ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ผ่าน ครม.: ขยายอายุผู้ประกันตนถึง 65 ปี ขอเลือก ขอคืน ขอกู้
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ผ่าน ครม. 3 พ.ย. ขยายอายุผู้ประกันตนมาตรา 33 ถึง 65 ปี เลือกบำนาญหรือบำเหน็จที่ 55 ปี กู้เงินชราภาพได้ ลาคลอด 98 วัน ยังต้องผ่านสภา
โดย กองบรรณาธิการ THAI DATA อ่าน 5 นาที
สรุปประเด็นสำคัญ
- คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ตามที่กระทรวงแรงงานเสนอเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2569 เพื่อแก้ พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 ขั้นต่อไปคือคณะกรรมการประสานงานสภาผู้แทนราษฎร (ปสส.) ก่อนเสนอสภา
- ลูกจ้างผู้ประกันตนมาตรา 33 ขยายอายุจากไม่เกิน 60 ปี เป็นไม่เกิน 65 ปี และผู้ที่ออกจากงานได้สิทธิสงเคราะห์บุตรต่ออีก 6 เดือน
- ผู้ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน เลือกรับบำนาญหรือบำเหน็จชราภาพได้เมื่ออายุ 55 ปี ส่วนผู้ส่งครบ 60 เดือน ขอคืนบางส่วนเมื่อเกิดภัยพิบัติร้ายแรง หรือใช้เป็นหลักประกันกู้เงินได้ไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินสมทบชราภาพ
- เงินสงเคราะห์หยุดงานคลอดบุตรร้อยละ 50 ของค่าจ้างขยายจาก 90 วันเป็น 98 วัน และเงินทดแทนทุพพลภาพที่ไม่ได้เกิดจากงานเพิ่มจากร้อยละ 50 เป็นไม่เกินร้อยละ 70 ของค่าจ้าง
- นายจ้างที่ไม่ยื่นแบบตามกำหนดเปลี่ยนจากโทษอาญาเป็นปรับเป็นพินัยไม่เกิน 20,000 บาท และอีกไม่เกิน 5,000 บาทต่อวัน
คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ในการประชุมที่อุดรธานี ร่างนี้ขยายอายุลูกจ้างผู้ประกันตนมาตรา 33 จาก 60 เป็น 65 ปี เปิดให้ขอเลือก ขอคืน และขอกู้เงินชราภาพ และเพิ่มเงินลาคลอดเป็น 98 วัน แต่ยังไม่มีผลจนกว่าจะผ่านรัฐสภา
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 เปลี่ยนอะไรบ้าง
ร้อยเอกหญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงว่า พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 ใช้มานาน บางบทบัญญัติไม่สอดคล้องกับสภาพปัจจุบัน ร่างที่กระทรวงแรงงานเสนอปรับมาจากร่างที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจแล้ว ตารางนี้สรุปประเด็นที่กระทบผู้ประกันตนโดยตรงจากสรุปมติคณะรัฐมนตรี
| ประเด็น | กฎหมายปัจจุบัน | ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 |
|---|---|---|
| อายุผู้ประกันตนมาตรา 33 | 15–60 ปี | 15–65 ปี หรืออายุขั้นสูงตามพระราชกฤษฎีกา |
| สิทธิหลังออกจากงาน | 4 กรณี: เจ็บป่วย ทุพพลภาพ คลอดบุตร ตาย | เพิ่มสงเคราะห์บุตรต่ออีก 6 เดือน ขยายได้ไม่เกิน 12 เดือนด้วยพระราชกฤษฎีกา |
| สมัครมาตรา 39 | ส่งเงินสมทบมาตรา 33 มาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน | ไม่น้อยกว่า 24 เดือน แสดงความจำนงภายใน 6 เดือน |
| เงินสงเคราะห์หยุดงานคลอดบุตร | ร้อยละ 50 ของค่าจ้าง 90 วัน | ร้อยละ 50 ของค่าจ้าง 98 วัน ไม่เกิน 2 ครั้ง |
| ทุพพลภาพที่ไม่ได้เกิดจากการทำงาน | ไม่เกินร้อยละ 50 ของค่าจ้าง | ไม่เกินร้อยละ 70 ของค่าจ้าง |
| เงินชราภาพ (ส่งครบ 180 เดือน) | รับได้เฉพาะบำนาญ | เลือกบำนาญหรือบำเหน็จได้เมื่ออายุ 55 ปี |
ขอเลือก ขอคืน ขอกู้ ในร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569
สรุปมติคณะรัฐมนตรีแยกเงินชราภาพออกเป็น 3 ทางที่ผู้ประกันตนเรียกกันว่าขอเลือก ขอคืน และขอกู้
