 40 ปี
- พระที่นั่งอนันตสมาคม สร้างด้วยหินอ่อนจากเมืองคารารา ประเทศอิตาลี เป็นอาคาร **2 ชั้น** มีโดมใหญ่ตรงกลางและโดมเล็กอีก **6 โดม** ออกแบบโดยสถาปนิกชาวอิตาลี มาริโอ ตามานโย
- การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร จัดในเดือน **มกราคม 2459** สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติระบุวันที่ 7–11 ส่วนราชบัณฑิตยสภาระบุ 7–12
- เพดานโดมมีภาพเขียนขนาดใหญ่ **6 ภาพ** แสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของ พระบรมราชจักรีวงศ์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 6 ช่างเขียนภาพคือ แกลิเลโอ คินี และ ซี ริกุลี
- หน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม ปัจจุบันยังไม่มีการเปิดให้เข้าชม

พระที่นั่งอนันตสมาคม เป็น พระที่นั่ง หินอ่อนใน พระราชวังดุสิต ที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ก่อรากพระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 (ค.ศ. 1908) สร้างแล้วเสร็จในรัชกาลที่ 6 และมี การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร ในเดือนมกราคม 2459 เป็นที่ประกอบ พระราชพิธี และรัฐพิธีสำคัญ และเคยเป็นที่ประชุมรัฐสภาแห่งแรกของไทย

บทความนี้เรียบเรียงจากแหล่งทางการ ได้แก่ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา พิพิธภัณฑ์รัฐสภา สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา กรมศิลปากร และหน่วยราชการในพระองค์ จุดที่แหล่งข้อมูลระบุไม่ตรงกันจะใส่ไว้ทั้งสองแบบ ภาพรวมของ พระราชวัง ที่ตั้งอยู่ อ่านได้ใน [ประวัติ พระราชวังดุสิต](/royal/dusit-palace-history/)

## ที่มาของชื่อ พระที่นั่งอนันตสมาคม

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติอธิบายว่า “อนันตสมาคม” เดิม เป็นชื่อพระที่นั่งองค์หนึ่งในหมู่พระอภิเนาว์นิเวศน์ ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่ง โปรดเกล้าฯ พระราชทานนาม พระมหามณเฑียร พระที่นั่ง พระตำหนัก และหอต่าง ๆ คล้องเนื่องกันไว้ ดังนี้

ไชยชุมพล – ภูวดลทัศไนย – สุทไธสวริย์ – อนันตสมาคม – บรมพิมาน – นงคราญสโมสร – จันทรทิพโยภาศ – ภานุมาศจำรูญ – มูลมณเฑียร – เสถียรธรรมปริตร – ราชฤทธิรุ่งโรจ – โภชนลินลาศ – ประพาศพิพิธพรรณ์

เมื่อพระที่นั่งอนันตสมาคมซึ่งเคยใช้เป็นท้องพระโรงเสด็จออกองค์เดิมนี้ชำรุดทรุดโทรมผุพังไป อีกทั้งพื้นที่ในพระบรมมหาราชวังเริ่มคับแคบ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระราชดำริจะสร้างพระที่นั่งองค์ใหม่บริเวณวังสวนดุสิต และ พระราชทานนามพระที่นั่งที่สร้างขึ้นแทนว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม ตามเดิม เพื่อ “รักษาไม่ให้พระที่นั่งซึ่งเป็นที่สำคัญปรากฏนามมาแต่ก่อนสูญเสีย” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 24 หน้า 1321 ลงวันที่ 8 มีนาคม ร.ศ. 126 ลง “ประกาศกระทรวงวัง ให้เรียกนามพระที่นั่งซึ่งจะสร้างขึ้นใหม่ที่วังสวนดุสิตว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม”

![ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ ฉายพระรูปพร้อมด้วยพระอนุชาบริเวณลานหน้าพระที่นั่งอนันตสมาคม (รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) คือ พระที่นั่ง องค์เดิมใน พระบรมมหาราชวัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-old-hall-grand-palace-nat.webp?v=f0b08f36) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

## พระราชประสงค์ และผู้ออกแบบ

พิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อปี พ.ศ. 2450 ด้วยทรงมีพระราชประสงค์ที่จะใช้เป็นสถานที่รับรองแขกเมืองและใช้สำหรับประชุมปรึกษาราชการแผ่นดิน ผู้รับผิดชอบงานตามที่วุฒิสภาและพิพิธภัณฑ์รัฐสภาบันทึก คือ

