สหรัฐฯ แบน DeepSeek ในหน่วยงานรัฐบาลกลาง สั่งถอดรวมถึงซอฟต์แวร์ที่สร้างบน DeepSeek
DHS ลงประกาศคำสั่งแบน DeepSeek ใน Federal Register 20 ต.ค. 2026 ห้ามหน่วยงานพลเรือนสหรัฐฯ จัดซื้อและให้ถอดออก รวมถึงซอฟต์แวร์ที่สร้างบน DeepSeek จีนค้านทันที
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 6 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- กระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ (DHS) ลงประกาศคำสั่ง Exclusion and Removal Order #2026-01 ใน Federal Register ฉบับ 20 ตุลาคม 2026 (เอกสาร 2026-21447) ห้ามหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางจัดซื้อผลิตภัณฑ์ DeepSeek
- คำสั่งแบน DeepSeek ให้ถอดออกจากระบบไอทีของหน่วยงานทันที ทั้งผลิตภัณฑ์ของ DeepSeek บริษัทในเครือ และผลิตภัณฑ์หรือบริการของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek
- หน่วยงานที่จำเป็นต้องใช้ต่อขอยกเว้นได้เป็นหนังสือภายใน 60 วันนับจากออกคำสั่ง โดยต้องให้เหตุผลที่หนักแน่นและบอกมาตรการลดความเสี่ยงทดแทน ส่วน CISA เป็นผู้พิจารณา
- 20 ตุลาคม 2026 กระทรวงพาณิชย์จีนแสดง "ความไม่พอใจอย่างยิ่งและคัดค้านอย่างแน่วแน่" ขณะที่โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่าจะปกป้องสิทธิของบริษัทจีน
กระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ (DHS) ลงประกาศคำสั่งแบน DeepSeek ใน Federal Register ฉบับวันที่ 20 ตุลาคม 2026 ห้ามหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางจัดซื้อผลิตภัณฑ์ของบริษัท AI สัญชาติจีนรายนี้ และให้ถอดออกจากระบบไอที รวมถึงซอฟต์แวร์ของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek คืนวันเดียวกันตามเวลาปักกิ่ง กระทรวงพาณิชย์จีนออกแถลงคัดค้านอย่างแน่วแน่
คำสั่งนี้ไม่ได้ผูกพันองค์กรไทยโดยตรง แต่ทำให้คำถามว่า "ซอฟต์แวร์ที่เราซื้อมีโมเดล AI ของใครอยู่ข้างใน" กลายเป็นข้อกำหนดการจัดซื้อจริงของรัฐบาลใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ผู้ขายซอฟต์แวร์ที่มีลูกค้าภาครัฐสหรัฐฯ ต้องตอบคำถามนี้ให้ได้หลังการแบน DeepSeek
คำสั่งแบน DeepSeek ของ DHS มีอะไรบ้าง
ประกาศใน Federal Register (เอกสาร 2026-21447, Docket DHS-2026-0628) แนบสำเนาคำสั่งที่ลงนามแล้วชื่อ Exclusion and Removal Order #2026-01 จาก Markwayne Mullin รัฐมนตรีว่าการ DHS ส่งสำเนาถึง Russell Vought ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและงบประมาณ (OMB) ตัวคำสั่งระบุวันออกครั้งแรก (Original Release Date) ว่า 24 กรกฎาคม 2026 ส่วนการประกาศต่อสาธารณะถูกยื่นต่อ Federal Register เมื่อ 19 ตุลาคม และลงฉบับวันที่ 20 ตุลาคม 2026
