# เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา: พระประวัติ เจ้าฟ้าอัยการ การทูต และข้อกำหนดกรุงเทพ

> พระประวัติ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา: ประสูติ พ.ศ. 2521 การศึกษากฎหมายถึงปริญญาเอกที่คอร์แนล งานอัยการ งานการทูต และข้อกำหนดกรุงเทพของสหประชาชาติ

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Royal
- เผยแพร่: 2026-10-08T18:20:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-08T18:20:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/royal/princess-bajrakitiyabha-biography/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา** ประสูติเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และ สิ้นพระชนม์ เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2569 สิริพระชันษาปีที่ 47
- เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงศึกษาระดับอนุบาล ประถมศึกษา และมัธยมศึกษาตอนต้นที่ โรงเรียนราชินี มัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนจิตรลดา แล้ว ทรงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านนิติศาสตร์จาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และปริญญาโทและเอกด้านกฎหมายที่มหาวิทยาลัยคอร์แนล สหรัฐอเมริกา
- สำนักงานอัยการสูงสุดระบุว่า เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงเป็นพระบรมวงศ์พระองค์แรกที่เข้ารับราชการเป็นพนักงานอัยการ จนได้รับการขนานพระนามว่า “เจ้าฟ้าอัยการ” และเปิด นิทรรศการห้องทรงงาน เมื่อ 17 กันยายน 2569
- ระหว่าง พ.ศ. 2555–2557 ทรงได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มแห่งประเทศไทยประจำสาธารณรัฐออสเตรีย และผู้แทนถาวรของประเทศไทยประจำองค์การสหประชาชาติ ณ กรุงเวียนนา
- **ข้อกำหนดกรุงเทพ** มาตรฐานของสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิง ได้รับการรับรองจากสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2553

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ประสูติเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงงานด้านกฎหมาย งานอัยการ และการทูต ก่อน สิ้นพระชนม์ เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) บันทึกนี้รวบรวมพระประวัติตามที่หน่วยงานทางการเผยแพร่

## พระประวัติ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา โดยสรุป

- พระนาม: สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
- ประสูติ: วันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ
- การศึกษา: โรงเรียนราชินี โรงเรียนจิตรลดา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยคอร์แนล
- งาน: พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุด และเอกอัครราชทูต ณ กรุงเวียนนา พ.ศ. 2555–2557
- ด้านการทหาร: ได้รับพระราชทานยศ พลเอก พลเรือเอก และพลอากาศเอกหญิง (เทศบาลเมืองกันตัง)
- สิ้นพระชนม์: วันพฤหัสบดี ที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2569 เวลา 19 นาฬิกา 48 นาที สิริพระชันษาปีที่ 47 ตามประกาศสำนักพระราชวัง ลงวันที่ 12 มิถุนายน 2569

## เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงศึกษา: โรงเรียนราชินี จิตรลดา ธรรมศาสตร์ และคอร์แนล

พระประวัติที่เทศบาลเมืองกันตัง จังหวัดตรัง เผยแพร่เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2569 บันทึกด้านการศึกษาไว้ว่า ทรงศึกษาระดับอนุบาล ประถมศึกษา และมัธยมศึกษาตอนต้นที่ โรงเรียนราชินี และมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนจิตรลดา จากนั้นทรงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านนิติศาสตร์จาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปริญญาโท และเอกด้านกฎหมายที่ มหาวิทยาลัยคอร์แนล สหรัฐอเมริกา ขณะเดียวกันทรงศึกษากฎหมายที่สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภาที่ประเทศไทยควบคู่กันไป

| ระดับ | สถาบัน |
| --- | --- |
| อนุบาล ประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้น | โรงเรียนราชินี |
| มัธยมศึกษาตอนปลาย | โรงเรียนจิตรลดา |
| ปริญญาตรี นิติศาสตร์ | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| ปริญญาโท และปริญญาเอก ด้านกฎหมาย | มหาวิทยาลัยคอร์แนล สหรัฐอเมริกา |
| การศึกษากฎหมายควบคู่กัน | สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา |

แหล่งทางการที่ใช้ในบันทึกนี้ไม่ได้ระบุปีที่สำเร็จการศึกษาแต่ละระดับ จึงไม่ได้ระบุปีไว้ในตาราง

## เจ้าฟ้าอัยการ: เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ในสำนักงานอัยการสูงสุด

เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ภายหลังสำเร็จการศึกษาทรงเข้ารับราชการในสำนักงานอัยการสูงสุด ในตำแหน่งอัยการผู้ช่วย และทรงปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวข้องกับคดีอาญาและกระบวนการยุติธรรม สำนักงานอัยการสูงสุดระบุว่า ทรงเป็นพระบรมวงศ์พระองค์แรกที่เข้ารับราชการเป็นพนักงานอัยการ จนได้รับการขนานพระนามว่า “เจ้าฟ้าอัยการ”

หน่วยงานที่แหล่งทางการระบุ ได้แก่

- สำนักงานอัยการจังหวัดระยอง สำนักงานคดีอาญา และสำนักงานอัยการคดีเยาวชนและครอบครัว (วุฒิสภา)
- ตำแหน่งอัยการจังหวัดคดีเยาวชนและครอบครัวจังหวัดระยอง (สำนักงานอัยการสูงสุด)
- สำนักงานคดียาเสพติด และสำนักงานอัยการคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมาย ซึ่งสำนักงานอัยการสูงสุดระบุว่าต่อยอดไปสู่โครงการร้อยใจรักษ์ และโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์

ในเวทีสากล สำนักงานอัยการสูงสุดบันทึกว่า เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงร่วมยกร่างยุทธศาสตร์ต้นแบบและมาตรการเชิงปฏิบัติของสหประชาชาติในการขจัดความรุนแรงต่อเด็กและต่อผู้หญิง ในด้านการป้องกันอาชญากรรมและความยุติธรรมทางอาญา โดยทรงนำมาตรการตามยุทธศาสตร์ต้นแบบดังกล่าวมาต่อยอดปฏิบัติจริงจนเกิดผลเป็นรูปธรรมในการแก้ไขบำบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชน เมื่อครั้งทรงดำรงตำแหน่งอัยการจังหวัดคดีเยาวชนและครอบครัวจังหวัดระยองด้วย

![ทางเข้านิทรรศการ “เจ้าฟ้าอัยการ . . . รอยยิ้ม ความหวัง และความทรงจำไม่มีวันเลือน” ณ สำนักงานอัยการสูงสุด อาคารราชบุรีดิเรกฤทธิ์ วันที่ 14 กันยายน 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-ago-exhibition-entrance.webp?v=4a80d250) _(ภาพ: สำนักงานอัยการสูงสุด)_

![บอร์ดลำดับพระกรณียกิจด้านกฎหมาย ในนิทรรศการของสำนักงานอัยการสูงสุด กันยายน 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-ago-exhibition-timeline.webp?v=ef1391b8) _(ภาพ: สำนักงานอัยการสูงสุด)_

## งานการทูตของ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา: นิวยอร์ก เวียนนา และสหประชาชาติ

วุฒิสภาบันทึกว่า เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงเคยปฏิบัติพระกรณียกิจ ณ คณะผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก ก่อนจะทรงได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มแห่งประเทศไทยประจำสาธารณรัฐออสเตรีย รวมถึงประเทศสโลวาเกียและประเทศสโลวีเนีย ควบคู่กับการเป็นผู้แทนถาวรของประเทศไทยประจำองค์การสหประชาชาติ ณ กรุงเวียนนา (ระหว่างปี พ.ศ. 2555–2557)

