กติกาเปตองยิงเป้า: 5 ท่า 4 ระยะ 20 ลูก นับคะแนนอย่างไร ก่อนชิงแชมป์โลกที่ขอนแก่น
กติกาเปตองยิงเป้าตามระเบียบ FIPJP: ยิง 5 ท่า จาก 4 ระยะ 6–9 เมตร รวม 20 ลูกใน 15 นาที คะแนนเต็ม 100 ก่อนชิงแชมป์โลกยิงเป้าที่ ม.ขอนแก่น 20–24 พ.ย. 2026
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 8 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- กติกาเปตองยิงเป้า (Precision Shooting) ของสหพันธ์เปตองนานาชาติ (FIPJP) ให้ผู้เล่นยิง 5 ท่า จากจุดยืน 4 ระยะ คือ 6, 7, 8 และ 9 เมตร รวม 20 ลูก ภายใน 15 นาที คะแนนเต็ม 100 คะแนน
- แต่ละลูกได้ 5, 3, 1 หรือ 0 คะแนน ยิงลูกเป้าออกนอกวงกลมแล้วลูกที่ยิงค้างอยู่ในวง (carreau) ได้ 5 คะแนน ทั้งสองลูกออกจากวงได้ 3 คะแนน และโดนแต่ลูกเป้ายังอยู่ในวงได้ 1 คะแนน
- ชิงแชมป์โลกเริ่มด้วยรอบคัดเลือก 2 รอบ หา 8 คน เข้ารอบ 8 คน จับคู่ 1 พบ 8, 4 พบ 5, 3 พบ 6 และ 2 พบ 7 แล้วยิงสลับกันบนลู่เดียวจนถึงนัดชิง
- ชิงแชมป์โลกยิงเป้าครั้งที่ 17 แข่งที่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่าง 20–24 พฤศจิกายน 2026 ควบคู่ชิงแชมป์โลกทีมชาย 3 คนครั้งที่ 52 ไทยเคยเป็นแชมป์โลกยิงเป้า 2 สมัย ในปี 2005 และ 2006
กติกาเปตองยิงเป้า (Precision Shooting หรือ Tir de précision) คือการแข่งขันประเภทบุคคลที่วัดความแม่นของการยิงลูกเปตองล้วน ๆ ตามระเบียบของสหพันธ์เปตองนานาชาติ (FIPJP) ผู้เล่นยิง 5 ท่าจากจุดยืน 4 ระยะ คือ 6, 7, 8 และ 9 เมตร รวม 20 ลูกภายใน 15 นาที และได้คะแนนเต็ม 100 คะแนน การชิงแชมป์โลกประเภทนี้ครั้งที่ 17 จะแข่งที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่าง 20–24 พฤศจิกายน 2026
ต่างจากเปตองแบบทีมที่ต้องวางลูกให้ใกล้ลูกแก่นและยิงลูกของฝ่ายตรงข้าม กติกาเปตองยิงเป้าไม่มีคู่ต่อสู้มาเปลี่ยนเกม ทุกคนเจอโจทย์เดียวกันที่วางด้วยแม่แบบมาตรฐาน คะแนนจึงบอกฝีมือการยิงได้ตรงที่สุด และเป็นทักษะที่ผู้เล่นตำแหน่งมือยิง (tireur) ของทีมต้องมี
สนามของกติกาเปตองยิงเป้า: วงกลม 1 เมตรกับจุดยืน 4 ระยะ
ระเบียบการยิงเป้าของ FIPJP (ฉบับ MP/CA2020) กำหนดลู่ยิงเป้าให้มีองค์ประกอบดังนี้
- วงกลมเป้า เส้นผ่านศูนย์กลาง 1 เมตร ใช้วางลูกเป้าและสิ่งกีดขวาง
- วงกลมจุดยิง 4 วง เส้นผ่านศูนย์กลาง 50 เซนติเมตร ต่อกันเป็นแถว ขอบหน้าของแต่ละวงห่างจากขอบใกล้สุดของวงกลมเป้า 6, 7, 8 และ 9 เมตร
