# เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9: ประวัติการสร้าง พ.ศ. 2537–2539 และโขนเรือเดิม

> ประวัติ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 สร้าง พ.ศ. 2537–2539 ในโอกาส พระราชพิธีกาญจนาภิเษก ต้นแบบจากเรือรัชกาลที่ 3 ขนาด การตกแต่ง และบทบาทในขบวน

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Royal
- เผยแพร่: 2026-10-09T04:03:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T04:03:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/royal/narai-song-suban-royal-barge/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9** เริ่มสร้างเมื่อ **1 มิถุนายน พ.ศ. 2537** วางกระดูกงูเรือ 5 กันยายน 2537 และปล่อยลงน้ำ **5 เมษายน 2539** ตามข้อมูลของกองทัพเรือ
- กองทัพเรือ ธนาคารไทยพาณิชย์ กรมอู่ทหารเรือ และกรมศิลปากร ขอสร้างเรือลำนี้ในวโรกาสครองราชสมบัติปีที่ **50** เมื่อ 9 มิถุนายน 2539 ใช้งบประมาณราว **11.9 ล้านบาท**
- ต้นแบบคือเรือสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งกองทัพเรือระบุว่าชื่อ มงคลสุบรรณ โขนเป็นรูปพระครุฑพ่าห์ ใช้ฝีพาย 65 คน ต่อมารัชกาลที่ 4 ให้เสริมรูปพระนารายณ์ และ โขนเรือองค์เดิมจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี
- เรือยาว **44.30 เมตร** กว้าง 3.20 เมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย **50 คน** และในขบวนวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง

เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เป็น เรือพระที่นั่งกิ่ง ที่หัวเรือจำหลักรูป พระวิษณุประทับยืนบนครุฑ กองทัพเรือร่วมกับกรมศิลปากรเริ่มสร้างเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) และปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) ในโอกาส พระราชพิธีกาญจนาภิเษก โดยถอดแบบจากโขนเรือสมัยรัชกาลที่ 3–4 ซึ่งยังจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลของกรมศิลปากรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เว็บไซต์ของกองทัพเรือ และข่าวในพระราชสำนักของหน่วยราชการในพระองค์ จุดที่สองหน่วยงานให้ข้อมูลไม่ตรงกันจะระบุไว้ทั้งสองแบบ

## เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ คืออะไร

- **ประเภท** กองทัพเรือระบุว่าเป็น เรือพระที่นั่งกิ่งประเภทเรือรูปสัตว์ และมีฐานะเป็น เรือพระที่นั่งรองทอดบัลลังก์กัญญา
- **ผู้สร้าง** กรมอู่ทหารเรือสร้างตัวเรือ พาย และคัดฉาก ส่วนกรมศิลปากรออกแบบและทำงานศิลปกรรมทั้งหมด
- **ต้นแบบ** โขนเรือที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 และรัชกาลที่ 4
- **ขนาด** ยาว 44.30 เมตร กว้าง 3.20 เมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย 50 คน
- **ที่เก็บ** พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ริมคลองบางกอกน้อย กรุงเทพฯ

ใน ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เรือลำนี้อยู่ในริ้วกลางร่วมกับ เรือพระที่นั่ง อีก 3 ลำ ภาพรวมของขบวนอยู่ในบทความ [กระบวนพยุหยาตราชลมารค](/royal/royal-barge-procession-history/)

![เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ด้านข้าง ในการซ้อมใหญ่ วันที่ 29 ตุลาคม 2550](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-side-2550.webp?v=09e27b4a) _(ภาพ: Lerdsuwa / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## ความหมายของชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ

กรมศิลปากรอธิบายว่า นารายณ์ทรงสุบรรณ มีความหมายเดียวกันกับ พระวิษณุทรงครุฑ เพราะ นารายณะ (ไทยเรียกนารายณ์) เป็น พระนาม หนึ่งของพระวิษณุ ส่วนสุบรรณเป็นชื่อเรียกครุฑหรือพญาครุฑ พาหนะของพระวิษณุ คำว่า "รัชกาลที่ 9" ที่ต่อท้ายเติมเพื่อบอกว่าเรือลำนี้สร้างในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องจากชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีมาแล้วแต่สมัยรัชกาลที่ 3

