ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด กระทรวงเกษตรฯ ส่ง 5 กรมเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ ปศุสัตว์ 23-25 พ.ย. 2569 ส่งแล็บใน 27 พ.ย. ทำแผนที่ 3 สีช่วยเกษตรกร
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที ผู้เข้าชม 4
สรุปประเด็นสำคัญ
- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ระหว่าง 23–25 พฤศจิกายน 2569 ตามที่รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงเมื่อ 18 พ.ย.
- กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร และกรมพัฒนาที่ดินเก็บตัวอย่างดินและน้ำจากแปลงเกษตรกร 250 ตัวอย่าง กรมชลประทานเก็บน้ำจากแหล่งน้ำชลประทาน 83 จุด ส่วนกรมประมงและกรมปศุสัตว์ตรวจสัตว์น้ำและปศุสัตว์ในพื้นที่เสี่ยง
- ตัวอย่างทั้งหมดส่งห้องปฏิบัติการภายใน 27 พฤศจิกายน คาดรู้ผลใน 1–2 สัปดาห์ แล้วทำแผนที่เฝ้าระวัง 3 สี เขียว เหลือง แดง ในแอป Agri-Map
- พื้นที่สีแดงมีมาตรการ 3 ระยะ: ออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ ทำบ่อจิ๋วเป็นแหล่งน้ำสำรอง และส่งเสริมพืชทางเลือก เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ
- ผลตรวจน้ำครั้งที่ 23 ของกรมควบคุมมลพิษ (26–30 ก.ย. 2569) พบแม่น้ำสายมีสารหนูเกินมาตรฐานทั้ง 3 จุด สูงสุด 0.017 มก./ล. ขณะที่แม่น้ำกกอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 โดยให้ 5 กรมหลักเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ และปศุสัตว์ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ส่งห้องปฏิบัติการภายใน 27 พฤศจิกายน คาดรู้ผลใน 1–2 สัปดาห์ แล้วทำแผนที่เฝ้าระวัง 3 สีเพื่อกำหนดความช่วยเหลือเกษตรกร
ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยแผนนี้เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ว่ากระทรวงเกษตรฯ สั่งการด่วนให้หน่วยงานในสังกัดลงพื้นที่ตรวจการปนเปื้อนอย่างครอบคลุม เพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยทางอาหารและปกป้องผลผลิตของเกษตรกร
ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ใครเก็บอะไร
แผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด แบ่งงานตามหน่วยงานดังนี้
| หน่วยงาน | สิ่งที่เก็บหรือตรวจ | จำนวน |
|---|---|---|
| กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน | ดินและน้ำจากแปลงเพาะปลูกของเกษตรกร | 250 ตัวอย่าง |
| กรมชลประทาน | น้ำจากแหล่งน้ำชลประทาน | 83 จุด |
| กรมประมง | พื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ | ไม่ระบุจำนวน |
| กรมปศุสัตว์ | โลหะหนักในปศุสัตว์ที่เลี้ยงในพื้นที่เสี่ยง | ไม่ระบุจำนวน |
ตัวเลข 333 มาจาก 250 ตัวอย่างของแปลงเกษตรกรรวมกับ 83 จุดของกรมชลประทาน ข่าวของรัฐบาลไม่ได้ระบุว่าจุดตรวจอยู่อำเภอใดบ้าง และไม่ได้ระบุชนิดโลหะหนักที่จะวิเคราะห์

ผลตรวจรู้เมื่อไร และแผนที่ 3 สีคืออะไร
ตัวอย่างทั้งหมดจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะส่งเข้าห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะทราบผลวิเคราะห์ภายใน 1–2 สัปดาห์ กรมพัฒนาที่ดินจะกำหนดมาตรฐานการเก็บข้อมูลแบบระบุพิกัด GPS เข้าระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) ผ่านแอปพลิเคชัน Agri-Map แล้วทำแผนที่เฝ้าระวังแบ่งความรุนแรงเป็น 3 สี คือ เขียว เหลือง และแดง
รองโฆษกฯ ระบุว่าแผนที่ 3 สีจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะเป็นตัวชี้วัดในการออกมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรแบบพุ่งเป้า
มาตรการ 3 ระยะเมื่อพบพื้นที่สีแดง
หากผลตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด พบพื้นที่ใดเข้าขั้นวิกฤตระดับสีแดง กระทรวงเกษตรฯ เตรียมมาตรการไว้ 3 ระยะ
- ระยะเร่งด่วน คุมเข้มผลผลิต ออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจและใช้อ้างอิงในการรับซื้อ-จำหน่าย พร้อมเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ
- ระยะกลาง แก้ปัญหาแหล่งน้ำ ถ้าเกษตรกรใช้น้ำจากแหล่งเดิมไม่ได้ กรมพัฒนาที่ดินพร้อมสนับสนุนงบประมาณและเครื่องจักรทำ "บ่อจิ๋ว" เป็นแหล่งเก็บน้ำสำรองขนาดเล็กในไร่นา
- ระยะยาว ส่งเสริมให้ปลูกพืชเศรษฐกิจทางเลือกที่เหมาะกับพื้นที่และปลอดภัย เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ และไม้ยืนต้นเศรษฐกิจ ควบคู่กับการถ่ายทอดเทคโนโลยีฟื้นฟูและบำรุงดิน

ผลตรวจน้ำล่าสุดก่อนการตรวจ 333 จุด
ก่อนการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ข้อมูลทางการล่าสุดเรื่องคุณภาพน้ำมาจากกรมควบคุมมลพิษ ผลตรวจครั้งที่ 23 ที่เก็บตัวอย่าง 26–30 กันยายน 2569 จาก 23 จุดในเชียงใหม่และเชียงราย พบว่าแม่น้ำกก แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาของแม่น้ำกกมีสารหนูและโลหะหนักอื่นอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่แม่น้ำสายเกินมาตรฐานทุกจุด (มาตรฐานน้ำผิวดินไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร)
| จุดตรวจแม่น้ำสาย | สารหนู (มก./ล.) |
|---|---|
| SA01 บ้านหัวฝาย อ.แม่สาย | 0.017 |
| SA02 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 | 0.013 |
| SA03 บ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย | 0.012 |

ต่อมาวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 กรมควบคุมมลพิษรายงานว่าแม่น้ำสายที่ชุมชนหัวฝายขุ่นถึง 14,000 NTU เกินกำลังระบบกรองของ กปภ. สาขาแม่สายที่รับได้ราว 6,000 NTU และวันที่ 6 พฤศจิกายน ผลคัดกรองเบื้องต้นพบสารหนู 0.25 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่ามาตรฐาน 25 เท่า การประปาต้องหยุดผลิตชั่วคราว กระทบ 14 หมู่บ้านในตำบลแม่สายและเวียงพางคำ ก่อนกลับมาจ่ายน้ำได้ตามปกติเมื่อ 7 พฤศจิกายน

ทำไมการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จึงสำคัญ
ผลตรวจของกรมควบคุมมลพิษวัดเฉพาะน้ำในแม่น้ำ ส่วนการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด เป็นแผนที่กระทรวงเกษตรฯ เก็บตัวอย่างจากแปลงเกษตรกร แหล่งน้ำชลประทาน สัตว์น้ำ และปศุสัตว์พร้อมกันในช่วง 3 วัน ก่อนหน้านี้กระทรวงเกษตรฯ เพิ่งเผยผลตรวจพืชผักเชียงราย 185 ตัวอย่างที่พบเกินมาตรฐาน 5 ตัวอย่าง และรัฐบาลกำลังติดตามเหมืองแร่ฝั่งเมียนมาที่ต้นแม่น้ำสาย ผลแผนที่ 3 สีจะบอกเกษตรกรและผู้รับซื้อว่าพื้นที่ใดต้องคุมผลผลิต ซึ่งกระทบทั้งรายได้ของเกษตรกรและความมั่นใจของผู้บริโภค

