จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI 23 รายการ น้ำหนักโมเดลต้องขออนุญาต แต่ API ไม่อยู่ในขอบเขต
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI 23 รายการตามร่างบัญชีใหม่ ติดตั้งโมเดลนอกจีนต้องขออนุญาต แต่ API และ SaaS ไม่อยู่ในขอบเขต เปิดรับความเห็นถึง 15 พ.ย. 2026
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 4 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนออกประกาศฉบับที่ 48/2026 เมื่อ 16 ตุลาคม 2026 เสนอเพิ่มเทคโนโลยี 40 รายการ ในบัญชีห้ามและจำกัดการส่งออก โดยเป็นด้าน AI 23 รายการ
- ผู้ส่งออกต้องขึ้นทะเบียนก่อนส่งออกเทคโนโลยีในบัญชีตั้งแต่ 16 ตุลาคม 2026 แม้กฎยังเป็นร่าง และเปิดรับความเห็นถึง 15 พฤศจิกายน 2026
- เมื่อจีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนระบุเมื่อ 16 ตุลาคม 2026 ว่าการติดตั้งโมเดลที่อยู่ในกลุ่มจำกัดในต่างประเทศอยู่ในขอบเขตการควบคุม แต่การให้บริการผ่าน API, แอป, เว็บ, SaaS และการติดตั้งแบบเบาบนอุปกรณ์ปลายทางไม่อยู่ในขอบเขต
- เทคโนโลยีที่เข้าสู่สาธารณะแล้วผ่านโอเพนซอร์สหรือบทความวิชาการจะไม่ถูกนับรวม และกระทรวงระบุว่าเทคโนโลยี AI ส่วนใหญ่นอก 23 รายการ ยังส่งออกได้ตามปกติ
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI 23 รายการตามร่างบัญชีที่กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเปิดรับความเห็นถึง 15 พฤศจิกายน 2026 โฆษกกระทรวงพาณิชย์ระบุว่าการติดตั้งโมเดลกลุ่มจำกัดในต่างประเทศอยู่ในขอบเขตการควบคุม แต่การใช้ผ่าน API และ SaaS ไม่อยู่ในขอบเขต องค์กรไทยจึงควรแยกให้ออกว่าใช้โมเดลจีนแบบใด
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI อะไรบ้าง
ประกาศฉบับที่ 48/2026 ลงวันที่ 16 ตุลาคม 2026 เสนอเพิ่มเทคโนโลยี 40 รายการในบัญชีห้ามและจำกัดการส่งออก แบ่งเป็น AI 23 รายการ ชีวการแพทย์ 5 รายการ และโซลาร์ 12 รายการ ซึ่งฝั่งโซลาร์เราเคยรายงานไว้แล้ว ในจำนวนนี้ 14 รายการอยู่ในกลุ่มห้ามส่งออก และ 26 รายการอยู่ในกลุ่มจำกัด
ด้าน AI ประกาศระบุ 4 กลุ่ม คือโมเดลขนาดใหญ่ เอเจนต์ คลัสเตอร์ประมวลผล และการประมวลผลข้อมูล ตัวอย่างจากโฆษกคือเทคโนโลยีสร้างและกลายพันธุ์โค้ดอันตรายด้วย AI ในกลุ่มห้าม และเทคโนโลยีค้นหาช่องโหว่ด้วย AI ในกลุ่มจำกัด
The National Law Review สรุปเกณฑ์จากร่างไว้ว่า กลุ่มจำกัดครอบคลุมน้ำหนัก checkpoint สำคัญ และซอร์สโค้ดของโมเดลที่เข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง คือใช้การคำนวณอย่างน้อย 10²⁶ ครั้งแบบจุดลอยตัว มีพารามิเตอร์อย่างน้อย 2 ล้านล้านตัว หรืออยู่ใน 10 อันดับแรกของการจัดอันดับสาธารณะที่กำหนด ณ เวลาส่งออก
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI แล้วใช้โมเดลจีนแบบใดเข้าข่าย
ในเรื่องที่จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่าหัวใจอยู่ที่ว่ามีการย้ายเทคโนโลยีกลุ่มจำกัดจากจีนออกไปต่างประเทศหรือไม่ และย้ำว่าเทคโนโลยี AI ส่วนใหญ่ยังส่งออกได้ตามปกติ
| รูปแบบการใช้ | สถานะตามคำอธิบายของจีน |
|---|---|
| เรียกใช้ผ่าน API แอป เว็บ หรือ SaaS | ไม่อยู่ในขอบเขตการจัดการส่งออกเทคโนโลยีโมเดล |
| ติดตั้งแบบเบาบนอุปกรณ์ปลายทาง | ไม่อยู่ในขอบเขต แต่ยังไม่นิยามคำว่า "เบา" |
| ติดตั้งโมเดลกลุ่มจำกัดในต่างประเทศ | อยู่ในขอบเขต ต้องขอใบอนุญาต |