- **แม่กองจัดการก่อสร้าง:** เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)
- **นายช่างออกแบบ:** นายมาริโอ ตามานโย สถาปนิกชาวอิตาลี (พิพิธภัณฑ์รัฐสภาสะกดว่า ตามาโย)
- **ช่างเขียนภาพ:** ศาสตราจารย์แกลิเลโอ คินี และนายซี ริกุลี ซึ่งกรมศิลปากรสะกดชื่อคนแรกว่า กาลิเลโอ คินี (Galileo Chini)

งานฐานรากได้รับการทดสอบก่อนสร้างจริง สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติเก็บภาพแสดงการทดลองน้ำหนักราก “กอมแปร๊สโซล” (Compressole) และผังพื้นชั้น 1 ของ พระที่นั่งอนันตสมาคม ไว้ในอัลบั้มชุดหอพระสมุดวชิรญาณ รหัส ภอ 003 หวญ. 75

![ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ การทดลองน้ำหนักราก กอมแปร๊สโซล ก่อนการก่อสร้าง พระที่นั่งอนันตสมาคม](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-foundation-test-nat.webp?v=72f12fea) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

![ผังพื้นชั้น 1 ของ พระที่นั่งอนันตสมาคม จากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-ground-floor-plan-nat.webp?v=29d7b63a) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

## พิธีวางศิลาฤกษ์ 11 พฤศจิกายน 2451

ต่อมาในวันที่ 11 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2451 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ก่อรากพระที่นั่งอนันตสมาคม ซึ่งเป็นวันเดียวกันงานพิธีรัชมังคลาภิเษกสมโภชสิริราชสมบัติครบ 40 ปี ตามที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติบันทึก ราชบัณฑิตยสภาเรียกพิธีนี้ว่า การพิธีทรงวางศิลาพระฤกษ์ และระบุปีเดียวกัน คือ พ.ศ. 2451

วันเดียวกันนั้น หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดพระบรมราชานุสรณ์ด้วยพระองค์เอง ซึ่งคือ พระบรมรูปทรงม้า ณ พระลานพระราชวังดุสิต ด้านหน้าของ พระที่นั่ง องค์นี้

ภาพในอัลบั้มของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติแสดงให้เห็นว่า งานนี้มีคณะช่างก่อสร้างชาวไทยและอิตาลีร่วมอยู่ในวันวางศิลาฤกษ์ด้วย

![ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงวางศิลาฤกษ์ก่อรากพระที่นั่งอนันตสมาคม](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-foundation-stone-1908-nat.webp?v=f9c85374) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

![ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ คณะช่างก่อสร้างชาวไทยและอิตาลี ในวันวางศิลาฤกษ์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-thai-italian-builders-nat.webp?v=47029fc9) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

## สถาปัตยกรรม: หินอ่อนคารารา โดมใหญ่ และโดมเล็ก 6 โดม

ราชบัณฑิตยสภาอธิบายว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม ก่อสร้างด้วยหินอ่อนสีขาวสั่งตรงมาจากอิตาลี สถาปัตยกรรมเป็นแบบอิตาเลียนเรอเนซองซ์ เป็นอาคารหินอ่อน 2 ชั้น มีโดมอยู่ตรงกลาง รายละเอียดจากวุฒิสภาและพิพิธภัณฑ์รัฐสภามีดังนี้

| ส่วนของอาคาร | รายละเอียด |
| --- | --- |
| วัสดุ | หินอ่อนจากเมืองคารารา ประเทศอิตาลี |
| รูปแบบ | สถาปัตยกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปะวิทยาการแห่งอิตาลี |
| ความสูง | อาคาร 2 ชั้น |
| หลังคา | โดมใหญ่ตรงกลาง รายล้อมด้วยโดมเล็กอีก 6 โดม |
| ชั้นบน | ห้องโถงขนาดใหญ่ แบ่งเป็น ท้องพระโรงหน้า และ ท้องพระโรงหลัง (วุฒิสภาเรียกว่าห้องโถงประชุมและห้องโถงประกอบพิธี) |
| ชั้นล่าง | ห้องขนาดเล็ก 10 ห้อง ห้องขนาดกลางและใหญ่อย่างละ 2 ห้อง และห้องโถงตรงกลางอีก 1 ห้อง |

