ข้ามไปยังเนื้อหา
ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ที่แท่นแถลงข่าวทำเนียบรัฐบาล ผู้แถลงแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด
Politics

ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด 23-25 พ.ย. เกษตรฯ ทำแผนที่ 3 สี รู้ผลใน 1-2 สัปดาห์

ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ผู้แถลงแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย เมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569 (ภาพที่รัฐบาลเผยแพร่พร้อมข่าว) ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด กระทรวงเกษตรฯ ส่ง 5 กรมเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ ปศุสัตว์ 23-25 พ.ย. 2569 ส่งแล็บใน 27 พ.ย. ทำแผนที่ 3 สีช่วยเกษตรกร

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที ผู้เข้าชม 4

แชร์FacebookXLINELinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

  • กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ระหว่าง 23–25 พฤศจิกายน 2569 ตามที่รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงเมื่อ 18 พ.ย.
  • กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร และกรมพัฒนาที่ดินเก็บตัวอย่างดินและน้ำจากแปลงเกษตรกร 250 ตัวอย่าง กรมชลประทานเก็บน้ำจากแหล่งน้ำชลประทาน 83 จุด ส่วนกรมประมงและกรมปศุสัตว์ตรวจสัตว์น้ำและปศุสัตว์ในพื้นที่เสี่ยง
  • ตัวอย่างทั้งหมดส่งห้องปฏิบัติการภายใน 27 พฤศจิกายน คาดรู้ผลใน 1–2 สัปดาห์ แล้วทำแผนที่เฝ้าระวัง 3 สี เขียว เหลือง แดง ในแอป Agri-Map
  • พื้นที่สีแดงมีมาตรการ 3 ระยะ: ออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ ทำบ่อจิ๋วเป็นแหล่งน้ำสำรอง และส่งเสริมพืชทางเลือก เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ
  • ผลตรวจน้ำครั้งที่ 23 ของกรมควบคุมมลพิษ (26–30 ก.ย. 2569) พบแม่น้ำสายมีสารหนูเกินมาตรฐานทั้ง 3 จุด สูงสุด 0.017 มก./ล. ขณะที่แม่น้ำกกอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 โดยให้ 5 กรมหลักเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ และปศุสัตว์ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ส่งห้องปฏิบัติการภายใน 27 พฤศจิกายน คาดรู้ผลใน 1–2 สัปดาห์ แล้วทำแผนที่เฝ้าระวัง 3 สีเพื่อกำหนดความช่วยเหลือเกษตรกร

ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยแผนนี้เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ว่ากระทรวงเกษตรฯ สั่งการด่วนให้หน่วยงานในสังกัดลงพื้นที่ตรวจการปนเปื้อนอย่างครอบคลุม เพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยทางอาหารและปกป้องผลผลิตของเกษตรกร

ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ใครเก็บอะไร

แผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด แบ่งงานตามหน่วยงานดังนี้

หน่วยงาน สิ่งที่เก็บหรือตรวจ จำนวน
กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน ดินและน้ำจากแปลงเพาะปลูกของเกษตรกร 250 ตัวอย่าง
กรมชลประทาน น้ำจากแหล่งน้ำชลประทาน 83 จุด
กรมประมง พื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ไม่ระบุจำนวน
กรมปศุสัตว์ โลหะหนักในปศุสัตว์ที่เลี้ยงในพื้นที่เสี่ยง ไม่ระบุจำนวน

ตัวเลข 333 มาจาก 250 ตัวอย่างของแปลงเกษตรกรรวมกับ 83 จุดของกรมชลประทาน ข่าวของรัฐบาลไม่ได้ระบุว่าจุดตรวจอยู่อำเภอใดบ้าง และไม่ได้ระบุชนิดโลหะหนักที่จะวิเคราะห์

ตัวเลขแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย: เก็บตัวอย่าง 23–25 พ.ย. 2569 รวม 333 จุด ดินและน้ำในแปลงเกษตรกร 250 ตัวอย่าง น้ำชลประทาน 83 จุด ส่งแล็บภายใน 27 พ.ย. และทำแผนที่ 3 สี
ตัวเลขหลักของแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ตั้งแต่วันเก็บตัวอย่างถึงแผนที่ 3 สี ภาพ: THAI DATA (ข้อมูล: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th))

ผลตรวจรู้เมื่อไร และแผนที่ 3 สีคืออะไร

ตัวอย่างทั้งหมดจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะส่งเข้าห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะทราบผลวิเคราะห์ภายใน 1–2 สัปดาห์ กรมพัฒนาที่ดินจะกำหนดมาตรฐานการเก็บข้อมูลแบบระบุพิกัด GPS เข้าระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) ผ่านแอปพลิเคชัน Agri-Map แล้วทำแผนที่เฝ้าระวังแบ่งความรุนแรงเป็น 3 สี คือ เขียว เหลือง และแดง

รองโฆษกฯ ระบุว่าแผนที่ 3 สีจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะเป็นตัวชี้วัดในการออกมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรแบบพุ่งเป้า

มาตรการ 3 ระยะเมื่อพบพื้นที่สีแดง

หากผลตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด พบพื้นที่ใดเข้าขั้นวิกฤตระดับสีแดง กระทรวงเกษตรฯ เตรียมมาตรการไว้ 3 ระยะ

  1. ระยะเร่งด่วน คุมเข้มผลผลิต ออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจและใช้อ้างอิงในการรับซื้อ-จำหน่าย พร้อมเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ
  2. ระยะกลาง แก้ปัญหาแหล่งน้ำ ถ้าเกษตรกรใช้น้ำจากแหล่งเดิมไม่ได้ กรมพัฒนาที่ดินพร้อมสนับสนุนงบประมาณและเครื่องจักรทำ "บ่อจิ๋ว" เป็นแหล่งเก็บน้ำสำรองขนาดเล็กในไร่นา
  3. ระยะยาว ส่งเสริมให้ปลูกพืชเศรษฐกิจทางเลือกที่เหมาะกับพื้นที่และปลอดภัย เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ และไม้ยืนต้นเศรษฐกิจ ควบคู่กับการถ่ายทอดเทคโนโลยีฟื้นฟูและบำรุงดิน
ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ที่แท่นแถลงข่าวทำเนียบรัฐบาล ผู้แถลงแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด
ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ผู้แถลงแผนตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 18 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

ผลตรวจน้ำล่าสุดก่อนการตรวจ 333 จุด

ก่อนการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด ข้อมูลทางการล่าสุดเรื่องคุณภาพน้ำมาจากกรมควบคุมมลพิษ ผลตรวจครั้งที่ 23 ที่เก็บตัวอย่าง 26–30 กันยายน 2569 จาก 23 จุดในเชียงใหม่และเชียงราย พบว่าแม่น้ำกก แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาของแม่น้ำกกมีสารหนูและโลหะหนักอื่นอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่แม่น้ำสายเกินมาตรฐานทุกจุด (มาตรฐานน้ำผิวดินไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร)

จุดตรวจแม่น้ำสาย สารหนู (มก./ล.)
SA01 บ้านหัวฝาย อ.แม่สาย 0.017
SA02 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 0.013
SA03 บ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย 0.012
แผนที่ค่าสารหนูในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง ครั้งที่ 23 ของกรมควบคุมมลพิษ เก็บตัวอย่าง 26–30 กันยายน 2569 แม่น้ำสาย 3 จุดเกินมาตรฐาน
แผนที่ค่าสารหนูในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง ครั้งที่ 23 ของกรมควบคุมมลพิษ จุดสีชมพูคือจุดเก็บตัวอย่างในแม่น้ำสาย ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

ต่อมาวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 กรมควบคุมมลพิษรายงานว่าแม่น้ำสายที่ชุมชนหัวฝายขุ่นถึง 14,000 NTU เกินกำลังระบบกรองของ กปภ. สาขาแม่สายที่รับได้ราว 6,000 NTU และวันที่ 6 พฤศจิกายน ผลคัดกรองเบื้องต้นพบสารหนู 0.25 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่ามาตรฐาน 25 เท่า การประปาต้องหยุดผลิตชั่วคราว กระทบ 14 หมู่บ้านในตำบลแม่สายและเวียงพางคำ ก่อนกลับมาจ่ายน้ำได้ตามปกติเมื่อ 7 พฤศจิกายน

เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำสายที่มีสีน้ำตาลขุ่น อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย พฤศจิกายน 2569
เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำสายที่มีสีน้ำตาลขุ่น อำเภอแม่สาย ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

ทำไมการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จึงสำคัญ

ผลตรวจของกรมควบคุมมลพิษวัดเฉพาะน้ำในแม่น้ำ ส่วนการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด เป็นแผนที่กระทรวงเกษตรฯ เก็บตัวอย่างจากแปลงเกษตรกร แหล่งน้ำชลประทาน สัตว์น้ำ และปศุสัตว์พร้อมกันในช่วง 3 วัน ก่อนหน้านี้กระทรวงเกษตรฯ เพิ่งเผยผลตรวจพืชผักเชียงราย 185 ตัวอย่างที่พบเกินมาตรฐาน 5 ตัวอย่าง และรัฐบาลกำลังติดตามเหมืองแร่ฝั่งเมียนมาที่ต้นแม่น้ำสาย ผลแผนที่ 3 สีจะบอกเกษตรกรและผู้รับซื้อว่าพื้นที่ใดต้องคุมผลผลิต ซึ่งกระทบทั้งรายได้ของเกษตรกรและความมั่นใจของผู้บริโภค

นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในที่ประชุม ภาพที่กรมควบคุมมลพิษเผยแพร่พร้อมข่าวสารหนูแม่น้ำสาย 10 พฤศจิกายน 2569
นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในที่ประชุมเรื่องสารหนูแม่น้ำสาย ภาพที่กรมควบคุมมลพิษเผยแพร่ 10 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

สิ่งที่เกษตรกรและผู้รับซื้อในลุ่มน้ำกก-สายควรทำ

  1. เกษตรกรที่ถูกเก็บตัวอย่างช่วง 23–25 พฤศจิกายน ควรจดพิกัดแปลงและวันที่เก็บไว้ เพื่อตรวจกับแผนที่ 3 สีเมื่อประกาศผล
  2. ผู้รับซื้อและโรงสีในพื้นที่ ติดตามใบรับรองผลผลิตที่กระทรวงเกษตรฯ จะออกให้ผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ ใช้เป็นหลักฐานประกอบการรับซื้อ
  3. ครัวเรือนในแม่สายติดตามประกาศคุณภาพน้ำของกรมควบคุมมลพิษและ กปภ. สาขาแม่สาย เพราะผลน้ำดิบยังพบสารหนูเกินมาตรฐาน
  4. รอผลจริงก่อนตัดสินใจเปลี่ยนพืชหรือเลิกใช้แหล่งน้ำ เพราะมาตรการระยะกลางและระยะยาวผูกกับผลแผนที่ 3 สี
แม่น้ำสาย อำเภอแม่สายอยู่ฝั่งซ้าย เมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาอยู่ฝั่งขวา
แม่น้ำสาย อำเภอแม่สายอยู่ฝั่งซ้าย เมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาอยู่ฝั่งขวา ภาพ: Xufanc / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ติดตามข่าวนโยบายรัฐเรื่องสิ่งแวดล้อมและน้ำได้ที่หมวดการเมือง

คำถามที่พบบ่อย

ตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด วันไหน ใครเป็นคนตรวจ?

การตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด มีกำหนดวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน กรมชลประทาน กรมประมง และกรมปศุสัตว์ แบ่งกันเก็บตัวอย่างดิน น้ำ สัตว์น้ำ และปศุสัตว์ในพื้นที่เป้าหมาย

ผลตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะรู้เมื่อไร?

รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีระบุว่าตัวอย่างจากการตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด จะส่งเข้าห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ภายในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะทราบผลวิเคราะห์ภายใน 1–2 สัปดาห์หลังจากนั้น

แผนที่ 3 สี เขียว เหลือง แดง ใช้ทำอะไร?

หลังตรวจโลหะหนักลุ่มน้ำกก-สาย 333 จุด กรมพัฒนาที่ดินจะบันทึกพิกัด GPS ของทุกตัวอย่างเข้าระบบ GIS ผ่านแอป Agri-Map แล้วทำแผนที่เฝ้าระวังแบ่งความรุนแรงเป็นสีเขียว เหลือง และแดง กระทรวงเกษตรฯ จะใช้แผนที่นี้กำหนดมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรแบบพุ่งเป้า โดยพื้นที่สีแดงมีมาตรการรองรับ 3 ระยะ

ถ้าพื้นที่เป็นสีแดง เกษตรกรจะได้รับความช่วยเหลืออะไร?

ระยะเร่งด่วนกระทรวงเกษตรฯ จะคุมเข้มผลผลิตและออกใบรับรองผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย พร้อมเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ระยะกลางกรมพัฒนาที่ดินสนับสนุนงบและเครื่องจักรทำบ่อจิ๋วเป็นแหล่งน้ำสำรองในไร่นา ระยะยาวส่งเสริมพืชทางเลือก เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ และไม้ยืนต้นเศรษฐกิจ

แหล่งอ้างอิง

  1. รัฐบาลลุยตรวจสารพิษ "น้ำกก-น้ำสาย" 333 จุด 23-25 พ.ย. นี้ กางแผนที่แบ่งกลุ่ม "เขียว-เหลือง-แดง" คุมเข้มโซนเสี่ยง — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
  2. คพ. เผยผลตรวจน้ำลุ่ม ครั้งที่ 23 พบแม่น้ำกก–โขง โลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่แม่น้ำสายสารหนูยังคงเกินเกณฑ์มาตรฐานต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง — กรมควบคุมมลพิษ
  3. “รมว.สุชาติ” สั่ง คพ. เกาะติดสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสายเชียงราย ห่วง 14 หมู่บ้าน เร่งสำรองน้ำสะอาด-ลุยแก้ต้นตอมลพิษ — กรมควบคุมมลพิษ

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

ประเทศและสถานที่
แม่น้ำสาย7เมียนมา49
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