ข้ามไปยังเนื้อหา
เจ้าหน้าที่ลงไปเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำสายที่มีสีน้ำตาลขุ่น อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ภาพจากกรมควบคุมมลพิษ พฤศจิกายน 2569 ประกอบข่าวเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย
Politics

เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: รมช.มหาดไทยส่องจากแม่ฟ้าหลวง เปิดหน้าดิน 10 จุด จ่อคุยจีน

เจ้าหน้าที่เก็บตัวอย่างน้ำแม่น้ำสาย ภาพที่กรมควบคุมมลพิษเผยแพร่ 10 พ.ย. 2569 ไม่ใช่ภาพเหมืองที่ รมช.มหาดไทยไปดู ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: รมช.มหาดไทยส่องเหมืองดอยก่อวันจากแม่ฟ้าหลวง 14 พ.ย. 2569 พบเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด เตรียมคุยกับจีน 16–18 พ.ย.

โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที

แชร์FacebookXLINELinkedIn

สรุปประเด็นสำคัญ

  • นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่บ้านพญาไพร ต.เทอดไทย อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 มองเห็นเหมืองแร่ที่ดอยก่อวัน เมืองกาน รัฐฉาน ฝั่งเมียนมา
  • ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าเมื่อส่องด้วยกล้องพบการเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด มีรถแบคโฮ 2 คัน กำลังทำงาน และมีอาคารที่คาดว่าเป็นจุดถลุงแร่ นายเจเศรษฐ์ประเมินว่าเหมืองอาจขยายตัวเป็นเท่าตัวภายใน 1 ปี
  • นายเจเศรษฐ์จะบินไปสมทบนายกรัฐมนตรีวันที่ 16–18 พฤศจิกายน เพื่อนำปัญหาเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ไปหารือกับทางการจีน และระบุว่านายกฯ คุยกับนายกรัฐมนตรีจีนแล้ว
  • กรมควบคุมมลพิษพบสารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐาน 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด ในรอบตรวจปลายเดือนกันยายน สูงสุด 0.017 มก./ล. และวันที่ 5 พ.ย. น้ำขุ่นถึง 14,000 NTU จนประปาแม่สายต้องหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้านชั่วคราว

นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่บ้านพญาไพร อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 เพื่อดูเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสายรับผลกระทบจากลำธารที่ไหลจากพื้นที่นี้ ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าพบการเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด และนายเจเศรษฐ์จะนำเรื่องไปหารือกับทางการจีนระหว่างไปสมทบนายกรัฐมนตรีวันที่ 16–18 พฤศจิกายน

การลงพื้นที่ครั้งนี้ไม่ได้แจ้งหน่วยงานในพื้นที่ล่วงหน้า นายเจเศรษฐ์ไปกับผู้สื่อข่าวและ ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการในเชียงรายที่เปิดประเด็นเรื่องนี้มาก่อน โดยมีรองผู้อำนวยการ กอ.รมน. จังหวัดเชียงราย ร่วมให้ข้อมูล

เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: สิ่งที่เห็นจากบ้านพญาไพร

ข่าวของทำเนียบรัฐบาลบรรยายสิ่งที่คณะเห็นจากฝั่งไทยไว้ดังนี้

  • ที่ตั้ง ดอยก่อวัน เมืองกาน ฝั่งรัฐฉาน มองเห็นด้วยตาเปล่าจากตำบลเทอดไทย
  • ขนาด เปิดหน้าดินหลายจุดตามแนวเขา และส่องกล้องพบอีกไม่ต่ำกว่า 10 จุด
  • เครื่องจักร รถแบคโฮ 2 คันกำลังทำงานบนเนินเขา
  • อาคาร มีอาคารที่คาดว่าเป็นจุดถลุงแร่ และกลุ่มอาคารเรียงกันคล้ายหมู่บ้านสแกมเมอร์ฝั่งเมียวดี

นายเจเศรษฐ์กล่าวว่ามีภาพถ่ายดาวเทียมอยู่แล้ว แต่ต้องการเห็นพื้นที่จริง และพื้นที่นี้ "ค่อนข้างใกล้ชิดชุมชนลำธารที่จะไหลลงไปยังพื้นที่แม่สาย" เขาประเมินว่า "แค่ในห้วงเวลา 1 ปี เขาอาจจะขยายตัวได้เป็นเท่าตัว" และหากยังทำต่อ ปริมาณสารพิษก็จะเพิ่มขึ้น

ภาพชุดของทำเนียบรัฐบาล นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ ตรวจระบบประปา เหมืองที่เปิดหน้าดินบนภูเขาฝั่งเมียนมา และแม่น้ำสายสีน้ำตาลขุ่น 14 พฤศจิกายน 2569
ภาพชุดที่ทำเนียบรัฐบาลเผยแพร่เรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: นายเจเศรษฐ์ตรวจระบบประปา เหมืองที่เปิดหน้าดินบนภูเขา และแม่น้ำสายสีน้ำตาลขุ่น ภาพ: ทำเนียบรัฐบาล (thaigov.go.th)

รัฐบาลจะนำเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ไปคุยกับจีน

นายเจเศรษฐ์ระบุว่านายกรัฐมนตรีมอบหมายให้รวบรวมข้อมูลให้มากที่สุด และนายกฯ ได้คุยกับนายกรัฐมนตรีจีนแล้ว ข่าวไม่ได้ระบุว่าคุยเมื่อใด ช่วงเดียวกันนี้นายหลี่ เฉียงเยือนไทย 13–15 พฤศจิกายน

ประเด็น สิ่งที่นายเจเศรษฐ์ระบุ
ข้อมูลที่ต้องรวบรวม ระบบผลิตแร่ บริษัทนำเข้าส่งออก สารตั้งต้น แร่ที่เข้าไทย และคนไทยหรือบริษัทที่เกี่ยวข้อง
การเจรจา บินไปสมทบนายกฯ 16–18 พ.ย. นำปัญหาขึ้นโต๊ะ และเชิญประเทศตลอดลำน้ำมาคุยกับจีนด้วย
คุมการนำเข้าแร่ ครม. หารือแล้ว แต่จะคุยกับจีนและเมียนมาก่อน แล้วดูข้อกฎหมาย
แร่ไปที่ใด แร่สำคัญอย่างแรร์เอิร์ธหรือทองไม่ได้เข้าไทย จึงสันนิษฐานว่าส่งไปจีน
ศูนย์ตรวจน้ำร่วมกับจีน อยู่ระหว่างประสาน ให้กระทรวงการต่างประเทศ อุตสาหกรรม และทรัพยากรธรรมชาติฯ เป็นเจ้าภาพ

วันที่ 16–18 พฤศจิกายน ตรงกับช่วงที่นายกฯ อนุทินอยู่ที่กรุงมะนิลาเพื่อประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 ตามข่าวทำเนียบรัฐบาล

ข้อจำกัดของไทยต่อเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย

นายเจเศรษฐ์ยอมรับว่าการควบคุมเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย "ไม่ใช่สถานการณ์ง่าย" เพราะมีความขัดแย้งในฝั่งเมียนมา ไทยไม่มีอำนาจเข้าไปสั่งหยุด ทำได้คือเรียกร้อง กดดัน และเจรจาควบคู่กัน คณะกรรมการที่เข้าไปคุยได้คำตอบไม่ชัดเจน เพราะแต่ละฝ่ายอ้างว่าไม่ได้เกี่ยวข้อง ซึ่งนายเจเศรษฐ์ระบุว่ามีทั้งหมด 4 กลุ่ม ส่วนเขตแดนที่ยังไม่ชัดเป็นงานของหน่วยงานความมั่นคง ซึ่งคุยกับแม่ทัพภาคที่ 3 แล้ว และจะสรุปต่อสาธารณะหลังนายกฯ กลับมา

สารหนูในแม่น้ำสาย: ตัวเลขของกรมควบคุมมลพิษ

ข่าวทำเนียบรัฐบาลเรียกเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสายว่าเป็น "ต้นตอสารพิษแม่น้ำสาย" ส่วนกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ระบุว่ากำลังตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษ คพ. ใช้มาตรฐานสารหนูในน้ำผิวดินไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร และรายงานผลตรวจดังนี้

วันที่ สิ่งที่ คพ. รายงาน
26–30 ก.ย. 2569 (รอบที่ 23) เกินมาตรฐานทั้ง 3 จุด: บ้านหัวฝาย 0.017 สะพานมิตรภาพแห่งที่ 2 0.013 บ้านป่าซางงาม 0.012 มก./ล.
5 พ.ย. 2569 น้ำที่หัวฝายขุ่น 14,000 NTU เกินที่ระบบประปาแม่สายรับได้ราว 6,000 NTU ประปาหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้าน
6 พ.ย. 2569 ตรวจคัดกรองเบื้องต้นพบสารหนู 0.25 มก./ล. สูงกว่ามาตรฐาน 25 เท่า
7 พ.ย. 2569 ประปากลับมาจ่ายน้ำ น้ำดิบขุ่น 1,164 NTU สารหนู 0.05 มก./ล.

ผลตรวจปัสสาวะของประชาชนกลุ่มเสี่ยงอยู่ในข่าวสารหนูแม่น้ำสาย

แม่น้ำสายช่วงที่น้ำมีสีน้ำตาลขุ่น ไหลผ่านพื้นที่อำเภอแม่สาย
แม่น้ำสายช่วงที่น้ำมีสีน้ำตาลขุ่น ภาพจากกรมควบคุมมลพิษ ซึ่งเผยแพร่พร้อมข่าวเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2569 ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ
เจ้าหน้าที่หญิงสองคนเทน้ำจากแม่น้ำสายใส่ภาชนะเพื่อตรวจคุณภาพน้ำ
เจ้าหน้าที่ตักน้ำจากแม่น้ำสายใส่ภาชนะเพื่อตรวจคุณภาพน้ำ ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ
ชุดตรวจคัดกรองสารหนู Arsenic Test พร้อมแถบสีเทียบค่าในมือเจ้าหน้าที่ที่สวมถุงมือ
ชุดตรวจคัดกรองสารหนูเบื้องต้นที่ใช้ตรวจน้ำแม่น้ำสาย ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

น้ำประปาแม่สายระหว่างรอผลเจรจา

ระหว่างรอผลเจรจาเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย นายเจเศรษฐ์ย้ำว่าสิ่งที่รัฐบาลทำได้ทันทีคือดูแลน้ำอุปโภคบริโภคของประชาชน แผนของจังหวัดเชียงรายตามข่าว คพ. และคำชี้แจงของเขามีดังนี้

  1. ระยะเร่งด่วน ตรวจสารหนูในน้ำดิบก่อนผลิต หยุดผลิตเมื่อขุ่นเกิน 6,000 NTU และใช้น้ำสำรองจากประปาตำบลเกาะช้างกับแหล่งน้ำท้องถิ่นอีก 5 แห่ง
  2. ระยะกลาง นำน้ำดิบจากอำเภอเชียงแสน (แม่น้ำโขง) มาช่วย พร้อมน้ำบาดาลและถังเก็บน้ำ
  3. ระยะยาว อ่างเก็บน้ำดอยหัวแม่คำ และสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำอัตโนมัติในแม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำกก
แม่น้ำสาย อำเภอแม่สายอยู่ฝั่งซ้าย เมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาอยู่ฝั่งขวา
แม่น้ำสาย อำเภอแม่สายอยู่ฝั่งซ้าย เมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาอยู่ฝั่งขวา ภาพ: Xufanc / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

ทำไมเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย จึงเป็นเรื่องระดับชาติ

นายเจเศรษฐ์กล่าวว่าเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย "เป็นปัญหาระดับชาติแล้ว" เพราะเมื่อประปาผลิตน้ำไม่ได้แม้ 24 ชั่วโมงก็กระทบทุกกลุ่ม ก่อนหน้านี้นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ยกมลพิษแม่น้ำกก-สายขึ้นหารือตอนเยือนเมียนมา 12 พฤศจิกายน

ผลต่อองค์กรไทยจากเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย

  1. ธุรกิจที่ใช้น้ำประปาในแม่สาย เช่น โรงแรม ร้านอาหาร และโรงงานขนาดเล็ก ควรเตรียมน้ำสำรอง เพราะประปาเคยหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้านเมื่อ 5 พฤศจิกายน และจะหยุดอีกทุกครั้งที่น้ำดิบขุ่นเกิน 6,000 NTU
  2. ผู้นำเข้าแร่จากเมียนมา ควรติดตามมาตรการคุมการนำเข้าแร่ที่ ครม. หารือไว้ และการรวบรวมข้อมูลบริษัทนำเข้าส่งออกที่นายกฯ สั่ง
  3. ผลการหารือเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย กับทางการจีนช่วง 16–18 พฤศจิกายน ผลตรวจน้ำรอบถัดไปของ คพ. และความคืบหน้าศูนย์ตรวจคุณภาพน้ำร่วมกับจีน

ติดตามข่าวการเมืองและนโยบายรัฐบาลได้ที่หมวดการเมือง

คำถามที่พบบ่อย

เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย อยู่ที่ไหน?

ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ที่นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ ไปส่องเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2569 อยู่ที่ดอยก่อวัน เมืองกาน รัฐฉาน ประเทศเมียนมา มองเห็นได้จากบ้านพญาไพร ตำบลเทอดไทย อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย และอยู่ใกล้ลำธารที่ไหลลงไปยังพื้นที่แม่สาย

รัฐบาลจะทำอะไรกับเหมืองแร่ในเมียนมาที่กระทบแม่น้ำสาย?

สำหรับเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย นายเจเศรษฐ์ระบุว่านายกรัฐมนตรีสั่งให้รวบรวมข้อมูลระบบผลิตแร่ บริษัทนำเข้าส่งออก สารตั้งต้น และแร่ที่นำเข้ามาในไทย และเขาจะบินไปสมทบนายกฯ วันที่ 16–18 พฤศจิกายน 2569 เพื่อนำปัญหาไปหารือกับทางการจีน ส่วนการคุมการนำเข้าแร่ ครม. หารือแล้ว แต่จะคุยกับจีนและเมียนมาก่อน

สารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐานเท่าไร?

กรมควบคุมมลพิษตรวจรอบที่ 23 ระหว่าง 26–30 กันยายน 2569 พบสารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐานน้ำผิวดิน 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด คือบ้านหัวฝาย 0.017 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 0.013 และบ้านป่าซางงาม 0.012 มก./ล. ผลตรวจคัดกรองเบื้องต้นวันที่ 6 พฤศจิกายนพบสูงถึง 0.25 มก./ล.

น้ำประปาแม่สายใช้ได้หรือยัง?

กรมควบคุมมลพิษรายงานว่าการประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายหยุดผลิตน้ำชั่วคราวหลังน้ำดิบขุ่นถึง 14,000 NTU เมื่อ 5 พฤศจิกายน 2569 กระทบ 14 หมู่บ้าน และกลับมาผลิตและจ่ายน้ำได้ตามปกติเมื่อ 7 พฤศจิกายน โดยน้ำดิบวันนั้นยังมีสารหนู 0.05 มก./ล. จึงต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง

แหล่งอ้างอิง

  1. "เจเศรษฐ์" ซุ่มลงพื้นที่ชายแดน ส่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา ต้นตอสารพิษแม่น้ำสาย เตรียมเสนอนายกเจรจาจีนคุมสารพิษ — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
  2. “รมว.สุชาติ” สั่ง คพ. เกาะติดสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสายเชียงราย ห่วง 14 หมู่บ้าน เร่งสำรองน้ำสะอาด-ลุยแก้ต้นตอมลพิษ — กรมควบคุมมลพิษ
  3. คพ. เผยผลตรวจน้ำลุ่ม ครั้งที่ 23 พบแม่น้ำกก–โขง โลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่แม่น้ำสายสารหนูยังคงเกินเกณฑ์มาตรฐานต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง — กรมควบคุมมลพิษ
  4. นายกฯ เดินทางถึงฟิลิปปินส์ เตรียมเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)

บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้

เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว

ประเทศและสถานที่
เมียนมา41แม่น้ำสาย4จีน408
แชร์FacebookXLINELinkedIn

พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