# Euclid DR1 ข้อมูลชุดใหญ่ชุดแรก ESA เปิดกาแล็กซี 900 ล้านดวง เลนส์โน้มถ่วงราว 15,000 ระบบ

> Euclid DR1: ESA ปล่อยข้อมูลชุดใหญ่ชุดแรกของกล้อง Euclid เมื่อ 12 พ.ย. 2026 มีกาแล็กซีกว่า 900 ล้านดวง เลนส์โน้มถ่วงราว 15,000 ระบบ ข้อมูลรวม 1.7 ล้าน GB

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Space & Astronomy
- เผยแพร่: 2026-11-13T08:01:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-13T08:01:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/space/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- ESA ปล่อยข้อมูล **Euclid DR1-Foundation** เมื่อ **12 พฤศจิกายน 2026** เป็นข้อมูลชุดใหญ่ชุดแรกนับแต่ปล่อยกล้องเมื่อกลางปี 2023 จากการสังเกตการณ์ราว **13 เดือน**
- ชุดข้อมูลบันทึกแสงจากวัตถุกว่า **1,000 ล้านชิ้น** ครอบคลุมท้องฟ้าเท่าพระจันทร์เต็มดวง **9,500 ดวง** มีกาแล็กซีกว่า **900 ล้านดวง** ควาซาร์ผู้สมัครกว่า **60 ล้านดวง** และสเปกตรัมกว่า **160 ล้านแหล่ง**
- พบผู้สมัครเลนส์โน้มถ่วงแบบเข้ม (strong lensing) ราว **15,000 ระบบ** เป็นรายการเลนส์ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมี โดยใช้แมชชีนเลิร์นนิงและอาสาสมัครโครงการ Space Warps
- ข้อมูลที่ปล่อยเป็นเพียงราว **14%** ของพื้นที่ท้องฟ้าที่ Euclid จะสำรวจ ส่วนชุดข้อมูล DR1 เต็มชุดมีกำหนดกลางปี **2027**

Euclid DR1-Foundation คือข้อมูลชุดใหญ่ชุดแรกของกล้องอวกาศ Euclid ที่องค์การอวกาศยุโรป (ESA) ปล่อยเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ESA ระบุว่าชุดข้อมูลนี้บันทึกแสงจากวัตถุกว่า 1,000 ล้านชิ้น ครอบคลุมท้องฟ้ากว้างเท่าพระจันทร์เต็มดวง 9,500 ดวง และเป็นรากฐานของแผนที่ 3 มิติของเอกภพที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยทำ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์จะใช้ศึกษาพลังงานมืด สสารมืด และใยจักรวาล (cosmic web)

## Euclid DR1 มีข้อมูลอะไรบ้าง

Euclid ขึ้นสู่อวกาศเมื่อ 1 กรกฎาคม 2023 ด้วยจรวด Falcon 9 จากแหลมคานาเวอรัล ไปประจำที่จุดลากรองจ์ L2 ห่างโลก 1.5 ล้านกิโลเมตร ตามหน้าภารกิจของ ESA ข้อมูลชุด Euclid DR1 มาจากการสังเกตการณ์ราว 13 เดือน และเป็นการปล่อยข้อมูลหลักครั้งแรกนับแต่ปล่อยกล้อง ESA สรุปว่าข้อมูลประกอบด้วย

| รายการ | ปริมาณที่ ESA ระบุ |
| --- | --- |
| กาแล็กซี | มากกว่า 900 ล้านดวง |
| ผู้สมัครเลนส์โน้มถ่วงแบบเข้ม | ราว 15,000 ระบบ |
| ผู้สมัครควาซาร์ | มากกว่า 60 ล้านดวง |
| สเปกตรัม | จากมากกว่า 160 ล้านแหล่ง |
| Euclid Wide Survey | 1,900 ตารางองศา รวมข้อมูล 1.7 ล้าน GB |

ข้อมูลมาพร้อมสเปกตรัมและภาพ รวมทั้งภาพโมเสกท้องฟ้าขนาดใหญ่ Carole Mundell ผู้อำนวยการฝ่ายวิทยาศาสตร์ของ ESA กล่าวว่านี่ไม่ใช่แค่ภาพสวย แต่เป็นหมุดหมายทางวิทยาศาสตร์ในการศึกษาจักรวาล และเป็นการสำรวจด้วยกล้องอวกาศที่ใหญ่ที่สุดในประเภทเดียวกัน Valeria Pettorino นักวิทยาศาสตร์โครงการ Euclid อธิบายว่าการปล่อยข้อมูลครั้งก่อนมีข้อมูลสังเกตการณ์ไม่กี่วันบนท้องฟ้าราว 60 ตารางองศา ครั้งนี้เป็นข้อมูลมากกว่าหนึ่งปีบนพื้นที่ที่ใหญ่กว่ามาก

![ภาพกาแล็กซี Messier 81 ที่ Euclid ถ่ายไว้ เป็นหนึ่งในภาพที่ ESA เผยพร้อมข้อมูล Euclid DR1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/euclid-dr1-messier-81-disc.webp?v=cad8db7c) _(ภาพ: ESA / Euclid (องค์การอวกาศยุโรป))_

## เลนส์โน้มถ่วงราว 15,000 ระบบใน Euclid DR1

เลนส์โน้มถ่วงแบบเข้มเกิดเมื่อแสงจากกาแล็กซีไกลถูกกาแล็กซีด้านหน้าบิดอย่างมาก ESA ระบุว่ามีกาแล็กซีหลายพันแห่งจึงมีเพียงแห่งเดียวที่เป็นเลนส์แบบนี้ และข้อมูลชุดนี้มีรายการเลนส์เข้มที่ใหญ่กว่ารายการก่อนหน้าทั้งหมดรวมกัน นักดาราศาสตร์ใช้เลนส์เหล่านี้ชั่งมวลของกาแล็กซี รวมทั้งสสารมืดที่มองไม่เห็น และสำรวจการขยายตัวของเอกภพ

![ภาพรวมเลนส์โน้มถ่วงแบบเข้ม 9 ระบบที่ Euclid พบ ในชุดข้อมูล Euclid DR1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/euclid-dr1-strong-lensing-collage.webp?v=c62b5a79) _(ภาพ: ESA / Euclid (องค์การอวกาศยุโรป))_

ระบบราว 15,000 ระบบนี้ถูกค้นพบด้วยการผสมระหว่างแมชชีนเลิร์นนิงกับอาสาสมัครหลายพันคนในโครงการ Space Warps บน Zooniverse ที่ช่วยกันดูภาพ Euclid ESA ชี้ว่าเลนส์ทั้งหมดถูกค้นหาด้วยกล้องตัวเดียวและวิธีเดียวกัน ทำให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาเลนส์เป็นประชากรหลายพันระบบ แทนการศึกษาเลนส์ที่พบได้ทีละระบบ ในชุดข้อมูลยังมีรูปแบบที่หายากกว่า เช่นเลนส์ซ้อน (compound lens) ที่กาแล็กซีฉากหลังหลายแห่งในระยะต่างกันถูกกาแล็กซีด้านหน้าตัวเดียวเบนแสง

Natalie Lines จากมหาวิทยาลัยพอร์ตสมัธ สมาชิกกลุ่ม Euclid Consortium กล่าวว่าเมื่อกว่า 10 ปีก่อนทีมคาดว่า Euclid จะพลิกวงการการค้นหาเลนส์เข้ม และวันนั้นมาถึงแล้ว

## ควาซาร์ สเปกตรัม และกระจุกกาแล็กซีใน Euclid DR1

ESA ระบุว่า Euclid DR1 เพิ่มผู้สมัครควาซาร์กว่า 60 ล้านดวง ควาซาร์คือช่วงที่แกนกลางของกาแล็กซีมวลมากสว่างจัดเมื่อมีสสารตกเข้าหลุมดำ และ Euclid เคยค้นพบควาซาร์โบราณที่มีอายุเมื่อเอกภพมีอายุเพียง 5% ของปัจจุบัน ส่วนสเปกตรัมจากกว่า 160 ล้านแหล่งจะใช้หาระยะห่างของกาแล็กซีจากแสงไฮโดรเจนแอลฟา เพื่อวางกาแล็กซีลงในโครงสร้าง 3 มิติของใยจักรวาล ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของการวัดสเปกตรัมของ Euclid

![ภาพกาแล็กซีวงแหวน NGC 1291 ที่ Euclid ถ่ายไว้ ในชุดภาพที่ ESA เผยพร้อม Euclid DR1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/euclid-dr1-ngc-1291.webp?v=a2f865df) _(ภาพ: ESA / Euclid (องค์การอวกาศยุโรป))_

ด้านกระจุกกาแล็กซี ESA ระบุว่า Euclid มองเห็นแสงดาวจางที่ล้อมกาแล็กซีสว่างที่สุดในกระจุก (intracluster light) ในกระจุกหลายร้อยแห่งที่ไกลมาก แสงนี้เป็นเสมือนฟอสซิลที่บอกวิธีก่อตัวของกระจุกและอาจตามรอยสสารมืดที่มองไม่เห็นได้ Barbara Sartoris จากห้องปฏิบัติการ JL Lagrange ในเมืองนีซ กล่าวว่าทีมจะศึกษากระจุกโบราณเหล่านี้ต่อในเดือนข้างหน้า ภาพที่ ESA เผยมีทั้ง Horologium supercluster และสมาชิกกลุ่มกาแล็กซี Messier 81 ได้แก่ Messier 81, NGC 3077, NGC 1291, Holmberg IX และ Abell 3128

![ภาพกลุ่มกาแล็กซี Messier 81 และ NGC 3077 ที่ Euclid ถ่ายไว้ ในชุดข้อมูล Euclid DR1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/euclid-dr1-m81-ngc-3077.webp?v=7b0ae78d) _(ภาพ: ESA / Euclid (องค์การอวกาศยุโรป))_

![ภาพกระจุกกาแล็กซี Abell 3128 ที่ Euclid ถ่ายไว้ ในชุดข้อมูล Euclid DR1](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/euclid-dr1-foundation-3d-map-universe/euclid-dr1-abell-3128.webp?v=8b817fa6) _(ภาพ: ESA / Euclid (องค์การอวกาศยุโรป))_

## Euclid DR1 เป็นแค่จุดเริ่มต้น

ESA ย้ำว่าข้อมูลที่ปล่อยครอบคลุมเพียงราว 14% ของพื้นที่ท้องฟ้าที่ Euclid จะสำรวจ ชุดข้อมูล DR1 เต็มชุดมีกำหนดกลางปี 2027 และจะเพิ่มการสังเกตเลนส์โน้มถ่วงแบบอ่อน (weak lensing) กับการคำนวณตำแหน่งกาแล็กซีและกระจุกในใยจักรวาล Bruno Altieri นักวิทยาศาสตร์คลังข้อมูลของ ESA ที่ ESAC ระบุว่าแพลตฟอร์ม Euclid Data Space ช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึง ดู และประมวลผลข้อมูล Euclid ได้ และการเก็บและแบ่งปันแค็ตตาล็อกที่มีวัตถุกว่าพันล้านชิ้นไม่ใช่เรื่องง่าย

## สิ่งที่ผู้อ่านควรรู้เรื่อง Euclid DR1

- **Euclid DR1 เป็นข้อมูลดิบและแค็ตตาล็อก** ไม่ใช่ผลสรุปทางฟิสิกส์ ผลการวิเคราะห์ใยจักรวาลและพลังงานมืดต้องรอการศึกษาต่อ
- **ตัวเลข 15,000 ระบบ และ 60 ล้านดวง เป็นผู้สมัคร** ตามที่ ESA ใช้คำว่า candidates ซึ่งยังต้องตรวจยืนยัน
- **ข้อมูลทั้งหมดมาจาก ESA** ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ภาพแรกของชุดข้อมูลดูได้ในหน้าข่าวของ [ESA](https://www.esa.int/articles/about-us/directorates/science/euclid/euclid-lays-the-foundation-for-its-best-ever-3d-map-of-the-universe)

อ่านเรื่องเลนส์โน้มถ่วงจากกล้อง Hubble ที่ NASA ใช้ปูทางให้กล้อง Roman ได้ที่ [เลนส์ความโน้มถ่วง Hubble](/space/hubble-gravitational-lenses-roman-dark-matter)

ติดตามข่าวอวกาศอื่น ๆ ได้ที่หมวด[อวกาศ](/space/)

## คำถามที่พบบ่อย

### Euclid DR1 คืออะไร?

Euclid DR1 คือชุดข้อมูลชุดใหญ่ชุดแรกจากกล้องอวกาศ Euclid ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) ชื่อเต็ม DR1-Foundation ปล่อยเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2026 จากการสังเกตการณ์ราว 13 เดือน เป็นข้อมูลชิ้นสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์ใช้เริ่มสร้างแผนที่ 3 มิติของเอกภพ

### Euclid DR1 มีข้อมูลอะไรบ้าง?

ตามที่ ESA ระบุ ข้อมูล Euclid DR1 บันทึกแสงจากวัตถุกว่า 1,000 ล้านชิ้น มีกาแล็กซีกว่า 900 ล้านดวง ผู้สมัครเลนส์โน้มถ่วงแบบเข้มราว 15,000 ระบบ ผู้สมัครควาซาร์กว่า 60 ล้านดวง และสเปกตรัมจากกว่า 160 ล้านแหล่ง ส่วนผลสำรวจ Euclid Wide Survey ครอบคลุม 1,900 ตารางองศา

### Euclid DR1 ครอบคลุมท้องฟ้ามากแค่ไหน?

ESA ระบุว่า Euclid DR1 ครอบคลุมพื้นที่เท่าพระจันทร์เต็มดวง 9,500 ดวง แต่เป็นเพียงราว 14% ของพื้นที่ท้องฟ้าทั้งหมดที่ Euclid จะสำรวจ ข้อมูล DR1 เต็มชุดมีกำหนดออกกลางปี 2027

### ทำไมเลนส์โน้มถ่วงจึงสำคัญต่อการศึกษาสสารมืด?

ESA อธิบายว่าเลนส์โน้มถ่วงแบบเข้มให้นักดาราศาสตร์ชั่งมวลของกาแล็กซี รวมทั้งสสารมืดที่มองไม่เห็นได้ และใช้สำรวจการขยายตัวของเอกภพ เลนส์แบบนี้หายาก เพราะกาแล็กซีหลายพันแห่งจึงมีเพียงหนึ่งแห่งที่ทำหน้าที่เป็นเลนส์


## แหล่งอ้างอิง

- [Euclid lays the foundation for its best-ever 3D map of the Universe](https://www.esa.int/articles/about-us/directorates/science/euclid/euclid-lays-the-foundation-for-its-best-ever-3d-map-of-the-universe) — European Space Agency (ESA)
- [Euclid: Exploring the dark Universe](https://www.esa.int/missions/about-us/directorates/science/euclid) — European Space Agency (ESA)