ภาพการก่อสร้างในอัลบั้มชุดหอพระสมุดวชิรญาณแสดงขั้นตอนตั้งแต่โครงอาคาร การขึ้นโครงโดม ไปจนถึงด้านใต้ของ พระที่นั่ง ที่แล้วเสร็จ

![ภาพชุดการก่อสร้าง พระที่นั่งอนันตสมาคม จากอัลบั้มของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-construction-nat.webp?v=ddaa54d0) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

![ภาพถ่ายเก่าจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ พระที่นั่งอนันตสมาคม ด้านใต้](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-south-side-nat.webp?v=2e2bbd4b) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

## ภาพเขียนบนเพดานโดม: เรื่องราว พระบรมราชจักรีวงศ์

พิพิธภัณฑ์รัฐสภาอธิบายว่า บนเพดานโดมของ พระที่นั่ง มีภาพเขียนขนาดใหญ่ จำนวน 6 ภาพ แสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของ พระบรมราชจักรีวงศ์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 6 ได้แก่

1. **เพดานโดมด้านทิศเหนือ** ภาพ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกครั้งดำรงพระยศเป็นสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก เสด็จกลับจากราชการทัพที่เขมร
2. **เพดานโดมด้านทิศตะวันออก** ภาพ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยและพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงอุปถัมภ์งานศิลปะ
3. **เพดานโดมด้านทิศตะวันตก** ภาพเหตุการณ์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประทับเบื้องหน้าพระพุทธชินสีห์ แวดล้อมด้วยพระภิกษุ และนักบวชต่างชาติศาสนนิกายต่าง ๆ
4. **เพดานโดมด้านทิศใต้ของท้องพระโรงกลาง** ภาพ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานอภัยทาน และทรงเลิกประเพณีทาส
5. **เพดานโดมด้านทิศตะวันออกของท้องพระโรงกลาง** ภาพเหตุการณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จออกประทับ ณ พระที่นั่งบุษบกมาลาที่มุขเด็จ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เนื่องในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช เมื่อปี พ.ศ. 2454
6. **เพดานโดมกลาง** โดมใหญ่ที่สุด มีจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “จปร.” และทั่วท้องพระโรงกลางมี “จปร.” สลับกับ “วปร.”


## ภาพร่างของกาลิเลโอ คินี ที่กรมศิลปากรอนุรักษ์

กรมศิลปากรเปิดเผยว่า ผลงานภาพร่าง พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เขียนโดย กาลิเลโอ คินี (Galileo Chini) เป็นต้นแบบ งานจิตรกรรมภายในโดมพระที่นั่งอนันตสมาคม ข้อมูลของภาพร่างนี้มีดังนี้

- เขียนขึ้นในช่วง พ.ศ. 2454–2456
- ใช้เทคนิคสีฝุ่นบนผืนผ้าใบ เป็นรูปครึ่งวงกลม
- กว้าง 9.34 เมตร สูง 5.80 เมตร และมีอายุกว่า 100 ปี
- เก็บรักษาอยู่ภายในคลังของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

กลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ดำเนินการอนุรักษ์เพื่อนำมาจัดแสดงนิทรรศการถาวรภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป และกรมศิลปากรจัดการเสวนาเรื่องนี้ทางออนไลน์ เมื่อวันเสาร์ที่ 22 มกราคม 2565

## การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร พ.ศ. 2459

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติเล่าว่า การก่อสร้างพระที่นั่งอนันตสมาคมดำเนินไปอย่างต่อเนื่องจนแล้วเสร็จในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ราชบัณฑิตยสภาระบุว่าแล้วเสร็จในปลาย พ.ศ. 2458

จากนั้น โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียรพระที่นั่งอนันตสมาคม ต่อเนื่องกับงานพระราชพิธีฉลองและเฉลิมพระชนมพรรษาในมหามงคลสมัยทรงเจริญพระชนมายุครบ 3 รอบปีมะโรงนักษัตร วันที่ของงานในสองแหล่งต่างกันเล็กน้อย

- สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ: ระหว่างวันที่ 7 - 11 มกราคม พุทธศักราช 2459
- สำนักงานราชบัณฑิตยสภา: วันที่ 7–12 มกราคม พ.ศ. 2459

ภาพงานนี้อยู่ในอัลบั้ม ภอ 003 หวญ. 84 การเฉลิมพระราชมณเฑียรพระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต ของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

