# พระรามราชนิเวศน์ (วังบ้านปืน) เพชรบุรี: พระราชวัง แบบยุโรปที่วางศิลาฤกษ์ พ.ศ. 2453

> พระรามราชนิเวศน์ หรือวังบ้านปืน เพชรบุรี เป็น พระราชวัง แบบยุโรปที่รัชกาลที่ 5 วางศิลาฤกษ์ พ.ศ. 2453 ออกแบบโดยคาร์ล ดอห์ริ่ง สร้างต่อจนเสร็จในรัชกาลที่ 6

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Royal
- เผยแพร่: 2026-10-09T04:17:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T04:17:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/royal/phra-ram-ratchaniwet-palace/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **พระรามราชนิเวศน์** วางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ **19 สิงหาคม พ.ศ. 2453** บนที่ดินริมแม่น้ำเพชรบุรีที่บ้านปืน ตำบลบ้านหม้อ ตามเอกสารของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี
- ตุลาคม พ.ศ. 2452 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง สถาปนิกชาวเยอรมัน เป็นผู้เขียนแบบและวิศวกรควบคุมการก่อสร้าง
- รัชกาลที่ 6 ให้สร้างต่อจนเสร็จ และ พระราชทานนาม ใหม่ใน พ.ศ. 2459 องค์ พระที่นั่ง ชื่อ **ศรเพชรปราสาท**
- ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อ **27 ตุลาคม พ.ศ. 2524** พื้นที่ 23 ไร่ 40 ตารางวา ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่มณฑลทหารบกที่ 15

พระรามราชนิเวศน์ หรือวังบ้านปืน ตำบลบ้านหม้อ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี เป็น พระราชวัง แบบยุโรปริมแม่น้ำเพชรบุรีที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้าง วางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) ออกแบบโดยสถาปนิกชาวเยอรมัน คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง และสร้างต่อจนเสร็จในรัชกาลที่ 6 ปัจจุบันเป็นโบราณสถานของชาติในพื้นที่มณฑลทหารบกที่ 15

บทความนี้เรียบเรียงจากเอกสารข้อมูลโบราณสถานของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี บทความของกรมศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี จังหวัดเพชรบุรี และหน่วยราชการในพระองค์ ทั้งที่มา การก่อสร้าง สถาปัตยกรรม การใช้งานในแต่ละยุค และสถานะในปัจจุบัน

## พระรามราชนิเวศน์คืออะไร และอยู่ที่ไหน

[ข้อมูลโบราณสถานของกรมศิลปากร](https://www.finearts.go.th/promotion/view/13230)ระบุว่า พระรามราชนิเวศน์ ตั้งอยู่ที่บ้านปืน ตำบลบ้านหม้อ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี บนที่ราบฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเพชรบุรี จากถนนเพชรเกษมเลยทางเข้าตัวเมืองมาเล็กน้อยจะมีทางแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 3179 อีกราว 1 กิโลเมตร

[จังหวัดเพชรบุรี](http://phetchaburi.go.th/phet2/CODE/content/read/43_%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B2)เล่าว่า หลังจากรัชกาลที่ 4 สร้างพระนครคีรีบนเขา ใน รัชสมัย ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงโปรดให้สร้างพระราชวังอีกแห่งหนึ่งในตัวเมืองเพชรบุรี คือ “พระรามราชนิเวศน์” หรือที่เรียกกันภาษาชาวบ้านว่า “วังบ้านปืน”

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี จัดพระรามราชนิเวศน์ไว้เป็นหนึ่งใน พระราชวัง 3 แห่งของเพชรบุรี ร่วมกับ[พระนครคีรี](/royal/phra-nakhon-khiri-palace-history/) ของรัชกาลที่ 4 และ พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ของรัชกาลที่ 6 ซึ่งปัจจุบันนับเป็นโบราณสถานที่มีคุณค่าทางศิลปะและประวัติศาสตร์