| ติดตั้งบนคลาวด์ต่างประเทศของผู้พัฒนาเอง | อาจใช้ใบอนุญาตอัตโนมัติเมื่อความเสี่ยงควบคุมได้ |
| เทคโนโลยีที่เปิดเผยแล้วผ่านโอเพนซอร์สหรือบทความ | ไม่อยู่ในขอบเขต |
| เทคโนโลยีกลุ่มห้าม เช่น โมเดลที่ฝึกจากข้อมูลหลักของจีน | ส่งออกไม่ได้ |
นอกจากนี้ จีนระบุว่าจะใช้มาตรการอำนวยความสะดวกอย่างใบอนุญาตอัตโนมัติกับการเปิดโอเพนซอร์ส ศูนย์ประมวลผลของบริษัทจีนในต่างประเทศ การจ้างผลิตชิปต่างประเทศ และงานวิจัยร่วม รวมถึงให้ความช่วยเหลือมากขึ้นแก่ประเทศสมาชิกองค์การความร่วมมือ AI โลก แต่รายละเอียดเงื่อนไขยังไม่ชัด
ขึ้นทะเบียนเริ่มแล้วแม้กฎยังเป็นร่าง
จุดที่ควรระวังคือแม้จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI ยังเป็นร่าง แต่หน้าที่ขึ้นทะเบียนใช้แล้ว ตั้งแต่ 16 ตุลาคม 2026 จนกว่าบัญชีฉบับแก้ไขจะมีผล ผู้ส่งออกต้องขึ้นทะเบียนบนระบบของกระทรวงพาณิชย์ก่อนส่งออกเทคโนโลยีในบัญชี รวมการส่งออกที่เริ่มแล้วแต่ยังไม่เสร็จ กรณีที่ต้องขึ้นทะเบียนมีการโอนกรรมสิทธิ์ การอนุญาตให้ใช้สิทธิ และการเปลี่ยนเจ้าของหรือผู้ควบคุมเป็นฝ่ายต่างประเทศ
หน้าที่นี้ตกกับผู้ส่งออกในจีน ไม่ใช่ผู้ซื้อไทย แต่ถ้าผู้ขายยังไม่ขึ้นทะเบียน โครงการที่ต้องส่งมอบน้ำหนักโมเดลหรือซอร์สโค้ดอาจล่าช้าได้ เรื่องที่จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI จึงเป็นความเสี่ยงด้านการจัดหาด้วย
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
สหรัฐฯ คุมการส่งออกชิป ส่วนรอบนี้จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI ฝั่งโมเดลและน้ำหนัก โดยให้เหตุผลเรื่องความปลอดภัยและการแพร่กระจายของเทคโนโลยี ประเทศที่ซื้อทั้งชิปและโมเดลอย่างไทยจึงต้องดูกฎของทั้งสองฝั่ง ควบคู่กับกรณีมาเลเซียยึดเซิร์ฟเวอร์ AI
The National Law Review ให้ข้อสังเกตว่าป้ายชื่อบริการไม่ใช่ตัวตัดสิน แม้ผู้ใช้จะเข้าถึงผ่าน API ถ้าน้ำหนักโมเดลถูกย้ายไปอยู่นอกจีนก็ต้องวิเคราะห์แยก ดังนั้นเอกสารควรบอกให้ชัดว่าอะไรถูกย้ายจริง
ผลต่อองค์กรไทย
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI ยังเป็นร่าง องค์กรไทยจึงยังมีเวลาจัดการ สิ่งที่ควรทำคือ
- ทำรายการโมเดลจีนที่ใช้อยู่ แยกว่าเรียกผ่าน API ใช้น้ำหนักที่เปิดเผยแล้ว หรือผู้ขายนำมาติดตั้งให้
- ตรวจสัญญาที่ต้องส่งมอบน้ำหนักหรือซอร์สโค้ด โดยเฉพาะระบบ AI แบบติดตั้งในองค์กร และถามผู้ขายว่าเตรียมรับกฎที่จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI แล้วหรือยัง
- ใส่ข้อความคุ้มครองในสัญญา ทั้งกรณีส่งมอบไม่ได้ การคืนเงิน และทางเลือกหากการเข้าถึงสิ้นสุด
- เก็บสำเนาน้ำหนักที่เปิดเผยแล้วพร้อมไลเซนส์และวันที่ เพื่อใช้พิสูจน์ที่มาในอนาคต
- เตรียมโมเดลสำรอง สำหรับงานสำคัญ เพื่อไม่ผูกกับเส้นทางเดียว
- สมาคมหรือบริษัทที่ได้รับผลกระทบ ส่งความเห็นได้ถึง 15 พฤศจิกายน 2026 ผ่านช่องทางในประกาศ
บริการของ THAI DATA CLOUD ที่เกี่ยวข้อง
องค์กรที่เลือกรันโมเดลเปิดเองควรคุมได้ว่าน้ำหนักและข้อมูลอยู่ที่ใด เพื่อให้ตอบเรื่องที่มาได้เมื่อกฎของจีนมีผล Private Cloud ของ THAI DATA CLOUD เก็บข้อมูลไว้ในประเทศ รองรับ PDPA มีทีมวิศวกรไทยดูแล 24/7 และ SLA 99.9% (THAI DATA CLOUD เป็นผู้ดำเนินงานเว็บไซต์นี้)
ติดตามกฎหมายและนโยบายดิจิทัลอื่นได้ที่หมวดนโยบาย
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI อะไรบ้าง?