สิ่งที่เกษตรกรและผู้รับซื้อในลุ่มน้ำกก-สายควรทำ
- เกษตรกรที่ถูกเก็บตัวอย่างช่วง 23–25 พฤศจิกายน ควรจดพิกัดแปลงและวันที่เก็บไว้ เพื่อตรวจกับแผนที่ 3 สีเมื่อประกาศผล
- ผู้รับซื้อและโรงสีในพื้นที่ ติดตามใบรับรองผลผลิตที่กระทรวงเกษตรฯ จะออกให้ผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ ใช้เป็นหลักฐานประกอบการรับซื้อ
- ครัวเรือนในแม่สายติดตามประกาศคุณภาพน้ำของกรมควบคุมมลพิษและ กปภ. สาขาแม่สาย เพราะผลน้ำดิบยังพบสารหนูเกินมาตรฐาน
- รอผลจริงก่อนตัดสินใจเปลี่ยนพืชหรือเลิกใช้แหล่งน้ำ เพราะมาตรการระยะกลางและระยะยาวผูกกับผลแผนที่ 3 สี

ติดตามข่าวนโยบายรัฐเรื่องสิ่งแวดล้อมและน้ำได้ที่หมวดการเมือง
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด วันไหน ใครเป็นคนตรวจ?
การตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด มีกำหนดวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน กรมชลประทาน กรมประมง และกรมปศุสัตว์ แบ่งกันเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ และปศุสัตว์ในพื้นที่เป้าหมาย
ผลตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะรู้เมื่อไร?
รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีระบุว่าตัวอย่างจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะส่งเข้าห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะทราบผลวิเคราะห์ภายใน 1–2 สัปดาห์หลังจากนั้น
แผนที่ 3 สี เขียว เหลือง แดง ใช้ทำอะไร?
หลังตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด กรมพัฒนาที่ดินจะบันทึกพิกัด GPS ของทุกตัวอย่างเข้าระบบ GIS ผ่านแอป Agri-Map แล้วทำแผนที่เฝ้าระวังแบ่งความรุนแรงเป็นสีเขียว เหลือง และแดง กระทรวงเกษตรฯ จะใช้แผนที่นี้กำหนดมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรแบบพุ่งเป้า โดยพื้นที่สีแดงมีมาตรการรองรับ 3 ระยะ
ถ้าพื้นที่เป็นสีแดง เกษตรกรจะได้รับความช่วยเหลืออะไร?
ระยะเร่งด่วนกระทรวงเกษตรฯ จะคุมเข้มผลผลิตและออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย พร้อมเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ระยะกลางกรมพัฒนาที่ดินสนับสนุนงบและเครื่องจักรทำบ่อจิ๋วเป็นแหล่งน้ำสำรองในไร่นา ระยะยาวส่งเสริมพืชทางเลือก เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ และไม้ยืนต้นเศรษฐกิจ
แหล่งอ้างอิง
- รัฐบาลลุยตรวจสารพิษ "น้ำกก-น้ำสาย" 333 จุด 23-25 พ.ย. นี้ กางแผนที่แบ่งกลุ่ม "เขียว-เหลือง-แดง" คุมเข้มโซนเสี่ยง — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- คพ. เผยผลตรวจน้ำลุ่ม ครั้งที่ 23 พบแม่น้ำกก–โขง โลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่แม่น้ำสายสารหนูยังคงเกินเกณฑ์มาตรฐานต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง — กรมควบคุมมลพิษ
- “รมว.สุชาติ” สั่ง คพ. เกาะติดสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสายเชียงราย ห่วง 14 หมู่บ้าน เร่งสำรองน้ำสะอาด-ลุยแก้ต้นตอมลพิษ — กรมควบคุมมลพิษ
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ
