# พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ประวัติตั้งแต่ พ.ศ. 2516 เขาตันหยง สวน และศูนย์พิกุลทอง

> พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ นราธิวาส สร้างองค์แรกใน พ.ศ. 2516 บนเชิงเขาตันหยงริมทะเล เป็น ที่ประทับแรม ในภาคใต้ และอยู่ใกล้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง

- ประเภท: อธิบาย · หมวด: Royal
- เผยแพร่: 2026-10-09T04:23:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-09T04:23:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/royal/thaksin-palace-history/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- **พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์** ตั้งอยู่ที่ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส บนเชิงเขาตันหยงริมทะเล พระตำหนักองค์ใหญ่ อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง **50 เมตร**
- เริ่มก่อสร้าง พระตำหนักองค์แรก ใน พ.ศ. 2516 และมีการ ประทับแรม ครั้งแรกเมื่อ **1 สิงหาคม พ.ศ. 2516**
- พระตำหนักองค์ใหญ่ ออกแบบโดย ม.ล.สันธยา อิศรเสนา สร้างเสร็จใน พ.ศ. 2526 และมีการ ประทับแรม ครั้งแรกเมื่อ **19 สิงหาคม 2526**
- เขตพระราชฐาน 3 ชั้นมีพื้นที่รวมประมาณ **232 ไร่** และยังต้องดูแลป่าบนเขาตันหยงอีกประมาณ **2,687 ไร่**

พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ตั้งอยู่ที่ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ริมทะเลบนเชิงเขาตันหยง สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เข้าก่อสร้าง พระตำหนักองค์แรก ใน พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) และ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม ครั้งแรกเมื่อ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2516

บทความนี้รวบรวมประวัติ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จากหน้าข้อมูลการเยี่ยมชมและข่าวของหน่วยราชการในพระองค์ ข้อมูลโครงการของสำนักงาน กปร. กรมป่าไม้ และจังหวัดนราธิวาส ตั้งแต่ที่ตั้งบนเขาตันหยง การก่อสร้าง พระตำหนัก แต่ละองค์ สวนและสัตว์ป่า ไปจนถึงศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง ส่วน พระราชวัง แห่งอื่นอยู่ในหมวด [ พระราชวัง และ พระที่นั่ง ](/royal/palaces/)

## พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์: ข้อมูลสำคัญโดยสรุป

- ที่ตั้ง: ม.4 ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส 96000 ติดทะเลฝั่งตะวันออก บริเวณลาดหน้าเนินด้านทิศตะวันออกของเขาตันหยง
- ความสูง: ยอดเขาตันหยงสูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 300 เมตร พระตำหนักองค์ใหญ่ อยู่ที่ระดับ 50 เมตร
- สำรวจพื้นที่: พ.ศ. 2515
- พระตำหนักองค์แรก: เริ่มก่อสร้าง พ.ศ. 2516
- การ ประทับแรม ครั้งแรก: 1 สิงหาคม พ.ศ. 2516
- พระตำหนักองค์ใหญ่: ผู้ออกแบบ ม.ล.สันธยา อิศรเสนา สร้างเสร็จ พ.ศ. 2526
- พื้นที่: เขตพระราชฐาน 3 ชั้น ประมาณ 232 ไร่ และป่าบนเขาตันหยงประมาณ 2,687 ไร่
- ผู้ดูแล: สำนักพระราชวัง ตั้งแต่ พ.ศ. 2525
- โทรศัพท์: 07 353 5000 ตามหน้าที่ตั้งหน่วยงานของสำนักพระราชวัง

## ที่ตั้งริมทะเลบนเชิงเขาตันหยง

หน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เป็น พระราชฐานต่างจังหวัด ของสำนักพระราชวัง ตั้งอยู่ติดริมทะเลฝั่งตะวันออก บริเวณลาดหน้าเนินทางทิศตะวันออกของเขาตันหยง ยอดเขาที่สูงที่สุดสูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 300 เมตร ส่วน พระตำหนักองค์ใหญ่ ตั้งอยู่บนเชิงเขาที่ระดับ 50 เมตร แหล่งเดียวกันจึงบอกว่า จะเรียกว่าตั้งอยู่ริมทะเลหรือบนเชิงเขาก็ถูกต้องทั้งคู่

