# Bao ดาวกลืนดาวคู่ในแอนดรอเมดา นักดาราศาสตร์เห็นดาวยักษ์กลืนดาวคู่ครั้งแรก Webb ยืนยัน

> Bao ดาวกลืนดาวคู่: NASA และทีมวิจัยใน Nature รายงานครั้งแรกที่เห็นดาวยักษ์รัศมี 350 เท่าของดวงอาทิตย์กลืนดาวคู่จนรวมเป็นดวงเดียวในดาราจักรแอนดรอเมดา

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Space & Astronomy
- เผยแพร่: 2026-11-19T15:49:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-19T15:49:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/space/bao-stellar-merger-andromeda-webb-nature/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- งานวิจัยในวารสาร **Nature** เผยแพร่ออนไลน์ **18 พฤศจิกายน 2026** รายงาน **Bao ดาวกลืนดาวคู่** หรือ AT 2025abao ในดาราจักรแอนดรอเมดา ซึ่ง NASA ระบุว่าเป็นการรวมตัวของดาวคู่แบบนี้ที่**เห็นได้ครั้งแรก**
- ดาวดวงใหญ่ (Big Bao) มีมวลราว **7 เท่า** รัศมี **350 เท่า** และสว่างกว่าดวงอาทิตย์ **18,000 เท่า** ส่วนดาวคู่ (Little Bao) มีมวลราว **0.7 เท่า**ของดวงอาทิตย์
- ดาวคู่หมุนวนเข้าไปในเปลือกก๊าซร่วมเพียง**ราว 7 รอบ (ราว 7 ปี)** ก่อนจมสู่แกนกลาง เทียบกับการรวมตัวของดาวคู่ขนาดเล็กที่รู้จักซึ่งใช้หลายพันรอบ
- Zwicky Transient Facility จับการปะทุได้ **17 ตุลาคม 2025** และกล้อง **James Webb** ถ่ายเมื่อ **24 ธันวาคม 2025** หลังความสว่างสูงสุดเพียง **47 วัน** เร็วที่สุดเท่าที่เคยตามดูเหตุการณ์แบบนี้

Bao ดาวกลืนดาวคู่ คือเหตุการณ์ที่ดาวดวงเล็กหมุนวนเข้าไปรวมกับดาวยักษ์คู่ของมันที่ขอบดาราจักรแอนดรอเมดา ทีมนักดาราศาสตร์รายงานในวารสาร Nature เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2026 และ NASA ระบุว่าเป็นการรวมตัวของดาวคู่ลักษณะนี้ที่เห็นได้ครั้งแรก โดยมีกล้อง James Webb ให้หลักฐานชิ้นสุดท้าย

ดาวดวงใหม่ที่เกิดจากการรวมตัวได้ชื่อเล่นว่า Bao ทีมวิจัยตั้งข้อสังเกตว่ามันอาจเป็นดาวที่ "กลับมาสดใหม่" เพราะส่วนประกอบภายในเปลี่ยนไป ส่วนชื่อทางการของเหตุการณ์คือ AT 2025abao

## Bao ดาวกลืนดาวคู่ เกิดอะไรขึ้น

[ข่าวของ NASA](https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-data-clinches-first-of-its-kind-stellar-merger/) อธิบายว่าดาวสองดวงนี้โคจรรอบกันอย่างสงบมาหลายพันปี จนดาวดวงเล็กไปแตะผิวนอกของดาวยักษ์ จากนั้นมันถูกแรงเสียดทานของก๊าซดึงพลังงานวงโคจรออกไปเรื่อย ๆ และหมุนวนลึกลงในเปลือกก๊าซที่ดาวทั้งสองใช้ร่วมกัน นักดาราศาสตร์เรียกช่วงนี้ว่า common envelope evolution หรือวิวัฒนาการในเปลือกก๊าซร่วม

สิ่งที่ทำให้ทีมประหลาดใจใน Bao ดาวกลืนดาวคู่ คือความเร็ว ดาวคู่นี้รวมกันหลังโคจรเพียงราว 7 รอบ หรือราว 7 ปี นับจากเริ่มแตะเปลือกก๊าซ ขณะที่การรวมตัวของดาวคู่ขนาดเล็กกว่าที่รู้จักก่อนหน้าใช้เวลาหลายพันรอบ Nadia Blagorodnova ผู้ร่วมวิจัยจากมหาวิทยาลัยบาร์เซโลนา บอกว่าทีมคิดว่าการปะทุจากดาวที่พองใหญ่ขนาดนี้จะกินเวลาหลายปี แต่ความสว่างพุ่งขึ้นถึงจุดสูงสุดภายในสัปดาห์เดียว

![ภาพวาดจำลอง 4 ช่องของ NASA เรียงจากระยะสงบที่ดาวทั้งสองมีเปลือกฝุ่นล้อม ระยะสว่างขึ้นก่อนปะทุ การปะทุ และฝุ่นที่ขยายตัวออกทางขั้วหลังการรวมตัว (ภาพวาดจำลอง ไม่ใช่ภาพถ่าย)](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/bao-stellar-merger-andromeda-webb-nature/bao-common-envelope-four-phases-artist-concept.webp?v=89959947) _(ภาพ: NASA, ESA, CSA, STScI, Leah Hustak (STScI); Science: Viraj Karambelkar (Columbia))_

Kishalay De ผู้ร่วมวิจัยจาก Columbia University อธิบายว่าเมื่อดาวคู่เริ่มเสียดสีกับผิวนอกของดาวยักษ์ ความสว่างจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้น และขณะที่มันโคจรต่อ ก็ลอกชั้นนอกของดาวยักษ์ให้ก๊าซไหลออกสู่อวกาศ ตอนท้ายของ Bao ดาวกลืนดาวคู่ ดาวดวงเล็กถูกลากเข้าไปถึงแกนกลางของดาวยักษ์ ซึ่ง De เปรียบว่า "เกือบเหมือนระเบิดที่ปะทุอยู่ในดาวที่ยังมีชีวิต"

## ขนาดดาวสองดวงใน Bao ดาวกลืนดาวคู่

ทีมของ Karel Temmink นักศึกษาปริญญาเอกจาก Radboud University ประเทศเนเธอร์แลนด์ ใช้แบบจำลองที่ตรงกับข้อมูลอินฟราเรดช่วงกลางของ Webb ซึ่งเผยให้เห็นฝุ่นที่ดาวยักษ์พ่นออกมาตลอดหลายร้อยปี แล้วคำนวณขนาดของดาวทั้งสองก่อนการปะทุ

| ดาว | มวลเทียบดวงอาทิตย์ | ข้อมูลอื่นตาม NASA |
| --- | --- | --- |
| Big Bao (ดาวยักษ์) | ราว 7 เท่า | รัศมี 350 เท่า สว่างกว่า 18,000 เท่า |
| Little Bao (ดาวคู่) | ราว 0.7 เท่า | รัศมีเล็กกว่าดวงอาทิตย์เล็กน้อย และสว่างน้อยกว่า |

[บทคัดย่อในวารสาร Nature](https://www.nature.com/articles/s41586-026-11221-z) ระบุว่าดาวยักษ์เป็นดาวในระยะ asymptotic giant branch (AGB) การรวมตัวกับแกนกลางเป็นพลังที่ผลักเปลือกชั้นนอกสุดราว 10% ของดาวออกไปด้วยความเร็วราว 10 เท่าของความเร็วหลุดพ้น งานนี้ยังเป็นการประเมินมวลของดาวคู่ที่ถูกทำลายไปแล้วได้เป็นครั้งแรก

![ดาราจักรแอนดรอเมดาในแสงอัลตราไวโอเลตจากกล้อง GALEX ของ NASA แขนกังหันสีฟ้าคือบริเวณที่มีดาวเกิดใหม่ (ภาพสีแทนข้อมูลอัลตราไวโอเลต)](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/bao-stellar-merger-andromeda-webb-nature/andromeda-galaxy-galex-ultraviolet.webp?v=1ce34eb4) _(ภาพ: NASA/JPL/California Institute of Technology)_

## ลำดับเวลาการติดตาม Bao ดาวกลืนดาวคู่

ในการติดตาม Bao ดาวกลืนดาวคู่ ทีมของ Viraj Karambelkar ผู้เขียนหลักและ NASA Hubble Fellow ที่ Columbia University ประกอบภาพเหตุการณ์จากกล้องหลายตัวทั้งบนพื้นโลกและในอวกาศ ครอบคลุมแสงอัลตราไวโอเลต แสงที่ตามองเห็น และอินฟราเรด

- **ก่อนปี 2018** ข้อมูลเก่าแสดงว่าความสว่างของวัตถุนี้คงที่
- **กุมภาพันธ์ 2023** ทีมสังเกตเห็นดาวแปรแสงผิดปกติในข้อมูลของ NEOWISE ภารกิจของ NASA ที่ปลดระวางแล้ว
- **กันยายน 2024** กล้อง WINTER พบว่า Bao เริ่มสว่างขึ้นและพ่นฝุ่นออกมา
- **กรกฎาคม 2025** SPHEREx ของ NASA บังเอิญเห็น Bao หรี่ลงเร็วในแสงที่ตามองเห็น แต่สว่างขึ้นในอินฟราเรด
- **17 ตุลาคม 2025** Zwicky Transient Facility จับการปะทุได้ ดาวสว่างขึ้นและร้อนขึ้นอย่างรวดเร็ว
- **พฤศจิกายน 2025** ได้ข้อมูลเร่งด่วนจาก Swift ของ NASA และกล้อง Gemini North ในฮาวาย
- **24 ธันวาคม 2025** Webb ถ่าย Bao ผ่านโครงการเวลาพิเศษของผู้อำนวยการ หลังความสว่างสูงสุดเพียง 47 วัน

Karambelkar กล่าวว่าการรวมตัวของดาวดูได้ยากมากเพราะคาดการณ์ไม่ได้ แต่ทีมเห็นสิ่งผิดปกติตั้งแต่ปี 2023 จึงติดตามต่อจนดาวปะทุในปี 2025 และข้อมูลของ Webb ช่วยให้รู้ว่าระบบนี้เป็นอย่างไรทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการรวมตัว NASA ระบุด้วยว่าทีมตีพิมพ์งานชิ้นแรกเกี่ยวกับ Bao ไว้ก่อนการปะทุไม่นาน

![กระจกหลักสีทองของกล้อง James Webb Space Telescope ในห้องคลีนรูมที่ NASA Goddard ระหว่างงานเปิดให้ชมเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2016 ก่อนกล้องขึ้นสู่อวกาศ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/bao-stellar-merger-andromeda-webb-nature/webb-mirror-reveal-goddard-2016.webp?v=6ceabc3c) _(ภาพ: NASA/GSFC/Bill Hrybyk)_

## ทำไม Bao ดาวกลืนดาวคู่ จึงสำคัญ

ช่วงเปลือกก๊าซร่วมเป็นขั้นตอนที่นักดาราศาสตร์เชื่อว่าทำให้ดาวคู่หลายระบบโคจรชิดกันมาก แต่ก่อนหน้านี้ต้องอนุมานย้อนหลังจากร่องรอยที่เหลือ บางกรณีเกิดขึ้นนานหลายร้อยหรือหลายล้านปีก่อน Bao ดาวกลืนดาวคู่ ทำให้วัดได้ว่ากระบวนการนี้ใช้พลังงานวงโคจรผลักเปลือกก๊าซออกไปได้มีประสิทธิภาพเพียงใด จากเหตุการณ์ที่ดูได้ขณะเกิดจริง

NASA ระบุว่าการรวมตัวไม่ใช่ผลลัพธ์เดียวที่เป็นไปได้ ในระบบอื่นดาวทั้งสองอาจรอด โดยเสียมวลไปมากแต่ยังโคจรชิดกัน และเมื่อเวลาผ่านไปอาจกลายเป็นดาวนิวตรอนหรือหลุมดำ ระเบิดเป็นซูเปอร์โนวา สร้างคลื่นความโน้มถ่วง หรือกลายเป็นพัลซาร์มิลลิวินาที การรู้ว่าดาวคู่แบบใดรวมกันหรือรอดจึงช่วยอธิบายที่มาของวัตถุเหล่านี้

ส่วนรูปร่างของดาวที่เหลือจาก Bao ดาวกลืนดาวคู่ ในวันนี้ NASA ระบุว่าต้องรอการสังเกตในอนาคตจึงจะรู้ว่าดาวดวงใหม่จะปรับตัวลงตัวอย่างไร

## สิ่งที่ต้องติดตามต่อ

- **กล้อง Roman**: NASA ชี้ว่าการสำรวจ Galactic Bulge Time-Domain Survey ของกล้อง Nancy Grace Roman จะพบเหตุการณ์ชั่วคราวจำนวนมาก ซึ่งวิเคราะห์ด้วยวิธีเดียวกับ Bao ได้ Karambelkar คาดว่าจะมีการค้นพบลักษณะนี้ตามมาอีกมาก อ่านเรื่องกล้องนี้ต่อได้ใน[ข่าวภาพแรกของ Roman](/space/roman-space-telescope-first-images-7-december-2026/)
- **การสังเกต Bao ดาวกลืนดาวคู่ ต่อเนื่อง** เพื่อดูว่าดาวที่รวมตัวแล้วจะเปลี่ยนไปอย่างไร
- ข่าวดาราศาสตร์อื่นอยู่ที่หมวด[ดาราศาสตร์](/space/astronomy/)

## คำถามที่พบบ่อย

### Bao ดาวกลืนดาวคู่ คืออะไร?

Bao ดาวกลืนดาวคู่ คือเหตุการณ์ AT 2025abao ในดาราจักรแอนดรอเมดา ที่ดาวมวลน้อยกว่าดวงอาทิตย์เล็กน้อยหมุนวนเข้าไปในเปลือกก๊าซของดาวยักษ์คู่ของมัน แล้วจมลงสู่แกนกลางจนรวมเป็นดาวดวงเดียว ทีมวิจัยตั้งชื่อเล่นดาวดวงใหม่ว่า Bao และรายงานในวารสาร Nature เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2026

### ทำไม NASA บอกว่าการรวมตัวของดาว Bao เป็นครั้งแรก?

NASA ระบุว่า Bao ดาวกลืนดาวคู่ เป็นครั้งแรกเพราะการรวมตัวของดาวเกิดขึ้นยากจะคาดการณ์ จึงแทบไม่เคยมีใครดูได้ขณะเกิด ทีมวิจัยติดตาม Bao ตั้งแต่ปี 2023 ก่อนการปะทุ และบทคัดย่อของงานวิจัยระบุว่าการหมุนวนของดาวในเปลือกก๊าซร่วมแบบนี้ไม่เคยถูกสังเกตโดยตรงมาก่อน

### ดาว Bao อยู่ไกลแค่ไหน คนไทยมองเห็นได้ไหม?

Bao อยู่ที่ขอบของดาราจักรแอนดรอเมดา ซึ่ง NASA ระบุว่าห่างดวงอาทิตย์ 2.5 ล้านปีแสง ทีมวิจัยศึกษา Bao ดาวกลืนดาวคู่ ด้วยกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่บนพื้นโลกและกล้องในอวกาศ ข่าวของ NASA และงานวิจัยไม่ได้ให้คำแนะนำการชมด้วยกล้องสมัครเล่นหรือการมองเห็นจากประเทศไทย

### Bao ดาวกลืนดาวคู่ ใช้กล้องอะไรศึกษาบ้าง?

ทีมวิจัยใช้ข้อมูลจาก NEOWISE, WINTER, SPHEREx, Zwicky Transient Facility, Swift และ Gemini North ก่อนที่กล้อง James Webb จะถ่ายในแสงอินฟราเรดช่วงกลางเมื่อ 24 ธันวาคม 2025 ซึ่งเป็นหลักฐานชิ้นสุดท้ายที่ยืนยันว่าดาวสองดวงรวมกันจริง


## แหล่งอ้างอิง

- [An inspiral of a star inside a common envelope with its giant companion](https://www.nature.com/articles/s41586-026-11221-z) — Nature
- [NASA Data Clinches First-of-Its-Kind Stellar Merger](https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-data-clinches-first-of-its-kind-stellar-merger/) — NASA Science
- [Astronomers detect first-of-its-kind stellar merger](https://www.ieec.cat/en/astronomers-detect-first-of-its-kind-stellar-merger/) — Institut d'Estudis Espacials de Catalunya (IEEC)