คำสั่งออกตามกฎหมาย Federal Acquisition Supply Chain Security Act of 2018 ซึ่งตั้งคณะกรรมการความปลอดภัยการจัดซื้อของรัฐบาลกลาง (Federal Acquisition Security Council หรือ FASC) ให้เสนอให้ตัดผลิตภัณฑ์ที่เสี่ยงออกจากการจัดซื้อและระบบไอทีของรัฐ โดยรัฐมนตรี DHS ออกคำสั่งตามข้อเสนอนั้นได้
| ประเด็น | สิ่งที่คำสั่งกำหนด |
|---|---|
| ผู้ถูกคำสั่ง | Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence และบริษัทในเครือ |
| หน่วยงานที่ต้องทำตาม | หน่วยงานพลเรือนฝ่ายบริหารของรัฐบาลกลาง ยกเว้นระบบความมั่นคงแห่งชาติและระบบข้อมูลลับเฉพาะ (SCI) |
| ข้อ 1 ห้ามจัดซื้อ | ตัด DeepSeek บริษัทในเครือ และผลิตภัณฑ์ออกจากการจัดซื้อ มีผลทันที รวมถึงรายการสินค้าที่หน่วยงานรับรองและตลาดออนไลน์สำหรับจัดซื้อไอที |
| ข้อ 2 ถอดออกจากระบบ | ถอดผลิตภัณฑ์ของ DeepSeek บริษัทในเครือ และผลิตภัณฑ์หรือบริการของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek ออกจากระบบไอทีทันที หรือขอยกเว้น |
| การขอยกเว้น | ยื่นเป็นหนังสือภายใน 60 วันนับจากออกคำสั่ง CISA พิจารณาและตอบเป็นลายลักษณ์อักษร |
| การทบทวน | รัฐมนตรี DHS ทบทวนคำสั่งภายใน 1 ปี และทุกปีหลังจากนั้น |
ทำไม DHS ถึงแบน DeepSeek
หัวข้อ "Summary of Risks" ในคำสั่งแบน DeepSeek ไล่เหตุผลไว้เป็นข้อ ๆ ดังนี้
- เซิร์ฟเวอร์อยู่ในจีน และระบบกฎหมายของจีนเปิดให้หน่วยงานไซเบอร์และข่าวกรองของรัฐเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานของบริษัทเอกชนได้กว้าง
- การสมัครบัญชีเก็บข้อมูลส่วนบุคคล สำหรับโมเดลที่ DeepSeek ให้บริการเอง และอาจติดตามและเก็บลายนิ้วมือดิจิทัล (digital fingerprint) ของผู้ใช้ได้
- ข้อมูลที่พิมพ์ถามอาจถูกส่งไปจีน เพราะแอปทำงานแบบป้อนคำถามแล้วรับคำตอบ ถ้าพนักงานรัฐหรือผู้รับจ้างของรัฐใช้ ข้อมูลอ่อนไหวอาจถูกส่งออกไป และเมื่อรวมกับข้อมูลสาธารณะอาจกลายเป็นข่าวกรองที่ใช้ได้จริงเกี่ยวกับคนอเมริกันหรือโครงการของรัฐ
- ตัวโมเดลอาจมีมัลแวร์หรือช่องโหว่ และคำสั่งอ้างงานวิจัยด้านความปลอดภัยที่พบช่องโหว่ร้ายแรงหลายจุดในแอป DeepSeek บน iOS
ระหว่างที่ยังถอดไม่เสร็จ คำสั่ง "สนับสนุน" ให้หน่วยงานเฝ้าดูทราฟฟิกเข้าออก เพิ่มการเก็บ log ควบคุมการรั่วของข้อมูล และตรวจจับพฤติกรรมผิดปกติ ส่วน CISA จะช่วยเหลือทางเทคนิคแก่หน่วยงานที่ไม่มีทีมพอจะทำตามคำสั่งเอง
จีนตอบโต้คำสั่งแบน DeepSeek
กระทรวงพาณิชย์จีน (MOFCOM) เผยแพร่คำตอบของโฆษกเมื่อ 20 ตุลาคม 2026 เวลา 21:17 น. ตามเวลาปักกิ่ง ระบุว่าจีน "ไม่พอใจอย่างยิ่งและคัดค้านอย่างแน่วแน่" และกล่าวหาว่าสหรัฐฯ เพิกเฉยต่อฉันทามติสำคัญที่ผู้นำสองประเทศเคยตกลงกัน ใช้ความมั่นคงแห่งชาติเป็นข้ออ้างเพื่อกีดกันบริษัทจีน กระทรวงพาณิชย์จีนเรียกร้องให้สหรัฐฯ แก้ไขและยกเลิกมาตรการที่เลือกปฏิบัติทันที ให้ใช้กลไกเจรจาด้าน AI ระหว่างสองประเทศ และระบุว่าจะ "ใช้ทุกมาตรการที่จำเป็น" หากมีการกระทำที่ทำให้ผลประโยชน์ของจีนเสียหายอย่างมีนัยสำคัญ แถลงเดียวกันอ้างว่าจีนมีกฎหมายความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่คุ้มครองข้อมูลอยู่แล้ว