![พระรามราชนิเวศน์ อาคารสองชั้นสีขาวและลานด้านข้าง ภาพถ่าย พ.ศ. 2562](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-side-view.webp?v=0c0e824e) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_

## ที่มาของพระรามราชนิเวศน์: เมืองที่รัชกาลที่ 5 เสด็จ มาบ่อย

[พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี](https://www.finearts.go.th/pranakornkeereemuseum/view/48309)บันทึกว่า รัชกาลที่ 5 เสด็จ เมืองเพชรบุรีอยู่บ่อยครั้ง ทั้งที่เสด็จไปตรวจราชการอย่างเป็นทางการและเสด็จประพาสเป็นการส่วนพระองค์ และอ้างเอกสารของกองจดหมายเหตุแห่งชาติ พ.ศ. 2453 ว่า มี พระราชดำริ เกี่ยวกับเมืองนี้ไว้ว่า “. . . เมืองเพชรบุรี เป็นภูมิสถานอันงดงาม และสมบูรณ์เคยเป็นที่ประพาสของพระเจ้าแผ่นดินแต่กาลก่อนตลอดมา . . .”

เอกสารของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี สรุปเหตุผลของการสร้างว่า พระนครคีรีตั้งอยู่บนเขา การขึ้นลงไม่สะดวก จึงให้หาที่สร้าง ที่ประทับ แห่งใหม่ และเลือกได้ที่ตำบลบ้านปืน เพราะอยู่ริมแม่น้ำและไม่ห่างจากชุมชน [กรมศิลปากร](http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/phranakhonkhiri/index.php/th/about-us.html)อีกแหล่งหนึ่งเล่าว่า รัชกาลที่ 5 ได้ เสด็จมาประทับ ที่เมืองเพชรบุรีหลายครั้ง โดยเฉพาะในเดือนกันยายน แต่ เดือนนี้ไม่เหมาะที่จะประทับอยู่บนพระนครคีรี

พิพิธภัณฑ์ยังระบุว่า ผู้ว่าราชการเมืองเพชรบุรีในเวลานั้น คือพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทียน บุนนาค) จัดซื้อที่ดินที่บ้านปืน ตำบลบ้านหม้อ เนื้อที่ประมาณ 400 ไร่ เพื่อสร้าง “พระราชวังบ้านปืน” ไว้เป็น ที่ประทับ

ก่อนจะมี พระราชวัง บริเวณนี้มีพลับพลาอยู่แล้ว กรมศิลปากรบันทึกว่า วันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2453 หลังพิธีที่วัดมหาสมณาราม รัชกาลที่ 5 จึง เสด็จกลับที่ประทับที่พลับพลาบ้านปืน

## วางศิลาฤกษ์ พ.ศ. 2453 และผู้รับผิดชอบงาน

ตามเอกสารของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี รัชกาลที่ 5 เสด็จ วางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2453 และมีการบันทึก พระราชดำริ เรื่องที่มาของ พระราชวัง แห่งนี้บรรจุไว้กับศิลาฤกษ์ ใจความโดยสรุปตามเอกสารคือ

- เมื่อ ร.ศ. 123 ได้ เสด็จพระราชดำเนิน มาเมืองเพชรบุรี และเห็นว่าเป็นภูมิที่งดงามและบริบูรณ์
- พระนครคีรีที่รัชกาลที่ 4 สร้างไว้อยู่บนเขา การ ประทับแรม ไม่สะดวก
- เมื่อ ร.ศ. 128 ประทับ ที่เพชรบุรีนาน จึงเริ่มสร้างตามที่วางแผนไว้ ซื้อที่ดินเพิ่ม ให้กรมโยธาตัดถนน และให้ตั้งสถานีรถไฟตรงมายังบ้านปืน