กรมศิลปากรตั้งข้อสังเกตว่าโขนเรือลำนี้ไม่ได้แสดงรูปพระราม แต่แสดงรูปพระวิษณุพร้อมลักษณะเด่น คือพระวรกายคล้ำ และในพระกรทั้ง 4 ถือจักร สังข์ คทา และตรีศูล ประทับบนครุฑยุดนาค ตามคัมภีร์ปุราณะ ครุฑเป็นสัญลักษณ์แห่งพลังของท้องฟ้า นาคเป็นสัญลักษณ์แห่งพลังของน้ำ "เมื่อพระวิษณุอยู่เหนือครุฑและนาค ย่อมแสดงว่าพระองค์ทรงมีพลังในการพิทักษ์ปกป้องโลกทั้งมวล"

## ต้นแบบของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ สมัยรัชกาลที่ 3 และรัชกาลที่ 4

กองทัพเรือระบุว่าเรือลำเดิมจัดเป็น เรือพระที่นั่งกิ่ง สร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 ชื่อ "มงคลสุบรรณ" หัวเรือเป็นรูปพระครุฑพ่าห์ มีช่องกลมสำหรับติดตั้งปืนใหญ่อยู่ใต้ตัวครุฑ ยาว 17 วา 3 ศอก กว้าง 5 ศอก 5 นิ้ว ลึก 1 ศอก 6 นิ้ว พื้นท้องเรือภายนอกทาสีแดง และใช้ฝีพาย 65 คน

ต่อมาในรัชกาลที่ 4 ได้มีพระราชดำริให้เสริมรูปพระนารายณ์ยืนประทับบนหลังพญาสุบรรณ เพื่อความสง่างามของลำเรือและให้ต้องตามคติในศาสนาพราหมณ์ เทวรูปพระนารายณ์สร้างด้วยไม้จำหลักปิดทองประดับกระจก พระพักตร์และพระวรกายประดับกระจกสีขาบ (สีน้ำเงินเข้ม) มี 4 พระกร ทรงเทพศาสตรา คือ ตรี คทา จักร สังข์ ตามคติของพราหมณ์ ซึ่งปรากฏในบทพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ของรัชกาลที่ 1 ตอนกุมภกรรณต้องศรพระราม ว่า "แลเห็นพระองค์ทรงลักษณ์ ผ่องพระพักตร์จำรัสรัศมี สีเขียวดั่งนิลมณี มีกายปรากฏเป็นสี่กร ทรงเทพอาวุธจักร สังข์ ทั้งตรี คทา ศิลป์ศร จึงรู้ว่านารายณ์ฤทธิรอน จากเกษียรสาครเสด็จมา" จากนั้นจึงขนานนามว่า "เรือนารายณ์ทรงสุบรรณ"

ต่อมาตัวเรือเสื่อมสภาพ เหลือแต่โขนเรือเก็บรักษาไว้ ส่วนข้อมูลของกรมศิลปากรระบุว่าชื่อ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งต่างจากกองทัพเรือที่ระบุชื่อในรัชกาลที่ 3 ว่ามงคลสุบรรณ

![โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม) รูปพระนารายณ์บนครุฑ ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2558](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-old-figurehead.webp?v=4de103f2) _(ภาพ: S.narongphan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_

## การสร้าง เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ลำใหม่ พ.ศ. 2537–2539

กองทัพเรือระบุว่าใน พ.ศ. 2539 กองทัพเรือ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) กรมอู่ทหารเรือ และกรมศิลปากร ได้มีหนังสือกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อสร้างเรือพระที่นั่งลำใหม่ เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ในวโรกาสที่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จะ เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ปีที่ 50 ในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2539 ทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้าง และ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามเรือพระที่นั่งต่อใหม่นี้ว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9

ลำดับงานสร้างที่กองทัพเรือบันทึกไว้

1. แบบเรือคงขนาดและลวดลายแกะสลักของลำเก่า แต่ปรับให้โขนเรือสูงขึ้น ออกแบบรูปพระครุฑพ่าห์ให้งดงามขึ้น และขยายพื้นที่ลำเรือ โดยเฉพาะส่วนที่ทอดบัลลังก์กัญญาและประดับเครื่องสูง
2. เริ่มสร้างวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 กรมอู่ทหารเรือสร้างตัวเรือ พาย และคัดฉาก กรมศิลปากรดูแลการออกแบบ แกะสลัก ลงรักปิดทอง และประดับกระจก
3. วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2537 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางกระดูกงูเรือ ณ กรมอู่ทหารเรือ
4. วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร) เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ในพิธีปล่อยเรือลงน้ำ

