เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: รมช.มหาดไทยส่องเหมืองดอยก่อวันจากแม่ฟ้าหลวง 14 พ.ย. 2569 พบเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด เตรียมคุยกับจีน 16–18 พ.ย.
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่บ้านพญาไพร ต.เทอดไทย อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 มองเห็นเหมืองแร่ที่ดอยก่อวัน เมืองกาน รัฐฉาน ฝั่งเมียนมา
- ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าเมื่อส่องด้วยกล้องพบการเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด มีรถแบคโฮ 2 คัน กำลังทำงาน และมีอาคารที่คาดว่าเป็นจุดถลุงแร่ นายเจเศรษฐ์ประเมินว่าเหมืองอาจขยายตัวเป็นเท่าตัวภายใน 1 ปี
- นายเจเศรษฐ์จะบินไปสมทบนายกรัฐมนตรีวันที่ 16–18 พฤศจิกายน เพื่อนำปัญหาเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ไปหารือกับทางการจีน และระบุว่านายกฯ คุยกับนายกรัฐมนตรีจีนแล้ว
- กรมควบคุมมลพิษพบสารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐาน 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด ในรอบตรวจปลายเดือนกันยายน สูงสุด 0.017 มก./ล. และวันที่ 5 พ.ย. น้ำขุ่นถึง 14,000 NTU จนประปาแม่สายต้องหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้านชั่วคราว
นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่บ้านพญาไพร อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 เพื่อดูเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสายรับผลกระทบจากลำธารที่ไหลจากพื้นที่นี้ ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าพบการเปิดหน้าดินไม่ต่ำกว่า 10 จุด และนายเจเศรษฐ์จะนำเรื่องไปหารือกับทางการจีนระหว่างไปสมทบนายกรัฐมนตรีวันที่ 16–18 พฤศจิกายน
การลงพื้นที่ครั้งนี้ไม่ได้แจ้งหน่วยงานในพื้นที่ล่วงหน้า นายเจเศรษฐ์ไปกับผู้สื่อข่าวและ ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการในเชียงรายที่เปิดประเด็นเรื่องนี้มาก่อน โดยมีรองผู้อำนวยการ กอ.รมน. จังหวัดเชียงราย ร่วมให้ข้อมูล
เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย: สิ่งที่เห็นจากบ้านพญาไพร
ข่าวของทำเนียบรัฐบาลบรรยายสิ่งที่คณะเห็นจากฝั่งไทยไว้ดังนี้
- ที่ตั้ง ดอยก่อวัน เมืองกาน ฝั่งรัฐฉาน มองเห็นด้วยตาเปล่าจากตำบลเทอดไทย
- ขนาด เปิดหน้าดินหลายจุดตามแนวเขา และส่องกล้องพบอีกไม่ต่ำกว่า 10 จุด
- เครื่องจักร รถแบคโฮ 2 คันกำลังทำงานบนเนินเขา
- อาคาร มีอาคารที่คาดว่าเป็นจุดถลุงแร่ และกลุ่มอาคารเรียงกันคล้ายหมู่บ้านสแกมเมอร์ฝั่งเมียวดี
นายเจเศรษฐ์กล่าวว่ามีภาพถ่ายดาวเทียมอยู่แล้ว แต่ต้องการเห็นพื้นที่จริง และพื้นที่นี้ "ค่อนข้างใกล้ชิดชุมชนลำธารที่จะไหลลงไปยังพื้นที่แม่สาย" เขาประเมินว่า "แค่ในห้วงเวลา 1 ปี เขาอาจจะขยายตัวได้เป็นเท่าตัว" และหากยังทำต่อ ปริมาณสารพิษก็จะเพิ่มขึ้น

รัฐบาลจะนำเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ไปคุยกับจีน
นายเจเศรษฐ์ระบุว่านายกรัฐมนตรีมอบหมายให้รวบรวมข้อมูลให้มากที่สุด และนายกฯ ได้คุยกับนายกรัฐมนตรีจีนแล้ว ข่าวไม่ได้ระบุว่าคุยเมื่อใด ช่วงเดียวกันนี้นายหลี่ เฉียงเยือนไทย 13–15 พฤศจิกายน
| ประเด็น | สิ่งที่นายเจเศรษฐ์ระบุ |
|---|---|
| ข้อมูลที่ต้องรวบรวม | ระบบผลิตแร่ บริษัทนำเข้าส่งออก สารตั้งต้น แร่ที่เข้าไทย และคนไทยหรือบริษัทที่เกี่ยวข้อง |
| การเจรจา | บินไปสมทบนายกฯ 16–18 พ.ย. นำปัญหาขึ้นโต๊ะ และเชิญประเทศตลอดลำน้ำมาคุยกับจีนด้วย |
| คุมการนำเข้าแร่ | ครม. หารือแล้ว แต่จะคุยกับจีนและเมียนมาก่อน แล้วดูข้อกฎหมาย |
| แร่ไปที่ใด | แร่สำคัญอย่างแรร์เอิร์ธหรือทองไม่ได้เข้าไทย จึงสันนิษฐานว่าส่งไปจีน |
| ศูนย์ตรวจน้ำร่วมกับจีน | อยู่ระหว่างประสาน ให้กระทรวงการต่างประเทศ อุตสาหกรรม และทรัพยากรธรรมชาติฯ เป็นเจ้าภาพ |
วันที่ 16–18 พฤศจิกายน ตรงกับช่วงที่นายกฯ อนุทินอยู่ที่กรุงมะนิลาเพื่อประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 ตามข่าวทำเนียบรัฐบาล
ข้อจำกัดของไทยต่อเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย
นายเจเศรษฐ์ยอมรับว่าการควบคุมเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย "ไม่ใช่สถานการณ์ง่าย" เพราะมีความขัดแย้งในฝั่งเมียนมา ไทยไม่มีอำนาจเข้าไปสั่งหยุด ทำได้คือเรียกร้อง กดดัน และเจรจาควบคู่กัน คณะกรรมการที่เข้าไปคุยได้คำตอบไม่ชัดเจน เพราะแต่ละฝ่ายอ้างว่าไม่ได้เกี่ยวข้อง ซึ่งนายเจเศรษฐ์ระบุว่ามีทั้งหมด 4 กลุ่ม ส่วนเขตแดนที่ยังไม่ชัดเป็นงานของหน่วยงานความมั่นคง ซึ่งคุยกับแม่ทัพภาคที่ 3 แล้ว และจะสรุปต่อสาธารณะหลังนายกฯ กลับมา
สารหนูในแม่น้ำสาย: ตัวเลขของกรมควบคุมมลพิษ
ข่าวทำเนียบรัฐบาลเรียกเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสายว่าเป็น "ต้นตอสารพิษแม่น้ำสาย" ส่วนกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ระบุว่ากำลังตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษ คพ. ใช้มาตรฐานสารหนูในน้ำผิวดินไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร และรายงานผลตรวจดังนี้
| วันที่ | สิ่งที่ คพ. รายงาน |
|---|---|
| 26–30 ก.ย. 2569 (รอบที่ 23) | เกินมาตรฐานทั้ง 3 จุด: บ้านหัวฝาย 0.017 สะพานมิตรภาพแห่งที่ 2 0.013 บ้านป่าซางงาม 0.012 มก./ล. |
| 5 พ.ย. 2569 | น้ำที่หัวฝายขุ่น 14,000 NTU เกินที่ระบบประปาแม่สายรับได้ราว 6,000 NTU ประปาหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้าน |
| 6 พ.ย. 2569 | ตรวจคัดกรองเบื้องต้นพบสารหนู 0.25 มก./ล. สูงกว่ามาตรฐาน 25 เท่า |
| 7 พ.ย. 2569 | ประปากลับมาจ่ายน้ำ น้ำดิบขุ่น 1,164 NTU สารหนู 0.05 มก./ล. |
ผลตรวจปัสสาวะของประชาชนกลุ่มเสี่ยงอยู่ในข่าวสารหนูแม่น้ำสาย



น้ำประปาแม่สายระหว่างรอผลเจรจา
ระหว่างรอผลเจรจาเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย นายเจเศรษฐ์ย้ำว่าสิ่งที่รัฐบาลทำได้ทันทีคือดูแลน้ำอุปโภคบริโภคของประชาชน แผนของจังหวัดเชียงรายตามข่าว คพ. และคำชี้แจงของเขามีดังนี้
- ระยะเร่งด่วน ตรวจสารหนูในน้ำดิบก่อนผลิต หยุดผลิตเมื่อขุ่นเกิน 6,000 NTU และใช้น้ำสำรองจากประปาตำบลเกาะช้างกับแหล่งน้ำท้องถิ่นอีก 5 แห่ง
- ระยะกลาง นำน้ำดิบจากอำเภอเชียงแสน (แม่น้ำโขง) มาช่วย พร้อมน้ำบาดาลและถังเก็บน้ำ
- ระยะยาว อ่างเก็บน้ำดอยหัวแม่คำ และสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำอัตโนมัติในแม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำกก

ทำไมเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย จึงเป็นเรื่องระดับชาติ
นายเจเศรษฐ์กล่าวว่าเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย "เป็นปัญหาระดับชาติแล้ว" เพราะเมื่อประปาผลิตน้ำไม่ได้แม้ 24 ชั่วโมงก็กระทบทุกกลุ่ม ก่อนหน้านี้นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ยกมลพิษแม่น้ำกก-สายขึ้นหารือตอนเยือนเมียนมา 12 พฤศจิกายน
ผลต่อองค์กรไทยจากเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย
- ธุรกิจที่ใช้น้ำประปาในแม่สาย เช่น โรงแรม ร้านอาหาร และโรงงานขนาดเล็ก ควรเตรียมน้ำสำรอง เพราะประปาเคยหยุดจ่ายน้ำ 14 หมู่บ้านเมื่อ 5 พฤศจิกายน และจะหยุดอีกทุกครั้งที่น้ำดิบขุ่นเกิน 6,000 NTU
- ผู้นำเข้าแร่จากเมียนมา ควรติดตามมาตรการคุมการนำเข้าแร่ที่ ครม. หารือไว้ และการรวบรวมข้อมูลบริษัทนำเข้าส่งออกที่นายกฯ สั่ง
- ผลการหารือเรื่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย กับทางการจีนช่วง 16–18 พฤศจิกายน ผลตรวจน้ำรอบถัดไปของ คพ. และความคืบหน้าศูนย์ตรวจคุณภาพน้ำร่วมกับจีน
ติดตามข่าวการเมืองและนโยบายรัฐบาลได้ที่หมวดการเมือง
คำถามที่พบบ่อย
เหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย อยู่ที่ไหน?
ทำเนียบรัฐบาลรายงานว่าเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย ที่นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ ไปส่องเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2569 อยู่ที่ดอยก่อวัน เมืองกาน รัฐฉาน ประเทศเมียนมา มองเห็นได้จากบ้านพญาไพร ตำบลเทอดไทย อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย และอยู่ใกล้ลำธารที่ไหลลงไปยังพื้นที่แม่สาย
รัฐบาลจะทำอะไรกับเหมืองแร่ในเมียนมาที่กระทบแม่น้ำสาย?
สำหรับเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา แม่น้ำสาย นายเจเศรษฐ์ระบุว่านายกรัฐมนตรีสั่งให้รวบรวมข้อมูลระบบผลิตแร่ บริษัทนำเข้าส่งออก สารตั้งต้น และแร่ที่นำเข้ามาในไทย และเขาจะบินไปสมทบนายกฯ วันที่ 16–18 พฤศจิกายน 2569 เพื่อนำปัญหาไปหารือกับทางการจีน ส่วนการคุมการนำเข้าแร่ ครม. หารือแล้ว แต่จะคุยกับจีนและเมียนมาก่อน
สารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐานเท่าไร?
กรมควบคุมมลพิษตรวจรอบที่ 23 ระหว่าง 26–30 กันยายน 2569 พบสารหนูในแม่น้ำสายเกินมาตรฐานน้ำผิวดิน 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด คือบ้านหัวฝาย 0.017 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 0.013 และบ้านป่าซางงาม 0.012 มก./ล. ผลตรวจคัดกรองเบื้องต้นวันที่ 6 พฤศจิกายนพบสูงถึง 0.25 มก./ล.
น้ำประปาแม่สายใช้ได้หรือยัง?
กรมควบคุมมลพิษรายงานว่าการประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายหยุดผลิตน้ำชั่วคราวหลังน้ำดิบขุ่นถึง 14,000 NTU เมื่อ 5 พฤศจิกายน 2569 กระทบ 14 หมู่บ้าน และกลับมาผลิตและจ่ายน้ำได้ตามปกติเมื่อ 7 พฤศจิกายน โดยน้ำดิบวันนั้นยังมีสารหนู 0.05 มก./ล. จึงต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง
แหล่งอ้างอิง
- "เจเศรษฐ์" ซุ่มลงพื้นที่ชายแดน ส่องเหมืองแร่ฝั่งเมียนมา ต้นตอสารพิษแม่น้ำสาย เตรียมเสนอนายกเจรจาจีนคุมสารพิษ — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
- “รมว.สุชาติ” สั่ง คพ. เกาะติดสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสายเชียงราย ห่วง 14 หมู่บ้าน เร่งสำรองน้ำสะอาด-ลุยแก้ต้นตอมลพิษ — กรมควบคุมมลพิษ
- คพ. เผยผลตรวจน้ำลุ่ม ครั้งที่ 23 พบแม่น้ำกก–โขง โลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่แม่น้ำสายสารหนูยังคงเกินเกณฑ์มาตรฐานต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง — กรมควบคุมมลพิษ
- นายกฯ เดินทางถึงฟิลิปปินส์ เตรียมเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (thaigov.go.th)
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- ประเทศและสถานที่
- เมียนมา41แม่น้ำสาย4จีน408
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ
