น้ำมันพืชใช้แล้ว SAF: 8 บริษัทกลุ่ม ปตท. ลงนามรวบรวม UCO ผลิตเชื้อเพลิงและปิโตรเคมีชีวภาพ
น้ำมันพืชใช้แล้ว SAF: 8 บริษัทกลุ่ม ปตท. ลงนาม 21 ต.ค. 2569 เพิ่มการรวบรวม UCO ปี 2570–2571 เพื่อผลิตน้ำมันอากาศยานยั่งยืน ไบโอดีเซล และปิโตรเคมีชีวภาพ
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- กลุ่ม ปตท. ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือวันที่ 21 ต.ค. 2569 ให้ 8 บริษัท คือ PTT, PTTEP, TOP, GC, IRPC, GPSC, OR และ GGC ร่วมจัดหาและต่อยอดน้ำมันพืชใช้แล้ว (UCO)
- เป้าหมายคือเพิ่มการจัดเก็บ UCO จากโรงงาน หน่วยงานรัฐและเอกชน สถานพยาบาล สถานศึกษา และชุมชน ในช่วงปี 2570–2571 โดยมีโครงการ PRISM ของกลุ่มเป็นแกนกลางประสานงาน
- UCO จะใช้ผลิตน้ำมันอากาศยานยั่งยืน (SAF) ไบโอดีเซล UCOME สำหรับเชื้อเพลิงเรือเดินสมุทร และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพ ข่าวของ ปตท. ไม่ได้ระบุปริมาณหรือมูลค่า
- IATA ระบุว่า SAF ลดการปล่อยคาร์บอนตลอดวัฏจักรได้ราว 80% และคาดว่าปี 2026 โลกผลิต SAF ราว 2.4 ล้านตัน หรือ 0.8% ของน้ำมันอากาศยานทั้งหมด
กลุ่ม ปตท. ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ให้ 8 บริษัทในกลุ่มร่วมจัดหาน้ำมันพืชใช้แล้ว (Used Cooking Oil: UCO) เพิ่มขึ้นในปี 2570–2571 เพื่อนำไปผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ รวมถึงน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF หรือน้ำมันอากาศยานยั่งยืน ไบโอดีเซล และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพ
ปตท. เผยแพร่ข่าววันที่ 22 ตุลาคม ว่าความร่วมมือนี้อยู่ภายใต้หลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และใช้โครงการ PRISM ของกลุ่มเป็นแกนกลางประสานงาน แต่ยังไม่ได้เปิดเผยปริมาณ UCO ที่ตั้งเป้าหรือมูลค่าการลงทุน
น้ำมันพืชใช้แล้ว SAF: ใครลงนาม และจะเก็บ UCO จากที่ไหน
ผู้ร่วมลงนามคือผู้บริหารระดับสูงของ 8 บริษัท ได้แก่ ปตท. (PTT), ปตท.สผ. (PTTEP), ไทยออยล์ (TOP), พีทีที โกลบอล เคมิคอล (GC), ไออาร์พีซี (IRPC), จีพีเอสซี (GPSC), ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก (OR) และ GGC พิธีมีประสงค์ อินทรหนองไผ่ ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นปลายของ ปตท. และณะรงค์ศักดิ์ จิวากานันต์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ GC ร่วมงาน
โครงการบริหารการสร้างประโยชน์ร่วมธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่น (PRISM) จะเป็นผู้ประสานการจัดเก็บ UCO จากหลายแหล่ง ตามที่ ปตท. ระบุ
| แหล่ง UCO ที่ ปตท. ระบุ | ผลิตภัณฑ์ปลายทาง |
|---|---|
| โรงงานอุตสาหกรรม | น้ำมันอากาศยานยั่งยืน (SAF) |
| หน่วยงานภาครัฐและเอกชน | ไบโอดีเซล (Biodiesel) |
| สถานประกอบการ | UCOME (UCO Methyl Ester) สำหรับเชื้อเพลิงชีวภาพของเรือเดินสมุทร |
| สถานพยาบาลและสถานศึกษา | ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพของกลุ่ม ปตท. |
| ชุมชน | — |
ปตท. ระบุว่าจะบูรณาการห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้เป็นพลังงานสะอาดให้สอดคล้องกับความต้องการที่เพิ่มขึ้น
ทำไมน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF จึงเป็นโจทย์ใหญ่
สมาคมการขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) อธิบายว่า SAF ผลิตได้จากวัตถุดิบยั่งยืนหลายชนิด เช่น น้ำมันพืชใช้แล้ว ของเหลือทางชีวมวล และพลังงานหมุนเวียนกับคาร์บอน ลดการปล่อยคาร์บอนตลอดวัฏจักรได้ราว 80% เมื่อเทียบกับน้ำมันอากาศยานทั่วไป และผสมใช้กับน้ำมันเดิมได้โดยไม่ต้องดัดแปลงเครื่องบิน
ปัญหาคือปริมาณยังน้อยและราคายังสูง IATA ประเมินว่าปี 2026 โลกจะผลิต SAF ได้ราว 2.4 ล้านตัน คิดเป็น 0.8% ของน้ำมันอากาศยานทั้งปี หลังการผลิตเพิ่มจาก 1 ล้านตันในปี 2024 เป็น 1.9 ล้านตันในปี 2025 ขณะที่ SAF ยังแพงกว่าน้ำมันอากาศยานทั่วไปหลายเท่าเพราะวัตถุดิบมีราคาสูง IATA มองว่า SAF อาจช่วยลดการปล่อยได้ถึง 65% ของที่อุตสาหกรรมการบินต้องลดเพื่อไปสู่ Net Zero ในปี 2050