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI ตามร่างบัญชีในประกาศฉบับที่ 48/2026 ครอบคลุม 23 รายการด้านโมเดลขนาดใหญ่ เอเจนต์ คลัสเตอร์ประมวลผล และการประมวลผลข้อมูล กลุ่มห้ามส่งออกมีเทคโนโลยีสร้างโค้ดอันตรายด้วย AI ส่วนกลุ่มจำกัดครอบคลุมน้ำหนักและซอร์สโค้ดของโมเดลที่เกินเกณฑ์
องค์กรไทยยังใช้โมเดล AI ของจีนผ่าน API ได้ไหม?
ได้ตามคำอธิบายของโฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนเมื่อ 16 ตุลาคม 2026 การใช้โมเดลกลุ่มจำกัดผ่าน API แอป เว็บ หรือ SaaS ไม่อยู่ในขอบเขตการจัดการส่งออกเทคโนโลยีโมเดล กฎยังเป็นร่างและอาจเปลี่ยนก่อนบังคับใช้ องค์กรจึงควรติดตามฉบับสุดท้าย
จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI กระทบโมเดลโอเพนซอร์สหรือไม่?
แม้จีนคุมส่งออกเทคโนโลยี AI ประกาศระบุว่าเทคโนโลยีที่เข้าสู่สาธารณะแล้วผ่านโอเพนซอร์สหรือบทความวิชาการไม่อยู่ในขอบเขต ส่วนการเปิดโอเพนซอร์สครั้งใหม่จะใช้มาตรการอำนวยความสะดวกอย่างใบอนุญาตอัตโนมัติ สำนักกฎหมายที่วิเคราะห์ร่างระบุว่าการเปิดครั้งแรกยังต้องประเมินตามเส้นทางนี้
บริษัทจีนต้องขึ้นทะเบียนส่งออกเทคโนโลยี AI เมื่อไร?
ตั้งแต่วันที่ประกาศออก คือ 16 ตุลาคม 2026 จนกว่าบัญชีฉบับแก้ไขจะมีผล ผู้ส่งออกต้องขึ้นทะเบียนในระบบของกระทรวงพาณิชย์ก่อนส่งออก ครอบคลุมการโอนกรรมสิทธิ์ การอนุญาตให้ใช้สิทธิ และการเปลี่ยนเจ้าของหรือผู้ควบคุมเป็นฝ่ายต่างประเทศ รวมการส่งออกที่เริ่มแล้วแต่ยังไม่เสร็จ
แหล่งอ้างอิง
- 商务部 科技部公告2026年第48号 就修订《中国禁止出口限制出口技术目录》公开征求意见并对相关技术出口实施临时登记管理 — 中华人民共和国商务部 (MOFCOM)
- 商务部新闻发言人就修订《中国禁止出口限制出口技术目录》答记者问 — 中华人民共和国商务部 (MOFCOM)
- China's Proposed Biopharma and AI Technology Export Controls: Pre-Export Registration Already Applies — The National Law Review
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- องค์กรและบริษัท
- กระทรวงพาณิชย์42MOFCOM6
- ประเทศและสถานที่
- จีน297สหรัฐอเมริกา571
- กฎหมายและมาตรฐาน
- PDPA242
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