ในวันเดียวกัน Mao Ning โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน ตอบคำถามผู้สื่อข่าวในการแถลงประจำวันว่า จีนคัดค้านการขยายความคำว่าความมั่นคงแห่งชาติให้กว้างเกินไปและการทำให้เรื่องเทคโนโลยีกับการค้ากลายเป็นเรื่องการเมือง และ "จะปกป้องสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรมของบริษัทจีนอย่างแน่วแน่"
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ข้อที่ทำให้การแบน DeepSeek ครั้งนี้ต่างจากการห้ามแอปบนเครื่องของรัฐแบบเดิม คือคำสั่งครอบคลุม "ผลิตภัณฑ์และบริการของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek" ซึ่งหมายถึงซอฟต์แวร์ที่นำโมเดลของ DeepSeek ไปฝังไว้ข้างใน ไม่ใช่เฉพาะแอปหรือเว็บแชตของ DeepSeek เอง ผู้ขายซอฟต์แวร์ให้หน่วยงานรัฐสหรัฐฯ จึงต้องรู้ว่าผลิตภัณฑ์ของตัวเองเรียกใช้โมเดลอะไร
CyberScoop ซึ่งรายงานเรื่องนี้ก่อนประกาศลงฉบับ ระบุว่า DeepSeek เป็นโมเดล AI ของจีนรายเดียวที่ถูกระบุชื่อในคำสั่ง และคำสั่งมีผลมาหลายเดือนแล้วก่อนเปิดเผยต่อสาธารณะ ส่วนตัวคำสั่งเองระบุวันออกครั้งแรก 24 กรกฎาคม 2026 ขณะเดียวกัน DeepSeek ยังออกผลิตภัณฑ์ใหม่ต่อเนื่อง เช่น Search API ที่เปิดให้ทุกบัญชีเมื่อสัปดาห์ก่อน การแบน DeepSeek รอบนี้จึงเป็นสัญญาณว่าการเลือกโมเดล AI กำลังกลายเป็นเรื่องของนโยบายจัดซื้อและความมั่นคง ไม่ใช่แค่เรื่องราคาและความสามารถ
สิ่งที่องค์กรไทยควรทำ
- ทำบัญชีโมเดล AI ที่ใช้อยู่ ทั้งบริการที่พนักงานเปิดใช้เองและโมเดลที่ฝังอยู่ในซอฟต์แวร์ที่ซื้อมา ขอให้ผู้ขายระบุในสัญญาว่าผลิตภัณฑ์เรียกใช้โมเดลของผู้พัฒนารายใด และต้องแจ้งเมื่อเปลี่ยน
- ผู้ขายที่มีลูกค้าภาครัฐสหรัฐฯ ตรวจผลิตภัณฑ์ทันที คำสั่งแบน DeepSeek ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek ถ้ามีส่วนใดสร้างบนโมเดลนี้ ลูกค้าอาจต้องถอดหรือขอยกเว้น
- กำหนดว่าข้อมูลประเภทใดห้ามส่งเข้าบริการ AI ภายนอก โดยเฉพาะข้อมูลส่วนบุคคลและความลับทางธุรกิจ และตรวจว่าการส่งข้อมูลส่วนบุคคลไปประมวลผลต่างประเทศเป็นไปตามเงื่อนไขของ PDPA
- ใช้มาตรการชั่วคราวในคำสั่งเป็นเช็กลิสต์ ได้แก่ เฝ้าดูทราฟฟิกที่ออกไปยังบริการ AI เก็บ log ควบคุมการรั่วของข้อมูล (DLP) และตั้งการแจ้งเตือนพฤติกรรมผิดปกติ
- หน่วยงานรัฐไทยและรัฐวิสาหกิจทบทวนแนวทางจัดซื้อ ให้ผู้เสนอราคาเปิดเผยโมเดล AI และที่ตั้งเซิร์ฟเวอร์ที่ประมวลผลข้อมูล ติดตามกฎระเบียบดิจิทัลอื่นได้ที่หมวด Policy
คำถามที่พบบ่อย
สหรัฐฯ แบน DeepSeek ในหน่วยงานไหนบ้าง?
คำสั่งแบน DeepSeek ของ DHS ใช้กับหน่วยงานพลเรือนฝ่ายบริหารของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ยกเว้นระบบความมั่นคงแห่งชาติและระบบข้อมูลลับเฉพาะ (SCI) ซึ่งอยู่ในอำนาจของกระทรวงกลาโหมและผู้อำนวยการข่าวกรองแห่งชาติ คำสั่งไม่ได้ใช้กับภาคเอกชนหรือประชาชนทั่วไป
คำสั่งแบน DeepSeek ครอบคลุมซอฟต์แวร์ของบริษัทอื่นหรือไม่?
ครอบคลุม คำสั่งแบน DeepSeek ให้ถอดทั้งผลิตภัณฑ์ของ DeepSeek และบริษัทในเครือ รวมถึงผลิตภัณฑ์และบริการของบริษัทอื่นที่พัฒนาด้วย DeepSeek ออกจากระบบไอทีของหน่วยงานพลเรือน และห้ามจัดซื้อผ่านรายการสินค้าที่หน่วยงานรับรองหรือตลาดออนไลน์สำหรับจัดซื้อไอทีด้วย
DHS ให้เหตุผลอะไรในการแบน DeepSeek?
คำสั่งแบน DeepSeek ระบุว่าเซิร์ฟเวอร์ของ DeepSeek อยู่ในจีน กฎหมายจีนเปิดให้รัฐเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานของบริษัทเอกชนได้กว้าง การสมัครบัญชีเก็บข้อมูลส่วนบุคคลและอาจติดตามผู้ใช้ได้ และข้อมูลที่พนักงานรัฐพิมพ์ถามอาจถูกส่งไปจีน คำสั่งยังอ้างงานวิจัยที่พบช่องโหว่ร้ายแรงหลายจุดในแอป iOS ของ DeepSeek
จีนตอบโต้การแบน DeepSeek อย่างไร?
วันที่ 20 ตุลาคม 2026 กระทรวงพาณิชย์จีนแถลงต่อการแบน DeepSeek ว่าไม่พอใจอย่างยิ่งและคัดค้านอย่างแน่วแน่ เรียกร้องให้สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการที่เลือกปฏิบัติ และจะใช้ทุกมาตรการที่จำเป็นหากผลประโยชน์ของจีนเสียหาย ส่วนโฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนกล่าวว่าจีนคัดค้านการขยายความคำว่าความมั่นคงแห่งชาติ
แหล่งอ้างอิง
- Notice of Order Regarding Exclusion and Removal of DeepSeek Products From Federal Civilian Executive Branch Information Technology Systems and Procurements — Federal Register (U.S. Department of Homeland Security)
- 商务部新闻发言人就美国土安全部发布针对中国企业的联邦采购排除和移除命令通知答记者问 — กระทรวงพาณิชย์จีน (MOFCOM)
- 2026年10月20日外交部发言人毛宁主持例行记者会 — กระทรวงการต่างประเทศจีน
- DHS to ban DeepSeek from federal civilian agencies — CyberScoop
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- DeepSeek9DHS3CISA12MOFCOM4กระทรวงการต่างประเทศ22
- ประเทศและสถานที่
- สหรัฐอเมริกา324จีน181
- กฎหมายและมาตรฐาน
- PDPA110
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