บทบาทในองค์การสหประชาชาติที่วุฒิสภาบันทึกไว้ ได้แก่

- ประธานคณะกรรมาธิการว่าด้วยการป้องกันอาชญากรรมและความยุติธรรมทางอาญา (CCPCJ) ของสหประชาชาติ
- ทูตสันถวไมตรีของกองทุนสหประชาชาติเพื่อการพัฒนาสตรี
- “ทูตสันถวไมตรีด้านหลักนิติธรรมสำหรับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC)
- ทูตสันถวไมตรีของ UNHCR ในประเทศไทย
- การริเริ่มแนวทางสหประชาชาติเพื่อการพัฒนาทางเลือก (UN Guiding Principles on Alternative Development) และการผลักดันให้ “หลักนิติธรรม” อยู่ในเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อ 16

![ภาพถ่ายวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 2012 ณ ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) กรุงเวียนนา คำอธิบายของคลังภาพระบุว่าเป็นพิธีมอบหนังสือแต่งตั้งผู้แทนประจำของประเทศไทย ต่อผู้อำนวยการใหญ่ Yukiya Amano](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-iaea-vienna-2012.webp?v=384d6cb3) _(ภาพ: Veysel Kuecuektas / IAEA Imagebank / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0))_

![ภาพถ่ายวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 ณ กระทรวงการต่างประเทศออสเตรีย คำอธิบายของคลังภาพระบุว่าเป็นการเยือนครั้งแรกในฐานะเอกอัครราชทูตไทย พบรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ Michael Spindelegger](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-vienna-2013-spindelegger.webp?v=00da5c30) _(ภาพ: Mahmoud, Österreichisches Außenministerium / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

## เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา กับข้อกำหนดกรุงเทพ และ TIJ

“ข้อกำหนดกรุงเทพ” มีชื่อเต็มว่าข้อกำหนดสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและมาตรการที่ไม่ใช่การคุมขังสำหรับผู้กระทำความผิดหญิง (UN Bangkok Rules) เทศบาลเมืองกันตังบันทึกว่า ได้รับการรับรองจากสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2553 ส่วนวุฒิสภาบันทึกว่าเป็นมาตรฐานโลกฉบับแรกที่กำหนดแนวทางปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและเด็กติดผู้ต้องขัง โดยคำนึงถึงมิติด้านเพศสภาพและความละเอียดอ่อนทางสังคม ควบคู่ไปกับการส่งเสริมมาตรการอื่นที่ไม่ใช่การคุมขัง

สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน) หรือ TIJ ซึ่งจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2554 ระบุว่า ภารกิจสำคัญประการหนึ่งคือการส่งเสริมให้เกิดการอนุวัติข้อกำหนดกรุงเทพ วันที่ 24 พฤษภาคม 2559 UNODC รับรองให้ TIJ เป็นสถาบันเครือข่ายแผนงานสหประชาชาติด้านการป้องกันอาชญากรรมและความยุติธรรมทางอาญา (PNI) ลำดับที่ 18 ของโลก และเป็นสถาบันแรกของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หน้าประวัติองค์กรของ TIJ ระบุว่า สถาบันมี เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา เป็นประธานคณะที่ปรึกษาพิเศษ และเทศบาลเมืองกันตังบันทึกว่า พระองค์ทรงมีส่วนสำคัญในการผลักดัน ข้อกำหนดกรุงเทพ

![ภาพถ่ายวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2553 พิธีเปิดนิทรรศการโครงการ ELFI ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ นครนิวยอร์ก ช่างภาพประจำนายกรัฐมนตรีเป็นผู้ถ่าย](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-un-elfi-2010-arrival.webp?v=f36e35a4) _(ภาพ: พีรพัฒน์ วิมลรังครัตน์, Government of Thailand / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

![ภาพถ่ายอีกมุมหนึ่งในพิธีเปิดนิทรรศการโครงการ ELFI ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ นครนิวยอร์ก วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2553](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-un-elfi-2010-reception.webp?v=642922c4) _(ภาพ: พีรพัฒน์ วิมลรังครัตน์, Government of Thailand / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_

## โครงการกำลังใจในพระดำริ และราชทัณฑ์ปันสุข

วุฒิสภาบันทึกว่า จากประสบการณ์ในฐานะพนักงานอัยการ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา จึงทรงริเริ่ม “โครงการกำลังใจ” เพื่อประทานความช่วยเหลือแก่ผู้ด้อยโอกาสในกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะกลุ่มผู้ต้องขังหญิงและเด็กที่ติดมากับมารดา ทั้งการดูแลตามหลักมนุษยธรรม การฝึกทักษะอาชีพ และการเตรียมความพร้อมก่อนปล่อย เพื่อลดการกระทำผิดซ้ำ

ที่มาของโครงการตามที่วุฒิสภาบันทึกคือ ทรงดำริว่า “ทุกคนในสังคมจะอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุขก็ต่อเมื่อรู้จักรักษาสิทธิของตน โดยไม่สร้างความเดือดร้อนแก่ผู้อื่น” แต่ผู้ต้องขัง ผู้ถูกคุมประพฤติ หรือจำเลย มักมิได้รับโอกาสเท่าที่ควรในการกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของสังคม

กรมราชทัณฑ์รายงานว่า ได้จัดประชุมคณะทำงาน เตรียมการรับเสด็จ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จฯ ไปทรงเปิดงานครบ 20 ปี โครงการกำลังใจในพระดำริ ในวันอาทิตย์ที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ณ ทัณฑสถานบำบัดพิเศษหญิง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

โครงการราชทัณฑ์ปันสุขเริ่มดำเนินงานในปี 2560 มีเป้าหมายให้ผู้ต้องขังได้รับการดูแลด้านสุขภาพที่มีมาตรฐานเทียบเท่าประชาชนทั่วไป สิ่งที่วุฒิสภาบันทึกไว้มีดังนี้

- จัดหาเครื่องมือแพทย์และอุปกรณ์ทางการแพทย์ให้เรือนจำทั่วประเทศ
- บริการตรวจสุขภาพเชิงรุก เช่น คัดกรองโรคเรื้อรัง โรคติดต่อ และสุขภาพจิต
- ฝึกอบรมอาชีพ สนับสนุนการศึกษา และมอบทุนประกอบอาชีพแก่ผู้พ้นโทษ

## มูลนิธิในพระอุปถัมภ์ และงานช่วยเหลือประชาชน

มูลนิธิที่ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงดำรงตำแหน่ง หรือเป็นองค์อุปถัมภ์ ตามที่วุฒิสภาบันทึกไว้ ได้แก่

- มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย จัดตั้งตามพระดำริของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ โดย เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ มูลนิธิช่วยเหลือและฟื้นฟูผู้ประสบอุทกภัยและภัยพิบัติ ภายใต้แนวคิด “แบ่งปัน พอเพียง ยั่งยืน”
- มูลนิธิ ณภาฯ จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นตัวกลางแสวงหาโอกาสและพัฒนาชีวิตแก่ผู้ด้อยโอกาส โดยเฉพาะอดีตผู้ต้องขังและผู้ต้องขัง โดยประทานพระกรุณารับเป็นองค์ประธานมูลนิธิ
- มูลนิธิกุมาร โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2530 และจดทะเบียนเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2533 โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ได้ประทานพระอนุญาตให้ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา เป็นองค์อุปถัมภ์ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2534 อาคารพัชรกิติยาภา สูง 11 ชั้น ใช้รักษาผู้ป่วยเด็กและทารกแรกคลอด

## มูลนิธิภูบดินทร์ ที่อำเภอสังขละบุรี พ.ศ. 2565

หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า มูลนิธิภูบดินทร์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ มี เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา เป็นองค์ประธานกรรมการ เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2565 เสด็จไปทรงติดตามความคืบหน้าโครงการมูลนิธิภูบดินทร์ ณ บ้านสาละวะและบ้านไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

- กลุ่มทอผ้าบ้านสาละวะ มีสมาชิก 17 คน ได้รับการอบรมทอผ้ากะเหรี่ยงและการย้อมผ้า
- ครัวเรือนขาดแคลนของบ้านสาละวะ 12 ครัวเรือน ได้รับการซ่อมแซมบ้าน
- แปลงอโวคาโด 4 สายพันธุ์ พื้นที่ 8 ไร่ สมาชิก 5 ครอบครัว ในโอกาสนี้ ทรงร่วมปลูกต้นอโวคาโด และ ทรงปลูกต้นยางนา ในแปลงนาของชุมชน
- ที่กลุ่มทอผ้าบ้านไล่โว่ ทอดพระเนตรการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติ

หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า ทรงรับสั่งเพิ่มเติมว่า สิ่งใดที่สามารถทำเองได้ในชุมชนก็ให้ส่งเสริมดำเนินการ และสิ่งใดที่ไม่สามารถดำเนินการเองได้ก็อาจส่งไปภายนอก

![ภาพข่าวพระกรณียกิจ วันที่ 28 เมษายน 2565 การปลูกต้นไม้ ณ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-sangkhla-buri-2022-planting.webp?v=f55bcd1d) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_

![ภาพข่าวพระกรณียกิจ วันที่ 28 เมษายน 2565 ที่กลุ่มทอผ้า อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-sangkhla-buri-2022-weaving.webp?v=47f42cfb) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_

## โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ ที่อำเภอบ่อทอง พ.ศ. 2565

หน่วยราชการในพระองค์รายงานว่า เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2565 เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา เสด็จพื้นที่ ต.พลวงทอง อ.บ่อทอง จ.ชลบุรี เพื่อติดตามการดำเนินงานตามโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ และ เสด็จยัง “ฝาย มข ๒๕๒๗” ซึ่งเป็นแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรของชุมชนหมู่ที่ 4 บ้านเขาใหญ่ และชุมชนหมู่ที่ 6 บ้านผักหนาม

ชุมชนหมู่บ้านคชานุรักษ์จัดทำแผนพัฒนาแหล่งน้ำสำหรับประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากช้างป่า หลังเรียนรู้เส้นทางน้ำแล้วได้ตั้งองค์กรผู้ใช้น้ำหมู่บ้าน และพัฒนาแหล่งน้ำหลายแบบ ได้แก่

- ซ่อมแซมฝาย และสร้างฝายชะลอน้ำ
- ขุดลอกคูคลอง
- ปรับปรุงระบบประปาหมู่บ้าน

![ภาพข่าวพระกรณียกิจ โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ อำเภอบ่อทอง จังหวัดชลบุรี วันที่ 26 สิงหาคม 2565](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-bo-thong-2022-water-board.webp?v=fd8229c5) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_

## พระโอวาท แก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฏ

หน่วยราชการในพระองค์เผยแพร่ พระโอวาท ของ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา จากมหาวิทยาลัยราชภัฏทั่วประเทศ และมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ประจำปีการศึกษา 2560–2562 ซึ่งเริ่มว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ข้าพเจ้ามาปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์” และมีความตอนหนึ่งว่า

> “ความเจริญมั่นคงของชาติบ้านเมืองนั้น ย่อมเกิดจากการสร้างสรรค์ของทุกคนในชาติ. โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้สำเร็จการศึกษาเป็นบัณฑิต ยิ่งต้องถือเรื่องนี้เป็นหน้าที่อย่างสำคัญ.”