ผู้รับผิดชอบการก่อสร้างตามเอกสารเดียวกัน

- แม่กองจัดการก่อสร้างตำหนักและถนน คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ([ประวัติโดยกรมศิลปากร](https://www.finearts.go.th/pranakornkeereemuseum/view/26231)) กับ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (ในเวลานั้นยังเป็นกรมหลวง)
- พระยาสุรินทรฦๅไชย ผู้ว่าราชการเมืองเพชรบุรี เป็นผู้จ่ายเงิน สั่งของ และตรวจการ
- ผู้เขียนแบบคือ คาร์ล ดอห์ริ่ง (เอกสารสะกดว่า “มิสเตอร์คาลดอริง”) ส่วนนายช่างผู้ก่อสร้างคือ ดร.ดวดไบเยอร์ ชาวเยอรมัน

![พระรามราชนิเวศน์ มุขด้านข้างและบันไดทางขึ้น ภาพถ่าย พ.ศ. 2562](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-side-wing.webp?v=145c9df2) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_

## คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง สถาปนิกชาวเยอรมัน

[หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร](https://www.finearts.go.th/promotion/view/20409)เล่าประวัติผู้ออกแบบไว้ว่า คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง (Karl Siegfried Doehring) เป็นสถาปนิก นักประวัติศาสตร์ศิลปะ และนักโบราณคดีชาวเยอรมัน เข้ามารับราชการในสยามเมื่อ พ.ศ. 2449 เป็นวิศวกรผู้ช่วยประจำกรมรถไฟ กระทรวงโยธาธิการ

ใน พ.ศ. 2452 เขาย้ายไปเป็นสถาปนิกและวิศวกร กรมสุขาภิบาล กระทรวงมหาดไทย และในเดือนตุลาคมปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริ จะจัดสร้างพระราชวังขึ้นที่เมืองเพชรบุรี โดยพระราชทานนามว่า “พระราชวังบ้านปืน” จึง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ดอห์ริ่งเป็นสถาปนิกเขียนแบบ และเป็นวิศวกรควบคุมการก่อสร้างในคราวเดียวกัน

ผลงานอื่นของดอห์ริ่งที่หอสมุดแห่งชาติระบุ ได้แก่ ตำหนักสมเด็จ ภายในวังบางขุนพรหม และวังวรดิศ เขายังเขียนหนังสือ “Kunst und Kunstgewerbe in Siam” พิมพ์ที่กรุงเบอร์ลินเมื่อ ค.ศ. 1925 (พ.ศ. 2468) รวมแบบลายรดน้ำของไทยกว่า 500 แบบ ปัจจุบันหาอ่านได้ที่สำนักหอสมุดแห่งชาติ

## ลำดับเหตุการณ์ของพระรามราชนิเวศน์

| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 2447 (1904–1905) | ร.ศ. 123 รัชกาลที่ 5 เสด็จพระราชดำเนิน มาเมืองเพชรบุรี |
| ตุลาคม 2452 (1909) | แต่งตั้งดอห์ริ่งเป็นสถาปนิกและวิศวกรของ พระราชวังบ้านปืน |
| 13 กรกฎาคม 2453 (1910) | ประทับ ที่พลับพลาบ้านปืน |
| 19 สิงหาคม 2453 (1910) | วางศิลาฤกษ์ |
| 2453 (1910) | รัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคต ก่อนงานแล้วเสร็จ รัชกาลที่ 6 ให้สร้างต่อ |
| 2459 (1916–1917) | พระราชทานนาม ว่า พระรามราชนิเวศน์ และ พระที่นั่ง ว่า ศรเพชรปราสาท |
| 2461 (1918–1919) | พระราชพิธี เฉลิมฉลอง พระราชนิเวศน์ 1 วัน |
| สมัยรัชกาลที่ 7 | เป็นโรงเรียนผู้กำกับลูกเสือ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ต่อมาเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูเกษตรกรรม |
| 27 ตุลาคม 2524 (1981) | ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถาน ในราชกิจจานุเบกษา |
| 2540 (1997) | สำนักศิลปากรสำรวจ ขณะอยู่ในความดูแลของกองพันที่ 3 กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ |
| 2563 (2020) | หน่วยราชการในพระองค์ระบุชื่อ มณฑลทหารบก ที่ 15 พระรามราชนิเวศน์ (วังบ้านปืน) |

## รัชกาลที่ 6: สร้างต่อจนเสร็จ และ พระราชทานนาม

กรมศิลปากรบันทึกว่า การสร้างยังไม่แล้วเสร็จก็ เสด็จสวรรคต เสียก่อน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 โปรดให้สร้างต่อจนแล้วเสร็จ พระราชทานนามว่า พระรามราชนิเวศน์ เอกสารของสำนักศิลปากรที่ 1 ระบุปีที่ พระราชทานนาม ใหม่ว่า พ.ศ. 2459 และองค์ พระที่นั่ง ได้ชื่อว่า ศรเพชรปราสาท

การใช้ พระราชวัง ในรัชกาลที่ 6 ตามเอกสารเดียวกัน

- ใน พ.ศ. 2461 ระหว่าง แปรพระราชฐาน ประทับ ที่ค่ายหลวงหาดเจ้าสำราญ ได้ เสด็จ มาประกอบ พระราชพิธี เฉลิมฉลอง พระราชนิเวศน์ ที่เมืองเพชรบุรี 1 วัน
- ตลอดรัชกาล เสด็จ มา ประทับ ที่พระรามราชนิเวศน์ 9 ครั้ง
- ใช้เป็นสถานที่ พระราชทาน เลี้ยงอัครราชทูตฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกา

![พระรามราชนิเวศน์ ยามเย็น ภาพถ่าย พ.ศ. 2560](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-sunset.webp?v=8882b0cc) _(ภาพ: Peerawat.b / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_

## สถาปัตยกรรมของพระรามราชนิเวศน์: ผังตรีมุข หลังคาสองชั้น และวัสดุจากเยอรมนี

สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี บรรยายว่า อาคารของพระรามราชนิเวศน์เป็นสถาปัตยกรรมยุโรปทั้งระบบโครงสร้าง วัสดุ การวางผัง และลวดลาย วัสดุหลายอย่างส่งมาจากเยอรมนี เอกสารเรียกรูปแบบโดยรวมว่า “มอเดินสไตล์” ตัวอาคารมี 2 ชั้น ยกพื้นชั้นล่างให้สูงกว่าสนามและถนน

- **หลังคาสูงสองชั้น** ชั้นในเป็นโครงคอนกรีตเสริมเหล็กรูปโดมโค้ง ชั้นนอกเป็นโครงเหล็กครอบอีกชั้น เดิมมุงกระเบื้องดินเผาแบบจีนที่สั่งจากเมืองจีน ปัจจุบันมุงกระเบื้องมอร์เนียร์
- **การวางผัง** ด้านหน้าหันไปทางทิศตะวันออกสู่แม่น้ำเพชรบุรี ด้านตะวันตกออกสู่สวนและสนาม และมีทางเข้าออกทางทิศใต้ ด้านเหนือเปิดสู่สนามหญ้าที่มีอาคารชั้นเดียวล้อมรอบ
- **ผังรูปตรีมุข** แต่ละมุขมีอัฒจันทร์ใหญ่เป็นทางขึ้น มุขหน้าทางตะวันออกเป็นทางเข้าหลัก
- **ภายนอก** ค่อนข้างเรียบ ตกแต่งด้วยการเซาะร่องปูนฉาบที่ผนังเพียงเล็กน้อย

![ลานสวนภายในพระรามราชนิเวศน์ มีน้ำพุตรงกลาง ภาพถ่าย พ.ศ. 2562](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-garden-court.webp?v=e2498d07) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_

