สธ.–สปสช. ขยายงบปฐมภูมิ 2570 ไป 108 อำเภอ ดูแล 10.6 ล้านคน หลังนำร่องแก้ปัญหาได้ 85%
สธ.–สปสช. แถลง 19 ต.ค. 2026 ขยายงบปฐมภูมิ 2570 รูปแบบใหม่ไป 108 อำเภอใน 76 จังหวัด ดูแล 10.6 ล้านคน จัดสรร 500 บาทต่อประชากร หลังนำร่อง 97 แห่งแก้ปัญหาได้ 85.3%
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- ปลัดกระทรวงสาธารณสุขแถลงเมื่อ 19 ตุลาคม 2026 ว่าปีงบประมาณ 2570 จะขยายงบปฐมภูมิ 2570 รูปแบบใหม่ไปยัง 108 อำเภอใน 76 จังหวัด ครอบคลุมประชากร 10,647,227 คน
- ในจำนวนนี้เป็นสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 7.17 ล้านคน และสิทธิอื่น 3.47 ล้านคน โดย สปสช. จะจัดสรรงบให้ 500 บาทต่อประชากร ส่วนหนึ่งเหมาจ่าย อีกส่วนจัดสรรตามประสิทธิภาพและผลลัพธ์
- โครงการนำร่องปี 2569 ในหน่วยบริการปฐมภูมิต้นแบบ 97 แห่งใน 12 เขตสุขภาพ ลดเวลาให้คำปรึกษาเฉลี่ยจาก 13 นาทีเหลือ 8 นาที และแก้ปัญหาสุขภาพเบื้องต้นได้ ร้อยละ 85.3 โดยไม่ต้องไปโรงพยาบาล
- บอร์ด สปสช. เห็นชอบเมื่อ 7 ตุลาคม 2026 ให้ปรับเกลี่ยงบบัตรทองเป็นงบปฐมภูมิ 2570 ของพื้นที่เป้าหมาย เช่น PPB 173 บาท PPFS 62 บาท และ DM/HT 20 บาทต่อประชากร กับงบ PCC 153 ล้านบาท
กระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) แถลงเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2026 ว่าจะขยายงบปฐมภูมิ 2570 รูปแบบใหม่ไปยัง 108 อำเภอใน 76 จังหวัด ครอบคลุมประชากร 10,647,227 คน โดย สปสช. จัดสรร 500 บาทต่อประชากร หลังโครงการนำร่อง 97 แห่งแก้ปัญหาสุขภาพเบื้องต้นได้ร้อยละ 85.3 โดยไม่ต้องไปโรงพยาบาล
ผู้แถลงคือ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข หลังเป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาระบบและกำกับติดตามการเข้าถึงบริการปฐมภูมิ สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค ครั้งที่ 2/2569 ที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป้าหมายที่กระทรวงวางไว้คือให้ประชาชนทุกคนมี "หมอประจำตัวและทีมสุขภาพ" ดูแลต่อเนื่องใกล้บ้าน
ผลนำร่องบริการปฐมภูมิปี 2569 ใน 97 หน่วยบริการ
ก่อนขยาย กระทรวงสาธารณสุขทดลองบริการปฐมภูมิแบบใหม่ในหน่วยบริการปฐมภูมิต้นแบบ 97 แห่งใน 12 เขตสุขภาพตลอดปี 2569 องค์ประกอบของบริการมี 5 ส่วน
- สายด่วนแพทย์
- การให้คำปรึกษาผ่าน LINE OA
- ทะเบียนประวัติสุขภาพดิจิทัล (MOPH-PHR)
- แผนดูแลรายบุคคลสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
- การออกเยี่ยมบ้านเชิงรุก
ตัวเลขที่กระทรวงรายงานจากการนำร่องมีดังนี้
| ตัวชี้วัด | ผลที่กระทรวงรายงาน |
|---|---|
| เวลาให้คำปรึกษาเฉลี่ยทางโทรศัพท์และ LINE OA | ลดจาก 13 นาที เหลือ 8 นาที |
| ปัญหาสุขภาพเบื้องต้นที่แก้ได้โดยไม่ต้องไปโรงพยาบาล | ร้อยละ 85.3 |
| ค่าเดินทาง เวลา และค่าใช้จ่ายที่ประชาชนประหยัดได้ | ประมาณ 4.87–9.26 ล้านบาท |
กระทรวงระบุว่าการให้คำปรึกษาทางไกลช่วยลดความแออัดของโรงพยาบาล และเพิ่มเวลาให้บุคลากรดูแลผู้ป่วยที่จำเป็นมากกว่า ประกาศไม่ได้บอกจำนวนครั้งที่ให้คำปรึกษาหรือวิธีคำนวณมูลค่าที่ประหยัดได้ ตัวเลขช่วง 4.87–9.26 ล้านบาทจึงควรอ่านเป็นการประมาณของกระทรวง
งบปฐมภูมิ 2570 ขยายไปที่ไหนและเงินมาจากไหน
ปีงบประมาณ 2570 ซึ่งเริ่ม 1 ตุลาคม 2026 กระทรวงจะขยายการบริหารงบบริการปฐมภูมิรูปแบบใหม่ไปยังพื้นที่เป้าหมาย 108 อำเภอใน 76 จังหวัด ประชากร 10,647,227 คนแบ่งเป็นสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) 7.17 ล้านคน และสิทธิอื่น 3.47 ล้านคน ประกาศยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่ออำเภอ
เงินมาจากการปรับเกลี่ยงบกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติปี 2570 ซึ่งบอร์ด สปสช. เห็นชอบในการประชุมครั้งที่ 10/2569 เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026 ตามกรอบพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ 3 ปี (ปีงบประมาณ 2570–2572) รายการที่ย้ายมาสนับสนุนพื้นที่เป้าหมายมีดังนี้
| รายการงบ | อัตราหรือวงเงิน | กลุ่มประชากร |
|---|---|---|
| สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคพื้นฐาน (PPB) | 173 บาทต่อประชากร | ทุกสิทธิ |
| สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค จ่ายตามรายการบริการ (PPFS) | 62 บาทต่อประชากร | ทุกสิทธิ |
| ควบคุม ป้องกัน และรักษาเบาหวาน–ความดันโลหิตสูง (DM/HT) | 20 บาทต่อประชากร | เฉพาะสิทธิบัตรทอง |
| บริการในระดับปฐมภูมิ (PCC) | 153 ล้านบาท | — |
| ผู้ป่วยนอก (OP) และสร้างเสริมสุขภาพ (PP) ส่วนเพิ่มจากปี 2569 | เฉพาะของ สป.สธ. หลังหักเงินเดือน | — |
จากนั้น สปสช. จะจัดสรรงบให้พื้นที่เป้าหมาย 500 บาทต่อประชากร ส่วนหนึ่งเหมาจ่าย อีกส่วนจัดสรรตามประสิทธิภาพและผลลัพธ์ บอร์ด สปสช. มอบให้คณะอนุกรรมการด้านปฐมภูมิพิจารณาวงเงิน หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขการเบิกจ่าย และให้ สปสช. ออกประกาศโดยมีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2026
หน่วยบริการต้องแยกบัญชีงบปฐมภูมิ 2570
เงื่อนไขใหม่ที่กระทรวงระบุชัดคือหน่วยบริการในพื้นที่เป้าหมายต้องแยกบัญชีรับค่าบริการสาธารณสุขกรณีงบบริการปฐมภูมิ เพื่อให้บริหาร ควบคุมกำกับ และจัดเก็บข้อมูลการเงินได้เป็นระบบ ข้อนี้หมายความว่าโรงพยาบาลและหน่วยบริการในพื้นที่ต้องติดตามรายรับจากงบปฐมภูมิ 2570 แยกจากรายรับส่วนอื่น ซึ่งจำเป็นเมื่อเงินส่วนหนึ่งจ่ายตามผลลัพธ์
ทำไมงบปฐมภูมิ 2570 สำคัญ
งบปฐมภูมิ 2570 เป็นการเปลี่ยนวิธีจ่ายเงินมากกว่าการตั้งงบก้อนใหม่ ตามมติบอร์ด สปสช. เงินมาจากการปรับเกลี่ยรายการเดิมหลายรายการ ทั้ง PPB PPFS DM/HT PCC และส่วนเพิ่มของงบ OP กับ PP มารวมจ่ายให้พื้นที่เป้าหมายเป็นอัตรา 500 บาทต่อประชากร และผูกส่วนหนึ่งกับประสิทธิภาพและผลลัพธ์ รายได้ของหน่วยบริการในพื้นที่เหล่านี้จึงขึ้นกับผลการดูแลมากขึ้น
ตัวเลขนำร่องที่กระทรวงยกมาสนับสนุนการขยายเป็นตัวชี้วัดด้านการเข้าถึงและความแออัด คือเวลาให้คำปรึกษาและสัดส่วนปัญหาที่จบได้โดยไม่ต้องไปโรงพยาบาล ประกาศไม่ได้รายงานผลด้านการควบคุมโรคเรื้อรัง ซึ่งเป็นหนึ่งในองค์ประกอบของโครงการ จึงยังเป็นสิ่งที่ต้องติดตามเมื่อขยายไป 108 อำเภอ ผู้อ่านดูมติอื่นของบอร์ดในการประชุมเดียวกันได้ที่ข่าวบอร์ด สปสช. เคาะงบบัตรทองปี 2570
ผลต่อองค์กรไทย
- โรงพยาบาลชุมชนและหน่วยบริการปฐมภูมิในพื้นที่เป้าหมาย ควรเตรียมระบบบัญชีแยกรายรับงบปฐมภูมิ 2570 ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ และติดตามประกาศหลักเกณฑ์การจ่ายตามผลลัพธ์ของ สปสช. ที่จะกำหนดว่าตัวชี้วัดใดมีผลต่อรายได้
- ผู้ให้บริการระบบสารสนเทศโรงพยาบาลและ HealthTech มีโจทย์ชัดจากองค์ประกอบของโครงการ ทั้งสายด่วน การให้คำปรึกษาผ่าน LINE OA และทะเบียนประวัติสุขภาพดิจิทัล MOPH-PHR งานเชื่อมข้อมูลและรายงานผลลัพธ์จะเป็นความต้องการของหน่วยบริการ
- โรงพยาบาลเอกชนและคลินิกที่เป็นคู่สัญญาบัตรทอง ควรถาม สปสช. เขตว่าพื้นที่ของตนอยู่ใน 108 อำเภอหรือไม่ เพราะวิธีจัดสรรงบปฐมภูมิในพื้นที่เป้าหมายอาจต่างจากพื้นที่อื่น
- ฝ่ายบุคคลขององค์กรที่มีพนักงานในต่างจังหวัด ติดตามได้ว่าบริการปรึกษาทางไกลของหน่วยบริการใกล้บ้านเปิดให้คนทุกสิทธิในพื้นที่เป้าหมายใช้แค่ไหน และติดตามข่าวนโยบายสาธารณสุขอื่นได้ที่หมวดสุขภาพ
คำถามที่พบบ่อย
งบปฐมภูมิ 2570 รูปแบบใหม่ใช้ที่ไหนบ้าง?
กระทรวงสาธารณสุขระบุว่างบปฐมภูมิ 2570 รูปแบบใหม่จะขยายไปยังพื้นที่เป้าหมาย 108 อำเภอใน 76 จังหวัด ครอบคลุมประชากร 10,647,227 คน ประกาศยังไม่ได้ระบุรายชื่ออำเภอ ส่วนปี 2569 ใช้นำร่องในหน่วยบริการปฐมภูมิต้นแบบ 97 แห่งใน 12 เขตสุขภาพ
สปสช. จัดสรรงบปฐมภูมิ 2570 คนละเท่าไร?
ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุข สปสช. จะจัดสรรงบปฐมภูมิ 2570 ให้พื้นที่เป้าหมาย 500 บาทต่อประชากร ส่วนหนึ่งจ่ายแบบเหมาจ่าย และอีกส่วนจัดสรรตามประสิทธิภาพและผลลัพธ์ของหน่วยบริการ โดยเงินมาจากการปรับเกลี่ยงบกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติปีงบประมาณ 2570
ผลนำร่องบริการปฐมภูมิปี 2569 เป็นอย่างไร?
ผลนำร่องที่กระทรวงสาธารณสุขใช้สนับสนุนการขยายงบปฐมภูมิ 2570 คือการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์และ LINE OA ในหน่วยบริการต้นแบบ 97 แห่ง ซึ่งลดเวลาให้คำปรึกษาเฉลี่ยจาก 13 นาทีเหลือ 8 นาที แก้ปัญหาสุขภาพเบื้องต้นได้ร้อยละ 85.3 และช่วยประชาชนประหยัดค่าเดินทาง เวลา และค่าใช้จ่ายรวมประมาณ 4.87–9.26 ล้านบาท
หน่วยบริการต้องเปลี่ยนอะไรเมื่อได้งบปฐมภูมิ 2570?
กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้หน่วยบริการในพื้นที่เป้าหมายแยกบัญชีรับค่าบริการสาธารณสุขกรณีงบบริการปฐมภูมิ เพื่อให้บริหาร ควบคุมกำกับ และเก็บข้อมูลการเงินได้ชัดเจน ส่วนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเบิกจ่าย บอร์ด สปสช. มอบให้คณะอนุกรรมการด้านปฐมภูมิพิจารณาและให้ สปสช. ออกประกาศ
แหล่งอ้างอิง
- สธ.- สปสช. อัดฉีดงบปฐมภูมิปี 2570 ปักหมุด 108 อำเภอ 76 จังหวัด หลังผลนำร่องชี้ ประชาชน 85% รักษาจบโดยไม่ต้องไป รพ. ช่วยประหยัดเงินนับล้าน — สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- เปิดมติบอร์ด สปสช. 7 ต.ค. 69 เคาะโอนงบ OP-PP ล่วงหน้า 25% ให้หน่วยบริการ — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- สปสช.12กระทรวงสาธารณสุข13
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