Ricoh เปิด Strategic Review นำโดยกรรมการอิสระ หลังกำไรธุรกิจเครื่องพิมพ์สำนักงานลดลง
Ricoh เริ่ม Strategic Review นำโดยกรรมการอิสระเมื่อ 6 ต.ค. 2026 หลังพลาดเป้าการเงินต่อเนื่อง PBR ต่ำกว่า 1 เท่า และกำไรธุรกิจเครื่องพิมพ์สำนักงานลดลง
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- คณะกรรมการ Ricoh มีมติเมื่อ 6 ตุลาคม 2026 ให้ทำ Strategic Review โดยทีมเฉพาะกิจที่มีกรรมการจากภายนอกทั้งหมด 8 คน และมี Shigenao Ishiguro กรรมการอิสระผู้นำ (Lead Independent Director) เป็นประธาน
- บอร์ดยอมรับปัญหาหลัก 5 ข้อ เช่น พลาดเป้าหมายการเงินในแผนระยะกลางหลายรอบ PBR ต่ำกว่า 1 เท่า มานาน และกำไรของธุรกิจเครื่องพิมพ์สำนักงานซึ่งเป็นแหล่งกำไรหลักกำลังลดลง
- ในการประชุมผู้ถือหุ้นเมื่อ 23 มิถุนายน 2026 Akira Oyama ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ได้คะแนนเห็นชอบให้เป็นกรรมการเพียง 55.69% ขณะที่กรรมการอิสระได้ 94.08–99.88%
- การทบทวนครอบคลุมโครงสร้างกำไร พอร์ตธุรกิจ นโยบายทุน และการจัดสรรเงินทุน จะเร่งทำในครึ่งหลังของปีงบประมาณ 2026 (ตุลาคม 2026–มีนาคม 2027) และ Ricoh ระบุว่ายังไม่ได้ตัดสินใจมาตรการใด
Ricoh บริษัทญี่ปุ่นผู้ผลิตเครื่องพิมพ์มัลติฟังก์ชัน (MFP) ที่ทำธุรกิจในราว 200 ประเทศและภูมิภาค ประกาศเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2026 ว่าคณะกรรมการมีมติให้ทำ Strategic Review ทบทวนกลยุทธ์ของทั้งบริษัท โดยให้กรรมการอิสระเป็นผู้นำ หลังพลาดเป้าหมายการเงินมาหลายรอบและกำไรจากธุรกิจเครื่องพิมพ์สำนักงานลดลง บริษัทย้ำว่ายังไม่ได้ตัดสินใจมาตรการใด
การประกาศครั้งนี้มีขึ้นสามเดือนเศษหลังการประชุมผู้ถือหุ้นที่ผู้บริหารสูงสุดได้คะแนนเห็นชอบเพียงเกินครึ่งเล็กน้อย และขอบเขตของการทบทวนกว้างถึงพอร์ตธุรกิจและนโยบายทุน ผลที่ออกมาจึงอาจกระทบผู้ที่ใช้เครื่องพิมพ์และบริการของ Ricoh ทั่วโลกในระยะต่อไป
Strategic Review ของ Ricoh: ใครเป็นผู้นำและจะทบทวนอะไร
การทบทวนดำเนินการโดยทีมเฉพาะกิจชื่อ Strategic Review Project Team (SR-PT) ซึ่งประกอบด้วยกรรมการจากภายนอกทั้งหมดของ Ricoh รวม 8 คน คือกรรมการอิสระ 5 คน และกรรมการตรวจสอบจากภายนอก (Outside Audit & Supervisory Board Member) อีก 3 คน ในการประชุมนัดแรกวันเดียวกัน ทีมเลือก Shigenao Ishiguro กรรมการอิสระผู้นำ (Lead Independent Director) และประธานคณะกรรมการสรรหา เป็นประธานทีม
ประธานเจ้าหน้าที่บริหารจะเข้าร่วมเป็นครั้งคราวเมื่อทีมร้องขอ ฝ่ายบริหารมีหน้าที่ส่งข้อมูลและรับปากว่าจะนำกลยุทธ์ที่ทีมเสนอและบอร์ดอนุมัติไปปฏิบัติ ทีมยังจ้างที่ปรึกษาภายนอกได้ตามความจำเป็น เรื่องที่ทีมคาดว่าจะทบทวน ได้แก่
- การวิเคราะห์โครงสร้างกำไร
- กลยุทธ์การบริหาร
- พอร์ตธุรกิจ
- นโยบายทุน (capital policy) และการจัดสรรเงินทุน
- เรื่องราวการเติบโตที่บริษัทจะสื่อสารกับตลาดทุน (equity story)
