# NASA Competition Model 2.0 เปลี่ยนวิธีคัดเลือกภารกิจวิทยาศาสตร์ ลดเวลาได้สูงสุด 45%

> NASA Competition Model 2.0 ให้ข้อเสนอภารกิจแข่งกันด้วยวิทยาศาสตร์ก่อน ลดเวลาคัดเลือกภารกิจขนาดกลางจาก 35 เหลือราว 19.5 เดือน ชี้แจงชุมชนวิจัย 26 ต.ค. 2026

- ประเภท: ข่าว · หมวด: Space & Astronomy
- เผยแพร่: 2026-10-22T13:06:00.000Z · อัปเดต: 2026-10-22T13:06:00.000Z
- โดย: กองบรรณาธิการ THAI DATA, THAI DATA IT BUSINESS ENTERPRISE
- ที่มา: https://thaidata.co.th/space/nasa-competition-model-2-0-science-mission-selection/

## สรุปประเด็นสำคัญ

- Nicola Fox ผู้บริหารฝ่ายภารกิจวิทยาศาสตร์ (SMD) ของ NASA ประกาศ **NASA Competition Model 2.0** (CM2.0) ในจดหมายถึงชุมชนนักวิทยาศาสตร์ลงวันที่ **21 ตุลาคม 2026** และจะชี้แจงใน NASA Science Town Hall แบบออนไลน์วันจันทร์ที่ **26 ตุลาคม 2026**
- ภารกิจ Astro-Probes, New Frontiers และ Discovery เปลี่ยนเป็นการแข่งขัน 2 ขั้นแบบเร่ง ขั้นแรกขอแค่ 3 อย่าง ตัดเอกสารออกราว**ครึ่งหนึ่ง** และลดเวลาจากประกาศรับข้อเสนอถึงการคัดเลือกขั้นที่ 2 จาก **35 เดือน** เหลือราว **19.5 เดือน**
- ภารกิจขนาดเล็ก เช่น SMEX, Earth Venture และ Ride Shares เปลี่ยนเป็นการแข่งขัน**ขั้นเดียว** ลดเวลาถึงการคัดเลือกสุดท้ายจากราว **32 เดือน** เหลือราว **19 เดือน** หรือสูงสุด **40%**
- การศึกษาการสร้างภารกิจในขั้นที่ 2 จะทำร่วมกับ **Goddard Space Flight Center** หรือ **JPL** ซึ่ง NASA เรียกว่า Science Centers of Excellence และภารกิจที่ใช้งบหรือเวลาเกินเกณฑ์ควบคุมอาจถูก**ยกเลิก**

NASA ประกาศ NASA Competition Model 2.0 (CM2.0) วิธีแข่งขันและคัดเลือกภารกิจวิทยาศาสตร์แบบใหม่ ในจดหมายถึงชุมชนนักวิทยาศาสตร์ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2026 ภารกิจขนาดกลางจะใช้เวลาตั้งแต่ประกาศรับข้อเสนอถึงการคัดเลือกขั้นที่ 2 ลดลงสูงสุด 45% จาก 35 เดือนเหลือราว 19.5 เดือน

จดหมายชื่อ "Faster to Science" ลงนามโดย Nicola Fox ผู้บริหารฝ่ายภารกิจวิทยาศาสตร์ (Science Mission Directorate หรือ SMD) ที่สำนักงานใหญ่ NASA ระบุว่า Jared Isaacman ผู้บริหาร NASA สั่งให้เร่งส่งมอบผลงานวิทยาศาสตร์ ลดเวลาและทรัพยากรที่ใช้กับกระบวนการแข่งขันที่ยืดเยื้อ และทุ่มงบให้ภารกิจที่สำคัญที่สุด NASA จะชี้แจงรายละเอียดใน NASA Science Town Hall แบบออนไลน์วันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2026