เขาตันหยงเป็นป่าสมบูรณ์ เต็มไปด้วยต้นไม้ขนาดใหญ่ มีสัตว์อาศัยอยู่หลายชนิด เช่น หมี กวางป่า อีเห็น ชะมด ไก่ป่า ลิง และค่าง ในฤดูฝนมีน้ำตกหลายแห่งแต่ไม่มีน้ำตลอดปี

สภาพอากาศของที่นี่มีลักษณะเฉพาะ

- ฤดูฝนเริ่มราวเดือนพฤษภาคม และฝนตกหนักราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน
- ช่วงมรสุมมีคลื่นลมแรง ละอองน้ำเค็มปกคลุมทั่ว เขตพระราชฐาน ซึ่งเป็นอันตรายต่อต้นไม้
- เดือนมีนาคมและเมษายนอากาศร้อนจัด ไม่มีฤดูหนาว แต่อากาศโดยทั่วไปเย็นสบาย

## หมู่บ้านเขาตันหยง และการสำรวจพื้นที่ พ.ศ. 2515

เดิมพื้นที่ใน เขตพระราชฐาน พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เป็นที่ตั้งของหมู่บ้านเขาตันหยง มีชาวไทยอิสลามซึ่งเป็นคนพื้นเมืองอาศัยอยู่

ใน พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงสำรวจพื้นที่โดยทั่วไปของเขาตันหยงด้วยพระองค์เอง และมีพระราชดำริว่าจะสร้าง พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ บนเชิงเขาทางทิศตะวันออกของเขาตันหยง

ราษฎรบ้านเขาตันหยงได้พร้อมใจกัน น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินบ้านเขาตันหยงโดยการขายให้กับ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เพื่อใช้เป็นที่ก่อสร้างอาคารที่จำเป็นใน เขตพระราชฐาน แล้วสร้างหมู่บ้านขึ้นใหม่ทางทิศใต้ติดกับ เขตพระราชฐาน ซึ่งยังอยู่มาจนถึงปัจจุบัน

## สุสานเฟื่องฟ้า

เมื่อเริ่มก่อสร้าง ได้ละเว้นพื้นที่ที่เป็นสุสานของหมู่บ้านเดิมไว้ โดยไม่นำมาใช้ประโยชน์อื่น เพื่อให้เป็นสถานที่ที่ราษฎรบ้านเขาตันหยงเข้ามาประกอบศาสนกิจแผ่ส่วนกุศลให้บรรพบุรุษเป็นประจำทุกปี

ต่อมามี รับสั่งให้ปลูกเฟื่องฟ้าต่างชนิดต่างสี เต็มบริเวณสุสาน และ พระราชทานชื่อว่า “สุสานเฟื่องฟ้า”

ข่าวในพระราชสำนักยังบันทึกว่า บริเวณลานเฟื่องฟ้าใช้จัดพิธีบำเพ็ญกุศลทางศาสนาอิสลามแก่ผู้ล่วงลับ โดยมีโต๊ะอิหม่ามประจำมัสยิดบ้านเขาตันหยง คณะกรรมการมัสยิด ทายาทผู้ล่วงลับ และราษฎรร่วมพิธี เช่น เมื่อวันที่ [7 มีนาคม 2561](https://www.royaloffice.th/07/03/2018/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%98%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-7-%e0%b8%a1%e0%b8%b5%e0%b8%99%e0%b8%b2%e0%b8%84%e0%b8%a1-%e0%b8%9e-%e0%b8%a8-2561/) และ [22 กุมภาพันธ์ 2563](https://www.royaloffice.th/22/02/2020/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%8c-%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-22-%e0%b8%81%e0%b8%b8%e0%b8%a1%e0%b8%a0%e0%b8%b2%e0%b8%9e%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%98%e0%b9%8c/) ซึ่ง สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน ไปในพิธี

## พระตำหนักองค์แรก และการ ประทับแรม ครั้งแรก พ.ศ. 2516

สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เข้าดำเนินการก่อสร้าง พระตำหนักองค์แรก ใน พ.ศ. 2516 หน้าข้อมูลของหน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระตำหนักองค์แรก นี้คือ พระตำหนัก ของ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เป็นครั้งแรกเมื่อ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2516 และได้เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรมประมาณเดือนกันยายนเกือบทุกปี