- ขอเลือก ผู้ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 180 เดือนเลือกรับบำนาญหรือบำเหน็จชราภาพได้ตั้งแต่อายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ หรือเมื่อความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุด ผู้ที่ว่างงานจะได้ประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานจนครบก่อน (ลาออก 90 วัน ถูกเลิกจ้าง 180 วัน) แล้วจึงเริ่มรับเงินชราภาพ
- ขอคืน ผู้ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือนขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนอายุ 55 ปีได้ เมื่อท้องที่ของตนเกิดภัยพิบัติที่กระทบความเป็นอยู่อย่างร้ายแรง
- ขอกู้ ผู้ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือนนำเงินชราภาพเป็นหลักประกันกู้เงินกับสถาบันการเงินที่ตกลงกับสำนักงานประกันสังคม
ทั้งขอคืนและขอกู้ได้ไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินสมทบกรณีชราภาพ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูงที่ใช้คำนวณเงินสมทบ ร่างยังให้ผู้มีสิทธิบำนาญขอรับเงินชราภาพล่วงหน้าได้ไม่เกิน 60 เท่าของบำนาญรายเดือน และให้คำนวณเงินชราภาพจากค่าจ้างทั้งหมดที่ใช้คำนวณเงินสมทบ โดยปรับค่าจ้างในอดีตเป็นมูลค่าปัจจุบัน รายละเอียดอัตราและวิธีจ่ายจะอยู่ในกฎกระทรวง
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ให้ผู้รับบำนาญกลับเข้าระบบตามมาตรา 39/1
ปัจจุบันผู้รับบำนาญชราภาพที่ออกจากงานแล้วไม่มีช่องทางคงความคุ้มครองไว้ เว้นแต่กลับไปเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 ซึ่งต้องงดรับบำนาญ ร่างนี้เพิ่มมาตรา 39/1 ให้ผู้มีสิทธิบำนาญแสดงความจำนงภายใน 6 เดือนหลังสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน โดยรัฐบาลสมทบ 1 เท่า ผู้ประกันตนสมทบ 2 เท่า และได้รับความคุ้มครอง 3 กรณี คือ ประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตาย สรุปมติระบุว่าข้อนี้มาจากข้อเรียกร้องของผู้รับบำนาญที่ต้องการสิทธิรักษาพยาบาลต่อเนื่อง
นายจ้างต้องรู้อะไรในร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 นำการปรับเป็นพินัยตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 มาใช้แทนโทษอาญาบางข้อ
- ไม่ยื่นแบบตามกำหนด นายจ้างที่ไม่ยื่นแบบรายการภายใน 30 วันนับแต่ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน ไม่แจ้งเปลี่ยนแปลงรายการภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือไม่ยื่นแบบแสดงการส่งเงินสมทบภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่หักเงิน ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 20,000 บาท และอีกวันละไม่เกิน 5,000 บาท จากเดิมจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท
- ยื่นแบบอันเป็นเท็จ ยังเป็นโทษอาญา จำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- ไม่ส่งแบบสำรวจ ค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 5,000 บาท
- เงินสมทบที่ส่งเกิน นายจ้างหักกลบในงวดถัดไปหรือขอคืนได้ภายใน 1 ปีนับแต่ได้รับแจ้ง
กำหนดส่งเงินสมทบยังเป็นวันที่ 15 ของเดือนถัดไปเหมือนเดิม
ขั้นตอนต่อไปของร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569
คณะรัฐมนตรีให้ส่งข้อสังเกตของสำนักงานอัยการสูงสุดไปประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการประสานงานสภาผู้แทนราษฎร ก่อนเสนอสภาผู้แทนราษฎร และรับทราบแผนกฎหมายลำดับรอง 18 ฉบับ ได้แก่ พระราชกฤษฎีกา 1 ฉบับ กฎกระทรวง 8 ฉบับ ระเบียบ 6 ฉบับ และประกาศ 3 ฉบับ ซึ่งต้องออกภายใน 60 วันหลังกฎหมายมีผลใช้บังคับ
