# KDE Plasma 6.8 ออกในวันครบ 30 ปี KDE เลิกรองรับการล็อกอินแบบ X11 เหลือ Wayland อย่างเดียว

> KDE Plasma 6.8 ออก 14 ต.ค. 2026 วันครบรอบ 30 ปีของ KDE เลิกรองรับการล็อกอินแบบ X11 เหลือ Wayland อย่างเดียว พร้อมปรับ remote desktop และ dwell clicker

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Software & DevOps
- เผยแพร่: 2026-10-15T06:32:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-15T06:32:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/software/kde-plasma-6-8-wayland-only-x11-session-retired/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- KDE ออก **KDE Plasma 6.8** เมื่อ **14 ตุลาคม 2026** ซึ่งเป็นวันครบรอบ **30 ปี** ของชุมชน KDE และตั้งชื่อรุ่นนี้ว่า 30th Anniversary Edition
- Plasma 6.8 **ตัดการล็อกอินเข้าเซสชัน X11** ซึ่งใช้มาตั้งแต่ปี **1984** ออก เหลือ Wayland อย่างเดียว แอปที่ยังต้องใช้ X11 รันผ่าน XWayland ได้ และแอปของ KDE ยังรองรับ X11 ต่อไป
- remote desktop ในตัวได้ประสิทธิภาพดีขึ้น เพิ่ม **exclusive mode** ที่ล็อกหน้าจอเครื่องปลายทาง และ **คลิปบอร์ดสองทาง** ส่วนการแชร์หน้าจอกำหนดความละเอียดจอเสมือนได้เกิน **1920 × 1080**
- ระบบธีม **Union** ที่เปิดเป็นรุ่นอัลฟาใน Plasma 6.7 เมื่อ **4 เดือน**ก่อน ขยับเป็นรุ่นเบตาที่จัดสไตล์ได้ทั้งแอป Qt Quick และ Qt Widgets และ NVIDIA ใช้ **triple buffering** เป็นค่าเริ่มต้น

KDE Plasma 6.8 ออกเมื่อ 14 ตุลาคม 2026 ซึ่งตรงกับวันครบรอบ 30 ปีของชุมชน KDE การเปลี่ยนแปลงใหญ่ที่สุดคือเดสก์ท็อป Plasma เลิกรองรับการล็อกอินเข้าเซสชัน X11 และเหลือ Wayland อย่างเดียว ขณะที่แอปเดิมที่ต้องใช้ X11 ยังรันได้ผ่าน XWayland

KDE ตั้งชื่อรุ่นนี้ว่า "30th Anniversary Edition" และบอกว่าเป้าหมายของรุ่นนี้คือ "ส่ง Plasma สู่อนาคต" ด้วยการเปลี่ยนแปลงที่ผู้ใช้เห็นได้ทันที ควบคู่กับงานเบื้องหลังที่วางรากฐานสำหรับอีกหลายสิบปี

## KDE Plasma 6.8 เลิก X11 session หันไปใช้ Wayland

ประกาศของ KDE ชี้ว่าระบบ X Window System (X11) ออกครั้งแรกตั้งแต่ปี 1984 และ "หลังจากรับใช้มา 42 ปี" การเริ่มเซสชัน X11 ใน Plasma จะถูกยกเลิก พร้อมกับการใช้ Wayland เต็มตัว หน้ารวมการเปลี่ยนแปลงบน KDE Community Wiki ก็ระบุในหมวด Removals ของ Plasma 6.8 ว่า "นำการรองรับการล็อกอินเข้าเซสชัน X11 ออก"

KDE ให้เหตุผลว่า Wayland รองรับจอและการ์ดจอสมัยใหม่ได้ดีกว่า และยังพัฒนาต่อเนื่อง แอปจำนวนไม่มากที่ยังต้องใช้ X11 จะทำงานต่อผ่านชั้นความเข้ากันได้ XWayland และแอปของ KDE เองจะยังรองรับ X11 "ในอนาคตอันใกล้"

## ฟีเจอร์ใหม่ใน KDE Plasma 6.8 ที่ใช้ได้ทันที

| ด้าน | สิ่งที่เพิ่มหรือปรับ |
| --- | --- |
| การช่วยการเข้าถึง | dwell clicker ส่งคลิกเมื่อเคอร์เซอร์หยุดนิ่ง สำหรับผู้มีปัญหาการเคลื่อนไหว ไม่ต้องลงแอปเสริม |
| ภาษาและปฏิทิน | ปฏิทิน Bikram Sambat ในนาฬิกา และแป้นพิมพ์บนจอภาษาอัมฮาริก |
| System Monitor | กำหนดให้งานหนักใช้เฉพาะ CPU ที่เลือก และแสดงการใช้ VRAM เป็นเปอร์เซ็นต์ |
| Remote desktop | ประสิทธิภาพและคุณภาพดีขึ้นบนเครือข่ายช้า exclusive mode และคลิปบอร์ดสองทาง |
| บันทึกหน้าจอ | Spectacle อัดเสียงระบบพร้อมไมโครโฟนได้ และกำหนดความละเอียดของจอเสมือนที่แชร์ได้เกิน 1920 × 1080 |
| การจัดหน้าต่าง | ปุ่มลัด Meta + Ctrl + Page Up/Page Down สลับงานใน Task Manager |

![หน้าต่าง Set Affinity ใน System Monitor ของ KDE Plasma 6.8 ให้เลือก CPU ที่โปรเซสได้รับอนุญาตให้ทำงาน](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/kde-plasma-6-8-wayland-only-x11-session-retired/kde-plasma-6-8-system-monitor-affinity.webp?v=c0fb7a25) _(ภาพ: KDE)_

เซิร์ฟเวอร์ remote desktop ในตัวคือส่วนที่ KDE ลงแรงมากที่สุดในรุ่นนี้ exclusive mode จะล็อกหน้าจอของเครื่องปลายทางและสร้างจอเสมือนที่ขนาดเท่ากับหน้าต่างของฝั่งที่เชื่อมเข้ามา ส่วนคลิปบอร์ดสองทางช่วยให้คัดลอกข้อมูลไปมาได้สะดวก KDE ระบุว่าฟีเจอร์เหล่านี้ทำงานเฉพาะกับโปรแกรม remote desktop ฝั่งผู้ใช้ที่รองรับ

![หน้าตั้งค่า Remote Desktop ของ KDE Plasma 6.8 ที่มีตัวเลือก exclusive mode คู่กับโปรแกรม KRDC ที่เชื่อมเข้ามาผ่าน RDP](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/kde-plasma-6-8-wayland-only-x11-session-retired/kde-plasma-6-8-remote-desktop.webp?v=a20ed624) _(ภาพ: KDE)_

## งานเบื้องหลังที่วางรากฐานระยะยาว

KDE Plasma 6.8 ขยับระบบธีม Union ซึ่งเปิดตัวเป็นรุ่นอัลฟาใน Plasma 6.7 เมื่อสี่เดือนก่อน ขึ้นเป็นรุ่นเบตา ตอนนี้ Union จัดสไตล์ได้ทั้งแอป Qt Quick และแอป Qt Widgets แบบดั้งเดิมอย่าง Dolphin, Kate และ Konsole เป้าหมายคือให้เป็นแหล่งเดียวของการจัดสไตล์ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของ KDE แต่ยังไม่พร้อมใช้เป็นค่าเริ่มต้น

ด้านประสิทธิภาพ Plasma โหลดเร็วขึ้นและใช้หน่วยความจำน้อยลง ตัวแจ้งเตือนอัปเดตของ Discover กินหน่วยความจำน้อยลง KWin ใช้ triple buffering กับการ์ดจอ NVIDIA เป็นค่าเริ่มต้น HDR ดูดีขึ้นเมื่อใช้โปรไฟล์สี ICC และรองรับ transfer function แบบ HLG นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือ `kscreenctl` สำหรับจัดการจอผ่านคำสั่งและสคริปต์ เครื่องมือสำรองข้อมูล Kup กลายเป็นส่วนหนึ่งของ Plasma และ VPN แบบ StrongSwan รองรับการยืนยันตัวตน EAP-TTLS

## ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

การเลิก X11 session เป็นจุดเปลี่ยนของเดสก์ท็อป Linux สาย KDE ที่ใช้ X11 มาตั้งแต่ต้น องค์กรที่ใช้เครื่อง Linux กับงานวิศวกรรม ห้องแล็บ ศูนย์ปฏิบัติการ หรือ thin client มักมีเครื่องมือที่อาศัยความสามารถเฉพาะของ X11 เช่น การแชร์หน้าจอ ระบบอัตโนมัติที่ควบคุมเมาส์และคีย์บอร์ด หรือการรีโมตแบบเดิม เมื่อดิสทริบิวชันขยับไปใช้ KDE Plasma 6.8 เครื่องมือเหล่านี้ต้องทำงานบน Wayland หรือผ่าน XWayland ให้ได้

อีกด้านหนึ่ง การที่ KDE ลงทุนกับ remote desktop ในตัว การช่วยการเข้าถึง และเครื่องมือบรรทัดคำสั่งอย่าง `kscreenctl` ทำให้ Plasma เหมาะกับการใช้งานในองค์กรมากขึ้น

## สิ่งที่องค์กรควรทำ

- **ทดสอบแอปและเครื่องมือภายในบน Wayland** ก่อนดิสทริบิวชันที่ใช้อัปเกรดเป็น KDE Plasma 6.8 โดยเฉพาะเครื่องมือแชร์หน้าจอ รีโมต และระบบอัตโนมัติ
- **ทดลองด้วย live image หรือ Docker image** ตามที่ KDE แนะนำ แทนการอัปเกรดเครื่องใช้งานจริงทันที
- **ทบทวนวิธีรีโมตเข้าเครื่อง Linux** และทดสอบเซิร์ฟเวอร์ remote desktop ในตัวของ Plasma กับโปรแกรมฝั่งผู้ใช้ที่องค์กรใช้อยู่
- **วางแผนตามรอบของดิสทริบิวชัน** เพราะ KDE ระบุว่าแพ็กเกจอาจยังไม่มีในทุกดิสทริบิวชันในวันประกาศ ให้ติดตามรุ่นที่ดิสทริบิวชันของตนเลือกใช้

อ่านข่าวโอเพนซอร์สและเครื่องมือนักพัฒนาอื่น ๆ ได้ที่[หมวด Software](/software/)

## คำถามที่พบบ่อย

### KDE Plasma 6.8 ยังใช้ X11 ได้หรือไม่?

KDE Plasma 6.8 ตัดการล็อกอินเข้าเซสชัน X11 ออกแล้ว เดสก์ท็อป Plasma จึงทำงานบน Wayland อย่างเดียว แต่แอปที่ยังต้องใช้ X11 รันต่อได้ผ่านชั้นความเข้ากันได้ XWayland และ KDE ระบุว่าแอปของ KDE จะยังรองรับ X11 ต่อไปในอนาคตอันใกล้

### KDE Plasma 6.8 มีอะไรใหม่สำหรับองค์กร?

จุดที่องค์กรใช้ประโยชน์ได้คือเซิร์ฟเวอร์ remote desktop ในตัวที่ปรับตามเครือข่ายช้าได้ดีขึ้น มี exclusive mode และคลิปบอร์ดสองทาง การกำหนด CPU ให้งานผ่าน System Monitor เครื่องมือ kscreenctl สำหรับตั้งค่าจอด้วยคำสั่ง และการรองรับ EAP-TTLS สำหรับ VPN แบบ StrongSwan

### ติดตั้ง KDE Plasma 6.8 ได้อย่างไร?

วิธีที่ง่ายที่สุดตามที่ KDE แนะนำคือบูต live image จาก USB หรือใช้ Docker image เพื่อทดลอง ส่วนการใช้งานจริงให้รอแพ็กเกจจากดิสทริบิวชันที่ใช้ ซึ่ง KDE ระบุว่าบางดิสทริบิวชันอาจยังไม่มีแพ็กเกจในวันที่ประกาศ


## แหล่งอ้างอิง

- [Plasma 6.8](https://kde.org/announcements/plasma/6/6.8.0/) — KDE
- [Plasma/Plasma 6 — Plasma 6.8](https://community.kde.org/Plasma/Plasma_6) — KDE Community Wiki