พระราชประวัติ ที่หน่วยราชการในพระองค์เผยแพร่ระบุว่า ทรงถือเป็นธรรมเนียมที่จะเสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐาน ไปประทับแรม ณ พระตำหนัก ในแต่ละภูมิภาค โดยภาคใต้คือ ทักษิณราชนิเวศน์ ภาคเหนือคือ [ภูพิงคราชนิเวศน์](/royal/bhubing-palace-history/) และภาคตะวันออกเฉียงเหนือคือ [ภูพานราชนิเวศน์](/royal/phu-phan-palace-history/) เพื่อทรงงานช่วยเหลือพสกนิกรในท้องถิ่นทุรกันดารเป็นประจำทุกปี


## ศาลาบุหลัน และเขื่อนกันคลื่นริมทะเล

หลังสร้าง พระตำหนักองค์แรก แล้ว ใน พ.ศ. 2518 ได้เริ่มก่อสร้างศาลาบุหลัน ซึ่งเป็นอาคารสำคัญ สำหรับทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ในปัจจุบัน

ใน พ.ศ. 2519 กองบัญชาการทหารสูงสุดมอบให้บริษัทเอกชนสำรวจและก่อสร้างแนวรั้วลวดถัก และเขื่อนกันคลื่น ซึ่งเป็นเขื่อนเรียงหินยาแนวตามแนวริมฝั่งทะเลทางทิศตะวันออกของ เขตพระราชฐานชั้นกลาง ทั้งสองส่วนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2522

## สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี กับสนามเปตอง

ใน พ.ศ. 2524 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2524 โดยประทับใน พระตำหนัก ที่ก่อสร้างเป็นองค์แรก

ระหว่างนั้น โปรดให้สร้างสนามเปตอง ในพื้นที่ทางทิศเหนือของศาลาบุหลัน เพื่อทรงเปตองกับข้าราชบริพาร พื้นที่สนามเปตองแห่งนี้เองคือที่ตั้งของ พระตำหนักองค์ใหญ่ ในปัจจุบัน และหลังจาก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จฯ กลับเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2524 ก็เริ่มการก่อสร้าง พระตำหนักองค์ใหญ่

## พระตำหนักองค์ใหญ่ พ.ศ. 2524–2526

บริษัทปรีดาก่อสร้างเป็นผู้ก่อสร้าง พระตำหนักองค์ใหญ่ โดยมี ม.ล.สันธยา อิศรเสนา เป็นผู้ออกแบบ และนายสุเชษฐ์ ชาวเรือ เป็นผู้ควบคุมการก่อสร้าง

| ปี | ความคืบหน้า |
| --- | --- |
| 2524 | เริ่มก่อสร้างหลัง 29 กรกฎาคม |
| 2525 | งดการเสด็จ ฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม เพราะ พระตำหนักองค์ใหญ่ ยังไม่แล้วเสร็จ |
| 2526 | การก่อสร้างเสร็จเรียบร้อย |

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม ณ พระตำหนักองค์ใหญ่ เป็นครั้งแรกเมื่อ 19 สิงหาคม 2526 และ เสด็จฯ กลับ เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2526

## เขตพระราชฐาน 3 ชั้น และสำนักสงฆ์บนเขาตันหยง

พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ แบ่งเป็น 3 เขตพระราชฐาน ได้แก่

- เขตพระราชฐานชั้นนอก
- เขตพระราชฐานชั้นกลาง
- เขตพระราชฐานชั้นใน

ทั้งสามเขตมีพื้นที่รวมกันประมาณ 232 ไร่ นอกจากนี้ยังต้องดูแลป้องกันการตัดไม้ทำลายป่า การยิงและจับสัตว์บนเขาตันหยงอีกประมาณ 2,687 ไร่ ซึ่งถือเป็น เขตพระราชฐาน อีกส่วนหนึ่งด้วย

บนเขาตันหยงมีสำนักสงฆ์ของ พระตำหนัก สำหรับเป็นที่พักของ พระราชาคณะ หรือพระเถระชั้นผู้ใหญ่ ที่โดยเสด็จ ฯ สร้างอยู่บนเขาทางทิศตะวันตกของ พระตำหนัก ในพื้นที่ที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 60 เมตร

เขตพระราชฐานชั้นนอก ยังเคยใช้เป็นที่จัดกิจกรรมสาธารณะ จังหวัดนราธิวาสรายงานว่า ระหว่างวันที่ 27–29 พฤศจิกายน 2561 มีการเปิดรับลงทะเบียน จิตอาสาพระราชทาน ภายใน พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ใน เขตพระราชฐานชั้นนอก มีผู้ลงทะเบียนรวม 39,656 คน

![อาคารใน เขตพระราชฐานชั้นนอก ระหว่างการลงทะเบียน จิตอาสาพระราชทาน เดือนพฤศจิกายน 2561](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-outer-hall-2018.webp?v=84b43a8f) _(ภาพ: จังหวัดนราธิวาส)_

## ราชอุทยานแบบสวนหิน และสัตว์ป่าหายาก

หน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า พระราชฐานต่างจังหวัด แต่ละแห่งมีแบบการจัดสวนในราชอุทยานต่างกันไป สำหรับ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จัดเป็นสวนหิน (Rock Garden) ที่ส่วนใหญ่เป็นไม้ใบ เพราะอยู่ใต้ร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ แสงแดดไม่พอสำหรับไม้ดอก

ต้นไม้พื้นเมืองที่เป็นเอกลักษณ์ของที่นี่ ได้แก่

- ปาล์มบังสูรย์
- รักนา
- ดาหลา

ในราชอุทยาน เขตพระราชฐานชั้นใน มีคอกขยายพันธุ์สัตว์ที่หายากและกรงเลี้ยงนก ส่วนใหญ่เป็นนกที่หายากใกล้จะสูญพันธุ์ และ มีพระราชดำริให้ขยายพันธุ์นกกางเขนดง กระจง และไก่ป่า ซึ่งเป็นสัตว์พื้นเมืองที่หายาก ให้มีจำนวนมากพอที่จะปล่อยเข้าป่าต่อไป

## หน่วยงานที่ดูแล พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์

การก่อสร้างอยู่ภายใต้การควบคุมของ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ซึ่งรับผิดชอบดูแลรักษา พระราชฐาน ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 จนถึง พ.ศ. 2525 จึงโอนความรับผิดชอบให้สำนักพระราชวัง

- ช่วงแรก: ดูแลโดยจ้างลูกจ้างชั่วคราว ยังไม่เป็นหน่วยงานของรัฐ
- 1 มีนาคม 2531: สำนักพระราชวังจัดตั้ง หมวดพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ขึ้นเป็นหน่วยงานของรัฐ
- 1 มกราคม พ.ศ. 2535: ปรับอัตรากำลังจากหมวดเป็นงาน
- โครงสร้างตามหน้าข้อมูลการเยี่ยมชม: แบ่งเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายอำนวยการ และฝ่ายสถานที่และระบบ แยกย่อยเป็น 6 งาน ได้แก่ งานธุรการ-การเงิน งานคลังพัสดุ งานยานพาหนะ งานชาวที่ งานระบบและสาธารณูปโภค และงานสวน โดยมีผู้อำนวยการ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เป็นผู้บังคับบัญชา

## ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ใกล้ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ มีศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง หนึ่งในศูนย์ศึกษาการพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ 6 แห่งทั่วประเทศตามข้อมูลของกรมป่าไม้ ตั้งขึ้นเพื่อศึกษาค้นคว้าการแก้ปัญหาดินเปรี้ยวที่ทำนาได้ผลไม่คุ้มค่า ข้อมูลของสำนักงาน กปร. ให้ลำดับไว้ดังนี้