- ตำแหน่งลูกเป้า อยู่กลางวงกลมเป้าเสมอ จึงห่างจากขอบวงกลมจุดยิง 6.5, 7.5, 8.5 และ 9.5 เมตร
- ตำแหน่งลูกแก่นเป้า วางห่างขอบวงกลมเป้าด้านที่ใกล้ผู้ยิง 20 เซนติเมตร หรือ 6.2, 7.2, 8.2 และ 9.2 เมตรจากขอบวงกลมจุดยิง
การชิงแชมป์โลกต้องมีลู่ยิงเป้าอย่างน้อย 4 ลู่ และตั้งแต่รอบ 8 คนเป็นต้นไป FIPJP แนะนำให้วางลู่ตามแนวกว้างของลานแข่ง เพื่อให้ผู้เล่นสองคนยิงสลับกันบนลู่เดียว
อุปกรณ์ตามกติกาเปตองยิงเป้า
ลูกเป้า (target boule) ทุกลูกมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 74 มิลลิเมตร หนัก 700 กรัม ผิวเรียบ สีอ่อนแบบเหล็ก และใช้ลูกแบบเดียวกันทุกท่า ลูกสิ่งกีดขวาง (obstacle boule) มีขนาดและน้ำหนักเท่าลูกเป้าแต่เป็นสีเข้ม ส่วนลูกแก่นทั้งที่ใช้เป็นเป้าและเป็นสิ่งกีดขวางมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 30 มิลลิเมตร ทำจากไม้บ็อกซ์วูด สีเดียว หนักมากกว่า 10 กรัม
อาสาสมัครที่มีประสบการณ์เป็นผู้วางเป้าด้วยแม่แบบที่ FIPJP รับรอง เมื่อมีวัตถุสองชิ้นจะวางห่างกัน 10 เซนติเมตร วัดจากขอบลูกเป้าถึงขอบสิ่งกีดขวาง และเมื่อมีวัตถุสามชิ้นจะลดช่องว่างเหลือ 3 เซนติเมตร โค้ชและผู้เล่นคนอื่นห้ามเข้าไปจัดเป้าในลู่
5 ท่าในกติกาเปตองยิงเป้า
ผู้เล่นยิงเรียงจากท่าที่ 1 ที่ระยะ 6 เมตรไปจนถึงท่าที่ 5 ที่ระยะ 9 เมตร แต่ละท่ายิงครั้งละ 1 ลูกจากทั้ง 4 ระยะ
| ท่า | โจทย์ตามระเบียบ FIPJP | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| 1 | ลูกเป้าลูกเดียวกลางวงกลม | ไม่มีสิ่งกีดขวาง วัดความแม่นพื้นฐาน |
| 2 | ลูกเป้าอยู่หลังลูกแก่นสิ่งกีดขวาง ห่าง 10 ซม. | ลูกที่ยิงต้องตกหลังลูกแก่น ถ้าตกก่อนได้ 0 คะแนน |
| 3 | ลูกเป้าอยู่ระหว่างลูกสิ่งกีดขวางสีเข้ม 2 ลูก ห่างข้างละ 3 ซม. | ถ้าลูกเป้ากับลูกสิ่งกีดขวางออกจากวงทั้งคู่ได้ 0 คะแนน |
| 4 | ลูกเป้าอยู่หลังลูกสิ่งกีดขวางสีเข้ม ห่าง 10 ซม. | ลูกที่ยิงต้องตกหลังลูกสิ่งกีดขวาง |
| 5 | ลูกแก่นเป้าวางห่างขอบวงด้านหน้า 20 ซม. | เป้าเล็กที่สุดในชุด |
กติกาเปตองยิงเป้านับคะแนนอย่างไร
ลูกที่ยิงจะนับเมื่อจุดตกอยู่ในวงกลมเป้าเท่านั้น แม้แตะขอบวงเพียงบางส่วนก็ถือเป็นโมฆะ ระเบียบแนะนำให้โรยชอล์กหรือใช้ดินน้ำมันที่ขอบวงเพื่อตรวจจุดตก คะแนนของแต่ละลูกเป็นดังนี้
| ผลการยิง (ท่า 1–4) | คะแนน |
|---|---|
| ลูกเป้าออกนอกวงกลม ลูกที่ยิงค้างอยู่ในวง (เรียกว่า carreau) | 5 |
| ทั้งลูกเป้าและลูกที่ยิงออกนอกวงกลม โดยไม่โดนสิ่งกีดขวาง | 3 |
| โดนลูกเป้าแต่ลูกเป้ายังอยู่ในวง หรือลูกที่ยิงกระดอนไปโดนสิ่งกีดขวางตามเงื่อนไขของท่านั้น | 1 |
| ยิงพลาด หรือผิดเงื่อนไขของท่า | 0 |
ท่าที่ 5 ซึ่งเป้าคือลูกแก่นนับต่างออกไป ลูกแก่นออกนอกวงได้ 5 คะแนน โดนแต่ยังอยู่ในวงได้ 3 คะแนน (ถ้าลูกแก่นขยับจากตำแหน่งเดิมถือว่าโดน) และพลาดได้ 0 คะแนน ผู้ตัดสินประจำลู่จะยกป้ายเลข 0, 1, 3 หรือ 5 แจ้งโต๊ะบันทึกคะแนนหลังตรวจว่าลูกนั้นถูกต้อง
อ่านกระดานคะแนนตามกติกาเปตองยิงเป้า
เมื่อเข้าใจกติกาเปตองยิงเป้าแล้ว กระดานคะแนนอ่านได้ไม่ยาก แต่ละท่ามี 4 ลูก ลูกละสูงสุด 5 คะแนน จึงได้สูงสุดท่าละ 20 คะแนน และ 5 ท่ารวมกันเป็น 100 คะแนน ผู้เล่นที่ทำ carreau ได้ทุกลูกจะได้คะแนนเต็ม ขณะที่ผู้เล่นที่ยิงลูกเป้าออกได้ทุกลูกในท่าที่ 1–4 แต่ลูกของตัวเองหลุดออกจากวงด้วยทุกครั้งจะได้เพียงท่าละ 12 คะแนนจาก 20 คะแนน คะแนนที่ห่างกันจึงมักมาจากจำนวน carreau ซึ่งเป็นเกณฑ์แรกที่ใช้ตัดสินเมื่อคะแนนรวมเท่ากัน
ระยะ 9 เมตรเป็นจุดที่ไกลที่สุดของทุกท่า ส่วนท่าที่ 2, 3 และ 4 มีเงื่อนไขเพิ่ม เพราะการพาลูกสิ่งกีดขวางออกไปพร้อมลูกเป้าหรือยิงตกก่อนสิ่งกีดขวางทำให้ได้ 0 คะแนนทันที ตามกติกาเปตองยิงเป้าของ FIPJP
รูปแบบแข่งตามกติกาเปตองยิงเป้าระดับชิงแชมป์โลก
ชิงแชมป์โลกยิงเป้าเริ่มด้วยรอบคัดเลือก 2 รอบเพื่อหาผู้เล่น 8 คนเข้ารอบสุดท้าย ทุกคนยิงครบชุด 20 ลูกในแต่ละรอบ
- รอบคัดเลือกแรก ลำดับยิงมาจากการจับสลากนัดแรกของชิงแชมป์โลกทีม 3 คน 4 อันดับแรกเข้ารอบ 8 คนทันทีเป็นหมายเลข 1–4 และอีกอย่างน้อย 16 คนถัดไปได้ยิงรอบสอง (ถ้ามีคนคะแนนเท่าอันดับ 16 ก็ได้ไปต่อด้วย)
- รอบคัดเลือกที่สอง ผู้ที่คะแนนน้อยกว่ายิงก่อน คะแนนสองรอบนำมารวมกัน 4 อันดับแรกเข้ารอบ 8 คนเป็นหมายเลข 5–8
- รอบ 8 คน จับคู่ 1 พบ 8, 4 พบ 5, 3 พบ 6 และ 2 พบ 7 และใช้สายนี้ต่อไปจนถึงนัดชิง ผู้ที่ทำคะแนนมากกว่าในชุดได้ไปต่อ โดยตั้งแต่รอบ 8 คน ผู้เล่นสองคนยิงสลับกันบนลู่เดียว
ถ้าคะแนนเท่ากันในรอบคัดเลือก ผู้ที่ได้ 5 คะแนนบ่อยกว่าชนะ ถ้ายังเท่าให้ดูจำนวนครั้งที่ได้ 3 คะแนน และถ้าเท่ากันทุกอย่างจะยิงตัดสิน (barrage) จากวงกลมระยะ 7 เมตร ท่าละ 1 ลูก จนกว่าจะมีคนทำคะแนนมากกว่าในเป้าใดเป้าหนึ่ง วิธีเดียวกันใช้กับรอบสุดท้ายด้วย ส่วนการแข่งรอบตัวต่อตัว ถ้าจัดได้ FIPJP ให้ใช้วิดีโอทบทวนคำตัดสิน โดยโค้ชแต่ละฝ่ายได้ใบเขียวไว้ขอดูวิดีโอ