"เรารู้ว่าภาระในการเสนอแนวคิดดี ๆ หนักเกินไปมานานเกินไป" Fox เขียนในจดหมาย และระบุว่ากระบวนการ 2 ขั้นแบบเดิมใช้เวลาหลายปี มักมีปัญหาการบริหารสัญญา คาดเดาไม่ได้ และงบไม่พอ

## NASA Competition Model 2.0 เปลี่ยนอะไรในแต่ละประเภทภารกิจ

หลักของ NASA Competition Model 2.0 คือ "แข่งกันด้วยวิทยาศาสตร์ก่อน" ข้อเสนอจะเน้นเนื้อหาวิทยาศาสตร์ และยังไม่ต้องมีแผนวิศวกรรม ต้นทุน และการดำเนินงานโดยละเอียดจนกว่าจะจำเป็นต่อการตัดสินใจ NASA แบ่งการเปลี่ยนแปลงตามประเภทภารกิจดังนี้

| ประเภทภารกิจ | วิธีแข่งขันใหม่ | เวลาคัดเลือกตาม NASA |
| --- | --- | --- |
| Flagship (ภารกิจขนาดใหญ่ที่ NASA สั่งการ) | ไม่เปลี่ยน ใช้แนวทางจาก Large Mission Study หลังกล้อง James Webb | – |
| Astro-Probes, New Frontiers, Discovery | 2 ขั้นแบบเร่ง ขั้นที่ 2 ศึกษาร่วมกับ Goddard หรือ JPL | 35 เดือน → ราว 19.5 เดือน (ลดสูงสุด 45%) |
| MIDEX, Earth Explorer | 2 ขั้น เปิดให้มหาวิทยาลัยและภาคอุตสาหกรรมเป็นผู้ดำเนินงานได้กว้างขึ้น | ลดสูงสุด 45% |
| SMEX, Missions of Opportunity, Earth Venture, Hosted Payloads, Ride Shares | ขั้นเดียว ทีมพิจารณาเล็กลง ตรวจสถานที่แบบออนไลน์ | ราว 32 เดือน → ราว 19 เดือน (ลดสูงสุด 40%) |

![เวลาคัดเลือกภารกิจตาม NASA Competition Model 2.0 เทียบกับกระบวนการเดิม](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/nasa-competition-model-2-0-science-mission-selection/nasa-cm2-selection-timeline-months.webp?v=37bf2140) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: NASA))_

## ขั้นตอนใหม่ของ Astro-Probes, New Frontiers และ Discovery

ภารกิจกลุ่มนี้เป็นภารกิจที่นักวิจัยหัวหน้าโครงการ (Principal Investigator หรือ PI) เป็นผู้นำ หน้าโครงการ New Frontiers ของ NASA อธิบายว่า NASA เปิดรับข้อเสนอผ่านประกาศ Announcement of Opportunity (AO) และ PI มักสังกัดมหาวิทยาลัยหรือสถาบันวิจัย ส่วนโครงการ Discovery มีเป้าหมายให้มีโอกาสส่งภารกิจวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ที่เจาะจงบ่อยขึ้นภายใต้เพดานงบที่กำหนด

ภายใต้ NASA Competition Model 2.0 การแข่งขันของกลุ่มนี้เป็นแบบนี้

1. **ขั้นที่ 1** ขอเพียง 3 อย่าง คือเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจ แผนดำเนินงานด้านวิทยาศาสตร์ และแบบภารกิจระดับพิสูจน์แนวคิด ซึ่ง NASA ระบุว่าตัดเอกสารที่ต้องส่งในการตอบ AO ออกราวครึ่งหนึ่ง PI ที่ไม่มีมหาวิทยาลัยใหญ่หรือบริษัทหนุนหลังจะได้รับการพิจารณาอย่างเป็นธรรม และ PI จากศูนย์ใดของ NASA ก็ยังยื่นได้
2. **ขั้นที่ 2** เป็นการศึกษาการสร้างภารกิจ (Mission Implementation Study) ร่วมกับ Goddard Space Flight Center หรือ JPL ซึ่ง NASA เรียกว่า Science Centers of Excellence สำหรับ New Frontiers หรือ Discovery อาจให้ Johns Hopkins APL ทำการศึกษาภายใต้การกำกับของ Goddard แล้วแต่วิทยาศาสตร์ที่ได้รับเลือก
3. **คัดเหลือภารกิจเดียว** กลางระยะ Phase A ภารกิจที่ได้รับเลือกจะทำ Phase A ต่อจนถึงจุดตัดสินใจ KDP-B พร้อมแบบที่สุกงอมกว่าเดิม ส่วนทีมที่ไม่ได้รับเลือกไม่ต้องแบกแนวคิดจนจบ Phase A เอง