- 29 กันยายน 2522: มีพระราชดำริ สร้างอ่างเก็บน้ำบ้านยางแดง ตำบลกะลุวอ
- กันยายน 2524: เร่งสร้างอ่างเก็บน้ำ "ใกล้บ้าน" เพื่อตั้งศูนย์ที่บ้านพิกุลทอง ตำบลกะลุวอ อำเภอเมือง
- 6 มกราคม 2525: พระราชทานพระราชดำริ ให้จัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง และในเดือนเดียวกันเริ่มดำเนินการ
- 2526: อ่างเก็บน้ำ "ใกล้บ้าน" สร้างเสร็จ
- 16 กันยายน 2527: ทดลองปลูกข้าวที่ขอบอ่างเก็บน้ำ และเริ่มโครงการ "แกล้งดิน"

ความจุของอ่างเก็บน้ำ "ใกล้บ้าน" ในแหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน องค์ความรู้ของสำนักงาน กปร. ระบุ 2,850,000 ลูกบาศก์เมตร ส่วนหน้าข้อมูลโครงการของสำนักงานเดียวกันระบุ 2 ล้านลูกบาศก์เมตร

ศูนย์มีพื้นที่ 1,740 ไร่ และมีศูนย์สาขา 4 แห่ง ศูนย์สาขาที่ 1 คือโครงการสวนยางในเขต พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ บ้านเขาตันหยง เนื้อที่ 15.8 ไร่ สาธิตการปลูกยางพันธุ์ดีและการปลูกพืชแซมในสวนยาง

![แปลงสาธิตโครงการแกล้งดิน ในศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-pikulthong-klaeng-din.webp?v=ca73d83b) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.))_

## การ ประทับแรม ในภาคใต้หลังจากนั้น

หน่วยราชการในพระองค์บันทึกว่า แม้ในช่วงที่มีสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ การ เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐาน ไปประทับ ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ยังคงดำเนินต่อไป

ในรัชกาลปัจจุบัน ข่าวในพระราชสำนักยังบันทึกการใช้พื้นที่ของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ระหว่างการ เสด็จพระราชดำเนิน ในภาคใต้ เช่น

- [17 มกราคม 2562](https://www.royaloffice.th/17/01/2019/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%a4%e0%b8%ab%e0%b8%b1%e0%b8%aa%e0%b8%9a%e0%b8%94%e0%b8%b5-%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-17-%e0%b8%a1%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%84%e0%b8%a1-%e0%b8%9e/): สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน ไป พระราชทาน ถุงของขวัญแก่ผู้แทนเด็กเล็กของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเขาตันหยง ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์
- [17 กันยายน 2568](https://www.royaloffice.th/17/09/2025/%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%98-%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-17-%e0%b8%81%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b8%a2%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%99-%e0%b8%9e-%e0%b8%a8-2568/): สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน จากเรือนรับรองพิเศษ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง ไปยังสนามเฮลิคอปเตอร์ของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ก่อนเดินทางต่อไปยังโรงเรียนบ้านมูโนะ อำเภอสุไหงโก-ลก

ข่าวในพระราชสำนักเดือนกันยายน 2563, 2566 และ 2567 ก็บันทึกการใช้สนามเฮลิคอปเตอร์แห่งนี้ในลักษณะเดียวกัน

## ลำดับเหตุการณ์สำคัญของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์

| พ.ศ. (ค.ศ.) | เหตุการณ์ |
| --- | --- |
| 2515 (1972) | สำรวจพื้นที่เขาตันหยง และมีพระราชดำริ ให้สร้าง พระตำหนัก บนเชิงเขาด้านทิศตะวันออก |
| 2516 (1973) | เริ่มก่อสร้าง พระตำหนักองค์แรก และ 1 สิงหาคม เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม เป็นครั้งแรก |
| 2518 (1975) | เริ่มก่อสร้างศาลาบุหลัน |
| 2519–2522 (1976–1979) | ก่อสร้างแนวรั้วลวดถักและเขื่อนกันคลื่นริมทะเล |
| 2522 (1979) | 29 กันยายน มีพระราชดำริ สร้างอ่างเก็บน้ำบ้านยางแดง |
| 2524 (1981) | 3–29 กรกฎาคม สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ประทับ และโปรดให้สร้างสนามเปตอง จากนั้นเริ่มสร้าง พระตำหนักองค์ใหญ่ |
| 2525 (1982) | 6 มกราคม พระราชทานพระราชดำริ ให้จัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง และโอนการดูแล พระตำหนัก ให้สำนักพระราชวัง |
| 2526 (1983) | พระตำหนักองค์ใหญ่ สร้างเสร็จ และ 19 สิงหาคม เสด็จฯ แปรพระราชฐานมาประทับแรม ณ พระตำหนักองค์ใหญ่ เป็นครั้งแรก |
| 2531 (1988) | 1 มีนาคม ตั้ง หมวดพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ |
| 2535 (1992) | 1 มกราคม ปรับจากหมวดเป็นงาน |
| 2561 (2018) | 27–29 พฤศจิกายน ลงทะเบียน จิตอาสาพระราชทาน ใน เขตพระราชฐานชั้นนอก 39,656 คน |