ใบแดง เวลา และการขานชื่อในกติกาเปตองยิงเป้า
- เท้าต้องอยู่บนพื้น ผู้เล่นต้องยืนในวงกลมจุดยิง เท้าทั้งสองแตะพื้นจนลูกที่ยิงตกถึงพื้นหรือโดนเป้า ยกเท้าข้างหนึ่งพ้นพื้นทั้งหมดได้ใบแดงและลูกนั้นเป็นโมฆะ เท้าแตะขอบวงกลมจุดยิงก็ได้ใบแดงเช่นกัน
- ใบแดงใบที่สอง ทำให้ต้องหยุดยิงในชุดนั้น แต่ยังเก็บคะแนนที่ทำได้แล้ว
- เวลา 15 นาที เริ่มนับเมื่อผู้ตัดสินยกแขนหลังนำแม่แบบวางเป้าออก และหยุดเมื่อลูกพ้นมือ โต๊ะคะแนนจะแจ้งเวลาที่เหลือทุกครั้งที่จบแต่ละท่า
- ขานชื่อ ผู้เล่นมีเวลา 5 นาทีหลังเรียกครั้งแรก ถ้ามาหลังเรียกครั้งที่สองจะเริ่มด้วยการหัก 5 คะแนน และถ้าไม่มาภายใน 5 นาทีหลังเรียกครั้งที่สองจะถูกตัดสิทธิ์
- เหตุขัดข้อง เช่น ไฟดับ พายุ หรือผู้ชมรบกวน ให้หยุดแข่ง แล้วผู้เล่นคนเดิมเริ่มใหม่ตั้งแต่ท่าที่ 1
ใครลงแข่งได้ตามกติกาเปตองยิงเป้า และไทยในทำเนียบแชมป์โลก
ระเบียบให้แต่ละประเทศส่งผู้เล่นยิงเป้าได้ 1 คน และต้องเป็นหนึ่งในผู้เล่น 4 คนที่สหพันธ์ส่งลงชิงแชมป์โลกทีม 3 คน ยกเว้นแชมป์เก่าซึ่งกลับมาป้องกันแชมป์ได้แม้ประเทศของตนไม่ได้สิทธิ์แข่งประเภททีม ผู้ชนะได้เหรียญทอง ถ้วยแชมป์โลกส่วนตัว ถ้วยสำหรับสหพันธ์ และเสื้อแชมป์โลก ส่วนผู้เข้าชิงได้เหรียญเงิน และสองคนที่แพ้รอบรองชนะเลิศได้เหรียญทองแดง
ทำเนียบแชมป์ยิงเป้าของ FIPJP บันทึกผลช่วงหลังดังนี้
| ปี | สถานที่ | แชมป์โลก | ผู้เข้าชิง |
|---|---|---|---|
| 2024 | ดิฌง ฝรั่งเศส | Daniel Rakotondrainibe (มาดากัสการ์) | Laszio Nagy (ฮังการี) |
| 2023 | โกโตนู เบนิน | Dylan Rocher (ฝรั่งเศส) | Ratchata Khamdee (ไทย) |
| 2021 | Santa Susanna สเปน | Dylan Rocher (ฝรั่งเศส) | Diego Rizzi (อิตาลี) |
| 2018 | Desbiens แคนาดา | Dylan Rocher (ฝรั่งเศส) | Taratra Rakotoninosy (มาดากัสการ์) |
| 2016 | อันตานานาริโว มาดากัสการ์ | Sok Chan Mean (กัมพูชา) | Bruno Le Boursicaud (ฝรั่งเศส) |
| 2007 | พัทยา ไทย | Carlos Rakotoarivelo (มาดากัสการ์) | — |
| 2006 | Grenoble ฝรั่งเศส | Thaleungkiat Phusa-ad (ไทย) | — |
| 2005 | บรัสเซลส์ เบลเยียม | Thaleungkiat Phusa-ad (ไทย) | — |
ไทยจึงเคยเป็นแชมป์โลกยิงเป้า 2 สมัย และเกือบได้สมัยที่สามเมื่อ Ratchata Khamdee เข้าชิงในปี 2023 ส่วน Dylan Rocher เป็นแชมป์ 3 ครั้งจาก 4 ครั้งหลังสุด
ดูการยิงเป้าที่ขอนแก่น