กองทัพเรือระบุว่าสิ้นค่าใช้จ่ายประมาณ 11.9 ล้านบาท ส่วนพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ระบุว่ากรมศิลปากรร่วมกับกองทัพเรือ และสำนักพระราชวัง สร้างเรือลำนี้

## โขนเรือและการตกแต่ง เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ

- **โขนเรือ** ทำจากไม้สักทอง ลงรักปิดทองประดับกระจก จำหลักรูปพระนารายณ์ 4 กร ทรงเทพศาสตรา ตรี คฑา จักร สังข์ ทรงเครื่องภูษิตาภรณ์ และมงกุฎยอดชัย ประทับยืนบนหลังพญาครุฑ ลายบริเวณหัวเรือเป็นก้านขดใบเทศมีครุฑประกอบ
- **ช่องปืนใหญ่** กรมศิลปากรระบุว่าที่หัวเรือเบื้องใต้ครุฑเป็นช่องสำหรับปืนใหญ่
- **ท้ายเรือ** มีลักษณะคล้าย ท้ายเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช แต่ส่วนเหนือมาลัยท้ายเป็นสร้อยหางครุฑ ปลายหางเป็นกนกหางครุฑ
- **ลำเรือ** ทำจากไม้ตะเคียนทอง แกะสลักลงรักปิดทองประดับกระจกตลอดลำ เป็นลายพุดตาน สีพื้นท้องเรือเป็นสีแดงชาด
- **บัลลังก์กัญญา** ใช้แบบเดียวกับ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ แผงพนักพิงแกะสลักเป็นรูปครุฑยุดนาค กลางลำเรือมี แท่นประทับ
- **เครื่องประกอบ** พายและฉากลงรักปิดทอง วางฉัตรเว้น 2 กระทงต่อ 1 ฉัตร ผ้าดาดหลังคากัญญาเป็นทองแผ่ลวดลายโคมแย่ง

![โขน เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในการซ้อมใหญ่ วันที่ 29 ตุลาคม 2550](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-bow-2550.webp?v=16c7de28) _(ภาพ: Lerdsuwa / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## ขนาดและกำลังพลของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ

| รายการ | กรมศิลปากร | กองทัพเรือ |
| --- | --- | --- |
| ความยาว | 44.30 เมตร | 44.3 เมตร (แนวน้ำหนักบรรทุกเต็มที่ 34.6 เมตร) |
| ความกว้าง | 3.20 เมตร | 3.2 เมตร |
| ความลึก | 1.10 เมตร | 1.1 เมตร |
| กินน้ำลึก | 40 เซนติเมตร | 0.4 เมตร |
| น้ำหนัก | 20 ตัน | ระวางขับน้ำเต็มที่ 20 ตัน |
| ฝีพาย | 50 คน | 50 นาย |
| นายเรือ นายท้าย | อย่างละ 2 คน | ไม่ได้ระบุ |
| คนถือธง พลสัญญาณ คนเห่เรือ | อย่างละ 1 คน | ไม่ได้ระบุ |
| คนถือฉัตร | 7 คน | ไม่ได้ระบุ |

ตัวเลขของสองหน่วยงานตรงกันในส่วนที่ระบุทั้งคู่ ขนาดของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ลำใหม่จึงต่างจากเรือต้นแบบสมัยรัชกาลที่ 3 ที่กองทัพเรือระบุว่าใช้ฝีพาย 65 คน

## เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ในขบวนเรือ

ภาพที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เผยแพร่ บันทึกการใช้เรือลำนี้ในขบวน ถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดอรุณราชวราราม วันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 ว่า พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ฯ สยามมกุฎราชกุมาร) ประทับ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในครั้งนั้น ขบวนเดียวกันนี้ใช้กาพย์เห่เรือกาญจนาภิเษกของ พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย ซึ่งชนะการประกวดที่ธนาคารไทยพาณิชย์จัดขึ้นเพื่อชมเรือลำนี้

หลังจากนั้นเรือลำนี้อยู่ในริ้วกลางของขบวน ตามลำดับที่กรมศิลปากรอธิบาย คือ อยู่หลัง เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ และหน้า เรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์ ในขบวนวันที่ 12 ธันวาคม 2562 ข่าวในพระราชสำนักนับเรือลำนี้เป็นหนึ่งใน เรือพระที่นั่ง 4 ลำของริ้วสายกลาง ส่วนขบวนวันที่ 27 ตุลาคม 2567 กำหนดให้ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง

![โขน เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในการซ้อมขบวน พ.ศ. 2567](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-rehearsal-2567.webp?v=d25bc116) _(ภาพ: กสิณธร ราชโอรส / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_

## โขนเรือองค์เดิมของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี จัดแสดง โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ซึ่งเป็นต้นแบบเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 กรมศิลปากรระบุว่าโขนเดิมนี้ยกเลิกใช้งานแล้วและจัดแสดงอยู่ด้วยกันกับ เรือพระราชพิธี อีกหลายลำ ผู้สนใจศึกษาและเปรียบเทียบลักษณะของโขนเรือองค์เดิมกับโขนของลำใหม่ที่จอดแสดงอยู่ได้ด้วยตนเอง

เอกสารของพิพิธภัณฑ์ระบุว่าเรือลำเดิมสร้างขึ้นในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีโขนเรือเป็นรูปครุฑยุดนาค และในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้สร้างพระนารายณ์ยืนเหนือหลังครุฑ

![ช่องปืนใหญ่ใต้รูปครุฑ ของ โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม) ภาพถ่ายเมื่อ 26 ธันวาคม 2561](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-old-cannon-port.webp?v=9f26b152) _(ภาพ: Index Librorum Permissorum / Wikimedia Commons (CC0))_

## ลำดับเหตุการณ์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ

| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 2367–2394 (1824–1851) | สร้างเรือต้นแบบในรัชกาลที่ 3 โขนรูปครุฑ มีช่องปืนใหญ่ |
| 2394–2411 (1851–1868) | รัชกาลที่ 4 ให้เสริมรูปพระนารายณ์บนหลังครุฑ |
| 2517 (1974) | ตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ซึ่งจัดแสดงโขนเรือองค์เดิม |
| 2537 (1994) | เริ่มสร้างเรือลำใหม่ 1 มิถุนายน และวางกระดูกงูเรือ 5 กันยายน |
| 2539 (1996) | ปล่อยลงน้ำ 5 เมษายน ครองราชสมบัติครบ 50 ปี 9 มิถุนายน และใช้ในขบวน 7 พฤศจิกายน |
| 2562 (2019) | อยู่ในริ้วสายกลางของขบวน 12 ธันวาคม |
| 2567 (2024) | เป็นเรือพระที่นั่งสำรอง ในขบวน 27 ตุลาคม |

## ภาพบันทึก

![เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2558](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-museum-2558.webp?v=3ffec594) _(ภาพ: S.narongphan / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_
![โขน เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ในพิพิธภัณฑ์ ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2557](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-figurehead-2557.webp?v=26bc8c6a) _(ภาพ: Kathy / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_
![โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณ และโขนรูปหงส์ ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-museum-heads.webp?v=3c3847c3) _(ภาพ: shankar s. / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_
![เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ระหว่างการซ่อมแซม ภาพถ่ายเมื่อ 26 ธันวาคม 2561](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-restoration-2561.webp?v=038937de) _(ภาพ: Index Librorum Permissorum / Wikimedia Commons (CC0))_
![โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม) ภาพถ่ายเมื่อ 26 ธันวาคม 2561](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-old-figurehead-2561.webp?v=d952837e) _(ภาพ: Index Librorum Permissorum / Wikimedia Commons (CC0))_
![แบบจำลอง เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ภาพถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2560](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-model.webp?v=8be74c75) _(ภาพ: Iudexvivorum / Wikimedia Commons (CC0))_
![เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ภาพจากกรมศิลปากร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-fad-banner.webp?v=677be415) _(ภาพ: กรมศิลปากร)_
![โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม) จากกรมศิลปากร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-fad-old-banner.webp?v=102e48c7) _(ภาพ: กรมศิลปากร)_
![โขน เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 จากภาพแบบจำลองสามมิติของกรมศิลปากร](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/narai-song-suban-royal-barge/narai-song-suban-fad-3d.webp?v=257dffad) _(ภาพ: กรมศิลปากร)_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 จอดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เลขที่ 80/1 ริมคลองบางกอกน้อย ถนนอรุณอัมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ พร้อมกับ โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ที่เป็นต้นแบบ ทำให้ผู้ชมเห็นงานช่างสองยุคในที่เดียว เมื่อมีการจัดขบวน เรือจะถูกนำลงน้ำและฝึกซ้อมกับฝีพายของกองทัพเรือ