## การเข้าชม และการเข้าถึง พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์

หน้าที่ตั้งหน่วยงานของสำนักพระราชวังให้ที่อยู่ไว้ว่า ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส 96000 โทรศัพท์ 07 353 5000 ส่วนหน้าข้อมูลการเยี่ยมชมและหน้าคำถามที่พบบ่อยของหน่วยราชการในพระองค์ที่เปิดอ่านได้ ไม่ได้ระบุเวลาเปิดและค่าเข้าชม ผู้ที่จะเดินทางจึงควรสอบถามก่อน

ประชาชนเข้าไปในพื้นที่ได้ในโอกาสที่สำนักพระราชวังจัดเตรียมไว้ เช่น วันขึ้นปีใหม่ 1 มกราคม 2569 ซึ่ง พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เป็นหนึ่งใน สถานที่สำหรับลงนามถวายพระพร ร่วมกับ พระบรมมหาราชวัง พระราชวังบางปะอิน วังไกลกังวล พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ และ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ โดยต้องแต่งกายสุภาพและแสดงบัตรประจำตัวประชาชน

## ภาพบันทึก

![ภาพเก่า คณะเดินบนคันนา ประกอบองค์ความรู้เรื่องศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองของสำนักงาน กปร.](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-pikulthong-archive-walk.webp?v=bee67813) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.))_
![ภาพเก่าการปลูกต้นพิกุล ประกอบองค์ความรู้เรื่องศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-pikulthong-archive-tree.webp?v=96c24633) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.))_
![อ่างเก็บน้ำใกล้บ้าน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-pikulthong-reservoir.webp?v=9705f7c0) _(ภาพ: สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.))_
![ป้ายโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง จังหวัดนราธิวาส](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-pikulthong-sign.webp?v=3333d408) _(ภาพ: สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 13 สาขานราธิวาส กรมป่าไม้)_
![ภาพสรุปตัวเลขสำคัญของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/thaksin-palace-history/thaksin-palace-key-figures.webp?v=24dfbc95) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: หน่วยราชการในพระองค์))_

## มรดกที่เหลือถึงปัจจุบัน

พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ยังเป็น พระราชฐานต่างจังหวัด ที่สำนักพระราชวังดูแล ทั้ง พระตำหนักองค์แรก ศาลาบุหลัน พระตำหนักองค์ใหญ่ ราชอุทยานแบบสวนหิน และป่าบนเขาตันหยง ส่วนสุสานเฟื่องฟ้ายังเป็นที่ที่ราษฎรบ้านเขาตันหยงมาประกอบศาสนกิจ

ใกล้กันคือศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง ซึ่งยังสาธิตการแก้ปัญหาดินพรุและดินเปรี้ยว และมีสวนยางสาธิตอยู่ในเขต พระตำหนัก อ่าน พระราชประวัติ ของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ที่บทความ [รัชกาลที่ 9](/royal/rama-9-bhumibol-adulyadej/) ส่วน พระราชวัง แห่งอื่นอยู่ในหมวด [ พระราชวัง และ พระที่นั่ง ](/royal/palaces/)

## คำถามที่พบบ่อย

### พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ สร้างเมื่อไรและอยู่ที่ไหน?

พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ตั้งอยู่ที่ ม.4 ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ริมทะเลบนเชิงเขาตันหยงด้านทิศตะวันออก สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เข้าก่อสร้าง พระตำหนักองค์แรก ใน พ.ศ. 2516 ส่วน พระตำหนักองค์ใหญ่ สร้างเสร็จใน พ.ศ. 2526

### ใครเลือกที่ตั้งของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์?

หน่วยราชการในพระองค์ระบุว่า ใน พ.ศ. 2515 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงสำรวจพื้นที่โดยทั่วไปของเขาตันหยงด้วยพระองค์เอง และมีพระราชดำริว่าจะสร้าง พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ บนเชิงเขาทางทิศตะวันออกของเขาตันหยง

### สุสานเฟื่องฟ้า ใน พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ คืออะไร?

พื้นที่ของ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เดิมเป็นหมู่บ้านเขาตันหยงของชาวไทยอิสลาม เมื่อก่อสร้างได้ละเว้นพื้นที่สุสานของหมู่บ้านเดิมไว้ให้ราษฎรเข้ามาประกอบศาสนกิจ และ รับสั่งให้ปลูกเฟื่องฟ้าต่างชนิดต่างสี เต็มบริเวณสุสาน แล้ว พระราชทานชื่อว่า “สุสานเฟื่องฟ้า”

### ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง เกี่ยวข้องกับ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ อย่างไร?

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่บ้านพิกุลทอง ตำบลกะลุวอ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส เพื่อศึกษาการแก้ปัญหาดินพรุและดินเปรี้ยว สำนักงาน กปร. ระบุว่าศูนย์สาขาที่ 1 คือโครงการสวนยางในเขต พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ เนื้อที่ 15.8 ไร่


## แหล่งอ้างอิง

- [พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ | ข้อมูลการเยี่ยมชม](https://www.royaloffice.th/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%87%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%99%e0%b8%b4%e0%b9%80%e0%b8%a7/%e0%b8%82%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%a1%e0%b8%b9%e0%b8%a5%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%80%e0%b8%a2%e0%b8%b5%e0%b9%88%e0%b8%a2%e0%b8%a1%e0%b8%8a%e0%b8%a1/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%95%e0%b8%b3%e0%b8%ab%e0%b8%99%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%97%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%a9%e0%b8%b4%e0%b8%93%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%99%e0%b8%b4%e0%b9%80%e0%b8%a7/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร “วันนวมินทรมหาราช” ๑๓ ตุลาคม ๒๕๖๘ หน่วยราชการในพระองค์ ขอเผยแพร่พระราชประวัติ](https://www.royaloffice.th/01/10/2025/%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%b4-2489-2559/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [ทรงห่วงใยผู้ประสบภัย…ชายแดนภาคใต้](https://www.royaloffice.th/06/03/2026/%e0%b8%97%e0%b8%a3%e0%b8%87%e0%b8%ab%e0%b9%88%e0%b8%a7%e0%b8%87%e0%b9%83%e0%b8%a2%e0%b8%9c%e0%b8%b9%e0%b9%89%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%aa%e0%b8%9a%e0%b8%a0%e0%b8%b1%e0%b8%a2/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [พระราชทานปฏิทินหลวง พุทธศักราช ๒๕๖๙ แก่ผู้ที่มาลงนามถวายพระพร เนื่องในเทศกาลวันขึ้นปีใหม่](https://www.royaloffice.th/24/12/2025/%e0%b8%9b%e0%b8%8f%e0%b8%b4%e0%b8%97%e0%b8%b4%e0%b8%99%e0%b8%ab%e0%b8%a5%e0%b8%a7%e0%b8%87-2569/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [ที่ตั้ง (สำนักพระราชวัง)](https://www.royaloffice.th/%e0%b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%99%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%87-2/%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88%e0%b8%95%e0%b8%b1%e0%b9%89%e0%b8%87/) — หน่วยราชการในพระองค์
- [องค์ความรู้เรื่อง "ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ"](http://km.rdpb.go.th/Knowledge/View/94) — สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
- [โครงการ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ](http://km.rdpb.go.th/Project/View/8149) — สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.)
- [โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง จ.นราธิวาส](https://www.forest.go.th/narathiwat/?page_id=3290) — สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 13 สาขานราธิวาส กรมป่าไม้
- [จ.นราธิวาสเปิดพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์](https://www2.narathiwat.go.th/nara2016/news/detail/862) — จังหวัดนราธิวาส