หน่วยราชการในพระองค์หมายเหตุว่า พระโอวาทนี้เรียบเรียงขึ้นตามที่ได้บันทึกพระสุรเสียงไว้

## เครือข่ายคนรักน้องหมา และ “สุนัขทรงเลี้ยง”

วุฒิสภาบันทึกว่า เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงก่อตั้งโครงการเครือข่ายคนรักน้องหมา เมื่อปี พ.ศ. 2554 หลังจากทรงทราบถึงสภาพความเป็นอยู่ที่ยากลำบากของสุนัขจรจัดในศูนย์ควบคุมสุนัข กทม. (ประเวศ) ซึ่งเวลานั้นแออัดและขาดการดูแลที่เหมาะสม โครงการนี้ช่วยเหลือสุนัขจรจัดและสัตว์ถูกทอดทิ้ง และขยายไปสู่การรณรงค์ด้านกฎหมายและการเลี้ยงสัตว์อย่างรับผิดชอบ นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงมีพระเมตตาอุปการะสุนัขจรจัดและสุนัขด้อยโอกาสไว้เป็น “สุนัขทรงเลี้ยง”

## ลำดับเหตุการณ์สำคัญ

| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 2521 (1978) | 7 ธันวาคม เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ประสูติ |
| 2534 (1991) | 23 กุมภาพันธ์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ได้ประทานพระอนุญาตให้ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา เป็นองค์อุปถัมภ์มูลนิธิกุมาร โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า |
| 2553 (2010) | 6 ตุลาคม พิธีเปิดนิทรรศการโครงการ ELFI ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ และข้อกำหนดกรุงเทพได้รับการรับรองจากสหประชาชาติในปีเดียวกัน |
| 2554 (2011) | 13 มิถุนายน จัดตั้งสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย และในปีเดียวกัน ทรงก่อตั้งโครงการเครือข่ายคนรักน้องหมา |
| 2555–2557 (2012–2014) | เอกอัครราชทูตประจำสาธารณรัฐออสเตรีย สโลวาเกีย สโลวีเนีย และผู้แทนถาวรประจำสหประชาชาติ ณ กรุงเวียนนา |
| 2560 (2017) | เริ่มโครงการราชทัณฑ์ปันสุข |
| 2565 (2022) | 28 เมษายน เสด็จไปทรงติดตามความคืบหน้าโครงการมูลนิธิภูบดินทร์ ที่อำเภอสังขละบุรี และ 26 สิงหาคม เสด็จพื้นที่ ต.พลวงทอง อ.บ่อทอง จ.ชลบุรี เพื่อติดตามการดำเนินงานตามโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ |
| 2569 (2026) | 11 มิถุนายน สิ้นพระชนม์ และ 17 กันยายน สำนักงานอัยการสูงสุด เปิดนิทรรศการห้องทรงงาน ส่วนงานครบ 20 ปี โครงการกำลังใจในพระดำริ กำหนดจัดวันที่ 1 พฤศจิกายน |

## ภาพบันทึก

![ภาพถ่ายวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2013 วงเสวนาเนื่องในวันสตรีสากลของ IAEA กรุงเวียนนา ร่วมกับเอกอัครราชทูตหญิงหลายประเทศ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-iaea-womens-day-2013.webp?v=8d0b2ce0) _(ภาพ: IAEA Imagebank / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0))_
![ภาพถ่ายวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 2014 ณ กระทรวงการต่างประเทศออสเตรีย กรุงเวียนนา กับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ Kurz](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-vienna-2014-kurz.webp?v=7052d316) _(ภาพ: Mahmoud, Bundesministerium für Europa, Integration und Äusseres / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_
![ภาพถ่ายในพิธีเปิดนิทรรศการโครงการ ELFI ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ นครนิวยอร์ก วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2553](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-un-elfi-2010-guests.webp?v=9639aece) _(ภาพ: พีรพัฒน์ วิมลรังครัตน์, Government of Thailand / Wikimedia Commons (CC BY 2.0))_
![ภาพข่าวพระกรณียกิจ วันที่ 28 เมษายน 2565 กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-sangkhla-buri-2022-children.webp?v=75bcb02c) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_
![ภาพข่าวพระกรณียกิจ วันที่ 28 เมษายน 2565 การย้อมผ้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของกลุ่มทอผ้า อำเภอสังขละบุรี](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-sangkhla-buri-2022-dyeing.webp?v=6389ecf0) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_
![ภาพข่าวพระกรณียกิจ โครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ อำเภอบ่อทอง จังหวัดชลบุรี วันที่ 26 สิงหาคม 2565 ที่ร้านผลผลิตของชุมชน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-bo-thong-2022-market.webp?v=e2db191a) _(ภาพ: หน่วยราชการในพระองค์)_
![ภาพรวมนิทรรศการ “เจ้าฟ้าอัยการ” ณ ห้องประชุม 120 ปี สำนักงานอัยการสูงสุด กันยายน 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-ago-exhibition-hall.webp?v=fe2ed027) _(ภาพ: สำนักงานอัยการสูงสุด)_
![ร้านของโครงการร้อยใจรักษ์ ในงานนิทรรศการของสำนักงานอัยการสูงสุด กันยายน 2569](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/princess-bajrakitiyabha-biography/princess-bajrakitiyabha-ago-exhibition-roi-jai-rak.webp?v=00339652) _(ภาพ: สำนักงานอัยการสูงสุด)_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