FIPJP ประกาศว่าสหพันธ์เปตองไทยเป็นผู้จัดชิงแชมป์โลกทีมชาย 3 คนครั้งที่ 52 และชิงแชมป์โลกยิงเป้าครั้งที่ 17 ระหว่าง 20–24 พฤศจิกายน 2026 ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น และให้ติดตามรายละเอียดจากเว็บไซต์ผู้จัด kkupetanqueworld2026.com เมื่อรู้กติกาเปตองยิงเป้าแล้ว ผู้ชมจะอ่านกระดานคะแนนได้ทันทีว่าใครเก็บ carreau 5 คะแนนได้มากกว่า โปรแกรมแข่งและรายละเอียดของประเภททีมอ่านต่อได้ที่เปตองชิงแชมป์โลก 2026 ที่ ม.ขอนแก่น
อ่านข่าวเปตองทั้งหมดที่หน้าเปตอง และข่าวกีฬาชนิดอื่นในหมวดกีฬา
คำถามที่พบบ่อย
กติกาเปตองยิงเป้ามีกี่ท่า ยิงกี่ลูก?
กติกาเปตองยิงเป้าของ FIPJP มี 5 ท่า แต่ละท่ายิงจาก 4 ระยะ คือ 6, 7, 8 และ 9 เมตร ระยะละ 1 ลูก รวม 20 ลูกต่อหนึ่งชุด ผู้เล่นต้องยิงให้ครบภายใน 15 นาที และคะแนนเต็มของหนึ่งชุดคือ 100 คะแนน
กติกาเปตองยิงเป้านับคะแนนอย่างไร?
ตามกติกาเปตองยิงเป้า ลูกที่ยิงโดนลูกเป้าจนออกนอกวงกลมโดยลูกที่ยิงค้างในวงได้ 5 คะแนน ถ้าทั้งสองลูกออกจากวงได้ 3 คะแนน ถ้าโดนแต่ลูกเป้ายังอยู่ในวงได้ 1 คะแนน และยิงพลาดได้ 0 คะแนน ส่วนท่าที่ 5 ซึ่งยิงลูกแก่น ลูกแก่นออกนอกวงได้ 5 คะแนน และโดนแต่ยังอยู่ในวงได้ 3 คะแนน
ยิงเป้าเปตองโดนใบแดงเมื่อไร?
ตามกติกาเปตองยิงเป้า ผู้เล่นต้องยืนในวงกลมโดยเท้าทั้งสองแตะพื้นจนกว่าลูกที่ยิงจะตกถึงพื้นหรือโดนเป้า ถ้ายกเท้าข้างหนึ่งพ้นพื้นทั้งหมดหรือเท้าแตะขอบวงกลมจะได้ใบแดงและลูกนั้นเป็นโมฆะ ใบแดงใบที่สองทำให้ต้องหยุดยิงในชุดนั้นแต่ยังได้คะแนนที่ทำไว้แล้ว
ชิงแชมป์โลกเปตองยิงเป้า 2026 แข่งที่ไหน?
FIPJP ระบุว่าสหพันธ์เปตองไทยเป็นผู้จัดชิงแชมป์โลกยิงเป้าครั้งที่ 17 ซึ่งใช้กติกาเปตองยิงเป้าฉบับเดียวกันนี้ พร้อมชิงแชมป์โลกทีมชาย 3 คนครั้งที่ 52 ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่างวันที่ 20–24 พฤศจิกายน 2026 แชมป์ครั้งล่าสุดคือ Daniel Rakotondrainibe จากมาดากัสการ์
แหล่งอ้างอิง
- Individual Precision Shooting Championship Rules (MP/CA2020) — Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal (FIPJP)
- Pétanque World Championships in Khon Kaen (Thailand) — FIPJP
- Palmarès du tir de précision — FIPJP
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- FIPJP2มหาวิทยาลัยขอนแก่น5
- ประเทศและสถานที่
- ฝรั่งเศส104ยุโรป215แคนาดา58กัมพูชา14บรัสเซลส์7
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