IMF เตือนเศรษฐกิจโลกเจอสามกระแส AI พลังงานแพง และหนี้สาธารณะ ก่อนประชุมที่กรุงเทพฯ

Kristalina Georgieva กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวสุนทรพจน์ "Navigating the Crosscurrents of a Changing World Economy" เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 เพื่อเปิดม่านการประชุมประจำปีของ IMF และกลุ่มธนาคารโลกที่กรุงเทพฯ ระหว่าง 12–18 ตุลาคม เธอระบุว่าเศรษฐกิจโลกเผชิญสามกระแสพร้อมกัน คือ AI ราคาพลังงานที่สูง และหนี้สาธารณะระดับสูงเป็นประวัติการณ์

สุนทรพจน์นี้เป็นการกำหนดวาระก่อนรัฐมนตรีคลังและผู้ว่าการธนาคารกลางของประเทศสมาชิก 191 ประเทศเดินทางมาไทย ตามกำหนดการของ IMF เวทีเปิดม่านจัดเวลา 13:00–14:00 น. ตามเวลากรุงเทพฯ โดยมี Tharman Shanmugaratnam ประธานาธิบดีสิงคโปร์ ร่วมเวที

ฉากหลัง: สงคราม เอลนีโญ และเอเชียที่ใหญ่ขึ้น

Georgieva เปรียบเทียบกับปี 1991 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพครั้งก่อน ตั้งแต่นั้นสัดส่วน GDP ของเอเชียแปซิฟิกในเศรษฐกิจโลกเพิ่มจาก 25% เป็น 43% แต่ฉากหลังของปี 2026 มีความไม่แน่นอนสูง มีสงครามในยูเครนที่เข้าปีที่ห้า สงครามในอ่าวเปอร์เซียที่เข้าเดือนที่แปด และปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ

IMF ระบุว่าเศรษฐกิจโลกเติบโตสม่ำเสมอนับจากฤดูใบไม้ผลิ แต่แตกต่างกันมาก ประเทศที่มีสงครามได้รับผลหนักที่สุด ประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานและมีพื้นที่นโยบายจำกัดได้รับผลเป็นจุด ๆ ส่วนการเติบโตที่สูงกว่ากระจุกอยู่ในประเทศที่เชื่อมโยงกับ AI

กระแสแรก: AI ที่ทั้งเร่งการเติบโตและกระจุกตัว

ฮาร์ดแวร์ AI และสินค้าเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องคิดเป็นมากกว่าหนึ่งในสิบของการค้าสินค้าโลกแล้ว และ IMF คาดว่าการลงทุนด้าน AI เทียบกับ GDP จะเท่าหรือเกินการลงทุนครั้งใหญ่ในอดีต อย่างทางรถไฟ โครงข่ายไฟฟ้า และโครงข่ายโทรคมนาคม การค้าที่เกี่ยวกับ AI กระจุกในไม่กี่ประเทศ คือสหรัฐฯ จีน และอินเดีย ส่วนอีกห้าในเจ็ดประเทศที่เหลือในสิบอันดับแรกเป็นผู้ผลิตในเอเชียที่ส่งออกชิปประมวลผล ชิปหน่วยความจำ เครื่องผลิตชิป และหุ่นยนต์

ในด้านบวก งานวิจัยของ IMF ชี้ว่าถ้าทำถูกวิธี AI อาจเพิ่มการเติบโตของโลกได้สูงสุดครึ่งจุดเปอร์เซ็นต์ต่อปี เช่น จาก 3% เป็น 3.5% เทียบเท่าการเพิ่มเศรษฐกิจขนาดอาเซียนเข้าไปในโลกภายในสิบปี แต่ AI ก็เสี่ยงทำให้ความเหลื่อมล้ำระหว่างประเทศถ่างขึ้นเพราะข้ามเศรษฐกิจส่วนใหญ่ไป IMF ยังเตือนว่าการกระจุกตัวด้าน AI ในตลาดการเงิน กำไรบริษัทที่สูงและราคาหุ้นที่แพง หนี้ของผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ (hyperscaler) และการถือหุ้นสหรัฐฯ ทั่วโลกที่สูง อาจทำให้ปัญหาในภาคเดียวลามเป็นวิกฤตการเงินวงกว้าง

กระแสที่สอง: พลังงานแพงและดอกเบี้ยที่สูงขึ้น

IMF ระบุว่ากำลังกลั่นน้ำมันทั่วโลกขาดแคลน ทำให้ส่วนต่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปกับน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นราว 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และราคาดีเซลขายปลีกสูงเป็นประวัติการณ์ การส่งก๊าซธรรมชาติจากอ่าวเปอร์เซียติดขัด ทางเลือกขนส่ง LNG มีจำกัดขณะที่ช่องแคบฮอร์มุซยังถูกคุกคาม และราคาซื้อขายล่วงหน้าของน้ำมันดิบเบรนต์สะท้อนว่าราคาจะสูงไปจนถึงปี 2027 ฤดูหนาวในซีกโลกเหนือและการเติมคลังสำรองอาจดันราคาเพิ่มอีก

พลังงานที่แพงขึ้นดันเงินเฟ้อ ดอกเบี้ยนโยบาย และอัตราผลตอบแทนพันธบัตร พันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปีของสหรัฐฯ เยอรมนี และญี่ปุ่น ขึ้นไปสูงสุดนับจากปี 2007, 2009 และ 1996 ตามลำดับ และเงินเฟ้อของสหรัฐฯ สูงกว่าเป้าหมายมานานกว่า 5 ปีครึ่ง