บอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์เคาะแบ่ง 5 ประเภทตามการใช้ไฟ ค่าไฟ 2 อัตรา และกำหนดเป็นอาคารเฉพาะ

คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ หรือบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ ประชุมครั้งที่ 3/2569 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2026 เห็นชอบแบ่งดาต้าเซ็นเตอร์ในไทยเป็น 5 ประเภทตามปริมาณการใช้ไฟฟ้า กำหนดหลักการคิดค่าไฟฟ้าเป็น 2 อัตราโดยให้พลังงานสะอาดถูกกว่า และกำหนดให้ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นประเภทอาคารเฉพาะตามกฎหมายควบคุมอาคาร

การประชุมมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธาน ตัวเลขอัตราค่าไฟและรายละเอียดของแต่ละประเภทจะสรุปในสัปดาห์ถัดไป ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีภายใน 1 เดือน นับเป็นครั้งแรกที่ไทยจะมีกติกากลางสำหรับกิจการที่ก่อนหน้านี้ต้องขออนุญาตแยกกับหลายหน่วยงาน

มติ 1 ตุลาคม: 5 ประเภท ค่าไฟ 2 อัตรา และอาคารประเภทเฉพาะ

นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เปิดเผยหลังการประชุมว่า เดิมมีข้อเสนอให้แบ่งดาต้าเซ็นเตอร์เป็น 3 ประเภท ตนเสนอ 8 ประเภท และที่ประชุมสรุปที่ 5 ประเภทเพื่อให้กำกับดูแลได้ชัดเจน พร้อมให้บรรจุเป้าหมาย Net Zero ไว้ในเกณฑ์การประกอบกิจการ ฐานเศรษฐกิจรายงานช่วงการใช้ไฟฟ้าของแต่ละประเภทไว้ดังนี้

มติสำคัญอีกสองเรื่องมีดังนี้

• ค่าไฟฟ้า 2 อัตรา อัตราค่าไฟฟ้าของดาต้าเซ็นเตอร์จะเป็นไปตามประเภทผู้ใช้ไฟฟ้าประเภท 9 ตามมติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) และแบ่งเป็นสองอัตรา ผู้ที่ซื้อไฟฟ้าพลังงานสะอาดผ่านระบบ Direct PPA หรือใช้พลังงานหมุนเวียนจะได้อัตราพิเศษ ส่วนผู้ที่ใช้ไฟฟ้าจากระบบปกติซึ่งผลิตจากก๊าซธรรมชาติจะมีต้นทุนสูงกว่า
• ประเภทอาคารเฉพาะ นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ระบุว่ากฎหมายจะใช้คำว่าดาต้าเซ็นเตอร์เป็นประเภทอาคารของตัวเอง แทนการจัดรวมในกลุ่มอาคารขนาดใหญ่ คณะอนุกรรมการด้านโยธาและผังเมืองจะประชุมวันที่ 6 ตุลาคม 2026 เพื่อกำหนดเกณฑ์ความปลอดภัย การออกแบบโครงสร้าง การสำรองน้ำ และการเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงสำรอง เบื้องต้นอาคารที่เป็นที่ตั้งจะต้องติดป้ายระบุว่าเป็นดาต้าเซ็นเตอร์

สำหรับผู้ประกอบการที่ก่อสร้างหรือเปิดบริการไปแล้ว หากไม่ตรงกับเกณฑ์ใหม่ รัฐบาลจะกำหนดระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน (Transition Period) ให้ปรับตัว

กระทรวงดีอีระบุว่าการรวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ คืบหน้าเกือบครบแล้ว โดยนับดาต้าเซ็นเตอร์ที่เปิดใช้งานได้ 26 แห่ง ส่วนที่เหลืออยู่ระหว่างก่อสร้าง ขอใช้ไฟฟ้า สร้างเสร็จแต่ยังไม่เปิด หรือกำลังขออนุญาต เมื่อข้อมูลครบจะจัดทำเป็น Dashboard แสดงที่ตั้งและปริมาณการใช้ทรัพยากร เช่น น้ำและไฟฟ้า และเผยแพร่ต่อสาธารณะ

ลำดับเหตุการณ์: จากสั่งชะลอ 166 โครงการ ถึงเกณฑ์ที่กำลังจะเข้า ครม.