- นิทรรศการห้องทรงงาน ชั้น 9 สำนักงานอัยการสูงสุด อาคารราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ ถนนแจ้งวัฒนะ เปิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569 เป็นนิทรรศการถาวร จัดแสดงโต๊ะทรงงาน เครื่องใช้ต่าง ๆ รวมทั้งสำนวนคดี ขณะทรงรับราชการเป็นพนักงานอัยการ และ ฉลองพระองค์ ที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทาน ให้สำนักงานอัยการสูงสุดนำมาจัดแสดง หลังวันที่ 9 ตุลาคม 2569 เปิดให้เข้าชมแบบหมู่คณะโดยแจ้งล่วงหน้า ติดต่อสถาบันนิติวัชร์ สำนักงานอัยการสูงสุด โทรศัพท์ 0 2142 2183
- ข้อกำหนดกรุงเทพ ซึ่ง เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงมีส่วนสำคัญในการผลักดัน ยังเป็นมาตรฐานของสหประชาชาติ และ TIJ ยังทำหน้าที่ส่งเสริมการอนุวัติข้อกำหนดนี้
- โครงการกำลังใจในพระดำริ โครงการราชทัณฑ์ปันสุข มูลนิธิ ณภาฯ มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก และอาคารพัชรกิติยาภา ที่โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

อ่านเพิ่มเติม: [สตมวาร (100 วัน) วันที่ 18 และ 19 กันยายน 2569](/royal/bajrakitiyabha-100-day-royal-merit-making/) บทความ [รัชกาลที่ 10](/royal/rama-10-vajiralongkorn/) และ [หน้ารวมบทความในหมวดนี้](/royal/chakri-dynasty/)

## คำถามที่พบบ่อย

### เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ประสูติเมื่อไร?

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ประสูติเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ

### เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงศึกษา ที่ใด?

เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงศึกษาระดับอนุบาล ประถมศึกษา และมัธยมศึกษาตอนต้นที่ โรงเรียนราชินี และมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนจิตรลดา จากนั้นทรงสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านนิติศาสตร์จาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปริญญาโท และเอกด้านกฎหมายที่ มหาวิทยาลัยคอร์แนล สหรัฐอเมริกา ขณะเดียวกันทรงศึกษากฎหมายที่สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา

### ทำไม เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ได้รับการขนานพระนามว่า “เจ้าฟ้าอัยการ”?

สำนักงานอัยการสูงสุดระบุว่า เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงเป็นพระบรมวงศ์พระองค์แรกที่เข้ารับราชการเป็นพนักงานอัยการ และ ทรงตั้งพระทัยปฏิบัติหน้าที่พนักงานอัยการอย่างเต็มกำลัง จนได้รับการขนานพระนามว่า “เจ้าฟ้าอัยการ” ตำแหน่งที่ระบุไว้มีทั้งอัยการผู้ช่วย และอัยการจังหวัดคดีเยาวชนและครอบครัวจังหวัดระยอง