## ภายในพระรามราชนิเวศน์: โถงกลม กระเบื้องเคลือบ และห้องต่าง ๆ

เมื่อเข้าพระรามราชนิเวศน์ทางมุขหน้าจะพบโถงวงกลมขนาดใหญ่ที่โล่งทะลุถึงชั้นสอง พื้นปูหินอ่อนสลับสีโค้งตามผังห้อง ลวดลายเป็นแบบเรขาคณิตผสมดอกไม้ ซึ่งเอกสารของสำนักศิลปากรเรียกว่าศิลปะ “L'art deco” ที่นิยมในตะวันตกขณะนั้น จากโถงมีบันไดโค้งสองข้างขึ้นไปบรรจบกันที่ชั้นสอง ราวระเบียงประดับกระเบื้องเคลือบสีเขียว และตุ๊กตาเคลือบสีขนาดเท่าเด็กเล็กตั้งบนราวบันได

ห้องสำคัญตามเอกสาร

- **ชั้นล่าง** ห้องโถง ห้องว่าราชการ และห้องรับรอง ตกแต่งด้วยกระเบื้องเคลือบต่างสีต่างลาย เช่น ลายสัตว์ทะเล กุ้ง หอย ปู ปลา
- **ชั้นบน** เป็น ที่ประทับ มีห้องบรรทม พระเจ้าอยู่หัว ห้องของข้าราชการฝ่ายใน และเฉลียงด้านทิศใต้สำหรับให้ประชาชนเข้าเฝ้า ตกแต่งด้วยทองเหลืองดุนลาย กระจกสี และไม้แกะสลัก
- **ใต้หลังคา** เป็นพื้นที่ใหญ่ขึ้นไปถึงหอคอย โครงหลังคาเหล็ก มุงกระเบื้องเคลือบสีน้ำตาลเข้ม
- คำบรรยายภาพของสำนักศิลปากรระบุว่า ห้องสรงใช้เครื่องสุขภัณฑ์ที่สั่งจากยุโรป และกล่าวกันว่าสวนในลานกลางเคยใช้เป็นสนามแบดมินตัน

![ห้องตกแต่งด้วยกระเบื้องเคลือบสีเหลืองมีรูปสัตว์ทะเล ภาพจากเอกสารข้อมูลโบราณสถานของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-yellow-tile-room.webp?v=8982b7d2) _(ภาพ: สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี กรมศิลปากร)_

## พระรามราชนิเวศน์หลังรัชกาลที่ 6: โรงเรียน และหน่วยทหาร

เอกสารของสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี เล่าการใช้งานพระรามราชนิเวศน์หลังรัชกาลที่ 6 ตามลำดับ

1. ใน รัชสมัย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทาน ให้เป็นโรงเรียนผู้กำกับลูกเสือ ในพระบรมราชูปถัมภ์
2. ต่อมาเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูเกษตรกรรม และโรงเรียนประชาบาลประจำตำบล
3. จากนั้นเป็นที่ตั้งของกองพันที่ 2 กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์
4. เมื่อสำรวจใน พ.ศ. 2540 อยู่ในความดูแลของกองพันที่ 3 กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์

กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 98 ตอนที่ 177 วันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2524 พื้นที่ 23 ไร่ 40 ตารางวา จัดเป็นโบราณสถานประเภท พระราชวัง สมัยรัตนโกสินทร์

![พระรามราชนิเวศน์ กับปืนใหญ่โบราณที่ตั้งอยู่ด้านหน้า ภาพถ่าย พ.ศ. 2550](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-cannon.webp?v=90d3fc85) _(ภาพ: Guido Johannes Joerg / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_

## พระรามราชนิเวศน์ในปัจจุบัน

[หน่วยราชการในพระองค์](https://www.royaloffice.th/23/11/2020/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9a%e0%b8%b2%e0%b8%97%e0%b8%aa%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%88%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%ad%e0%b8%a2-36/)ระบุชื่อสถานที่นี้ในข่าวเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 ว่า มณฑลทหารบก ที่ 15 พระรามราชนิเวศน์ (วังบ้านปืน) จังหวัดเพชรบุรี และ[ข่าวของหน่วยราชการในพระองค์ เมื่อ 30 พฤศจิกายน 2560](https://www.royaloffice.th/30/11/2017/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%ab%e0%b8%b1%e0%b8%aa%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-30-%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%a8%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%99-%e0%b8%9e/) ระบุการใช้พื้นที่ว่าเป็นสถานที่ทำงานของกองบัญชาการมณฑลทหารบกที่ 15 และพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์ของชาติ และศิลปะจังหวัดเพชรบุรี