![หน้าจดหมาย Faster to Science ของ NASA ที่ประกาศ Competition Model 2.0 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2026](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/nasa-competition-model-2-0-science-mission-selection/nasa-faster-to-science-letter-screenshot.webp?v=92163edc) _(ภาพ: NASA Science (ภาพหน้าจอ))_

## หลักการที่ NASA ใช้กำกับภารกิจภายใต้ NASA Competition Model 2.0

- **ใช้ความสามารถเชิงพาณิชย์ทุกประเภทภารกิจ** ทีมต้องใช้แนวปฏิบัติของอุตสาหกรรมและบริการเชิงพาณิชย์ เช่น โครงดาวเทียม (bus) ระบบย่อย และการปฏิบัติการหลายภารกิจร่วมกัน เมื่อช่วยด้านเทคนิคหรือต้นทุน ต่อยอดจากการขอข้อมูล Science as a Service ของ NASA
- **คุณค่าทางวิทยาศาสตร์มาก่อน** ทีมเก่าและทีมที่ยื่นครั้งแรกแข่งกันบนพื้นฐานเดียวกัน
- **วินัยด้านงบและเวลา** การใช้งบหรือเวลาเกินเกณฑ์ควบคุมมีผลจริง ไปจนถึงการยกเลิกภารกิจ
- **ศูนย์ของ NASA เสริมภารกิจ** การมอบงานให้ Goddard และ JPL ตามความเหมาะสม NASA ระบุว่าช่วยประหยัดเงินภาษี ลดการแข่งกันเองระหว่างศูนย์ของ NASA และรักษาทักษะสำคัญไว้

![สรุปสาระสำคัญของ NASA Competition Model 2.0 ตามจดหมายของ NASA](https://thaidata-co-th.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/thaidata.co.th/images/articles/nasa-competition-model-2-0-science-mission-selection/nasa-cm2-key-facts.webp?v=92152689) _(ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: NASA))_

## ทำไม NASA Competition Model 2.0 จึงสำคัญ

ภารกิจระดับ New Frontiers และ Discovery เป็นช่องทางหลักที่นักวิทยาศาสตร์นอก NASA เสนอยานไปสำรวจดาวเคราะห์และวัตถุในระบบสุริยะ การลดเวลาคัดเลือกเกือบครึ่งหมายความว่าแนวคิดจะกลายเป็นภารกิจเร็วขึ้น และทีมที่ไม่ได้รับเลือกเสียทรัพยากรน้อยลง ขณะเดียวกัน การให้ Goddard และ JPL เป็นผู้ศึกษาการสร้างภารกิจในขั้นที่ 2 ทำให้บทบาทของศูนย์ NASA ในภารกิจที่ PI เป็นผู้นำชัดขึ้นกว่าเดิม

NASA ยอมรับในจดหมายว่าบางส่วนของ NASA Competition Model 2.0 ต้องใช้เวลากว่าจะทำได้ครบ จึงจะทยอยใช้เป็นระยะและปรับตามความเห็นของชุมชนนักวิทยาศาสตร์

## ความหมายต่อไทยและสิ่งที่ต้องติดตามต่อ

สำหรับนักวิจัยไทยที่ร่วมทีมวิทยาศาสตร์ในภารกิจต่างประเทศ ข้อเสนอที่เน้นวิทยาศาสตร์ก่อนอาจทำให้ทีมขนาดเล็กเข้าร่วมได้ง่ายขึ้น และการที่ NASA คาดหวังให้ใช้ระบบย่อยและบริการเชิงพาณิชย์มากขึ้นเป็นสัญญาณถึงตลาดสำหรับผู้ผลิตชิ้นส่วนอวกาศ ซึ่งเป็นประเด็นเดียวกับที่ภาคอุตสาหกรรมอวกาศไทยติดตามในงานอย่าง [Thailand Space Expo 2026](/space/thailand-space-expo-2026-gistda-theos-constellation/) สิ่งที่ต้องติดตามต่อมีดังนี้

- **NASA Science Town Hall 26 ตุลาคม 2026** ที่ NASA จะอธิบาย NASA Competition Model 2.0 และตอบคำถาม
- **ประกาศ AO รอบถัดไป** ของภารกิจแต่ละประเภทว่าจะเริ่มใช้รูปแบบใหม่เมื่อใด
- **รายละเอียดเกณฑ์ควบคุมงบและเวลา** ที่อาจนำไปสู่การยกเลิกภารกิจ

ติดตามข่าวภารกิจสำรวจอวกาศอื่น ๆ ได้ที่หมวด[สำรวจอวกาศ](/space/space-exploration/)

## คำถามที่พบบ่อย

### NASA Competition Model 2.0 คืออะไร?

NASA Competition Model 2.0 หรือ CM2.0 คือวิธีแข่งขันและคัดเลือกภารกิจวิทยาศาสตร์แบบใหม่ที่ฝ่ายภารกิจวิทยาศาสตร์ของ NASA ประกาศเมื่อ 21 ตุลาคม 2026 หลักการคือแข่งกันด้วยคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ก่อน โดยยังไม่ต้องส่งแผนวิศวกรรมและต้นทุนโดยละเอียดจนกว่าจะจำเป็นต่อการตัดสินใจ

### NASA Competition Model 2.0 ลดเวลาคัดเลือกภารกิจได้เท่าไร?

ตามจดหมายของ NASA ภารกิจ Astro-Probes, New Frontiers และ Discovery จะใช้เวลาจากประกาศรับข้อเสนอถึงการคัดเลือกขั้นที่ 2 ลดลงสูงสุด 45% จาก 35 เดือนเหลือราว 19.5 เดือน ส่วนภารกิจขนาดเล็กอย่าง SMEX จะใช้เวลาถึงการคัดเลือกสุดท้ายลดจากราว 32 เดือนเหลือราว 19 เดือน

### ภารกิจขนาดใหญ่ระดับ Flagship เปลี่ยนไปด้วยหรือไม่?

ไม่เปลี่ยน NASA ระบุว่า Competition Model 2.0 ไม่แตะวิธีบริหารภารกิจ Flagship เพราะปรับไปแล้วหลังกล้อง James Webb ผ่าน Large Mission Study ภารกิจขนาดใหญ่จึงยังให้ศูนย์ของ NASA เป็นผู้นำ แล้วเปิดแข่งขันเฉพาะทีมวิทยาศาสตร์และเครื่องมือ

### NASA จะชี้แจง CM2.0 เมื่อไร?

NASA จะจัด NASA Science Town Hall แบบออนไลน์จากสำนักงานใหญ่ในวันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2026 เพื่ออธิบาย NASA Competition Model 2.0 และตอบคำถามจากชุมชนนักวิทยาศาสตร์ จดหมายของ NASA ไม่ได้ระบุเวลาของงานไว้


## แหล่งอ้างอิง

- [Faster to Science: A Letter to the Science Community](https://science.nasa.gov/directorates/smd/faster-to-science-a-letter-to-the-science-community/) — NASA Science
- [New Frontiers](https://science.nasa.gov/planetary-science/programs/new-frontiers/) — NASA Science
- [Discovery Program](https://science.nasa.gov/planetary-science/programs/discovery/) — NASA Science