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 เป็นการแก้กฎหมายประกันสังคมรอบใหญ่ในหลายเรื่องพร้อมกัน ทั้งอายุผู้ประกันตน เงินชราภาพ และโทษของนายจ้าง รองโฆษกระบุว่าเป้าหมายคือรองรับสังคมสูงวัยและเพิ่มความคุ้มครอง ส่วนเงื่อนไขสมัครมาตรา 39 ที่เพิ่มเป็น 24 เดือนเป็นข้อที่ผู้ออกจากงานควรรู้ เพราะเข้มขึ้นกว่าเดิม ทุกข้อในข่าวนี้ยังเป็นร่างที่สภาแก้ไขได้
สิ่งที่ผู้ประกันตนและองค์กรควรทำ
- ผู้ประกันตน ตรวจจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบแล้ว เพราะเกณฑ์ 60 และ 180 เดือนเป็นตัวกำหนดสิทธิขอคืน ขอกู้ และขอเลือก
- ลูกจ้างอายุใกล้ 60 ปี ติดตามความคืบหน้าของร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ในสภา เพราะเพดาน 65 ปีมีผลเมื่อกฎหมายประกาศใช้เท่านั้น
- ฝ่ายบุคคล เตรียมนโยบายจ้างงานผู้มีอายุ 60–65 ปี และทบทวนรอบยื่นแบบให้ทันวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
- ผู้ที่จะลาคลอด ติดตามว่ากฎหมายมีผลเมื่อใด เพราะสิทธิ 98 วันยังไม่ใช้กับการคลอดในปัจจุบัน
ข่าวสิทธิประกันสังคมเรื่องอื่น เช่นสิทธิประกันสังคมกรณีน้ำท่วม และมติอื่นจากครม.สัญจร อุดรธานี ติดตามกฎหมายและนโยบายรัฐบาลได้ที่หมวดการเมือง
ภาพบันทึก
คำถามที่พบบ่อย
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 มีผลแล้วหรือยัง?
ยังไม่มีผล ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ผ่านความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2569 ขั้นต่อไปคือส่งคณะกรรมการประสานงานสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาก่อนเสนอสภาผู้แทนราษฎร และต้องผ่านรัฐสภาก่อนประกาศใช้ เนื้อหาจึงอาจเปลี่ยนได้ระหว่างทาง
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ขยายอายุผู้ประกันตนเป็นเท่าไร?
ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 ให้ลูกจ้างอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์และไม่เกิน 65 ปีเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 จากเดิมไม่เกิน 60 ปี เพื่อให้แรงงานสูงอายุได้รับความคุ้มครองในระบบประกันสังคม
ขอเลือก ขอคืน ขอกู้ ในร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม 2569 คืออะไร?
ขอเลือกคือผู้ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือนเลือกรับบำนาญหรือบำเหน็จชราภาพได้เมื่ออายุ 55 ปี ขอคืนคือผู้ส่งครบ 60 เดือนขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนอายุ 55 ปีเมื่อเกิดภัยพิบัติร้ายแรง ส่วนขอกู้คือใช้เงินชราภาพเป็นหลักประกันกู้กับสถาบันการเงินที่ตกลงกับสำนักงานประกันสังคม
ขอคืนหรือขอกู้เงินชราภาพได้สูงสุดเท่าไร?
สรุปมติคณะรัฐมนตรีระบุว่าจำนวนเงินที่ขอคืนหรือใช้เป็นหลักประกันกู้ได้ไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินสมทบกรณีชราภาพ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูงที่ใช้คำนวณเงินสมทบ ผู้ที่นำเงินมาคืนกองทุนพร้อมค่าเสียโอกาสจะได้สิทธิประโยชน์กลับคืน
แหล่งอ้างอิง
- ครม. เห็นชอบร่าง พ.ร.บ. ประกันสังคม ยกเครื่องสิทธิประโยชน์ครั้งใหญ่ ขยายอายุผู้ประกันตนถึง 65 ปี รองรับสังคมผู้สูงวัย — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
- สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 3 พฤศจิกายน 2569 — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
- สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 3 พฤศจิกายน 2569 (เอกสารฉบับเต็ม) — สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
บุคคล องค์กร และสถานที่ในข่าวนี้
เลือกชื่อเพื่ออ่านข่าวทั้งหมดที่กล่าวถึง ตัวเลขคือจำนวนข่าว
พบข้อมูลคลาดเคลื่อน? แจ้งกองบรรณาธิการ