กกพ. เตรียมกติกาไฟฟ้า Data Center ทั้ง Direct PPA และค่าใช้โครงข่าย ปรับขั้นตอนยื่นบีโอไอ
กกพ. เตรียมกลไกไฟฟ้าสำหรับ Data Center ทั้ง Direct PPA, Green Tariff และค่าใช้โครงข่าย รับฟังร่างใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าถึง 18 ตุลาคม 2026 และไม่ต้องขอหนังสือยืนยันก่อนยื่นบีโอไอแล้ว
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- สำนักงาน กกพ. ประกาศในเดือนตุลาคม 2026 ว่าผู้ขอส่งเสริมการลงทุนกิจการ Data Center ยื่นต่อบีโอไอได้โดยตรง ไม่ต้องขอหนังสือยืนยันจากสำนักงาน กกพ. ก่อน
- การเปลี่ยนแปลงนี้ตามประกาศบีโอไอ ส. 3/2569 ลงวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 ซึ่งยกเลิกประกาศ ส. 2/2569 และให้โครงการผ่านคณะอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการ Data Center แทน
- เลขาธิการสำนักงาน กกพ. ระบุว่ากำลังเตรียมกลไก Direct PPA, Green Tariff, ค่าใช้โครงข่าย การเชื่อมต่อระบบ บริการเสริมความมั่นคง และการคุ้มครองผู้ใช้ไฟฟ้า โดยผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไปต้องไม่แบกรับต้นทุนที่ไม่เหมาะสม
- Baker McKenzie สรุปว่า กกพ. เปิดรับฟังความคิดเห็นร่างหลักเกณฑ์ที่เพิ่มใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center ถึง 18 ตุลาคม 2026 ผู้ขอต้องส่งแผนการใช้ไฟฟ้า ไฟฟ้าสำรอง BCP และแผนความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (สำนักงาน กกพ.) ออกประกาศในเดือนตุลาคม 2026 ว่าผู้ที่ต้องการขอรับการส่งเสริมการลงทุนจากบีโอไอสำหรับกิจการ Data Center ยื่นคำขอต่อบีโอไอได้โดยตรง โดยไม่ต้องขอหนังสือยืนยันจากสำนักงาน กกพ. ก่อนอีกต่อไป ประกาศนี้ออกมาหลังจาก กกพ. เปิดเวทีเสวนาเรื่อง AI กับ Data Center เมื่อปลายเดือนกันยายน และอยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็นร่างหลักเกณฑ์ใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center
สามเรื่องนี้รวมกันคือภาพของกติกาไฟฟ้าสำหรับ Data Center ในไทยที่กำลังเปลี่ยน ทั้งขั้นตอนการขอส่งเสริมการลงทุน ช่องทางซื้อไฟฟ้าสะอาด และผู้ที่จะรับผิดชอบต้นทุนระบบไฟฟ้า
ขั้นตอนยื่นบีโอไอเปลี่ยนสองครั้งในปีเดียว
ตามประกาศของสำนักงาน กกพ. ขั้นตอนขอส่งเสริมการลงทุนกิจการ Data Center เปลี่ยนแปลงในปี 2026 ดังนี้
- 30 มีนาคม 2026 บีโอไอออกประกาศ ส. 2/2569 แก้ไขบัญชีประเภทกิจการที่ให้การส่งเสริม โดยกำหนดให้กิจการ Data Center ต้องได้รับหนังสือยืนยันจากสำนักงาน กกพ. ก่อนยื่นคำขอ มีผลกับคำขอตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม 2026
- 15 กรกฎาคม 2026 บีโอไอออกประกาศ ส. 3/2569 ยกเลิกประกาศ ส. 2/2569 และกำหนดให้ผู้ขอรับการส่งเสริมกิจการ Data Center ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการบีโอไอมอบหมายให้กลั่นกรองโครงการ Data Center ก่อนยื่นคำขอ
- ตุลาคม 2026 สำนักงาน กกพ. ประกาศให้ผู้ขอรับการส่งเสริมยื่นคำขอต่อบีโอไอตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนของบีโอไอได้เลย โดยไม่ต้องขอหนังสือยืนยันจากสำนักงาน กกพ. ประกาศลงนามโดย ดร.พูลพัฒน์ ลีสมบัติไพบูลย์ เลขาธิการสำนักงาน กกพ.
กกพ. เตรียมกลไกอะไรบ้าง
เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2026 สำนักงาน กกพ. จัดเวทีเสวนา Foresight AGE (AI, Geopolitics and Energy) ครั้งที่ 2 ภายใต้หัวข้อ "AI & Data Center" ที่โรงแรมโวโค กรุงเทพฯ สุรวงศ์ โดยนายนรินทร์ โอภามุรธาวงศ์ กรรมการ กกพ. กล่าวเปิดงาน
ดร.พูลพัฒน์ ระบุว่า Data Center เป็นผู้ใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ที่ต้องการไฟฟ้ามั่นคงและคุณภาพสูงต่อเนื่อง ขณะที่ผู้ประกอบการระดับโลกมีเป้าหมายพลังงานสะอาดและ Net Zero ที่ชัดเจน การกำกับดูแลจึงต้องสร้างสมดุลระหว่างความมั่นคงของระบบไฟฟ้า ต้นทุนพลังงานที่แข่งขันได้และเป็นธรรม และการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด กกพ. จึงเตรียมกลไกที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
| กลไก | หมายถึง |
|---|---|
| Direct PPA | การซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตไฟฟ้าสะอาดกับผู้ใช้ไฟรายใหญ่ ผ่านโครงข่ายของการไฟฟ้า |
| Green Tariff | อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน |
| ค่าใช้โครงข่าย | ค่าบริการที่ผู้ใช้ Direct PPA จ่ายเมื่อส่งไฟผ่านระบบสายส่งและสายจำหน่าย |
| การเชื่อมต่อระบบ | เงื่อนไขการเชื่อมโหลดขนาดใหญ่เข้ากับระบบไฟฟ้า |
| บริการเสริมความมั่นคง | บริการที่ช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า |
| การคุ้มครองผู้ใช้ไฟฟ้า | การดูแลสิทธิและประโยชน์ของผู้ใช้ไฟฟ้า |
"โจทย์ของ AI และ Data Center ไม่ได้อยู่เพียงว่าเราจะดึงดูดเงินลงทุนได้มากเพียงใด แต่ต้องตอบให้ได้ว่า ประเทศและประชาชนจะได้รับประโยชน์อะไร ใครควรรับผิดชอบต้นทุนที่เกิดขึ้น" ดร.พูลพัฒน์ กล่าว และย้ำว่าผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไปต้องไม่แบกรับต้นทุนที่ไม่เหมาะสม
ด้านนายนรินทร์เสนอกรอบ "National Interest Test" สำหรับพิจารณาโครงการสำคัญในอนาคต 3 มิติ คือ Strategic Contribution คุณค่าเชิงยุทธศาสตร์และความสามารถในการแข่งขันของประเทศ, Credible Commitment ความชัดเจนและความยั่งยืนของพันธกรณีการลงทุน และ National Benefit ประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมระยะยาว พร้อมระบุว่าความสำเร็จไม่ควรวัดจากจำนวนเมกะวัตต์หรือมูลค่าการลงทุนระยะสั้นเท่านั้น งานนี้มีผู้แทนจาก Google, Huawei, Accenture, Arup, ADB, Bain & Company, BCG, สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.), การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และ ปตท. ร่วมแลกเปลี่ยน
ร่างใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center
สำนักงานกฎหมาย Baker McKenzie สรุปว่า กกพ. เปิดรับฟังความคิดเห็นร่างหลักการที่จะเพิ่มใบอนุญาตประเภทใหม่ คือ ใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center (Data Center Electricity Distribution License) ระหว่างวันที่ 19 กันยายน ถึง 18 ตุลาคม 2026 เพื่อรองรับนโยบายนำร่อง Direct PPA สำหรับ Data Center ผ่านการเปิดให้บุคคลที่สามใช้โครงข่าย (Third Party Access) ที่คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติเห็นชอบ สาระสำคัญตามสรุปดังกล่าวมีดังนี้
- นิยาม Data Center คือผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีอาคารหรือสถานที่ซึ่งติดตั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เพื่อจัดเก็บ ประมวลผล โฮสต์ ส่ง หรือรับข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์
- ผู้ขอใบอนุญาตต้องส่งแผนการใช้ไฟฟ้า รูปแบบการใช้ไฟ (load profile) ระบบไฟฟ้าสำรอง แผนการลงทุน แผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ และแผนความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
- ผู้ที่จำหน่ายไฟให้ Data Center อยู่แล้วต้องยื่นขอใบอนุญาตใหม่ภายใน 180 วันหลังหลักเกณฑ์มีผล
ประเด็นนี้ต่อเนื่องจากมติบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์เมื่อ 1 ตุลาคม 2026 ที่แบ่ง Data Center เป็น 5 ประเภทตามการใช้ไฟฟ้าและกำหนดค่าไฟ 2 อัตรา อ่านรายละเอียดได้ในบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์เคาะแบ่ง 5 ประเภทตามการใช้ไฟ
ผลต่อองค์กรไทย
- ผู้ลงทุน Data Center ยื่นขอส่งเสริมต่อบีโอไอได้โดยตรงแล้ว แต่ต้องผ่านการกลั่นกรองของคณะอนุกรรมการเฉพาะของบีโอไอ ควรเตรียมข้อมูลการใช้ไฟฟ้าและแหล่งพลังงานไว้ตั้งแต่ต้น เพราะเป็นประเด็นที่ทั้งบีโอไอและ กกพ. ให้ความสำคัญ
- ผู้ให้บริการ Data Center และผู้จำหน่ายไฟฟ้า ข้อกำหนดตามร่างใบอนุญาตครอบคลุมทั้งแผนไฟฟ้าสำรอง แผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ และแผนความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ฝ่ายไอทีและฝ่ายวิศวกรรมควรทบทวนเอกสารเหล่านี้ให้เป็นปัจจุบัน และส่งความเห็นภายในกำหนดหากได้รับผลกระทบ
- องค์กรที่ใช้บริการ Colocation หรือคลาวด์ เมื่อกลไก Direct PPA และ Green Tariff ใช้ได้จริง ผู้ให้บริการจะมีทางเลือกซื้อไฟฟ้าสะอาดมากขึ้น องค์กรที่มีเป้าหมาย Net Zero ควรสอบถามผู้ให้บริการถึงแหล่งไฟฟ้าและหลักฐานการใช้พลังงานหมุนเวียน เพื่อใช้ในรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
- ผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไปและภาคธุรกิจ หลักการที่ กกพ. ประกาศชัดว่าผู้ใช้ไฟทั่วไปต้องไม่แบกรับต้นทุนที่ไม่เหมาะสม ทำให้การกำหนดค่าใช้โครงข่ายและบริการเสริมความมั่นคงเป็นเรื่องที่ควรติดตาม เพราะส่งผลต่อโครงสร้างค่าไฟในระยะยาว
คำถามที่พบบ่อย
ขอส่งเสริมการลงทุน Data Center ต้องขอหนังสือยืนยันจาก กกพ. หรือไม่?
ไม่ต้องแล้ว สำนักงาน กกพ. ประกาศในเดือนตุลาคม 2026 ว่าผู้ประสงค์ขอรับการส่งเสริมยื่นคำขอต่อบีโอไอได้โดยตรงตามหลักเกณฑ์ของบีโอไอ เพราะประกาศบีโอไอ ส. 3/2569 ลงวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 ยกเลิกเงื่อนไขเดิมและให้โครงการผ่านความเห็นชอบของคณะอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการ Data Center แทน
Direct PPA คืออะไร?
Direct PPA คือสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตไฟฟ้า เช่น โซลาร์ฟาร์ม กับผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ เช่น Data Center โดยส่งไฟฟ้าผ่านระบบโครงข่ายของการไฟฟ้าภายใต้หลักการเปิดให้บุคคลที่สามใช้โครงข่าย (Third Party Access) และจ่ายค่าใช้โครงข่ายตามที่หน่วยงานกำกับกำหนด
ใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center คืออะไร?
ตามสรุปของ Baker McKenzie ร่างหลักเกณฑ์ของ กกพ. จะเพิ่มใบอนุญาตประเภทใหม่สำหรับผู้จำหน่ายไฟฟ้าให้ Data Center ผู้ขอต้องส่งแผนการใช้ไฟฟ้า รูปแบบการใช้ไฟ (load profile) ระบบไฟฟ้าสำรอง แผนการลงทุน แผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ และแผนความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ผู้ที่จำหน่ายไฟให้ Data Center อยู่แล้วต้องขอใบอนุญาตภายใน 180 วันหลังหลักเกณฑ์มีผล
กกพ. รับฟังความคิดเห็นเรื่องใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าสำหรับ Data Center ถึงเมื่อไร?
Baker McKenzie ระบุว่าการรับฟังความคิดเห็นร่างหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีถึงวันที่ 18 ตุลาคม 2026 ผู้เกี่ยวข้องควรตรวจสอบรายละเอียดและช่องทางแสดงความเห็นที่เว็บไซต์ของสำนักงาน กกพ.
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง การยื่นขอรับการส่งเสริมการลงทุน สำหรับกิจการ Data Center — สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
- “กกพ.” เปิดเวที “Foresight AGE Dialogue: AI, Data Center and Energy” — สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
- Thailand: ERC Proposes Data Center Licensing — Baker McKenzie
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