ในการประชุมนัดแรก นายเอกนิติย้ำว่าไทยไม่ได้ต้องการปิดกั้นการลงทุนจากต่างประเทศ แต่จะเปลี่ยนจากการอนุมัติแยกรายหน่วยงานมาเป็นการวางยุทธศาสตร์ร่วมกันระดับประเทศ และสำหรับโครงการในอนาคตจะออกแบบระบบให้นักลงทุนแข่งขันยื่นข้อเสนอ (Pitching) ว่าจะสร้างประโยชน์ต่อประเทศอย่างไร

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

ก่อนหน้านี้ไทยไม่มีนิยามทางกฎหมายของดาต้าเซ็นเตอร์โดยตรง กรุงเทพธุรกิจรายงานว่าผู้ประกอบการมักขออนุญาตภายใต้ประเภทอื่น เช่น คลังสินค้า ทำให้รัฐมองไม่เห็นภาพรวมของธุรกิจ ตัวเลขที่ต่างกันระหว่าง 35 โครงการที่รายงานเมื่อต้นเดือนกันยายน กับ 26 แห่งที่นับได้หลังบูรณาการข้อมูล สะท้อนว่าฐานข้อมูลของรัฐเองยังอยู่ระหว่างการตรวจทาน

แรงกดดันหลักมาจากพลังงาน นายพลพีร์ระบุว่าธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ในไทยจะมีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงถึง 20,000 เมกะวัตต์ การแยกอัตราค่าไฟและการผูกแรงจูงใจกับพลังงานสะอาดจึงเป็นเครื่องมือที่รัฐใช้ทั้งคุมภาระต่อระบบไฟฟ้าและผลักดันเป้าหมาย Net Zero

ประเด็นที่องค์กรทั่วไปไม่ควรมองข้ามคือขอบเขตของกติกา บอร์ดระบุตั้งแต่นัดแรกว่าจะครอบคลุมทั้งดาต้าเซ็นเตอร์เชิงพาณิชย์หรือ Colocation และดาต้าเซ็นเตอร์ที่องค์กรดำเนินการเอง (Private Data Center) และเกณฑ์จะใช้กับทั้งรายที่เปิดแล้ว รายที่กำลังก่อสร้าง และรายใหม่ เรื่องนี้จึงไม่ได้กระทบเฉพาะผู้ให้บริการรายใหญ่จากต่างประเทศ

สิ่งที่องค์กรไทยควรทำ

• ตรวจขนาดการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลตนเอง องค์กรที่มีดาต้าเซ็นเตอร์หรือห้องเซิร์ฟเวอร์ขนาดใหญ่ควรรู้ค่า Facility Load ของตน หากถึง 0.5 เมกะวัตต์ควรเตรียมข้อมูลที่ตั้ง การใช้ไฟฟ้า น้ำ และเชื้อเพลิงสำรองไว้สำหรับการจดแจ้ง
• สอบถามผู้ให้บริการ Colocation และ Cloud ในประเทศ ถามว่าอัตราค่าไฟฟ้าใหม่และเกณฑ์อาคารจะกระทบราคาบริการหรือไม่ และสัญญาปัจจุบันเปิดให้ส่งผ่านต้นทุนพลังงานมายังลูกค้าได้เพียงใด
• เผื่อเวลาสำหรับโครงการใหม่ โครงการสร้างหรือขยายศูนย์ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับอนุญาตควรวางแผนโดยคำนึงถึงมติชะลอชั่วคราวและเกณฑ์ที่ยังไม่ประกาศ
• วางแผนแหล่งพลังงานสะอาด เมื่อหลักการคือไฟฟ้าพลังงานสะอาดได้อัตราถูกกว่า การศึกษาทางเลือกอย่าง Direct PPA ตั้งแต่ตอนนี้จะช่วยให้ตัดสินใจได้เร็วเมื่ออัตราประกาศ
• ติดตามประกาศฉบับสุดท้าย รายละเอียดที่รายงานขณะนี้ยังเป็นมติในหลักการ ตัวเลขอัตราค่าไฟ นิยามของแต่ละประเภท และระยะเวลาเปลี่ยนผ่านอาจเปลี่ยนได้ก่อนผ่านคณะรัฐมนตรี