Ricoh จะทุ่มเวลาให้การทบทวนในครึ่งหลังของปีงบประมาณ 2026 คือเดือนตุลาคม 2026 ถึงมีนาคม 2027 และจะเปิดเผยบทวิเคราะห์ผลการลงคะแนนในการประชุมผู้ถือหุ้นครั้งที่ 126 พร้อมแนวทางตอบสนอง ภายในสิ้นเดือนตุลาคม 2026
ปัญหาที่บอร์ดของ Ricoh ยอมรับเอง
ในเอกสารประกาศ คณะกรรมการระบุปัญหาสำคัญที่สุดไว้ 5 ข้อ ได้แก่ ทำผลงานไม่ถึงเป้าหมายการเงินในแผนระยะกลางหลายรอบติดกัน รวมถึงแผนระยะกลางฉบับที่ 21 อัตราส่วนราคาต่อมูลค่าทางบัญชี (PBR) ต่ำกว่า 1 เท่ามานาน อัตราผลตอบแทนต่อส่วนผู้ถือหุ้น (ROE) ต่ำกว่าระดับที่ผู้ถือหุ้นคาดหวังเมื่อเทียบกับต้นทุนเงินทุน ผลตอบแทนรวมของผู้ถือหุ้น (TSR) แพ้ดัชนี TOPIX ทั้งระยะสั้น กลาง และยาว และกำไรของธุรกิจใหม่อย่าง Workplace Services ยังต่ำ ขณะที่กำไรของธุรกิจ Office Printing ซึ่งยังเป็นแหล่งกำไรหลักกำลังลดลง
ความไม่พอใจของผู้ถือหุ้นเห็นได้ชัดจากผลการลงคะแนนในการประชุมผู้ถือหุ้นสามัญประจำปีเมื่อ 23 มิถุนายน 2026 ซึ่ง Ricoh ยื่นต่อหน่วยงานกำกับในวันถัดมา
| กรรมการ | ตำแหน่ง | คะแนนเห็นชอบ |
|---|---|---|
| Akira Oyama | ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (President and CEO) | 55.69% |
| Yoshinori Yamashita | ประธาน (Chairperson) | 60.51% |
| Takashi Kawaguchi | ประธานเจ้าหน้าที่การเงิน (CFO) | 90.38% |
| Shigenao Ishiguro | กรรมการอิสระ ประธาน SR-PT | 94.11% |
| Reiko Hayashi | กรรมการอิสระ | 99.88% |
วาระจ่ายโบนัสให้กรรมการบริหาร 2 คนก็ผ่านด้วยคะแนนเพียง 64.01% บอร์ดระบุว่าตั้งแต่เดือนเมษายน 2026 ได้เริ่มปฏิรูปโครงสร้างผู้บริหาร ประเมินผู้บริหารรวมถึงซีอีโอเข้มงวดขึ้น และผูกค่าตอบแทนกับ ROE แล้ว แต่เห็นว่ายังต้องหาทางเลือกเชิงกลยุทธ์ที่ไปไกลกว่าการทำธุรกิจแบบเดิมต่อไป
ตัวเลขล่าสุดของ Ricoh: กำไรยังพึ่งเครื่องพิมพ์
งบไตรมาสแรกของปีงบประมาณ 2026 (เมษายน–มิถุนายน 2026) ซึ่งประกาศเมื่อ 3 สิงหาคม 2026 แสดงว่า Ricoh มีรายได้ 629,800 ล้านเยน เพิ่มขึ้น 8.4% แต่ถ้าตัดผลของค่าเงินเยนที่อ่อนลงออกจะโตเพียง 1.2% กำไรจากการดำเนินงาน 47,700 ล้านเยน ส่วนหนึ่งมาจากกำไรจากการขายหุ้นบริษัทลูกในเซินเจิ้นและเงินคืนภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ
| กลุ่มธุรกิจ (ไตรมาสแรก ปีงบ 2026) | รายได้ (ล้านเยน) | กำไรจากการดำเนินงาน (ล้านเยน) | อัตรากำไร |
|---|---|---|---|
| Digital Products (MFP เครื่องพิมพ์ สแกนเนอร์) | 267,816 | 26,365 | 9.7% |
| Workplace Services (ไอที ซอฟต์แวร์ บริการเอกสาร) | 252,666 | 640 | 0.3% |
| Graphic Communications (เครื่องพิมพ์เชิงพาณิชย์) | 69,761 | 2,269 | 3.3% |
| Industrial Solutions | 27,281 | 779 | 2.8% |
ตารางนี้อธิบายปัญหาที่บอร์ดพูดถึงได้ชัด ธุรกิจ Workplace Services ที่ Ricoh วางเป็นเครื่องยนต์การเติบโตมีรายได้ใกล้เคียงธุรกิจเครื่องพิมพ์ แต่ทำกำไรได้เพียง 0.3% ของรายได้ ขณะที่กำไรส่วนใหญ่ยังมาจาก Digital Products ซึ่งยอดขายนอกญี่ปุ่นลดลง 4.4% เมื่อตัดผลของค่าเงิน ในไตรมาสนี้ Ricoh ระบุด้วยว่าราคาหน่วยความจำเซมิคอนดักเตอร์ที่สูงขึ้นกดอัตรากำไร และจะชดเชยต้นทุนหน่วยความจำและวัสดุจากปิโตรเลียมที่แพงขึ้นด้วยการปรับราคา
ทั้งปีงบประมาณที่สิ้นสุดมีนาคม 2026 Ricoh มีรายได้ 2,608,300 ล้านเยน และกำไรจากการดำเนินงาน 90,700 ล้านเยน คิดเป็นอัตรากำไรราว 3.5% บริษัทคาดว่าปีงบประมาณ 2026 จะมีรายได้ 2,700,000 ล้านเยน และกำไรจากการดำเนินงาน 95,000 ล้านเยน
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
Ricoh จดทะเบียนในตลาด Prime ของตลาดหลักทรัพย์โตเกียว (TSE) ซึ่งตั้งแต่ 31 มีนาคม 2023 ได้ขอให้บริษัทจดทะเบียนในตลาด Prime และ Standard บริหารโดยคำนึงถึงต้นทุนเงินทุนและราคาหุ้น และปรับปรุงคำขอนี้อีกครั้งเมื่อ 28 เมษายน 2026 โดยเน้นการจัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสม PBR ที่ต่ำกว่า 1 เท่าหมายความว่าตลาดให้มูลค่าบริษัทต่ำกว่ามูลค่าทางบัญชี Ricoh ที่อยู่ในภาวะนี้มานานจึงถูกจับตาว่าจะตอบคำขอของตลาดหลักทรัพย์และผู้ถือหุ้นอย่างไร
อีกด้านหนึ่ง Ricoh พยายามเปลี่ยนตัวเองเป็นบริษัทบริการดิจิทัลมาหลายปี ขณะที่ยังพึ่งเครื่องพิมพ์สำนักงานเป็นแหล่งกำไรหลัก ในธุรกิจนี้ Ricoh ใช้ ETRIA Co., Ltd. เป็นฐานผลิตชุดเครื่องยนต์หลัก (engine) ของ MFP และเครื่องพิมพ์ เพื่อขยายส่วนแบ่งตลาด โดย Oki Electric Industry เข้าร่วม ETRIA เมื่อเดือนตุลาคม 2025 การที่บอร์ดเปิดให้ทบทวนพอร์ตธุรกิจด้วย จึงเป็นสัญญาณว่าโครงสร้างธุรกิจของ Ricoh อาจเปลี่ยนไปหลังการทบทวน แต่ ณ วันนี้ยังไม่มีทิศทางใดถูกกำหนด
ผลต่อองค์กรไทย
Ricoh ทำธุรกิจในไทยผ่าน Ricoh (Thailand) Limited ซึ่งให้บริการเครื่องพิมพ์มัลติฟังก์ชันและบริการไอทีแก่องค์กร องค์กรที่ใช้เครื่องพิมพ์หรือบริการของ Ricoh ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแผนทันที แต่ควรเตรียมตัวดังนี้
- ตรวจสัญญาเช่าและสัญญาบริการ ดูระดับบริการ (SLA) ระยะเวลาการจัดหาอะไหล่และวัสดุสิ้นเปลือง และเงื่อนไขกรณีผู้ให้บริการโอนสัญญาหรือเปลี่ยนโครงสร้าง ก่อนต่อสัญญาระยะยาวรอบถัดไป
- ขอยืนยันราคาวัสดุสิ้นเปลืองและค่าบริการล่วงหน้า Ricoh ระบุเองว่าจะปรับราคาเพื่อชดเชยต้นทุนหน่วยความจำและวัสดุที่สูงขึ้น ซึ่งเป็นปัญหาเดียวกับที่กระทบราคาพีซีและเซิร์ฟเวอร์ อ่านเพิ่มเติมในบทวิเคราะห์ Memory Supercycle
- ลดการผูกติดกับระบบเดียว ระบบจัดการเอกสาร ระบบพิมพ์ผ่านบัตร และเวิร์กโฟลว์สแกนเอกสาร ควรส่งออกข้อมูลได้และเชื่อมกับเครื่องพิมพ์หลายยี่ห้อ เพื่อให้เปลี่ยนผู้ให้บริการได้หากจำเป็น
- ติดตามประกาศของ Ricoh ภายในปลายเดือนตุลาคม 2026 และระหว่างครึ่งหลังของปีงบประมาณ ซึ่งจะบอกทิศทางของบริษัทได้ชัดขึ้น ติดตามข่าวเครื่องพิมพ์ โน้ตบุ๊ก และอุปกรณ์สำหรับองค์กรได้ที่หมวดอุปกรณ์ IT
คำถามที่พบบ่อย
Ricoh ประกาศ Strategic Review เรื่องอะไร?
Ricoh ประกาศเมื่อ 6 ตุลาคม 2026 ว่าคณะกรรมการมีมติให้ทำ Strategic Review โดยให้กรรมการอิสระเป็นผู้นำ เพื่อประเมินกลยุทธ์และปัญหาสำคัญของบริษัทอย่างเป็นกลาง ครอบคลุมโครงสร้างกำไร พอร์ตธุรกิจ นโยบายทุน และการจัดสรรเงินทุน ผลการทบทวนจะเสนอต่อคณะกรรมการเพื่อตัดสินใจต่อไป
Strategic Review ของ Ricoh หมายความว่าจะขายกิจการหรือเปล่า?
ยังไม่มีข้อสรุป Ricoh ระบุว่ายังไม่ได้กำหนดมาตรการหรือทิศทางเชิงกลยุทธ์ใดใน Strategic Review และจะเปิดเผยข้อมูลเมื่อมีเรื่องที่ต้องแจ้ง แต่บอร์ดเขียนไว้ว่าจะพิจารณาทางเลือกที่ไปไกลกว่าการทำธุรกิจแบบเดิมต่อไป และขอบเขตรวมถึงพอร์ตธุรกิจกับนโยบายทุน
ทำไมผู้ถือหุ้นกดดัน Ricoh?
บอร์ดของ Ricoh ยอมรับเองว่าบริษัทพลาดเป้าหมายการเงินในแผนระยะกลางหลายรอบ มี PBR ต่ำกว่า 1 เท่ามานาน ROE ต่ำกว่าที่ผู้ถือหุ้นคาด และผลตอบแทนผู้ถือหุ้นแพ้ดัชนี TOPIX ทุกช่วงเวลา ในการประชุมผู้ถือหุ้นเดือนมิถุนายน 2026 ซีอีโอได้คะแนนเห็นชอบเพียง 55.69% จึงนำมาสู่ Strategic Review ครั้งนี้
องค์กรที่เช่าหรือใช้เครื่องพิมพ์ Ricoh ต้องทำอะไรไหม?
ยังไม่ต้องเปลี่ยนแผนทันที เพราะ Ricoh ยังไม่ได้ตัดสินใจมาตรการใดจาก Strategic Review แต่ควรตรวจเงื่อนไขสัญญาเช่าและสัญญาบริการ เช่น ระดับบริการ การจัดหาอะไหล่และวัสดุสิ้นเปลือง และเงื่อนไขเมื่อผู้ให้บริการเปลี่ยนแปลง และควรติดตามประกาศของ Ricoh ภายในปลายเดือนตุลาคม 2026
แหล่งอ้างอิง
- Announcement regarding the implementation of a Strategic Review led by independent Outside Directors — Ricoh
- Announcement regarding the implementation of a Strategic Review led by independent Outside Directors (PDF) — Ricoh
- Final Shareholder Voting Results (Extraordinary Report), 126th Ordinary General Meeting of Shareholders — Ricoh
- Quarterly Report: First Quarter ended June 30, 2026 — Ricoh
- Action to Implement Management that is Conscious of Cost of Capital and Stock Price — Japan Exchange Group
- About Ricoh Thailand — Ricoh (Thailand) Limited
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