การรวบรวมวัตถุดิบน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ให้ได้ปริมาณมากจึงเป็นคอขวดของผู้ผลิตทุกราย การที่กลุ่ม ปตท. ดึงบริษัทในกลุ่มทั้งฝั่งสำรวจผลิต กลั่น ปิโตรเคมี ไฟฟ้า และค้าปลีกมาร่วมกัน สอดคล้องกับที่ ปตท. ระบุว่าจะบูรณาการห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
สิ่งที่ยังไม่ชัดในโครงการน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF
ข่าวของ ปตท. เรื่องน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ไม่ได้ระบุปริมาณ UCO ที่ตั้งเป้าต่อปี ราคารับซื้อ วิธีส่งมอบ หรือบริษัทใดจะผลิตผลิตภัณฑ์ใด และไม่ได้บอกว่าโรงงาน SAF ของกลุ่มจะเริ่มผลิตเมื่อไร ผู้ที่สนใจส่ง UCO ควรรอรายละเอียดจากบริษัทในกลุ่มที่รับผิดชอบการรวบรวม
ผลต่อองค์กรไทย
- ร้านอาหาร โรงแรม โรงพยาบาล และโรงงานอาหาร: น้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ทำให้ของเหลือจากครัวกลายเป็นวัตถุดิบที่มีผู้ซื้อรายใหญ่ ควรจัดระบบแยกเก็บและบันทึกปริมาณ เพื่อพร้อมเข้าร่วมโครงการรวบรวมเมื่อกลุ่ม ปตท. ประกาศช่องทาง
- ฝ่าย ESG และความยั่งยืน: การส่ง UCO เข้าห่วงโซ่น้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ช่วยลดของเสียและนับเป็นกิจกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียนได้ ควรเก็บหลักฐานการส่งมอบไว้ใช้ในรายงาน
- สายการบินและผู้ส่งออกทางอากาศ: ติดตามว่าเมื่อกลุ่ม ปตท. ผลิต SAF ได้จริง จะมีปริมาณและราคาเท่าไร เพราะข้อมูลของ IATA ชี้ว่า SAF ทั่วโลกยังมีน้อยและแพงกว่าน้ำมันอากาศยานทั่วไปหลายเท่า
- ผู้ผลิตเคมีภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์: ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพจาก UCO เป็นทางเลือกสำหรับลูกค้าที่ต้องการวัตถุดิบคาร์บอนต่ำ ควรสอบถามแผนสินค้าและการรับรองจาก GC และ GGC
ติดตามข่าวปิโตรเคมี โรงงาน และห่วงโซ่อุปทานได้ที่หมวดอุตสาหกรรม และข่าวพลังงานที่หมวดพลังงาน
คำถามที่พบบ่อย
โครงการน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ของกลุ่ม ปตท. คืออะไร?
กลุ่ม ปตท. ลงนามความร่วมมือวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ให้ 8 บริษัทในกลุ่มร่วมเพิ่มการจัดเก็บน้ำมันพืชใช้แล้ว (UCO) ในปี 2570–2571 แล้วใช้เป็นวัตถุดิบผลิตน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF หรือน้ำมันอากาศยานยั่งยืน รวมทั้งไบโอดีเซล UCOME สำหรับเรือเดินสมุทร และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพ
บริษัทใดบ้างที่ร่วมลงนามเรื่องน้ำมันพืชใช้แล้ว?
ผู้ร่วมลงนามมี 8 บริษัทในกลุ่ม ปตท. ได้แก่ ปตท. (PTT), ปตท.สผ. (PTTEP), ไทยออยล์ (TOP), พีทีที โกลบอล เคมิคอล (GC), ไออาร์พีซี (IRPC), จีพีเอสซี (GPSC), ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก (OR) และ GGC โดยมีโครงการ PRISM เป็นแกนกลางประสานการรวบรวมน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF และผลิตภัณฑ์อื่น
ทำไมน้ำมันพืชใช้แล้วจึงเป็นวัตถุดิบสำคัญของ SAF?
IATA ระบุว่า SAF ผลิตได้จากวัตถุดิบที่ยั่งยืนหลายชนิด รวมถึงน้ำมันพืชใช้แล้ว และลดการปล่อยคาร์บอนตลอดวัฏจักรได้ราว 80% เมื่อเทียบกับน้ำมันอากาศยานทั่วไป แต่ปัจจุบัน SAF ยังมีสัดส่วนไม่ถึง 1% ของน้ำมันอากาศยานโลกและแพงกว่าหลายเท่า ผู้ผลิตจึงต้องหาวัตถุดิบน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF ให้ได้ปริมาณมากและสม่ำเสมอ
ร้านอาหาร โรงงาน หรือโรงพยาบาลเกี่ยวข้องอย่างไร?
ข่าวของ ปตท. ระบุแหล่ง UCO เป้าหมาย ได้แก่ โรงงานอุตสาหกรรม หน่วยงานภาครัฐและเอกชน สถานประกอบการ สถานพยาบาล สถานศึกษา และชุมชน องค์กรที่มีน้ำมันพืชใช้แล้วจากโรงอาหารหรือการผลิตอาหารจึงอาจเป็นผู้ส่งวัตถุดิบ แต่ ปตท. ยังไม่ได้ประกาศราคารับซื้อหรือช่องทางส่งมอบสำหรับโครงการน้ำมันพืชใช้แล้ว SAF
แหล่งอ้างอิง
- กลุ่ม ปตท. ผนึกกำลังเปลี่ยน ‘น้ำมันพืชใช้แล้ว’ สู่เชื้อเพลิงและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีชีวภาพ — บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
- Sustainable Aviation Fuels — International Air Transport Association (IATA)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