ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA: ยานทดสอบของ Viasat และ SES ขึ้นวงโคจร เตรียมแทน TDRS
ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA สองโครงการของ Viasat และ SES ขึ้นวงโคจรกับ Bandwagon-5 เมื่อ 20 ต.ค. 2026 เพื่อทดสอบบริการรีเลย์ข้อมูลที่จะมาแทนกองดาวเทียม TDRS
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- NASA ประกาศว่ายานสาธิตดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ 2 โครงการ ของ Viasat และ SES Space and Defense ขึ้นสู่วงโคจรต่ำกับเที่ยวบิน Bandwagon-5 ของ SpaceX เมื่อ 20 ตุลาคม 2026
- Viasat ใช้ยาน Maxwell ที่ Rocket Lab สร้าง ส่งข้อมูลผ่านดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้าและสถานีภาคพื้นของ Viasat ส่วน SES ใช้กองดาวเทียม O3b mPOWER ในวงโคจรระดับกลางสำหรับข้อมูลความเร็วสูง
- การทดสอบเป็นส่วนหนึ่งของ Communications Services Project ที่ NASA ให้ทุนเอกชน 278.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2022 และจะทดสอบต่อถึงปี 2027
- NASA ตัดสินใจทยอยปลดระวางกองดาวเทียม TDRS ซึ่งให้บริการรีเลย์แก่ภารกิจมากกว่า 25 ภารกิจ รวมกล้อง Hubble และสถานีอวกาศนานาชาติ และย้ายภารกิจวงโคจรต่ำในอนาคตไปใช้บริการเชิงพาณิชย์
NASA ประกาศเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2026 ว่ายานสาธิตดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA สองโครงการของ Viasat และ SES Space and Defense ขึ้นสู่วงโคจรต่ำกับเที่ยวบินแชร์ที่นั่ง Bandwagon-5 ของ SpaceX แล้ว ทั้งคู่จะทดสอบบริการรีเลย์ข้อมูลที่ NASA ตั้งใจใช้แทนกองดาวเทียม TDRS ของตัวเอง
เที่ยวบินที่พายานของโครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ขึ้นไปคือจรวด Falcon 9 ซึ่งขึ้นจากฐาน Space Launch Complex 40 ที่ Cape Canaveral Space Force Station ในฟลอริดาเมื่อวันอังคารที่ 20 ตุลาคม 2026 NASA ระบุว่าในอีกไม่กี่สัปดาห์ ยานทั้งสองจะเริ่มสาธิตการรับส่งข้อมูลให้ภารกิจวิทยาศาสตร์
สองบริษัททดสอบดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ต่างกันอย่างไร
บริการที่ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ต้องพิสูจน์มีสองแบบ เพราะยานอวกาศต้องรับส่งข้อมูลสองแบบ แบบความเร็วสูง (high-rate) ใช้ส่งข้อมูลปริมาณมาก เช่น ผลการสำรวจทางวิทยาศาสตร์และภาพ 4K ส่วนแบบความเร็วต่ำ (low-rate) ใช้ติดตามตำแหน่งยานและส่งคำสั่งพื้นฐาน ทั้งสองบริษัทจะทดสอบครบทั้งสองแบบ แต่ใช้โครงข่ายต่างกัน
| หัวข้อ | Viasat | SES Space and Defense |
|---|---|---|
| ยานสาธิต | Maxwell สร้างโดย Rocket Lab | ยานสาธิตในวงโคจรต่ำ |
| เส้นทางข้อมูลความเร็วสูง | ดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้าของ Viasat และสถานีภาคพื้นทั่วโลก | กองดาวเทียม O3b mPOWER ในวงโคจรระดับกลาง (MEO) |
| เส้นทางข้อมูลความเร็วต่ำ | ดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้าของ Viasat | ดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้าของ SES |
| จุดเด่นที่ NASA ระบุ | ใช้ระบบอัตโนมัติอัจฉริยะเลือกเส้นทางข้อมูลระหว่างยาน ดาวเทียม และสถานีภาคพื้น | เชื่อมต่อยานอวกาศได้ต่อเนื่องไม่ขาดตอน |
| ทุนจาก NASA ปี 2022 | 53.3 ล้านดอลลาร์ (บวก Inmarsat Government 26.6 ล้านดอลลาร์) | 28.96 ล้านดอลลาร์ |
Viasat ซื้อกิจการ Inmarsat เสร็จในปี 2023 NASA จึงระบุว่าทุนของสองบริษัทถูกรวมเป็นชุดบริการเดียวผ่านระบบ HaloNet ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ช่วงปล่อยจรวด การติดตามยาน ไปจนถึงการส่งข้อมูลวิทยาศาสตร์ความเร็วสูง
TDRS คืออะไร ทำไม NASA หันไปใช้ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์
TDRS (Tracking and Data Relay Satellite) คือกองดาวเทียมของ NASA ในวงโคจรค้างฟ้าที่กระจายอยู่เหนือมหาสมุทรแอตแลนติก แปซิฟิก และอินเดีย ทำหน้าที่รีเลย์ข้อมูลระหว่างยานอวกาศกับสถานีภาคพื้นที่ White Sands รัฐนิวเม็กซิโก และเกาะกวม ปัจจุบันให้บริการภารกิจมากกว่า 25 ภารกิจ รวมกล้องโทรทรรศน์อวกาศ Hubble สถานีอวกาศนานาชาติ และดาวเทียมสำรวจโลกหลายดวง
NASA ระบุว่าภารกิจในวงโคจรต่ำพึ่ง TDRS มากว่า 40 ปี แต่ตอนนี้ตัดสินใจทยอยปลดระวางกองดาวเทียมนี้ และย้ายภารกิจหุ่นยนต์ทางวิทยาศาสตร์ใกล้โลกในอนาคตไปใช้บริการของโครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA หน้าข้อมูล TDRS ของ NASA ยังระบุด้วยว่าจะไม่รับลูกค้ารายใหม่แล้ว NASA ไม่ได้ระบุวันที่ปลดระวางดาวเทียม TDRS ดวงสุดท้าย
เงินทุนโครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ไปที่ใครบ้าง
ในปี 2022 ฝ่าย Space Communications and Navigation (SCaN) ของ NASA ให้ทุนผ่าน Communications Services Project รวม 278.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐแก่บริษัทอเมริกัน 6 ราย เพื่อพัฒนาและสาธิตบริการรีเลย์ข้อมูลผ่านดาวเทียมให้ยานในวงโคจรต่ำ ตัวเลขรายบริษัทตามหน้าโครงการของ NASA มีดังนี้
| บริษัท | ทุน (ล้านดอลลาร์สหรัฐ) | สิ่งที่สาธิต |
|---|---|---|
| SpaceX | 69.95 | ส่งข้อมูลวิทยาศาสตร์ความเร็วสูงผ่านลิงก์แสงเลเซอร์บนเครือข่าย Starlink |
| Amazon Leo | 67 | ส่งข้อมูลความเร็วสูงผ่านลิงก์แสงบนเครือข่าย Amazon Leo |
| Viasat | 53.3 | ช่วงปล่อยจรวด การติดตามยาน และข้อมูลความเร็วสูงผ่าน HaloNet |
| Telesat Government Solutions | 30.65 | ข้อมูลความเร็วสูงผ่านลิงก์แสงบนเครือข่าย Telesat Lightspeed ที่กำลังสร้าง |
| SES Space and Defense | 28.96 | การติดตามยาน คำสั่ง และข้อมูลความเร็วสูงผ่าน O3b mPOWER และดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้า |
| Inmarsat Government | 26.6 | รวมกับบริการของ Viasat หลังการควบรวม |
นอกจากสัญญาที่มีเงินทุน โครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ยังมีข้อตกลง Space Act Agreement แบบไม่ใช้งบประมาณกับ Astranis และ Kepler Communications
ทำไมดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA จึงสำคัญต่อธุรกิจอวกาศ
การทดสอบรอบนี้เปลี่ยนบทบาทของ NASA จากเจ้าของโครงข่ายสื่อสารเป็นลูกค้าที่ซื้อบริการ แนวทางเดียวกับที่ NASA จ้างเอกชนส่งของไปดวงจันทร์ผ่านโครงการ CLPS NASA ระบุว่าบริการเชิงพาณิชย์ให้อัตรารับส่งข้อมูลและความจุสูงกว่าทางเลือกของรัฐที่มีอยู่ และต้องการสร้างตลาดที่มีผู้ให้บริการหลายรายแข่งกันอย่างยั่งยืน
สำหรับบริษัทดาวเทียม NASA อธิบายว่านี่คือการขยายบริการที่ใช้กันบนพื้นโลกหลายล้านรายไปเป็นบริการสำหรับยานอวกาศ การที่ SpaceX และ Amazon Leo อยู่ในรายชื่อด้วย ทำให้ตลาดดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA มีทั้งกลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำและผู้ให้บริการวงโคจรค้างฟ้าและวงโคจรระดับกลางรายเดิมแข่งกัน
ความหมายต่อไทยและสิ่งที่ต้องติดตามต่อ
ไทยกำลังวางแผนกลุ่มดาวเทียมสำรวจโลก 18 ดวง ซึ่ง GISTDA จะเล่าความคืบหน้าในงาน Thailand Space Expo 2026 แนวทางที่ NASA เลือก คือซื้อบริการรีเลย์จากบริษัทดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์แทนการสร้างโครงข่ายเอง เป็นตัวอย่างที่ผู้วางแผนดาวเทียมรุ่นต่อไปใช้ประกอบการตัดสินใจเรื่องช่องทางส่งข้อมูลลงโลกได้ สิ่งที่ต้องติดตามต่อมีดังนี้
- ผลการสาธิตดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ของ Viasat และ SES ที่จะเริ่มในไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า
- การทดสอบของบริษัทอื่น ใน Communications Services Project ซึ่งจะดำเนินต่อถึงปี 2027
- กำหนดการปลดระวาง TDRS ซึ่ง NASA ยังไม่ได้ประกาศวันที่
ข้อมูลโครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ทั้งหมดเป็นไปตามประกาศของ NASA ณ วันที่ 20 ตุลาคม 2026 ติดตามข่าวบริษัทอวกาศและการปล่อยจรวดอื่น ๆ ได้ที่หมวดธุรกิจอวกาศ และข่าวโครงข่ายดาวเทียมสื่อสารได้ที่หมวดเครือข่าย
คำถามที่พบบ่อย
ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ที่เพิ่งปล่อยคืออะไร?
ดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ที่ขึ้นวงโคจรกับเที่ยวบิน Bandwagon-5 ของ SpaceX เมื่อ 20 ตุลาคม 2026 คือยานสาธิตของ Viasat และ SES Space and Defense ที่จะทดสอบการรีเลย์ข้อมูลความเร็วสูงและความเร็วต่ำให้ยานอวกาศ ภายใต้ Communications Services Project ของ NASA
TDRS คืออะไร ทำไม NASA จะเลิกใช้?
TDRS (Tracking and Data Relay Satellite) คือกองดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้าของ NASA ที่รีเลย์ข้อมูลระหว่างยานอวกาศกับสถานีภาคพื้นให้ภารกิจมากกว่า 25 ภารกิจ รวม Hubble และสถานีอวกาศนานาชาติ NASA ตัดสินใจทยอยปลดระวาง TDRS และให้ภารกิจวงโคจรต่ำในอนาคตใช้บริการของบริษัทดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์แทน
บริษัทใดได้ทุนจากโครงการดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA บ้าง?
ในปี 2022 NASA ให้ทุน Communications Services Project รวม 278.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐแก่บริษัทอเมริกัน 6 ราย ได้แก่ SpaceX 69.95 ล้านดอลลาร์ Amazon Leo 67 ล้านดอลลาร์ Viasat 53.3 ล้านดอลลาร์ Telesat 30.65 ล้านดอลลาร์ SES Space and Defense 28.96 ล้านดอลลาร์ และ Inmarsat Government 26.6 ล้านดอลลาร์
การทดสอบของ Viasat และ SES จะใช้เวลานานแค่ไหน?
NASA ระบุว่ายานดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ NASA ของ Viasat และ SES จะเริ่มสาธิตความสามารถด้านการสื่อสารในอีกไม่กี่สัปดาห์หลังการปล่อยเมื่อ 20 ตุลาคม 2026 ส่วน Communications Services Project ซึ่งดูแลโดย Glenn Research Center จะทดสอบบริการรีเลย์ร่วมกับเอกชนต่อไปจนถึงปี 2027
แหล่งอ้างอิง
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- NASA17Viasat2SpaceX12Rocket Lab2Starlink10GISTDA4
- ประเทศและสถานที่
- California18อินเดีย81
- ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยี
- Amazon Leo4
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