กาพย์เห่เรือกาญจนาภิเษกที่แต่งขึ้นพร้อมการสร้างเรือยังเป็นส่วนหนึ่งของบทเห่เรือที่กองทัพเรือรวบรวมไว้ อ่านประวัติ เรือพระที่นั่ง ลำอื่นได้ที่ [เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์](/royal/suphannahong-royal-barge/) [เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช และเรืออเนกชาติภุชงค์](/royal/anantanakkharat-anekchat-bhujong-royal-barges/) และหมวด [พระราชพาหนะ](/royal/royal-vehicles/)

## คำถามที่พบบ่อย

### เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 สร้างเมื่อไรและเพื่ออะไร?

กองทัพเรือระบุว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 และปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539 สร้างขึ้น เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ในวโรกาสครองราชสมบัติปีที่ 50 ซึ่งกรมศิลปากรเรียกว่า พระราชพิธีกาญจนาภิเษก

### ชื่อ นารายณ์ทรงสุบรรณ หมายความว่าอะไร?

กรมศิลปากรอธิบายว่า นารายณ์ทรงสุบรรณ มีความหมายเดียวกับ พระวิษณุทรงครุฑ เพราะนารายณ์เป็น พระนาม หนึ่งของพระวิษณุ ส่วนสุบรรณคือครุฑ พาหนะของพระวิษณุ คำว่า รัชกาลที่ 9 ต่อท้ายเพื่อบอกว่าเรือลำนี้สร้างในรัชกาลที่ 9 เพราะชื่อเรือนี้มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3

### เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ มีขนาดเท่าไร?

กรมศิลปากรระบุว่า เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ยาว 44.30 เมตร กว้าง 3.20 เมตร ลึกถึงท้องเรือ 1.10 เมตร กินน้ำลึก 40 เซนติเมตร หนัก 20 ตัน ใช้ฝีพาย 50 คน กองทัพเรือระบุเพิ่มว่าความยาวแนวน้ำหนักบรรทุกเต็มที่ 34.6 เมตร

### โขนเรือนารายณ์ทรงสุบรรณเก่า ของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ อยู่ที่ไหน?

โขนเรือองค์เดิมที่ยกเลิกใช้งานแล้ว จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ริมคลองบางกอกน้อย เลขที่ 80/1 ถนนอรุณอัมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ ผู้ชมเปรียบเทียบกับโขนของ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ที่จอดแสดงอยู่ได้


## แหล่งอ้างอิง

- [เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9](https://www.finearts.go.th/museumroyalbarges/view/47585-%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93-%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-9) — กรมศิลปากร
- [เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9](https://www.navy.mi.th/4387308b0f11a4bb6846a13aa6a34531) — กองทัพเรือ
- [โขนเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ (ของเดิม)](https://www.finearts.go.th/museumroyalbarges/view/47592-%E0%B9%82%E0%B8%82%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93--%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%A1-) — กรมศิลปากร
- [พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี](https://www.finearts.go.th/museumroyalbarges/view/9803-%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5) — กรมศิลปากร
- [พระมหากรุณาธิคุณด้านการฟื้นฟูเรือพระราชพิธี](https://www.finearts.go.th/museumroyalbarges/view/45934-%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9F%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%9F%E0%B8%B9%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5) — กรมศิลปากร (พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี)
- [ประวัติความเป็นมา เรือพระราชพิธี : The Royal Barges Of Thailand](http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/royalbarges/index.php/th/about-us.html) — กรมศิลปากร (พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง เรือพระราชพิธี)
- [ประวัติ พลเรือตรี ทองย้อย แสงสินชัย ผู้ประพันธ์กาพย์เห่เรือ](https://www.navy.mi.th/73d2f303797f0f20976351ac06033215) — กองทัพเรือ
- [พระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (๒๔๘๙–๒๕๕๙)](https://www.royaloffice.th/01/10/2025/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%b4-2489-2559/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ณ วัดอรุณราชวราราม](https://www.royaloffice.th/28/10/2024/%e0%b8%96%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%9c%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%81%e0%b8%90%e0%b8%b4%e0%b8%99-%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b8%b8%e0%b8%93-2567/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [ข่าวในพระราชสำนัก วันพฤหัสบดี ที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2562](https://www.royaloffice.th/12/12/2019/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%ab%e0%b8%b1%e0%b8%aa%e0%b8%9a%e0%b8%94%e0%b8%b5-%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-12-%e0%b8%98%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%84%e0%b8%a1/) — หน่วยราชการในพระองค์