![ภาพชุด การเฉลิมพระราชมณเฑียรพระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต จากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-celebration-1916-nat.webp?v=95cc6804) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_

## ที่ประกอบพระราชพิธี รัฐพิธี และที่ประชุมรัฐสภาแห่งแรก

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติระบุว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธี รัฐพิธี และจัดการประชุมสำคัญต่าง ๆ อาทิ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก การประชุมรัฐสภา และการประชุมซีอาโต้ (SEATO) เหตุการณ์สำคัญตามแหล่งทางการมีดังนี้

- **10 ธันวาคม 2475:** หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ได้เสด็จออก มหาสมาคมพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ณ ท้องพระโรงพระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต และเป็นราชประเพณีที่จะต้องเสด็จออกประทับพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ในการเปิดประชุมรัฐสภาทุกสมัย
- **พ.ศ. 2475–2517:** พิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุว่า มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2475 ที่ห้องโถงชั้นบน และใช้ พระที่นั่ง องค์นี้เป็นที่ประชุมจนย้ายไปอาคารรัฐสภา ถนนอู่ทองใน ใน พ.ศ. 2517
- **พระราชพิธีวันปิยมหาราช:** หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า ในรัชกาลที่ 6 ได้ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวาย โดย เชิญพระพุทธรูปปางประจำพระชนมวาร ณ โต๊ะหมู่ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท หรือพระที่นั่งอนันตสมาคม (เมื่อพระที่นั่งอนันตสมาคมใช้เป็นรัฐสภา พระราชพิธีจึงย้ายมาทำที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย)
- **พ.ศ. 2499:** ขณะ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระผนวช สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งขณะนั้น ทรงดำรงพระอิสริยยศ “สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี” ได้เสด็จพระราชดำเนินไปยังสภาผู้แทนราษฎร ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ทรงปฏิญาณตนต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ในฐานะ “ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์” พระราชประวัติ ระบุวันที่ ทรงปฏิญาณพระองค์ในรัฐสภา ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ว่า 20 กันยายน 2499

![ภาพถ่ายสี พระที่นั่งอนันตสมาคม ราว พ.ศ. 2507 จากคลังภาพนาวิกโยธินสหรัฐ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-1964-usmc.webp?v=cb6a25a5) _(ภาพ: USMC Archives (Warren Smith Collection) / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

## พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พ.ศ. 2549

พิพิธภัณฑ์รัฐสภาบันทึกว่า เมื่อปี พ.ศ. 2549 พระที่นั่งอนันตสมาคม ใช้เป็นสถานที่จัดงานพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซึ่งมี พระราชอาคันตุกะ จาก 25 ประเทศที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขเข้าร่วมงาน และนับเป็นการชุมนุมของพระประมุขจากประเทศต่าง ๆ ของโลก

นอกจากนี้ ราชบัณฑิตยสภาและพิพิธภัณฑ์รัฐสภาบันทึกตรงกันว่า แม้รัฐสภาจะย้ายที่ประชุมไปแล้ว รัฐสภาก็ยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้ใช้พระที่นั่งอนันตสมาคมในการรัฐพิธีเปิดสมัยประชุมรัฐสภา และพระราชพิธีฉลองวันพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ในวันที่ 10 ธันวาคม

## ลำดับเหตุการณ์ พระที่นั่งอนันตสมาคม

| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| รัชกาลที่ 4 | พระที่นั่งอนันตสมาคม องค์เดิมเป็นส่วนหนึ่งของหมู่พระอภิเนาว์นิเวศน์ ใน พระบรมมหาราชวัง |
| ร.ศ. 126 | 8 มี.ค. ราชกิจจานุเบกษาลงประกาศกระทรวงวังเรื่องชื่อ พระที่นั่ง ที่จะสร้างใหม่ที่วังสวนดุสิต |
| 2450 (1907) | เริ่มสร้าง ตามที่พิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุ |
| 2451 (1908) | 11 พ.ย. ทรงวางศิลาฤกษ์ก่อรากพระที่นั่งอนันตสมาคม |
| 2454–2456 | กาลิเลโอ คินี เขียนภาพร่างต้นแบบจิตรกรรมในโดม |
| 2458 (1915) | การก่อสร้างแล้วเสร็จในปลายปี (ราชบัณฑิตยสภา) |
| 2459 (1916) | ม.ค. การพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร |
| 2475 (1932) | 28 มิ.ย. ประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก 10 ธ.ค. พระราชทานรัฐธรรมนูญ ณ ท้องพระโรง |
| 2499 (1956) | สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี (พระอิสริยยศในขณะนั้น) ทรงปฏิญาณตน ในฐานะ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม |
| 2517 (1974) | 14 ก.ย. ประชุมครั้งสุดท้าย ก่อนย้ายไปอาคารรัฐสภา ถนนอู่ทองใน |
| 2549 (2006) | พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี มีพระราชอาคันตุกะจาก 25 ประเทศ |

## ภาพบันทึก

![ภาพชุดภายในท้องพระโรง ในงาน เฉลิมพระราชมณเฑียร พระที่นั่งอนันตสมาคม จากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-celebration-interior-nat.webp?v=8adb30de) _(ภาพ: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)_
![ภาพถ่ายเก่า พระที่นั่งอนันตสมาคม จากอัลบั้มของสถาบัน KITLV ไม่ระบุปีที่ถ่าย](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-kitlv-old-photo.webp?v=32f68e48) _(ภาพ: ไม่ทราบผู้ถ่าย (KITLV) / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม ด้านหน้า โดมใหญ่ตรงกลาง ภาพถ่ายภายหลัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-front-dome.webp?v=4a75a0b4) _(ภาพ: Philip Nalangan / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม หลังรั้วเหล็ก มีธงชาติและธงเหลือง ภาพถ่ายภายหลัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-flags.webp?v=5cf1fa3f) _(ภาพ: Philip Nalangan / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม เปิดไฟส่องอาคารยามค่ำ ภาพถ่ายภายหลัง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-floodlit.webp?v=44f4ebda) _(ภาพ: Philip Nalangan / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม ยามค่ำ มองจากลานด้านหน้า ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2560](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-night-2017.webp?v=f1354617) _(ภาพ: Poohpachatpimuk / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม สะท้อนบนผิวน้ำ ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2561](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-reflection-2018.webp?v=3a2a7acc) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![พระที่นั่งอนันตสมาคม และสนามหญ้าด้านหน้า ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2550](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/ananta-samakhom-throne-hall/ananta-samakhom-lawn-2007.webp?v=c54bc51a) _(ภาพ: Martinp1 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

- **ตัวอาคาร:** พระที่นั่งอนันตสมาคม ยังตั้งอยู่ใน พระราชวังดุสิต หน้า พระลานพระราชวังดุสิต และ พระบรมรูปทรงม้า หน้าคำถามที่พบบ่อยของหน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม ปัจจุบันยังไม่มีการเปิดให้เข้าชม
- **บทบาทในรัฐพิธี:** ราชบัณฑิตยสภาบันทึกว่า รัฐพิธีเปิดสมัยประชุมรัฐสภา และพระราชพิธีฉลองวันพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย วันที่ 10 ธันวาคม ใช้ พระที่นั่ง องค์นี้ “เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน” ตามเวลาที่บทความนั้นเขียน
- **ภาพร่างของกาลิเลโอ คินี:** อยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร และอยู่ระหว่างอนุรักษ์เพื่อจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป
- **จดหมายเหตุ:** อัลบั้ม ภอ 003 หวญ. 75 (การก่อสร้าง) และ ภอ 003 หวญ. 84 (การเฉลิมพระราชมณเฑียร) เปิดให้ศึกษาค้นคว้าที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
- **ที่ประชุมรัฐสภาแห่งแรก:** วุฒิสภาบันทึกว่า แม้มีอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ แต่ พระที่นั่งอนันตสมาคม ยังคงเป็นสถานที่ซึ่งอยู่ในความทรงจำของผู้คน ในฐานะสถานที่ที่ครั้งหนึ่งเคยใช้เป็นสถานที่ประชุมของรัฐสภาไทย

อ่านเรื่อง พระราชวัง และ พระที่นั่ง อื่น ๆ ได้ที่หมวด [พระราชวัง และ พระที่นั่ง](/royal/palaces/)

## คำถามที่พบบ่อย

### พระที่นั่งอนันตสมาคม สร้างเมื่อไร และใครเป็นผู้สร้าง?

พระที่นั่งอนันตสมาคม สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุปีที่เริ่มสร้างว่า พ.ศ. 2450 พิธีวางศิลาฤกษ์มีขึ้นวันที่ 11 พฤศจิกายน 2451 และ การก่อสร้างแล้วเสร็จในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในปลาย พ.ศ. 2458 ตามที่ราชบัณฑิตยสภาบันทึก

### ใครออกแบบ พระที่นั่งอนันตสมาคม?

เว็บไซต์วุฒิสภาและพิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุว่า เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) เป็นแม่กองจัดการก่อสร้าง นายมาริโอ ตามานโย สถาปนิกชาวอิตาลีเป็นนายช่างออกแบบ ส่วนศาสตราจารย์แกลิเลโอ คินี และนายซี ริกุลี เป็นช่างเขียนภาพ ตัวอาคารสร้างด้วยหินอ่อนจากเมืองคารารา ประเทศอิตาลี

### ภาพบนเพดานโดมของ พระที่นั่งอนันตสมาคม เป็นภาพอะไร?

พิพิธภัณฑ์รัฐสภาอธิบายว่า บนเพดานโดมมีภาพเขียนขนาดใหญ่ 6 ภาพ แสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของ พระบรมราชจักรีวงศ์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 6 เช่น ภาพการเลิกทาสในรัชกาลที่ 5 และภาพ พระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช ในรัชกาลที่ 6 ส่วนโดมกลางมีจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “จปร.”

### พระที่นั่งอนันตสมาคม เคยใช้เป็นรัฐสภาหรือไม่?

เคย พิพิธภัณฑ์รัฐสภาระบุว่า มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2475 โดยใช้ห้องโถงชั้นบนของพระที่นั่งอนันตสมาคมเป็นที่ประชุม และใช้เป็นสถานที่ประชุมจนถึง พ.ศ. 2517 ก่อนย้ายไปอาคารรัฐสภา ถนนอู่ทองใน

### เข้าชม พระที่นั่งอนันตสมาคม ได้หรือไม่?

หน้าคำถามที่พบบ่อยของ หน่วยราชการในพระองค์ ตอบว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม ปัจจุบันยังไม่มีการเปิดให้เข้าชม ผู้สนใจศึกษาประวัติการก่อสร้างได้จากภาพอัลบั้มชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ รหัส ภอ 003 หวญ. 75 และ ภอ 003 หวญ. 84


## แหล่งอ้างอิง

- [เฉลิมพระราชมณเฑียรพระที่นั่งอนันตสมาคม](https://www.nat.go.th/%E0%B8%84%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%94/ArticleId/1282/--1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30-31-32-33-34-35-36-37-38-39-40-41-42-43-44-45-46-47-48-49-50-51-52-53-54-55-56-57-58-59-60-61-62-63-64-65-66-67-68-69-70-71-72-73-74-75-76-77-78) — สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร
- [พระที่นั่งอนันตสมาคม](http://legacy.orst.go.th/?knowledges=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1-%E0%B9%92%E0%B9%98) — สำนักงานราชบัณฑิตยสภา
- [เปลี่ยนผ่านอาคารรัฐสภาไทย](https://parliamentmuseum.go.th/89y/content4.html) — พิพิธภัณฑ์รัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
- [อาคารรัฐสภาไทยจากพระที่นั่งอนันตสมาคม...สู่สัปปายะสภาสถาน](https://www.senate.go.th/view/386/News/%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B2Society/101/TH-TH) — สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา
- [พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์](https://www.royaloffice.th/06/10/2021/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%8D%E0%B8%88%E0%B8%99%E0%B8%AA/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [ขอเชิญฟังการเสวนาออนไลน์ “การอนุรักษ์ภาพร่างจิตรกรรมของ กาลิเลโอ คินี: ความท้าทายใหม่ของนักอนุรักษ์”](https://www.finearts.go.th/promotion/view/31047) — กรมศิลปากร
- [พระราชพิธีวันปิยมหาราช](https://www.royaloffice.th/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0-%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A-2/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [สมเด็จพระบรมราชินีนาถ…ของแผ่นดิน](https://www.royaloffice.th/13/02/2026/%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%96/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [พระราชประวัติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง](https://www.royaloffice.th/25/10/2025/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4-12-08-2566/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [คำถามที่พบบ่อย](https://www.royaloffice.th/%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2/) — หน่วยราชการในพระองค์