ทุกวันนี้พระรามราชนิเวศน์ยังเป็นหนึ่งใน พระราชวัง 3 แห่งที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี เรียกว่ามรดกแห่งความภาคภูมิใจของประชาชนชาวจังหวัดเพชรบุรี ร่วมกับพระนครคีรี และ พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ผู้ที่ต้องการเข้าชมควรตรวจเวลาเปิดและข้อปฏิบัติล่าสุดกับมณฑลทหารบกที่ 15 หรือจังหวัดเพชรบุรีก่อนเดินทาง เพราะเป็นพื้นที่ทหาร

## ภาพบันทึก

![พระรามราชนิเวศน์ ด้านหน้าและหอคอย ภาพถ่าย พ.ศ. 2557](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-facade.webp?v=7cf53817) _(ภาพ: ตง / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_
![มุมด้านข้างของพระรามราชนิเวศน์ ภาพถ่าย พ.ศ. 2559](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-corner.webp?v=60529199) _(ภาพ: Peerawat Buranapanit / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_
![อาคารชั้นเดียวหลังคาสูงในพระรามราชนิเวศน์ ภาพถ่าย พ.ศ. 2562](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-single-storey.webp?v=2be4bb1c) _(ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons (CC BY 4.0))_
![ลานสวนมองจากชั้นบนของพระรามราชนิเวศน์ ภาพถ่าย พ.ศ. 2554](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-courtyard-above.webp?v=8c73805d) _(ภาพ: Kanyanat Phattanaudomsinkha / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_
![พระรามราชนิเวศน์ ด้านข้างที่มีซุ้มโค้ง ภาพถ่าย พ.ศ. 2560](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-side-arches.webp?v=95decf50) _(ภาพ: Peerawat.b / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_
![พระรามราชนิเวศน์ ด้านหน้า ยามเย็น ภาพถ่าย พ.ศ. 2556](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-evening-2013.webp?v=8ff80ca3) _(ภาพ: Thien Jira / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0))_
![พระรามราชนิเวศน์ มองผ่านแนวต้นไม้ ภาพถ่าย พ.ศ. 2560](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/phra-ram-ratchaniwet-palace/phra-ram-through-trees.webp?v=f2400011) _(ภาพ: Peerawat.b / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0))_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

- **อาคารยุโรปที่ยังอยู่ครบ** พระที่นั่ง ศรเพชรปราสาท สองชั้นพร้อมอาคารชั้นเดียวล้อมลานสวน ยังคงรูปแบบที่ดอห์ริ่งออกแบบไว้
- **โบราณสถานขึ้นทะเบียน** ตั้งแต่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2524 พื้นที่ 23 ไร่ 40 ตารางวา
- **ส่วนหนึ่งของมณฑลทหารบกที่ 15** ใช้เป็นที่ทำงานของกองบัญชาการ และพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์และศิลปะของจังหวัด
- **หนึ่งใน พระราชวัง 3 แห่งของเพชรบุรี** ร่วมกับพระนครคีรี และ พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน
- **ผลงานของสถาปนิกเยอรมัน** หนังสือของดอห์ริ่งเรื่องศิลปะสยามยังอยู่ที่สำนักหอสมุดแห่งชาติ

อ่านเรื่องอื่นของรัชกาลที่ 5 ได้ที่ [รัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว](/royal/rama-5-chulalongkorn/) และหมวด [พระราชวัง และ พระที่นั่ง](/royal/palaces/)

## คำถามที่พบบ่อย

### พระรามราชนิเวศน์ สร้างเมื่อไร และใครสร้าง?

พระรามราชนิเวศน์ หรือวังบ้านปืน เป็น พระราชวัง ที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้าง วางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2453 แต่การยังไม่แล้วเสร็จก็ เสด็จสวรรคต เสียก่อน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 โปรดให้สร้างต่อจนแล้วเสร็จ

### ใครเป็นผู้ออกแบบวังบ้านปืน?

ผู้ออกแบบคือ คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง สถาปนิกชาวเยอรมันที่เข้ามารับราชการในสยามเมื่อ พ.ศ. 2449 หอสมุดแห่งชาติระบุว่า ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2452 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ให้เป็นสถาปนิกเขียนแบบ และวิศวกรควบคุมการก่อสร้าง ส่วนนายช่างผู้ก่อสร้างคือ ดร.ดวดไบเยอร์ ชาวเยอรมัน

### ทำไมจึงเรียกว่าวังบ้านปืน?

เพราะ พระราชวัง ตั้งอยู่ที่บ้านปืน ตำบลบ้านหม้อ อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรีอธิบายว่า “พระรามราชนิเวศน์” เป็นชื่อทางการ ส่วนชื่อที่เรียกกันภาษาชาวบ้านคือ “วังบ้านปืน” และเดิม พระราชทานนาม ว่า “พระราชวังบ้านปืน”

### ปัจจุบันพระรามราชนิเวศน์เป็นอย่างไร?

พระรามราชนิเวศน์ ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2524 และอยู่ในพื้นที่มณฑลทหารบกที่ 15 หน่วยราชการในพระองค์ระบุว่าใช้เป็นสถานที่ทำงานของกองบัญชาการมณฑลทหารบกที่ 15 และพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์และศิลปะของจังหวัดเพชรบุรี ผู้ที่จะเข้าชมควรตรวจเวลาเปิดล่าสุดก่อนเดินทาง


## แหล่งอ้างอิง

- [ข้อมูลโบราณสถานพระรามราชนิเวศน์ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี (ตำหนักศรเพชรปราสาท)](https://www.finearts.go.th/promotion/view/13230) — สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี กรมศิลปากร
- [บันทึกเรื่องลายรดน้ำ “KUNST UND KUNSTGEWERBE IN SIAM” ของ คาร์ล ซิกฟริด ดอห์ริ่ง](https://www.finearts.go.th/promotion/view/20409) — สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร
- [ประวัติที่มาและความสำคัญ (อุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรีเสมือนจริง)](http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/phranakhonkhiri/index.php/th/about-us.html) — กรมศิลปากร
- [วันนี้ในอดีต : การเสด็จพระราชดำเนินพระนครคีรี ในสมัยรัชกาลที่ 5](https://www.finearts.go.th/pranakornkeereemuseum/view/48309) — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี กรมศิลปากร
- [วันนี้ในอดีต : ทรงเปิดงาน “พระนครคีรี-เพชรบุรี”](https://www.finearts.go.th/pranakornkeereemuseum/view/48312) — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี กรมศิลปากร
- [มหามกุฎราชสันตติวงศ์ ๑๔๐ ปีชาตกาล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต](https://www.finearts.go.th/pranakornkeereemuseum/view/26231) — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี กรมศิลปากร
- [ประวัติความเป็นมา จังหวัดเพชรบุรี](http://phetchaburi.go.th/phet2/CODE/content/read/43_%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B2) — จังหวัดเพชรบุรี
- [พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี พระราชทานพระบรมราชวโรกาส (23 พฤศจิกายน 2563)](https://www.royaloffice.th/23/11/2020/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9a%e0%b8%b2%e0%b8%97%e0%b8%aa%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%88%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%ad%e0%b8%a2-36/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [วันพฤหัสที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ.2560](https://www.royaloffice.th/30/11/2017/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%ab%e0%b8%b1%e0%b8%aa%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-30-%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%a8%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%99-%e0%b8%9e/) — หน่วยราชการในพระองค์