### ข้อกำหนดกรุงเทพ (Bangkok Rules) คืออะไร?

ข้อกำหนดกรุงเทพ คือข้อกำหนดสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและมาตรการที่ไม่ใช่การคุมขังสำหรับผู้กระทำความผิดหญิง ได้รับการรับรองจากสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2553 วุฒิสภาบันทึกว่าเป็นมาตรฐานโลกฉบับแรกที่กำหนดแนวทางปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงและเด็กติดผู้ต้องขัง โดยคำนึงถึงมิติด้านเพศสภาพ และ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงมีส่วนสำคัญในการผลักดัน ข้อกำหนดนี้

### เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ดำรงตำแหน่งทางการทูตใดบ้าง?

เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา ทรงเคยปฏิบัติพระกรณียกิจ ณ คณะผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก ก่อนจะทรงได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็มแห่งประเทศไทยประจำสาธารณรัฐออสเตรีย รวมถึงประเทศสโลวาเกียและประเทศสโลวีเนีย และผู้แทนถาวรประจำองค์การสหประชาชาติ ณ กรุงเวียนนา ระหว่างปี พ.ศ. 2555–2557


## แหล่งอ้างอิง

- [ประกาศสำนักพระราชวัง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา สิ้นพระชนม์](https://www.royaloffice.th/12/06/2026/%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a8%e0%b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%99%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%87-12-06-2569-2/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เสด็จไปทรงติดตามความคืบหน้าโครงการมูลนิธิภูบดินทร์ ณ บ้านสาละวะและบ้านไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี](https://www.royaloffice.th/13/06/2026/%e0%b8%81%e0%b8%a5%e0%b8%b8%e0%b9%88%e0%b8%a1%e0%b8%97%e0%b8%ad%e0%b8%9c%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%9a%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%b2%e0%b8%a5%e0%b8%b0%e0%b8%a7%e0%b8%b0/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [สำนักงานอัยการสูงสุด จัดนิทรรศการเทิดพระเกียรติ “เจ้าฟ้าอัยการ . . . รอยยิ้ม ความหวัง และความทรงจำไม่มีวันเลือน”](https://www.ago.go.th/690914-607/) — สำนักงานอัยการสูงสุด
- [พระประวัติ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา](https://www.kantangcity.go.th//news/detail/18809) — เทศบาลเมืองกันตัง จังหวัดตรัง
- [สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา “เจ้าฟ้านักกฎหมายของประชาชน”](https://www.senate.go.th/view/386/News/Update/456/TH-TH) — สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา
- [สำนักงานอัยการสูงสุด เปิดนิทรรศการห้องทรงงานสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ เผยแพร่พระกรณียกิจในฐานะพนักงานอัยการ](https://www.ago.go.th/690917-616/) — สำนักงานอัยการสูงสุด
- [สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เสด็จพื้นที่ ต.พลวงทอง อ.บ่อทอง จ.ชลบุรี เพื่อติดตามการดำเนินงานตามโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์](https://www.royaloffice.th/07/09/2022/%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88%e0%b8%a2%e0%b8%b1%e0%b8%87%e0%b8%9d%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b8%a1%e0%b8%82-%e0%b9%92%e0%b9%95%e0%b9%92%e0%b9%97/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [พระโอวาท สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา จากมหาวิทยาลัยราชภัฏทั่วประเทศ และมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๐ – ๒๕๖๒](https://www.royaloffice.th/12/09/2022/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b9%82%e0%b8%ad%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%97-%e0%b8%aa%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%88%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%a5/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [กรมราชทัณฑ์ จัดประชุมคณะทำงานเตรียมการรับเสด็จ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จฯ ไปทรงเปิดงานครบ 20 ปี โครงการกำลังใจในพระดำริ](https://main.correct.go.th/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C-%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%84-5/) — กรมราชทัณฑ์
- [ข้อมูลองค์กร: ประวัติองค์กร สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย](https://www.tijthailand.org/overview) — สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน)