สารหนูแม่น้ำสายเกินเกณฑ์ 0.017 มก./ล. กรมควบคุมโรคชี้สารหนูในปัสสาวะสูงขึ้น
สารหนูแม่น้ำสาย พบเกินเกณฑ์ 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด สูงสุด 0.017 ตามผลตรวจ ก.ย. 2569 ของ คพ. กรมควบคุมโรคแจง 4 พ.ย. สารหนูในปัสสาวะสูงขึ้นแต่ยังไม่กระทบสุขภาพ
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ตรวจน้ำรอบที่ 23 เมื่อ 26–30 กันยายน 2569 พบสารหนูแม่น้ำสาย เกินเกณฑ์ 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุด สูงสุด 0.017 มก./ล. ที่บ้านหัวฝาย อ.แม่สาย
- แม่น้ำกก แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาที่ตรวจ (ฝาง ลาว กรณ์) อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด จากจุดตรวจรวม 23 จุด
- กรมควบคุมโรคแจงเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ว่าสารหนูรวมในปัสสาวะปี 2569 สูงกว่าปี 2568 ในจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ แต่เบื้องต้นยังไม่พบอาการแสดง
- ที่ประชุมผู้เชี่ยวชาญเมื่อ 29 ตุลาคม 2569 ให้ข้อมูลว่าปริมาณสารหนูในร่างกายค่อนข้างต่ำและยังไม่ส่งผลต่อสุขภาพ แต่ต้องเฝ้าระวังระยะยาว
- กรมให้งดนำน้ำจากลำน้ำที่ปนเปื้อนมาอุปโภค สังเกตอาการทางผิวหนัง และสอบถามสายด่วน 1422
สารหนูแม่น้ำสายยังเกินเกณฑ์คุณภาพน้ำผิวดินที่ 0.010 มก./ล. ทั้ง 3 จุดตรวจ สูงสุด 0.017 มก./ล. ตามผลตรวจรอบที่ 23 ที่เก็บตัวอย่าง 26–30 กันยายน 2569 ซึ่งกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยเมื่อ 29 ตุลาคม ส่วนกรมควบคุมโรคแจงเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 (2026) ว่าสารหนูในปัสสาวะของประชาชนกลุ่มเสี่ยงสูงขึ้น แต่เบื้องต้นยังไม่พบอาการแสดง และผู้เชี่ยวชาญเห็นว่ายังไม่ส่งผลต่อสุขภาพ
ผลตรวจสารหนูแม่น้ำสาย รอบที่ 23 ของ คพ.
ผลตรวจสารหนูแม่น้ำสายมาจากโครงการที่ คพ. ติดตามคุณภาพน้ำในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขา ครอบคลุมจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย เพื่อเฝ้าระวังความขุ่นผิดปกติและการปนเปื้อนโลหะหนัก รอบที่ 23 เก็บตัวอย่างระหว่าง 26–30 กันยายน 2569 จากจุดตรวจ 23 จุด เทียบกับมาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินสำหรับสารหนูไม่เกิน 0.010 มก./ล.
| จุดตรวจสารหนูแม่น้ำสาย | ค่าสารหนู (มก./ล.) | เทียบเกณฑ์ 0.010 |
|---|---|---|
| SA01 บ้านหัวฝาย อ.แม่สาย | 0.017 | เกิน |
| SA02 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 | 0.013 | เกิน |
| SA03 บ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย | 0.012 | เกิน |
คพ. สรุปว่าสารหนูแม่น้ำสายเกินมาตรฐานทุกจุดตรวจ ขณะที่แม่น้ำกกตั้งแต่ชายแดนไทย–เมียนมา อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ถึง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาของแม่น้ำกก ได้แก่ แม่น้ำฝาง (FA01) แม่น้ำลาว (LA01) และแม่น้ำกรณ์ (KO01) อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด
ข้อสังเกตเรื่องเวลา ผลสารหนูแม่น้ำสายนี้มาจากตัวอย่างที่เก็บ 26–30 กันยายน และ คพ. เผยแพร่เมื่อ 29 ตุลาคม ผู้อ่านจึงควรตรวจรอบล่าสุดของ คพ. ก่อนอ้างตัวเลข เพราะค่าในแม่น้ำเปลี่ยนตามฤดูและปริมาณน้ำ คพ. ระบุว่าจะติดตามและเผยแพร่ผลต่อเนื่อง
กรมควบคุมโรคชี้อะไรเมื่อสารหนูแม่น้ำสายและลำน้ำใกล้เคียงเข้าสู่การเฝ้าระวังสุขภาพ
นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ว่าจากการตรวจพบสารหนูในปัสสาวะ เบื้องต้นยังไม่พบอาการแสดง แต่ต้องสอบสวนโรคเพื่อหาสาเหตุและอธิบายให้ได้ว่าทำไมประชาชนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงเหมือนกันจึงพบปริมาณสารหนูในปัสสาวะต่างกัน รวมทั้งต้องติดตามสถานะสุขภาพต่อเนื่อง
นายแพทย์เอนก มุ่งอ้อมกลาง รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุว่าการเฝ้าระวังกลุ่มเสี่ยงในลุ่มแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำสาละวิน และแม่น้ำโขง ปี 2568–2569 พบแนวโน้มสัดส่วนประชาชนที่มีระดับสารหนูในปัสสาวะค่อนข้างสูงเพิ่มขึ้น โดยสารหนูรวมในปัสสาวะปี 2569 สูงกว่าปี 2568 ในจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ จากการประชุมผู้เชี่ยวชาญเมื่อ 29 ตุลาคม 2569 ผู้เชี่ยวชาญให้ข้อมูลว่าปริมาณสารหนูที่ตรวจพบในร่างกายอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ และยังไม่ส่งผลต่อสุขภาพ แต่ต้องเฝ้าระวังระยะยาวอย่างต่อเนื่อง
| ประเด็น | สิ่งที่กรมควบคุมโรคแจง (4 พ.ย. 2569) |
|---|---|
| แนวโน้มสารหนูรวมในปัสสาวะ | ปี 2569 สูงกว่าปี 2568 ในเชียงรายและเชียงใหม่ |
| อาการแสดง | เบื้องต้นยังไม่พบ |
| ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ (29 ต.ค.) | ระดับค่อนข้างต่ำ ยังไม่ส่งผลต่อสุขภาพ ต้องเฝ้าระวังระยะยาว |
| สิ่งที่ยังต้องหา | ทำไมคนในพื้นที่เสี่ยงเดียวกันมีระดับสารหนูต่างกัน |
สำหรับกรณีสารหนูแม่น้ำสาย กรมไม่ได้ระบุจำนวนผู้ตรวจ ค่าสารหนูในปัสสาวะ หรือเกณฑ์เทียบในประกาศฉบับนี้ ข่าวนี้จึงไม่มีตัวเลขเหล่านั้น
เมื่อไรควรพบแพทย์ และสิ่งที่กรมแนะนำเรื่องสารหนูแม่น้ำสาย
กรมควบคุมโรคขอให้ประชาชนในพื้นที่เฝ้าระวังยึดหลัก "รู้ความเสี่ยง ไม่ตื่นตระหนก ป้องกันได้"
- งดนำน้ำจากลำน้ำที่ปนเปื้อนมาอุปโภค
- สังเกตอาการตนเอง หากมีอาการผิดปกติ โดยเฉพาะทางผิวหนัง ให้รีบพบแพทย์
- ติดตามผลตรวจสารหนูในแหล่งน้ำ พืช ผัก และสัตว์น้ำในพื้นที่ และปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานราชการ
- สอบถามเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ หรือโทรสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
ข่าวสารหนูแม่น้ำสายนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล ผู้ที่กังวลเรื่องการสัมผัสสารหนูควรให้แพทย์ประเมิน ไม่ควรแปลผลค่าตรวจเองจากตัวเลขในข่าว
กลไกที่กรมวางต่อ: บริการเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาล
กรมควบคุมโรคผลักดันให้โรงพยาบาลในพื้นที่ยกระดับการเฝ้าระวังผลกระทบสุขภาพจากมลพิษสิ่งแวดล้อม โดยจัดบริการเวชกรรมสิ่งแวดล้อมให้ได้มาตรฐานตามพระราชบัญญัติควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562 แนวทางเดียวกันนี้กรมใช้กับกรณีปราจีนบุรี ดูข่าวตรวจสุขภาพชาวปราจีนบุรี
ผลต่อผู้อ่านและผู้ประกอบการในพื้นที่สารหนูแม่น้ำสาย
- ผู้อยู่อาศัยริมแม่น้ำสาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย เมื่อสารหนูแม่น้ำสายเกินเกณฑ์ ควรงดใช้น้ำดิบจากลำน้ำเพื่ออุปโภค ตามคำแนะนำของกรมควบคุมโรค และติดตามผลตรวจน้ำประปาหรือแหล่งน้ำที่ใช้กับเจ้าหน้าที่ในพื้นที่
- เกษตรกรและผู้ประกอบการอาหารในลุ่มน้ำ ติดตามผลตรวจสารหนูในพืช ผัก และสัตว์น้ำที่หน่วยงานรัฐจะเผยแพร่
- ผู้ที่อยู่ริมแม่น้ำกก ผลรอบที่ 23 ของ คพ. อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด แต่กรมควบคุมโรคยังเฝ้าระวังสุขภาพทั้งลุ่มน้ำกก สาย รวก สาละวิน และโขง
- สิ่งที่ต้องติดตามต่อ ผลสอบสวนโรคเรื่องความต่างของระดับสารหนูระหว่างบุคคล ผลตรวจน้ำรอบต่อไปของ คพ. และผลตรวจสารหนูในพืชผักและสัตว์น้ำ
ภาพบันทึก
ติดตามข่าวสุขภาพและการแพทย์ได้ที่หมวดสุขภาพ
คำถามที่พบบ่อย
สารหนูแม่น้ำสายเกินมาตรฐานเท่าไร?
ผลตรวจรอบที่ 23 ของ คพ. (เก็บตัวอย่าง 26–30 กันยายน 2569) พบสารหนูแม่น้ำสาย 3 จุดเกินเกณฑ์ 0.010 มก./ล. คือบ้านหัวฝาย อ.แม่สาย 0.017 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 0.013 และบ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย 0.012 มก./ล.
แม่น้ำกกมีสารหนูเกินมาตรฐานหรือไม่?
ผลตรวจสารหนูแม่น้ำสายรอบเดียวกันของ คพ. พบว่าแม่น้ำกกตั้งแต่ชายแดนไทย–เมียนมา อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ถึง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย มีสารหนูและโลหะหนักอื่นอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด ปัญหาสารหนูแม่น้ำสายจึงเป็นเฉพาะแม่น้ำสายตามผลรอบนี้
กรมควบคุมโรคพบสารหนูในร่างกายประชาชนหรือไม่?
กรมควบคุมโรคแจงเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเกี่ยวกับสารหนูแม่น้ำสายและลุ่มน้ำใกล้เคียงว่าสารหนูรวมในปัสสาวะปี 2569 สูงกว่าปี 2568 ในจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ แต่เบื้องต้นยังไม่พบอาการแสดง ผู้เชี่ยวชาญระบุเมื่อ 29 ตุลาคมว่าระดับค่อนข้างต่ำและยังไม่ส่งผลต่อสุขภาพ ต้องติดตามต่อเนื่อง
ผู้อยู่ใกล้แม่น้ำสายควรทำอย่างไร?
เมื่อพบสารหนูแม่น้ำสายเกินเกณฑ์ กรมควบคุมโรคแนะให้งดนำน้ำจากลำน้ำที่ปนเปื้อนมาอุปโภค สังเกตอาการตนเอง หากมีอาการผิดปกติโดยเฉพาะทางผิวหนังให้รีบพบแพทย์ และติดตามผลตรวจสารหนูในแหล่งน้ำ พืช ผัก และสัตว์น้ำ สอบถามสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
แหล่งอ้างอิง
- คพ. เผยผลตรวจน้ำลุ่ม ครั้งที่ 23 พบแม่น้ำกก–โขง โลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่แม่น้ำสายสารหนูยังคงเกินเกณฑ์มาตรฐาน — กรมควบคุมมลพิษ
- กรมควบคุมโรค ร่วมกับ สำนักงานสาธารณสุขในพื้นที่ เร่งหาสาเหตุ ผลกระทบต่อสุขภาพจากสารหนูในประชาชนกลุ่มเสี่ยง ลุ่มแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำสาละวิน และแม่น้ำโขง — กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
- สถานการณ์แม่น้ำกก-สาย-โขง — กรมควบคุมมลพิษ
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
- บุคคล
- มณเฑียร คณาสวัสดิ์7
- องค์กรและบริษัท
- กรมควบคุมโรค22
- ประเทศและสถานที่
- เมียนมา31
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