# ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ: Hubble พบ 37 ดาราจักรใกล้ๆ เก็บออกซิเจนไว้ได้น้อยกว่าแบบจำลอง

> ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ: งานวิจัย GLOW ใช้ข้อมูล Hubble ศึกษา 37 ดาราจักร พบออกซิเจนที่ดาวผลิตอยู่ในดาราจักรเพียงส่วนน้อย ลมซูเปอร์โนวาแรงกว่าแบบจำลอง

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Space & Astronomy
- เผยแพร่: 2026-11-02T17:54:00.000Z · อัปเดต: 2026-11-02T17:54:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/space/missing-oxygen-dwarf-galaxies-hubble-glow-37/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- NASA เผยแพร่เมื่อ **2 พฤศจิกายน 2026** ว่างานวิจัยที่ใช้ข้อมูล Hubble ศึกษา **37 ดาราจักรแคระ**ใกล้ทางช้างเผือก พบว่าออกซิเจนที่คาดว่าจะอยู่ในดาราจักรหายไปมาก
- ผลงานชื่อ **GLOW. II. A Census of Oxygen in Low-mass Galaxies** ตีพิมพ์ใน The Astrophysical Journal เล่ม **1011** ฉบับที่ **2** เมื่อ **2 พฤศจิกายน 2026** เป็นงานที่ผ่านวารสารวิชาการแล้ว ไม่ใช่ preprint
- ทีมสรุปจากตัวอย่าง **37 ดาราจักร** ว่า**ลมดาราจักรจากซูเปอร์โนวา**พาออกซิเจนออกจากดาราจักรมวลต่ำได้ดีกว่าแบบจำลองปัจจุบันคาด ดาราจักรแคระเก็บออกซิเจนที่ดาวสร้างไว้ได้เพียงส่วนน้อย
- โครงการ GLOW ได้ทุนจาก **NASA และมูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ (NSF)** ใช้ข้อมูลจาก **4 แหล่ง** คือ Hubble, กล้อง Spitzer ที่เลิกใช้งานแล้ว, Very Large Array และ Australian Telescope Compact Array

ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ: NASA ประกาศเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026 ว่านักวิจัยที่ใช้ข้อมูลของกล้อง Hubble ศึกษา 37 ดาราจักรแคระใกล้ทางช้างเผือก แล้วพบว่าออกซิเจนที่ควรมีอยู่ตามแบบจำลองหายไปมาก งานนี้ตีพิมพ์ใน The Astrophysical Journal เมื่อวันจันทร์ที่ 2 พฤศจิกายน

## ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ: ทีมวิจัยพบอะไร

เรื่องออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระเริ่มจากนิยามว่า ดาราจักรแคระคือดาราจักรขนาดเล็กที่มีดาวตั้งแต่ไม่กี่พันดวงไปจนถึงหลายร้อยล้านดวง แบบจำลองคอมพิวเตอร์ทำนายว่าดาราจักรกลุ่มนี้ควรเก็บออกซิเจนที่ดาวผลิตขึ้นไว้มากกว่าที่วัดได้จริง ทีมวิจัยจึงถามว่าออกซิเจนส่วนที่ขาดไปอยู่ที่ไหน

ดร.เกรซ เทลฟอร์ด (Grace Telford) ผู้ร่วมวิจัยจากมหาวิทยาลัยยูทาห์ อธิบายตามที่ NASA อ้างว่า ออกซิเจนเกิดในดาวซึ่งอยู่ในดาราจักร จึงต้องเคยอยู่ในดาราจักรมาก่อน และต้องถูกขับออกไปด้วยพลังงานจากดาวมวลมากและซูเปอร์โนวา ผลวิจัยชี้ว่าลมดาราจักรที่เกิดจากซูเปอร์โนวาขับออกซิเจนออกจากดาราจักรมวลต่ำได้ดีกว่าที่แบบจำลองปัจจุบันคาดไว้ ดาราจักรแคระจึงเก็บออกซิเจนที่ดาวผลิตไว้ได้เพียงส่วนเล็กน้อย

![ภาพ Hubble ของ NGC 4449 หนึ่งในดาราจักรแคระของโครงการ GLOW ที่ใช้ศึกษาออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/missing-oxygen-dwarf-galaxies-hubble-glow-37/ngc-4449-hubble-glow.webp?v=a316a018) _(ภาพ: NASA, ESA, Hubble Heritage–ESA/Hubble Collaboration, Alessandra Aloisi (STScI, ESA))_

## โครงการ GLOW วัดปริมาณออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระอย่างไร

GLOW ย่อมาจาก Galaxies Losing Oxygen via Winds เป็นโครงการที่ได้ทุนจาก NASA และ NSF ของสหรัฐ ทีมวัดการกระจายของออกซิเจนในสามที่ คือในดาว ในก๊าซระหว่างดาว และในพื้นที่ระหว่างดาราจักร

| ข้อมูลที่ใช้ | ใช้ทำอะไร |
| --- | --- |
| ภาพถ่ายช่วงแสงเห็นได้จากคลังข้อมูล Hubble | แยกดาวแต่ละดวง หาประวัติการก่อดาวและองค์ประกอบ |
| กล้อง Spitzer ที่เลิกใช้งานแล้ว | ข้อมูลเสริมจากกล้องอินฟราเรดที่ปลดระวางแล้ว |
| Very Large Array และ Australian Telescope Compact Array | ข้อมูลจากกล้องวิทยุภาคพื้นดิน |

ดาราจักรทั้ง 37 แห่งเลือกเพราะมีมวลอยู่ในช่วงที่ทฤษฎีทำนายว่าออกซิเจนจำนวนมากขึ้นจะถูกขับออกโดยซูเปอร์โนวา และอยู่ใกล้พอให้ Hubble แยกดาวรายดวงได้ ซึ่งไม่เป็นจริงกับดาราจักรแคระส่วนใหญ่ที่รู้จัก เพราะอยู่ไกลเกินไป

ดร.คริสเทน วิงฟิลด์ แมกควินน์ (Kristen Wingfield McQuinn) หัวหน้าโครงการ GLOW ซึ่งเป็นหัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ของกล้อง Nancy Grace Roman Space Telescope ที่ STScI และรองศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัย Rutgers บอกว่าเลือกออกซิเจนด้วยเหตุผลเชิงปฏิบัติ เพราะเป็นธาตุที่ตรวจวัดได้ง่ายและรู้กระบวนการผลิตดี

## ทำไมออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระจึงสำคัญต่อการศึกษาดาราจักร

ออกซิเจนเป็นธาตุที่มีมากที่สุดรองจากไฮโดรเจนและฮีเลียม และเป็นตัวแทนของธาตุหนักอื่น ๆ ที่ดาวสร้าง การรู้ว่าดาวสร้างออกซิเจนเท่าไร แล้วเหลืออยู่ในดาราจักรเท่าไร ช่วยให้เข้าใจวิวัฒนาการของดาราจักร และดูว่าดาราจักรเติมธาตุหนักให้พื้นที่ระหว่างดาราจักร (intergalactic medium) มากน้อยเพียงใด

ก่อนหน้านี้ การศึกษาเมื่อปี 2014 พบว่าดาราจักรก่อดาวขนาดเท่าทางช้างเผือกสูญเสียออกซิเจนในสัดส่วนมาก ส่วนหนึ่งพบในกลุ่มก๊าซจางรอบดาราจักรที่เรียกว่า circumgalactic medium งาน GLOW ขยายไปดูดาราจักรมวลต่ำในหลายช่วงมวลและหลายสภาพแวดล้อม แต่ยังไม่แน่ชัดว่าออกซิเจนที่หายไปอยู่ในบริเวณรอบดาราจักรหรือถูกขับออกไปไกลกว่านั้นแล้ว

## ตัวเลขและขอบเขตของผลออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ

ผลนี้มาจากตัวอย่าง 37 ดาราจักรที่อยู่ใกล้พอให้ Hubble แยกดาวรายดวงได้ ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบที่ดาราจักรแคระส่วนใหญ่ไม่มี แต่ก็หมายความว่าตัวอย่างไม่ใช่ดาราจักรแคระทั้งหมดในเอกภพ NASA ไม่ได้ระบุสัดส่วนที่หายไปเป็นเปอร์เซ็นต์ในประกาศ ระบุเพียงว่าดาราจักรเก็บออกซิเจนที่ดาวสร้างไว้ได้เพียงส่วนเล็กน้อย ผู้อ่านที่ต้องการตัวเลขออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระรายดวงต้องดูตารางในบทความวารสารซึ่งเปิดอ่านได้ฟรี (Open Access) ที่ลิงก์ในแหล่งอ้างอิง

เรื่องออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระยังเชื่อมกับคำถามใหญ่ของดาราศาสตร์ว่าธาตุหนักที่ดาวสร้างกระจายไปไหนในเอกภพ ธาตุเหล่านี้คือวัตถุดิบของดาวรุ่นต่อไปและดาวเคราะห์ ถ้าดาราจักรเล็กปล่อยธาตุออกไปมากกว่าที่คิด พื้นที่ระหว่างดาราจักรก็ได้รับธาตุหนักมากกว่าที่แบบจำลองเดิมประเมิน

![กล้องอวกาศ Hubble โคจรเหนือโลก](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/missing-oxygen-dwarf-galaxies-hubble-glow-37/hubble-space-telescope-in-orbit.webp?v=1d6159a6) _(ภาพ: NASA)_

## ขั้นต่อไปของการหาออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระ

แมกควินน์มีโครงการที่ได้รับอนุมัติให้ใช้กล้อง Roman ค้นหาดาราจักรที่เล็กและจางกว่านี้ในบริเวณท้องฟ้ากว้าง แล้วใช้ Hubble และ James Webb ศึกษาดาวในดาราจักรเหล่านั้นลึกขึ้น เพื่อสร้างประวัติการก่อดาวของแต่ละแห่ง 

![ภาพจำลองกล้อง Nancy Grace Roman Space Telescope](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/missing-oxygen-dwarf-galaxies-hubble-glow-37/roman-space-telescope-illustration.webp?v=74ea0d21) _(ภาพ: NASA)_

ส่วนเทลฟอร์ดจะใช้ Hubble ซูมดูดาวมวลมากที่สร้างและขับออกซิเจนในดาราจักรใกล้เคียงของ GLOW

เรื่องออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระยังเป็นผลของทีมวิจัยชุดเดียว และ NASA ระบุว่าตำแหน่งของออกซิเจนที่หายไปยังเป็นคำถามเปิด ผู้อ่านจึงควรมองว่านี่คือโจทย์ใหม่ของการศึกษาวิวัฒนาการดาราจักร ไม่ใช่ข้อสรุปสุดท้าย

## ความหมายต่อผู้อ่านและสิ่งที่ต้องติดตามต่อ

ข่าวออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระนี้ไม่กระทบชีวิตประจำวัน แต่เป็นตัวอย่างว่ากล้อง Hubble ซึ่งเปิดใช้งานมากว่าสามทศวรรษยังให้ผลใหม่ได้ เมื่อนำข้อมูลเก่ามาวิเคราะห์ร่วมกับข้อมูลจากกล้องอื่น ผู้ที่สนใจควรติดตามสามเรื่อง ได้แก่ การสำรวจดาราจักรแคระที่เล็กกว่านี้ด้วยกล้อง Roman การศึกษาดาวมวลมากรายดวงในดาราจักรใกล้เคียงของ GLOW ด้วย Hubble และข้อมูลเชิงลึกจาก Webb ที่ NASA กล่าวถึงเป็นแผนในอนาคต

ติดตามข่าวดาราศาสตร์และอวกาศได้ที่[หมวดอวกาศ](/space/)

## คำถามที่พบบ่อย

### ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระหมายความว่าอะไร?

ออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระหมายถึงปริมาณออกซิเจนที่วัดได้ในดาราจักรน้อยกว่าที่แบบจำลองคำนวณว่าดาวควรสร้างไว้ NASA อธิบายว่าออกซิเจนต้องเคยอยู่ในดาราจักรมาก่อน จึงน่าจะถูกขับออกไปด้วยพลังงานจากดาวมวลมากและซูเปอร์โนวา

### ทำไมนักดาราศาสตร์เลือกศึกษาออกซิเจน?

ทีม GLOW เลือกออกซิเจนด้วยเหตุผลเชิงปฏิบัติ เพราะเป็นธาตุที่มีมากที่สุดรองจากไฮโดรเจนและฮีเลียม ตรวจวัดได้ง่าย และเข้าใจกระบวนการผลิตดี จึงใช้บอกว่าธาตุหนักกระจายอยู่ในดาราจักรอย่างไรได้

### ออกซิเจนที่หายไปจากดาราจักรแคระไปอยู่ที่ไหน?

ยังไม่ทราบแน่ชัด NASA ระบุว่ายังไม่แน่ใจว่าออกซิเจนที่หายไปอยู่ในกลุ่มก๊าซรอบดาราจักร (circumgalactic medium) หรือถูกขับออกไปไกลกว่านั้นทั้งหมด งานต่อไปจะใช้กล้อง Roman, Hubble และ Webb ศึกษาดาราจักรที่เล็กกว่านี้

### งานวิจัยเรื่องออกซิเจนหายจากดาราจักรแคระผ่านการตรวจสอบแล้วหรือยัง?

ผ่านแล้ว งานนี้ตีพิมพ์ใน The Astrophysical Journal เล่ม 1011 โดย Kristen McQuinn, Grace Telford และคณะ เผยแพร่ออนไลน์เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2026 ตามหน้าวารสารและประกาศของ NASA


## แหล่งอ้างอิง

- [NASA’s Hubble Uncovers Case of Missing Oxygen in Nearby Dwarf Galaxies](https://science.nasa.gov/missions/hubble/nasas-hubble-uncovers-case-of-missing-oxygen-in-nearby-dwarf-galaxies/) — NASA Science
- [GLOW. II. A Census of Oxygen in Low-mass Galaxies](https://doi.org/10.3847/1538-4357/ae93a6) — The Astrophysical Journal (IOP Publishing)